TEKNIK ALANI Bulus, polimer bilesikleri üretimine yönelik tertibatlarin teknik alani ile ilgilidir. Bulus özellikle çapraz baglanabilir polietilen bilesiklerinin tertibati ve çapraz baglanabilir polietilen bilesiklerinin üretimine yönelik bir yöntemle TEKNIK ALAN Çapraz baglanabilir polietilen (XLPE), güç kablolarinin, özellikle orta, yüksek ve ekstra yüksek voltajli güç kablolarinin yalitim parçalarini üretmek için kullanilir. Güç kablolari genellikle uzun yillardir topraga gömülü oldugu için, yalitim.parçalari uzun süreler boyunca sabit kimyasal ve mekanik özellikler göstermelidir. Bu gerekli özelliklerden bir tanesi olan isi yaslandirma stabilizasyonu, optimum yalitimin ve elektriksel özelliklerin zamaninin süreklilige baglidir ve büyük önem tasimaktadir. Bu gibi gerekli özelliklere sahip olabilen çapraz baglanabilir polietilenin üretilmesi için, özellikle orta, yüksek veya ekstra yüksek voltajli güç kablolarinin yalitini malzemelerinin üretiminde kullanilmasina izin veren teknik ve yasal standartlara uygun yüksek kaliteli çapraz baglanabilir polietilen üretmek için ham maddeyi, örnegin düsük yogunluklu polietileni (LDPE), katki maddelerini ve peroksiti karistiran bir islemin yapilmasi gerekmektedir. Genellikle bu islem, 60'li yillarda baslayan oturmus bir teknoloji olan Geleneksel Orta - Yüksek- Ekstra Yüksek Gerilim - Çapraz Baglanabilir Polietilen Bilesik Üretim Hattinin kullanilmasiyla gerçeklestirilir. Bu tür üretim hatlari her zaman, yerine getirilen islemin gerektirdigi üretini ortamini saglamak için yüksek düzeyde bir temizligin saglandigi oldukça genis bir tertibata gereksinim duyar. Bu yüksek temizlik seviyesi, kirletici maddelerin varligindan kaçinmak için teknolojilerin karsilandigi ve gerekli yüksek temizlik seviyesini sürekli olarak izlemek 've sürdürmek için çesitli teknolojilerin saglandigi sözde "temiz odalar"in kullanilmasini gerektirmektedir. Uygulanan süreç açisindan, teknik alan üretim hatlari veya tertibatlari, orta, yüksek veya ekstra yüksek voltajli güç kablolarinin yalitim parçalarinin üretiminde kullanilmasina izin veren teknik ve yasal standartlari dikkate alan çapraz baglanabilir polietilen üretmek üzere tasarlandiklarinda, islemin bir asamasinda dahil edilmesi gereken peroksitin, gerekli bilesik sicakliklara dayanabileceginden ötürü, sözde bir daldirma islemi sirasinda dahil edilmesi gerektigi ilkesini somutlastirmaktadir. Bu prensip, geleneksel üretim tertibatlarinin, özellikle orta, yüksek 'veya ekstra yüksek 'voltajli güç kablolarinin. yalitim parçalarinin üretiminde kullanilmasina izin veren teknik ve yasal standartlari dikkate alan çapraz baglanabilir polietilen üretmek için tasarlananlarin her zaman kontrollü isitma, sogutma ve kalma süresi dizili bir peroksit daldirma islemine dayandigi anlamina gelmektedir. Bu daldirma islemi, her zaman, yüksekligi yaklasik 50m olan kapali bir daldirma kulesinde gerçeklestirilir; bu yükseklik, kulenin içinde gerçeklestirilen islem zincirinin yerçekimine bagli olmasi nedeniyle gereklidir. Bu nedenle, yüksek kaliteli çapraz baglanabilir polietilen üretmeye yönelik teknik tertibatlar bir ilk dezavantaja sahiptir, çünkü belirli bir isleme dayanarak, her zaman en azindan bir adet çok yüksek daldirma kulesine sahip olmalari gerekmektedir. Bununla birlikte, dünyanin alanina bagli olarak, böyle yüksek bir kulenin dikilmesi için bir insaat ruhsati almak her zaman kolay degildir. Dahasi, dünyada nispeten yüksek bir yükseklikte bir kule insa etmenin kesinlikle yasak oldugu bazi bölgeler vardir. Maliyetler açisindan, yüksek kaliteli çapraz baglanabilir bilesikler üretmek için teknik tertibatlar oldukça pahali olduklari için ikinci bir dezavantaja sahiptir, Çünkü fiyat araligi yaklasik 20 milyon USD civarindadir. Açikçasi, bu kadar büyük bir sermaye yatirimi, daldirma kulelerinin kurulma maliyetinden büyük ölçüde etkilenmektedir. Bir daldirma kulesi ve ilgili maliyete ek olarak, geleneksel üretim hatlari, peroksitin homojen olmayan bir sekilde dagilmasi, yüksek bir dis kirlenme riski, birçok temiz oda ve bu is için tahsis edilmis insan ihtiyacinin olmasi, yüksek temizlik seviyelerini sürdürmenin zorlugu ve açikça göreceli olarak büyük karbon ayak izine yol açan enerji tüketimi açisindan baska giris kismina göre bir çapraz baglanabilir polietilen bilesiginin üretilmesi için tertibatlari ve istem 7'nin giris kismina göre bir çapraz baglanabilir polietilen bilesigi üretmek için bir yöntemi tarif etmektedir. BULUSUN ÖZETI Özellikle, mevcut bulus, çapraz baglanabilir polietilenin, herhangi bir daldirma kulesi gerektirmeyen, özellikle orta, yüksek veya ekstra yüksek voltaj kablolarinin yalitim parçalarinin üretilmesine izin veren yasal ve teknik gereklilikleri karsilayan çapraz baglanabilir polietilenin üretilmesi için bir tertibat temin etmeyi amaçlamaktadir. Bulus ayrica yüksek kaliteli çapraz baglanabilir polietilen üretimi için bir tertibat da saglar. Bu hedefler, istem l'de tanimlanan bir tertibat ve istem 7'ye göre tanimlanan bir yöntem ile gerçeklestirilir. Bulusuna göre tertibat, özel bir düzende düzenlenmis spesifik bilesikleri kullanarak, orta, yüksek veya ekstra yüksek voltajli güç kablolarinin yalitini parçalarinin üretiminde kullanilmasina izin veren, yasal ve teknik gereksinimleri karsilayan çapraz baglanabilir polietilen üretimi için kullanilmasi gerektiginde herhangi bir daldirma kulesi gerektirmez. Esasen, spesifik bir düzende düzenlenen spesifik bilesiklerin mevcudiyeti, orta, yüksek ve ekstra yüksek voltajli güç kablolarinin yalitimi parçalarinin üretilmesinde, ayrisma reaksiyonunu baslatmadan bilesige peroksit eklenmesini saglayan daha düsük bir seviyeye kadar kullanilabilen baglanabilir polietilen çaprazlama üretimi için gerekli olan çok ince filtreleme seviyesine izin verecek sekilde, erime makinesinde ayarlanmasi gereken yüksek bir sicaklik seviyesinden polimer bilesigi sicakliginin düsürülmesine izin verir. Diger avantajlar, bagimli istemler tarafindan tanimlanan spesifik düzenlemeler ile saglanir. SEKILLERIN AÇIKLAMASI Bulusun amaçlari ve avantajlari, çizimlerle baglantili olarak alinmasi gereken çesitli düzenlemelerin asagidaki detayli tarifnamesini okuyarak, teknikte uzman kisi tarafindan gerçeklestirilecektir: Sekil 1, bulusun birinci düzenlemesine göre bir tertibati sematik olarak göstermektedir; Sekil 2, bulusun ikinci düzenlemesine göre bir tertibati sematik olarak göstermektedir; Sekil 3, bulusun üçüncü düzenlemesine göre bir tertibati sematik olarak göstermektedir; Sekil 4, bulusun dördüncü bir düzenlemesine göre bir tertibati sematik olarak göstermektedir; Sekil 5, bulusun besinci bir düzenlemesine göre bir tertibati sematik olarak göstermektedir. BULUSUN AYRINTILI AÇIKLAMASI Sekiller üzerinde görülebilecegi gibi, bulusa göre çapraz baglanabilir polietilen bilesigi üretmek için olan tertibat 100, hani maddenin elde edildigi, tertibatin bir giris noktasinda baslayan bir üretim yolunu tanimlar. Tertibatin çiktisi son ürüne bagli olarak, hammadde düsük yogunluklu polietilen (LDPE), çok düsük yogunluklu polietilen (VLDPE), Etilen Propilen Kauçuk (EPR), etilen-vinil asetat (EVA), etilen, propilen dien monomeri (EPDM M sinifi) kauçuk veya diger kopolimerleri (EVA, EEA, EMA, EBA) olabilir veya yukarida sözü edilen polimerler ve ko- polimerlerden herhangi biri bir antioksidan ile önceden stabilize edilmistir. Hammadde, tertibatin ayni yerinde üretilebilir, bir reaktör alanina bagli bir borudan, bir veya daha fazla ara tampon veya silodan geçirilerek boruya gönderilebilir veya genellikle 25 kg'lik torbalarin peletlerinden geçirilebilir. Genellikle hammadde, tertibata peletler seklinde dagilir. Üretim yolu boyunca, bulusa göre olan tertibat 100, spesifik bir düzende düzenlenmis birkaç bilesik içerir. Üretini yolu. boyunca bulunan. tüm Ibilesikler, polimer bilesik üretim tertibatlari alaninda iyi bilinen borular, tüpler veya diger esdeger baglanti araçlari gibi baglanti araçlari ile birbirine baglanir. Sekil 1'de gösterilen bulusun birinci düzenlemesine göre, tertibat, ham maddeyi elde eden, eriten ve karistiran bir eritme makinesi 101'i içerir. Eritme makinesi 101, polimerler ve katki maddelerinin erimis halde isitilmasi, karistirilmasi ve / veya karistirilmasiyla polimerik formülasyonlarin hazirlanmasina izin verir. Bu polimerler ve katki maddeleri, genellikle, agirlik kaybi besleyiciler olarak da adlandirilan besleyiciler araciligiyla sabit ayar noktalari ile otomatik olarak dozlanir. Eritme makinesi 101, eger mevcutsa, katki maddelerinin dagitimi ve yayiliminin yani sira, erimis bilesigin kesme hizi ve sicakliginin optimal oldugu homojen bir erimis bilesik üretmesi amaçlanmistir. Eritme makinesi 101 polimer bilesigini önceden belirlenmis bir sicaklikta isitmak üzere yapilir ve özel bir formülasyon gerektiginde polimer bilesigine farkli polimerlerin karistirilmasina ya da örnegin antioksidan ya da iletken karbon siyahi gibi katki maddelerinin eklenmesine izin vermek için birkaç giris ile donatilir. Örnegin, su agaci dirençli bilesikler veya DC (Dogru Akim) bilesikleri veya yari iletken bilesikler, birkaç polimerin ve/veya kati veya sivi bilesiklerin eklenmesini gerektirebilir. formülasyona eklenecek olursa, nitrojen örtüsü gerekmez. Eritme makinesi 101, bir iç karistirici, çift Vidali bir ekstrüder, bir çift Vidali karsi-döndürmeli ekstrüder, bir sürekli karistirici, bir es-karistirici ya da polimer bilesigi üretimi alaninda bilinen herhangi bir baska tipteki eritme makinesi olabilir. Istege bagli olarak, eritme makinesi 101'i beslemek için hammadde torbalarini açmak ve bosaltma görevini üstlenen bir yoklama birimi (gösterilmemis) eritme makinesi 101'den önce düzenlenir. Bilesik, eritme makinesi 101'den geçtiginde eriyik pompasi 102'den pompalanir ve filtreleme ünitesi 103'den preslenir. Eritme makinesi 101'in eritme sicakligi, tertibat tarafindan saglanan arzu edilen ürün, orta, yüksek veya ekstra yüksek voltaj güç kablolarinin yalitim parçalarinin üretiminde kullanilmasina izin veren, yasal ve teknik gereklilikleri karsilayan çapraz baglanabilir polietilen oldugunda yaklasik 200 ° C'dir. Teknikte uzman kisinin bildigi gibi, bu yüksek sicaklik, islemin bu asamasinda peroksat katilmasi gerektigini ve bu nedenle, asagida açiklanacagi gibi, islem sirasinda peroksitin daha uzaga dahil edilmesini zorunlu kilmaktadir. Eriyik pompasinin 102'nin girisi, dogrudan eritme makinesi 101'in çikisina baglanir. Eriyik pompasi basinç olusturur ve filtreleme ünitesi 103'e tutarli bir hacim çikisi saglar. Eriyik pompasi 102'nin dislileri, emme tarafindaki eritme makinesi lOl tarafindan doldurulur ve eriyik pompasi 102, filtreleme ünitesi 103 'e erimis haldeki siviyi bosaltir. Bu süreç süreklidir. Filtreleme ünitesi 103, eriyik pompasi 102'den çikan bilesigi filtreler. Tercihen, filtreleme ünitesinin girisi dogrudan eriyik pompasinin çikisina baglanir. Tercihen, filtreleme ünitesi 103, 35 ag ile 500 ag arasinda filtreleme saglar, bu da um ila 500 um arasindaki boyutlarin filtrelenmesini saglar. Tercihen, filtreleme ünitesi 103, sürekli plaka, döner elek degistirici, kayar plaka elek degistiricisi gibi bir ekran degistirici teknolojisini veya Jeller olarak bilinen yüksek polietilen moleküler agirliklarin yani sira 25 um ila 500 nm arasinda degisen büyüklükteki partikülleri durdurabilen dokuma veya dokuma olmayan filtre ortamli herhangi bir mum filtresini Önceki teknik tertibatlarin aksine, bilesik süzme ünitesi 103 rolü, bilesigin sicakligini, peroksit reaksiyon reaksiyonunu baslatmadan bilesige peroksidin dahil edilmesine izin veren bir seviyeye düsürmektir. Sogutucu 104, teknikte iyi bilinen birkaç eritme sogutucularindan sadece biridir. Sogutucunun prensibi, eriyigin yogun bir pim veya dis düzenegi boyunca tek bir akista akmasi ve bu arada bir sogutma ortaminin pimler veya dis içinde akmasidir. Bu, nispeten kisa bir uzunluk üzerinde etkili soguma saglayan yüksek bir isi degisim alani yaratir. Ayrica, sogutucu 104 bir karistirici 106 `ya baglanir. Tercihen, sogutucunun 104 çikisi dogrudan karistiricinin 106 girisine baglanir. Alternatif olarak, sogutucunun çikisi, karistiricinin girisine borular veya tüpler gibi ek baglanti araçlariyla baglanir. Karistirici 106, bir statik karistirici veya bir eriyik karistiricisi veya yukarida tarif edilen herhangi bir makine, polimer eriyiginin bir radyal dogrultuda homojenlestirilmesi olan dört ila alti karistirma elemani içerir. Bu, yüksek kaliteli son ürünlere yol açan eriyigin yüksek karistirma derecesini saglar. Karistirici 106 herhangi bir hareketli parçaya sahip degildir, yani hareketsiz veya statik bir karistiricidir. Düsük enerji tüketimine izin verir, bakini gerektirmez ve kaçak açisindan herhangi bir risk olusturmaz. Ayrica polimer bilesiginin öngörülebilir homojenlestirilmesine izin verir, nispeten ucuzdur ve böylece daha hizli bir yatirim getirisi saglar. Tertibat 100 ayrica, sogutucu 104'ün, karistirici 106'ya ve/veya sogutucu 104 ve karistirici 106 `yi birbirine baglayan borular veya tüpler gibi baglanti araçlarina baglanan bir ilave dagitim ünitesi 105'i içerir. Alternatif olarak, XLPE orta gerilim kablolarinin üretilmesi gerektiginde, ek dagitini ünitesi 105 dogrudan eritme makinesi 101'e (gösterilmemistir) baglanabilir. Katki dagitim ünitesinin 105'in rolü, peroksit ve / veya antioksidanlarin ve su agaci geciktirici formülasyonlarda kullanilan herhangi bir sivi/erimis kati veya DC formülasyonlarinin veya yari iletken formülasyonlarin sivi formdaki polimer bilesigine dahil edilmesine izin vermektir. Eriyik eriyigi filtreleme ünitesi 103 sogutucu 104 tarafindan peroksit uyumlu sicakliklara kadar sogutulduktan sonra, yaklasik 120° C, her ikisi de, tercihen sivi türünde antioksidan ve peroksit, örnegin bir ölçüm pompasiyla eriyige enjekte edilebilir. Önceden stabilize edilmis polimerin kullanilmasi durumunda veya serbest antioksidan ilave edildiginde, ister kati ister sivi halde olsun, dogrudan eritme makinesi 101'de bu asamada ilave antioksidan eklemeye gerek yoktur. Böyle bir durumda, bir nitrojen örtüsü de gerekli degildir. Bulusun ikinci düzenlemesine göre bir tertibat, Sekil 2'de gösterilmektedir. Tertibat, ilk düzenlemeye göre kurulum ile benzer bilesikleri paylasir, ancak ayrica eritme makinesi 101'den önce düzenlenen bir pelet ayirma ünitesi 107'yi içerir. Alternatif olarak veya kümülatif olarak, ilave bir pelet ayiklama birimi de (gösterilmemistir), karistirici 106'dan sonraki bir asamada, tercihen bir nihai ürünü, örnegin XLPE peletleri, paketleyen paketleme birimine nakledilmeden hemen önce, üretim hattinda dizilebilir. Bu düzenlemede, hammadde, ilk olarak, rolü, tertibat tarafindan kullanilan hammaddeyi temizlemek olan pelet ayirma birimi 107 tarafindan elde edilir. Pelet ayinci birim 107, erime makinesi 101'e sokulmadan önce 60 üm'den daha büyük bir kirletici içeren herhangi bir pelet atilacak sekilde ayarlanabilir. Bu hedefe ulasmak için, pelet ayirim birimi 107, kirletici, bir veya daha fazla CCD kamera, bir veya daha fazla Video kamera, X-isini, Ultraviyole veya Kizil ötesi tespit araci içeren topaklari tespit etmek ve istenmeyen peletleri atmak için bir dizi hava nozülü içerir. Sekil 3'te gösterilen bulusun üçüncü düzenlemesine göre, tertibat ikinci düzenlemeye göre kurulum ile benzer bilesikleri paylasir, fakat ayrica bir su alti peletleme ünitesi 108, bir kurutma ünitesi 109 ve bir paketleme ünitesi 110 da içerir. Su alti peletleme ünitesi 108, karistirici 106'dan gelen erimis bilesik tarafindan beslenir ve bir kalip plakasindan geçirilir. Bilesik, kalip plakasindan ortaya çiktikça, peletler, biçaklari döndürerek bir kesme haznesinde kesilir ve kesme odasinin içinde kalip yüzü boyunca akan su altinda katilasir. Peletler` daha sonra bir kurutma ünitesi 109'a, örnegin kuru peletlerin çikarilmasi için artik suyun çikarildigi bir santrifüj kurutucuya nakledilir. Ayrica, paketleme ünitesi 110 ürünü paketlemek için, yani kurutma ünitesin 109'dan çikan peletler, örnegin van kutulari veya oktabinler için uyarlanmistir. Tozun paketleme ünitesine girmesini önlemek için, oktabinler paketleme birimi 110'un disina monte edilebilir. Oktabinler, paketleme ünitesi 110'a hava kilidi araciligiyla girer ve peletler, oktabinlerde bosaltilir. Kutular daha fazla barkodlu, tanimlanmis, bir karisim numarasi verilerek ve depolanmadan önce otomatik bir sarma istasyonuna dogru iletilir. Bulusun dördüncü düzenlemesine göre bir tertibat, sekil 4'te gösterilmistir. Dördüncü düzenlemeye göre tertibat, birinci düzenlemeye göre kurulum ile benzer bilesikleri paylasir, ancak sogutucu 104 ve karistirici 106, bir ikinci eritme makinesi 111 ile ikame edilir. Ikinci eritme makinesi 111, birinci eritme makinesi 101'e esdegerdir, ancak l90°C civarinda bir sicaklik seviyesinde çalismak yerine, girdisine yakin 190° C'den, çiktisina yakin 130 °C sicaklik gradyani ile çalisir. Filtreleme ünitesi 103'den çikan bilesik dogrudan ikinci eritme makinesi 111'e beslenir. Ayrica, tertibat, ikinci eritme makinesi 111'e, tercihen ucuna yakin bir sekilde baglanan bir ek dagitim ünitesi 105'i içerir. Eritme makinesi oldukça uzun oldugu için, bilesigin sicakligi, ikinci eritme makinesi 111'in uzunlugu boyunca azalir ve bu da Tercihen, birinci eritme makinesi 101'den önce bir pelet ayirma birimi 107 de düzenlenir. Alternatif olarak, bulusun dördüncü düzenlemesine göre tertibat herhangi bir pelet ayiklama birimi içermez. Sekil 5'te gösterilen besinci düzenlemeye göre, tertibat dördüncü düzenlemeye göre kurulum ile benzer bilesikleri paylasmaktadir, ancak filtreleme ünitesi 103'ün hemen arkasindan bir su alti peletleme ünitesi 108 yerlestirilmistir. Su alti peletleme ünitesinin çikisi ayrica bir kurutma ünitesi 109'a baglanir ve kurutma ünitesi 109'un hemen ardindan ikinci bir eritme makinesi 111 düzenlenir. Bulusun tüm düzenlemeleri, yüksek kaliteli çapraz baglanabilir polietilen, özellikle çapraz baglanabilir polietilenin üretilmesine izin verir, bu kalite, orta, yüksek veya ekstra yüksek voltajli güç kablolarinin, herhangi bir daldirma kulesi kullanimi olmadan, yalitim parçalarinin imalatinda kullanilmasina izin veren yasal ve teknik gereksinimleri karsilar. 2833& _ agva& Ea 5 6:55& :uaâom uEuîEE Ü &TEM Batum %wmgmm i i 3355. V . a _2523) :Sap 8.3.5 mmiUn Ali aziz& 32:58 yegomzm H :mxmwwmm &SCN mania, vwwmgm m 5325 %0. M . H 0% unutmam . .ünvan mmdm i % wmvuidß_ «DOGU 0* «nbwqü iH _mvwmzp Ebî& fI .- . .4 2 Ag ;.. ol «53% ;I %Eââm .â :m .::agi #Em _ uêcm E& Masum_ 08285.." , &anam #SCN ag_HWM Il evvwgm TR TR TR TR TR TR TR TR TR