TARIFNAME ELYAFLI OTOMOTIV GIYDIRMESI Teknik Alan Bulus, bir tas[EIiçin bir, çok katmanlÇlgürültü yutucu trim parçasüözellikle örnegin iç gögüs olarak veya zemin kaplamasi. bir parçasßlarak bir tasEIElE iç kismi yönelik veya örnegin motor bölümü alanIaki trim veya giydirme parçaslîrMarak veya bir alt gövde trim bileseninin bir parçasElolarak bir tas. dlgl klîmlEla yönelik olarak kullanllân bir trim parçaslîlveya giydirmenin yanlElE bu tür bir parçanI üretilmesine yönelik yöntem ile ilgilidir. Önceki Teknik Gürültü yutma, bir araban. tasarma önemli bir faktördür. Gürültü yutma bakIiIan elyaflEmalzemeler, kütle yay akustik sistemlerinin yanlis& tek veya çok katIEabsorpsiyon sistemlerinde kullanllüîaktadlB Belirli bir uygulama için belirli bir ses yallflm malzemesi seçimi, yalnEta gürültüyü yutma kabiliyeti degil, aynüamanda diger faktörler bakIilEUan da belirlenmektedir. Bunlar, maliyet, aglîzllllg kaIIHZl yanmaya karsmayanlkllmglve benzerleridir. Iyi bilinen ses yutma malzemeleri, keçeler, köpükler, lelStßlBilglelyaflüeçe malzemeleri, cam yünü veya tas yünü ve artlli malzemeler de dahil geri dönüstürülmüs kumaslarükapsamaktadß Örnegin, US 5298694 numarallîpatent dokümanübir absorpsiyon katmanüblarak kullanIla yönelik, yaklasllZl 40:60 ila yaklaslKl 95:5'lik bir aglîllllîl oranIa, eritilerek üflenmis mikroelyaflar ve klîrlllîkabarllZJ elyaflar içeren bir akustik yalliîlüi örgüsünü açilZlamaktadlEl AçllZlanan klEIIElkabarlEl elyaflar, mekanik olarak klîrllüilgl elyaflar veya termal olarak kül'llüîlgl elyaflardlEI Bu tür kEtHIar, esasen, elyaflEImalzemeli keçe katmanII Üretim prosesine yardIiclZlolmak için kullanllîhaktadlEl ancak bunlar, kullanIi sÜsIa ürün performansEilizerinde uzun bir etkiye sahip degildir. EP 934180 A numarallîpatent dokümanÇlen az iki katmana sahip bir çok katmanllîakustik trim parçasiüçnziamaktadm burada üst katman, Rt=500 Nsm'3 ila Rt=2500 Nsm'3 arasElbir toplam hava akliüiirencine ve 0.3 kg/m2 ve 2.0kg/m2 arasEbir toplam alan aglîlllgllEh sahip bir mikro gözenekli sertlestirme katmanII meydana getirilmesi için SUZEtEllîhaktadB Bu parça, absorpsiyon özellikleri sergilemektedir. EP1775714 A1 numarallîibatent doküman DIstem 1'in girisine göre bir çok katmanlübtomotiv trim parçasIEiçermektedir. Bu ve benzer patentlerde açllaanmaleJI yanlis& arabalarda bulunan parçalara yönelik olarak, bir genel çok katmanlü/apII elde edilmesi için katmanlar normalde birlikte meydana getirilmektedir. Çoklu katmanlar. bir parçaslZlolan bir katman. üretilmesinin bir yolu, katmanI alan aglEllgII (birim alan bas. kütle) sabit kalacagü sekilde elyaflarI daglEllîhasIlEl Bu durumda, meydana getirme prosesinde katmanlarlül birbirinin üstüne koyulmasülurumunda, çoklu katmanlar. toplam alan aglEIllgllîlhala sabit kalmaktayken, çoklu katmanlar. toplam yogunlugu noktadan noktaya degisiklik göstermektedir. Özellikle, bu parça üzerinde daha az bir kaIIIEg] elde edilmesi için katmanlar. leISt-[glîblanlarda, toplam yogunluk; bir alan. daha fazla kalIlKl ile doldurulmasüçin katmanlar. daha az lelgt-[glüalanlara klýasla daha yüksektir. Bu sebeple ve bu tür parçalara yönelik olarak, çoklu katmanlarIEl yüksek toplam yogunlugu genellikle kalIIlgl az olmasMa iliskilendirilmektedir ve çoklu katmanlar. düsük toplam yogunlugu ise genellikle kal-@I fazla olmaslýla iliskilendirilmektedir. Önceki teknikteki parçalar. toplam alanII %30'unun, düsük kalIlKta yüksek yogunluga sahip lokal alanlardan dolayEbu parçalar. ses absorpsiyonuna katkßaglamadlg'lüböylelikle ürünü, parçan bu alanlarIia havaya karslîgeçirimsiz hale getirdigi düsünülmektedir. taraflEUan doldurulacak olan uygun hacmin analizinden elde edilmektedir. Bu parçalara yönelik olarak, kaIIlEJ arallgEgeneIIikle 5 ve 60mm arasIadIEl ancak kalIllZJ dagHJIîliEl/e ekstrem deger farklElarabalar ve parçalarda degiskenlik gösterebilmektedir. Çogunlugu absorbe edici türde olan tipik gögüs iç akustik parçalar. yönelik olarak, bulunan kal-[E daglElEIiBsag Eýukarßu sekildedir: . 7.5 mm, %19'un altIia kalIiEldagÜJEJiü 0 7.5 ve 12.5 mm, %27'lik bir kalIllZldagllBîlilEla sahip, i 12.5 ve 17.5 mm, %16'l[lZlbIr kalIllZldaglIJIîii- sahip, - 17.5 ve 22.5 mm, %13'lük bir kalIlEldaglUEli- sahip, . 22.5 ve 27.5 mm, %20'lik bir kalIllZJdaglElElI sahip, 0 ve 27.5 mm, %5'in üzerinde bir kalIlEldagHJEJi- sahip. Bu veriler, 12.5mm'nin aItIaki kalIEIZlarlEl, parçanI tüm alan. fazlaca katki bulundugunu göstermektedir (yaklasim %45). Bu alanlarda, malzeme fazlaca sllîlgtlîlllüiaktadlrîl ve bu, özellikle yaklaslKJBmm'nin altiaki kaIIIJZlar için akustik performanslîüzerinde negatif bir etkiye sahiptir. Bu düsük kalIllZl alanlar. sahip parçalar. Iokasyonu kenarlardadlElve kesiklerin çevresindedir, dolaylîlîla önemi daha azdlü ancak %45'Iik iyi bir parça, performansa fazlaca katklîzlh bulunmaktadlEl Bu faktörlerden dolayÇltipik bir parçaya ait alanI kabaca %30'unun, genel performans için özellikle kritik olan özelliklere sahip oldugu düsünülmektedir. Bir baska önemli mesele, halihazlEla kullanilan elyaflü malzemenin, parça kalIllZl gerekliliklerine cevap verilmesi için düsük yogunlukta yeterli kalIfgh erisememesidir. Dolaylîlýla, gerekli kalIIlgl elde edilmesi için aglEllllZJ eklenmektedir, ancak bu da parçanI toplam aglîlliglllîartlîrlnaktadlü AglHllglI eklenmesi de, malzemenin fazlaca leISt-[glîdüsük kallEIlKl alanlarII akustik performansEijzerinde negatif bir etkiye sahiptir. Kullanllâbilir olan paketleme alanII görece sIlEIlI]3Imasü/e parça performansEilizerinde etki sahibi olmasi. yanEtslß, aglEIlHZtaki artlgl bu alanlardaki performansEldaha da sIIEllandlîilnaktadlEl Genel olarak, halihazlîilla kullanilân malzeme ve yukari açllîlanan problemden dolayü alanI yaklasim olarak %30'u kadarÇl genel akustik performans. minimal olarak katklîilh bulunmaktadEIveya katklah bulunmamaktadE Dolaylglýla mevcut bulusun amacüönceki teknikteki çok katmanlßbsorbe edici ürünleri daha da optimize etmek, özellikle parçan genel akustik performansllîrllaha da optimize etmektir. Bulusun klêla açüillamaslîl Bu amaca, gürültünün yutulmasüçin bir çok katmanllîbtomotiv trim parçasEiIe ulasilßîakta olup, bu, en az 2 elyafllîkatman ve en az 2 elyaflEkatman arasIa en az bir hava geçiren orta film katmanlZl içermektedir ve burada trim parçasEl hava geçirmektedir, elyafllZl katmanlardan en az birinin, %10 ila 40 baglaylEEialyaf, %10 ila 70 geri dönüstürülmüs elyaf ve %10 ila 70 kendinden klîl'lillîlelyaftan olusan bir elyaf karlglüiEblmasElle karakterize edilmektedir ve burada söz konusu elyaflarlEl toplam miktarÇl aglEllllZJ cinsinden %100 etmektedir. Özellikle, istenen malzemelerin kombinasyonu vasüâslsîla, gerekli olan daha fazla kal-[giI elde edilmesi ve daha az malzeme kullanilârak daha genis bir kalIHa aral[gll:ile paketleme alanII doldurulmasüinümkündür. SaslilîlEEbir sekilde, daha düsük kaII[gb sahip alan hala akustik absorpsiyonu göstermekte olup, parçanI akustik absorpsiyon alanlElEheredeyse %100'e çIElarmaktadlÜ Bulusa göre malzeme vasßslýla, azaltilîhlgiyogunlukta baslanglgtaki kal-@I artmasßaglanabilmektedir, dolaylîlýla aynElkalIltha agEli[giIazaltllB1as|3cla saglanabilmektedir. Parça agElllEJ bakIiIan daha hafif hale gelerek, arabanI yaklEltüketimi ve COz ayak izi üzerinde pozitif bir etkiye sahip oldugundan dolayEliJu, araba imalatçlgîlçin bir baska avantajdlEi SaslElîlEElsekilde, malzemenin baslanglgtaki mukavemeti, üretim slîaslüda ve malzemenin uzun süreli kullanIiIEtla saglam kalmaktadlü Söz konusu malzemeden meydana getirilen trim parçalarEiveya giydirme normalde ömrü boyunca aracI içerisinde bulundugu için, ürünün de baslanglgtaki performanslüjaha uzun bir süre koruyacak olmasEbakIiIdan bu faydaIIlEI Tercihen üst katman ve orta katmanI hava aklgldirenci, çoklu katmanlarI tamam toplam AFR'sinin en az %55'ini, tercihen çoklu katmanlarI toplam AFR'sinin %65 ve %80'i arasIEl temsil etmektedir. Tercihen, en ainan gürültü kaynaglEb, örnegin yolcu bölmesine bakan katman, 400 ve direncine (Rt) ve 0.3 kg/m2 ve 2.0kg/m2 arasEbir alan aglIllIgll sahip bir mikro gözenekli sertlestirme katmanII meydana getirilmesi için leIStlEIIBiaktadlE KlîrnlEEIyaflar içeren malzemelerin kombinasyonundan dolaylÇl parçanI kalIllZl profilinin neredeyse tamamEboyunca optimize edilmis bir akustik performans. sahip bir 3 boyutlu parçanIeIde edilmesi mümkündür. Elyafl Ükatmanlar Trim parçasEEn az 2 elyaflEkatman içermekte olup, katmanlardan en az biri, %10 ila 40 baglayiEIZlelyaf, %10 ila 70 geri dönüstürülmüs elyaf ve %10 ila 70 kendinden klîrllü elyaftan olusan bir elyaf karEIüiIdan meydana getirilmektedir. Diger katman tercihen, %10 ila 40 baglaylûllyaf ve %10 ila 70 geri dönüstürülmüs elyaftan olusan en azIan bir karElEli içermektedir. Ancak bu katman ayrlîla, ilave edilen kendinden klîrlilßlyaflardan veya sentetik elyaflardan de faydalanabilmektedir. Kendinden kMIillîelyaflar iki tarafEd›Ian elyaflar olup, bunlar, bir tarafi diger taraftan farkIEl sekilde büzülecegi ve dolayElýla filamentin düz hattan farklüörnegin spiral, omega veya sarmal biçiminde sekillendirilmesini kolaylastlßcaglîlsekilde düzenlenmektedir. Ancak, çogu durumda, seklin düzenli bir yapßla olmaslîgerekmemektedir: düzensiz, 3 boyutlu versiyonlar da ayn avantaja sahiptir. Kendinden kMIilEEIyaflar, iki farklEpolimerin içkin morfoloji farkIlIIElarian faydalanarak veya katkElnaddeleri veya proses manipülasyonu ile bir homopolimerde bir morfoloji farkIII yaratilârak elyaftaki morfoloji farklMElarIan yararlanlmiaslîl vasltâslîla meydana getirilebilmektedir. Bunun gerçeklestirilmesine yönelik yöntem, bununla sIlEllElolmamak üzere, her bir bilesenin moleküler aglEIligildan ve/veya stereokimya farklHJKlarIan faydalanan yan yana veya eksantrik kabuz özü gibi iki bilesenli teknolojileri kapsamaktadE Benzer etkiler, bir homopolimer kullaniEiEken, elyaf çapIaki yönelim seviyesindeki bir diferansiyele sebep olan diger egirme prosesi degiskenlerinin (yani erime viskozitesi) manipüle edilmesiyle elde edilebilmektedir. Ilaveten, çapraz baglaylEllâr veya dallama ajanlarEl gibi polimer katklînhaddeleri de benzer bir etkinin yaratilB'iasEilsin kullanilâbilmekteclir. Kendinden küilüiaya yönelik ön gereksinim, iki elyaf bileseninin büzüsmesi, büzüsme gücü ve elastiklik modülündeki farkliIJKlar tarafßtjan yaratllân belirli bir klIHIB'Ia potansiyelidir. Mekanik bir klîIHna, örnegin bir doldurma kasasüslemi veya bir testere disi disli isleminin dahil edilmesiyle, elyaf klîrIiII ve olusturulan seklin daha da genisletilmesi için kullanüâbilmektedir. Kendinden klîfIilEEIyaflar, elyafa içkin bir özellik olarak elyaf. egrilmesi süs-a klîl'llBia kapasitesini kazanmalarlîlbaklildan mekanik olarak klîrüüilglelyaflardan farklIlEIbr. Bunlara içkin kendinden klîrllüianlül, sonraki üretim prosesi adilarüslßslüda veya malzemenin ilerideki kullanIiIESIEisa kaybolma ihtimali vardlB Kendinden klîl'IiIEEIyaflardaki klýfIi Ilave bir proses, örnegin bir @itina adIiEtarafIan indüklenen bir klîHlIha potansiyeline sahip elyaflar, gizli kliîrlia sahip olmaslsîla tanllanmaktadß Bu kârli ayrlEh, önceden aç[Elanan türde farklEElElar vaslüslîla elde edilebilmektedir. Tercihen kendinden klîrIilEl elyaflar nihai klîrllîha durumundadlîllar ve sonraki prosesler taraflEIdan klîrllhia indüklenmemektedir. Otomativ trim parçasII üretiminin baslang- ait kliîtIilEtlurumun elde edilmesi, elyaflarlEl daha iyi karlgtlgllüçßlîlveya havalükermeden sonra daha homojen bir elyafllZl matlîl ve kalliîlama süsia elyaflü matII daha az klîrllîl oldugunu göstermektedir, dolaylîlýla bosluk boyutu daha kesin olarak tahmin edilebilmektedir. Trim parçasII termal kallîilamasßüasia klîl'llB'ia indüklenirken, bu, elyaflünatl aglElbir klîl'IiEl ile sonuçlanabilmekte olup, kaliplama süs-a elyaflar. bir hareketine sebep olmaktadiElki bu da nihai parçada hatalara yol açabilmektedir. Trim parçasII 3 D sekline baglEblarak, elyaflar. klîrllüias- çok geç baslamakta hiçbir fayda bulunmamaktadE Mekanik olarak klýrllßwlgl bir elyaf yerine kendinden klîl'IiIElbir elyafI kullanllüiasiaki avantajlar çok fazladE AçiKland[glDüzere bulus için en önemli avantajlar, elyaflEl, elyaflEl katmanlarI üretiminin baslang-a klîrnlüllurumda olmasIlB Rastgele 3 boyutlu bir sekle sahip olan bir elyafI formundaki klîrIilEtlurum, elyafI tercih edilen durumudur. SasIlEEI sekilde, üretimin tamamII yanlîtlü trim parçasII kullanIi ömrü boyunca elyaf bu tercih edilen sekilde kalmaktadlEl Mekanik klîri tek bas. daha az güçlüdür ve zamanla özelliklerini kaybedecektir. Mekanik olarak klE'lEnlSelyaflar zamanla düzleserek, direncini ve azametini kaybedecek, böylelikle trim parçasII amacElbakiEtlan basarElîloImasEla sebep olacaktlü Kendinden klîrIiIIZlelyaf, tercihen yan yana olan bir konjugat elyaftE Tercihen konjugat malzemesi, viskozitede bir fark mevcut olup, bunun elyafa Içkin bir kendinden klîl'llBiaya sebep olacagEl sekilde seçilmektedir. Ancak, tannlandlgllîl üzere kendinden kmiiimzi sergileyen diger konjugat elyafEliürleri de seçilebilmektedir. Tercihen, kendinden klîrIiIEl elyaflar, asag-kilerden birinden veya bunlari bir kombinasyonundan meydana getirilmektedir: - poliamit (naylon), tercihen poliamit 6 veya poliamit 6,6, klgacasElPA; i polyester veya bunun kopolimerleri, örnegin polietilen tereftalat, klgacalePET; polibütilen . poliolefin, örnegin polipropilen, (PP) veya polietilen (PE) - veya bahsedildigi üzere bir polimer ve bunun kopolimerinin bir kombinasyonu, örnegin polietilen tereftalat ve kopolietilen tereftalatlîil (PET/COPET) bir kombinasyonu. Kendinden klîl'llßlyaflar iki bileseni olan elyaflar olup, bunlar, bir bilesenin diger bilesenden farklübir büzüsme davranmlacag Eli/e dolaylgsîla filamentin düz hattan farkIlÇIörnegin spiral, omega veya sarmal biçiminde sekillendirilmesini kolaylastlgcagüsekilde düzenlenmektedir. Ancak, çogu durumda, seklin düzenli bir yaplýla sahip olmasEgerekmemektedir: düzensiz 3 boyutlu versiyonlar da aynljvantaja sahiptir. Kendinden klîrlilßlyaflardaki klîrli kal-E Iyi bir geri dönüstürme kapasitesine sahip olduklarElbilindigi için en çok polyesterlerin kullanIiEilercih edilmektedir. Kendinden klîrlllllyaflar veya baglaylîlllyaflar için kullanilan polimerler, malzeme gereklilikleri karsllândigilîlsürece daha önceden geri dönüstürülmemis olabilmektedir veya geri dönüstürülmüs kaynaklardan da gelebilmektedir. Tercihen kendinden klîrnllîlelyaflar, genel olarak yuvarlak olan bir enine kesite sahiptir, tercihen delikli bir göbege sahiptir ve ayrlîb delikli konjugat elyaflarüalarak da bilinmektedir. Ancak, konjugatlükendinden klîrIiIIEIyaflar meydana getirilmesi Için teknikte bilinen diger enine kesitler de kullanilâbilmektedir. Kendinden klîrlillîdalyaflar, elyafI uzunluk yönünde 2 veya çoklu delikli kavitelere sahip olabilmektedir. 2 taraf, bilesen veya polimer, büzüsmede bir farkliIlglI elde edilecegi sekilde filament seridinde dag [Emni- Elyaflar her bir bilesenin esit parçalarIian olustugunda ve bilesenler ayrIigilda ve elyafI karsii] taraflar-a konumland-IgilEUa, maksimum klîrli olustu rulabilmektedir. Kullanliân kendinden klîl'IiIlEielyaflar iplikçik elyaf uzunlugu tercihen 32 ve 76 mm araleUadlEl Elyaf tercihen 2 ve 20 dtex, daha tercihen 2 ve 10 dtex araleldadlEl Genel olarak, kendinden klîrnllîlyaflarl kullanlüörnegin çElElyöntemleri veya daha çok tercih edilen havalEl serme yöntemleri vaslßslýla elde edilen malzeme katmanII düzgünlügünü gelistirmektedir. Kendinden klîrillîlelyaflarl rastgele bir klîrilg forma geri dönmeye yönelik dogal egilimi, elyaflara ilave bir direnç kazandlEinaktadlEl Özellikle, kumas art[gll:lnalzemesi proses etme süsia tekrardan yigiI haline getirilmemektedir ve katman boyunca daha iyi yayilB1aktadlEl KÜME kallailgiü proses etme süsia klîI'Ii kaybIEl önlemektedir. SaslElllEElsekilde, istenen malzeme bir 3 D seklinde daha eksiksiz bir sekilde @Dolarak biçimlendirilebilmektedir ve ilaveten, malzeme esnekligi kallîilama sÜsIa büyük oranda azalmamakta olup, asllîlparçanl kaliplama prosesi slßsia elyaflar. bozulmaya daha az yatkI oldugunu göstermektedir. Ilaveten, kullanIi slßsia malzeme esnekligini korumaktadlEve dogrudan kalLölamadan sonra elde edilen baslanglgtaki kalIllZl daha uzun bir süre korunma ktadlEI ElyaflElkatmanlardan herhangi birine yönelik baglaylElllyaflar, yandaki malzemelerden en az biri ile meydana getirilen bir tek bilesenli veya bir iki bilesenli elyaftan biri olabilmektedir; polyester, özellikle polietilen tereftalat, poliolefinler, özellikle Polipropilen veya polietilen, polilaktik asit (PLA) veya poliamit (PA), özellikle poliamit 6 veya poliamit 6.6. BaglaylîEl elyaflar tercihen, elyaflEkatmanIardan herhangi biri için toplam elyaflar. aglElllEl cinsinden etime lelakIigiIan daha düsük bir erime slîakügilütla eriyebilmektedir ve yumusayabilmektedir. Tercihen, polimer polietilen tereftalat ve bunun kopolimerinin bir Geri dönüstürülmüs elyaflar tercihen artlEJ pamuk, artilZJ sentetik, artlEl polyester veya artlEI dogal elyaflardlü burada artüd malzeme türü, dahil edilen malzemenin ag IEIllEl cinsinden en az olabilmektedir. DolayElýla, örnegin, bir art[lZJ polyester, polyester bazIEl'nalzemelerin aglElliEl cinsinden en az %51'ini içermektedir. Alternatif olarak, artlEI malzeme, farklßentetik ve dogal elyaflar. bir karlglînilîlolabilmektedir, burada en geçerli olan tek bir tür yoktur. Ilave malzemeye yönelik diger kaynaklar, örnegin, kenevir, keten veya kokos, pamuk gibi biyoelyaflar veya sentetik elyaflar veya hatta, elyaflthrim parçalarlElI yapUBiasI yönelik üretim hattIan veya bunun benzerinden gelen kesik, yeniden kullanllfnlgl malzeme bile olabilmektedir. Belirli durumlarda, geri dönüstürülmüs köpük kesiklerinin az bir miktarlîtla kullanllâbilmektedir. Kütlillîélyaflarl olmadlgilllyaflllatman, yani gürültü kaynag. bakan katman, endüstride yaygI olan diger dogal veya sentetik elyaf türlerini, örnegin yün, abaka, poliolefin, örnegin polipropilen veya polietilen veya polyester, örnegin polietilen tereftalat (PET) veya bu elyaflar. bir karlglEiiIlIrHa içerebilmektedir. Bu katman ayrlEla 0.5 ila 2 dtex arallgllEtlaki ultra ince elyaflariîie içerebilmektedir. Tercihen eIyaflEkatmanlar, aynEl/eya benzer elyaf karlgfth- sahiptir. En az 2 elyafIEkatman, farkIEbzelliklere sahip katmanlarI meydana getirilmesi için farkIEi sekilde leIgtlElâbilmektedir. Bunlar, trim parçasII absorpsiyon özelliklerinin daha fazla optimize edilmesi için yandakilerden en az biri bakIiIan farklEbIabilmektedir: saglamliEJ yogunluk, hava aklgiîcliirenci veya elyaf karlgiînüiîieya bu özelliklerin bir kombinasyonu. Tercih edilen bir yapllândlElnada, trim parçasügürültünün azaltilüiaslîiçin bir tasitîlpanelinin kaplanmasElamaclýia bir arabaya yerlestirilmektedir. Yolcu bölümü yönüne bakan, tasiîi panelinden uzaktaki trim parçaslZitaralei(üst elyafllZikatman), taslîl paneli taraf. bakan taraftari (ikinci elyafIEkatman) daha fazla saglamligb sahip olabilmektedir. Bu taraf beyaz gövdeyi takiben tercih edilmektedir ve daha geliskin özelliklere sahiptir. Tercihen, en az 2 elyaflEkatman ve orta film katmanübir araya geldiginde, 20 ve 460 kg.m'3 arasEbir toplam yogunluga sahiptir. Degisken yogunluk, tercihen, gerekli seklin meydana getirilmesi Için trim parçasII kalßlanmasüslüslüda en az 2 elyafiElkatmanI ve orta katman. siElgtlEliBqaslîla elde edilebilmekte olup, hava geçiren ve agiEii[giüz olan ve ürünün kullanl ömrü boyunca yap-[koruyan bir akustik absorbe edici trim parçasEblarak islev gören bir ürün ile sonuçlanmaktadiE] SasiiiilEiîisekilde, yapilândiüinalara göre elyaflükatmanlarl en az birinde malzemelerin kombinasyonu, akustik performanlelEldaha da artlîiinaktadlEi AglHilgiI azaltilBiasIEive normalde 4 ve 30mm, tercihen 35 mm'ye kadar olan otomotiv trim parçalarII bu türlerine yönelik olarak gereken degisken kal-ligi da elde edilmesini saglamaktadm Ancak, en az bir katmaniEi malzemesine baglEblarak 40 ila 50mm'ye kadar olan toplam kal-iki kendinden klîriliîzlyaflar içeren en az bir katman ile elde edilebilmektedir. Üst elyafIEkatman, yani gürültü kaynagIan uzak olan, örnegin beyaz gövdeli katman, alan aglBIEgiiEia sahiptir. Tercihen üst katmanI kalIlgiDiihai trim parçasIa 1 ve 10 mm arasIadE Tercihen bu katman saha sabit bir kalIlgia sahiptir. Gürültü kaynag- bakan, örnegin beyaz gövdeli ikinci katman, tercihen, 250 ve 1500 gsm, daha tercihen 300 ve 800 gsm arasüiiir alan agIBllgll sahiptir. Tercihen ikinci katmani kalIlgiÜiihai trim parçasIa 2 ve 60 mm arasIadE En az 2 elyaflllatmanl toplam ag Ella alanütercihen 800 ve 2500 gsm arasIa, tercihen 1000 ve 2000 gsm arasIadlEl Orta katman Hava geçirimli orta film katmanÇltek katmanllîbir filmdir veya çok katmanIEbir filmdir. Film tercihen kallîilanmglveya üflemeli bir filmdir. Orta film katmanEtercihen 5 ve IOOgsm arasi: daha tercihen 8 ve SOgsm arasÇldaha tercihen 8 ve 40gsm arasEIbir kaIIEgb sahiptir. Film, yandaki polimerlerden en az birinden meydana getirilmektedir: asetat kopolimeri veya polimeri, örnegin Etilen Vinil Asetat (EVA), akrilat kopolimerleri, örnegin Etilen Akrilik Asit (EAA), bir poliolefin, örnegin bir polietilen (PE) bazIEbolimer, örnegin lineer yogunluklu polietilen (LDPE), lineer uzun yogunluklu polietilen (LLDPE) veya bir metallosen lineer uzun yogunluklu polietilen (mLLDPE) veya türevleri, veya bir çok katmanlEliilm, tercihen en az bir taraflEkzla bir yaplStlElEEI(EAA) ile kaplanmlg bir polietilen bazlükopolimer filmin bir kombinasyonu. Orta katman, en azIan nihai üründe hava geçirimlidir, böylelikle trim parçasII hava akIiEl direncini gelistirmektedir. KatmanlarI yapraklandEllBrasEl/e nihai parçanI kallîilanmasEiçin seçilen prosese bagIEblarak, film baslanglgtan itibaren hava geçirimli olabilmektedir veya parçanI üretimi süsIa hava geçirimli hale gelebilmektedir. Filmin ayrIJbir üretim adIilEda hava geçirimli hale getirilmesi durumunda, bu, filmin parçanI hava akIilîrllirencini artlücaglîl sekilde seçilmelidir. Tercih edilen bir proses, parçanI genel akustik performansElçin faydaIÜJlan bir hava akIiEl direncine sahip bir hava geçirimli katmanI elde edilmesi için buhar baletljkullanllârak trim parçasII kallölanmasElslBileda film katmanII açllBiasIIE Trim parçasII nihai üretim adIIIElsüsa filmin açllfhaslîlvasltâslýla, filmin AFR özellikleri gerekli ihtiyaçlara yönelik olarak ayarlanabilmektedir. Tercihen orta katman, en yüksek hava akn direncine sahip katmandE Tercihen, ince orta katman. hava akIiEUirenci, seçilmis prosesten bagIislZl olarak nihai üründe 500 ve 2500 N.s.m'3 arasIadiEl Hava geçirimli orta katman, alternatif olarak, kaliplamadan sonra film malzemesi ile elde edilecek olanla aynEhava akllîljirenci seviyesine sahip olan dokunmamlslince kumas, bir slîtik eritmeli katman, bir yapigtlEIEßrgüsü veya yaplSkan katmandan biri olabilmektedir. BazlZIiurumIarda, ikinci katman yap-n soyulabilmekteyken, birinci katman ve orta katmanI ayrlßiasüordur. Sekil 1, en az 2 elyafIEkatman (10 ve 30) ve ince orta film katmanE(20) ile birlikte isteme göre ürünün kurulmasIlISematik olarak göstermektedir. ElyafIElkatmanIarI ve orta katmanI bosluklarÇi sekil A'da gösterildigi gibi istiflidir ve malzeme istifi, sekil B'de örnek olarak gösterilen bir 3 boyutlu sekle sahip bir trim parçasiElI meydana getirilmesi için kalßlanmaktadEl Kalülama süsüda üst ve/veya alt elyaflEkatmanlar silZIStlElllBiaktadBve elyaflar, parçan nihai seklinin ayarlanmasübin baglanmaktadß Üst katman düz bir katman olarak gösterilse de pratikte, bu katman kavisli olabilmektedir veya bir 3 D sekilde meydana getirilebilmektedir. Tercihe bagllîblarak, prosesin bir parçaslZblarak orta film katmanüörnegin mikro deliklerin meydana getirilmesi vasitâslýla veya malzemenin eritilmesi ve katilâstEIlIhasIZlprosesi vasitîislýla hava geçirimli hale gelebilmektedir. Kallölamadan sonra katman (10) nihai kaIIiiZi bakIiiEtian görece sabit olmas. ragmen, kalIitha hafif degisimler de gerçeklesebilmektedir. Bu örnekte, alt katman (30), araban. beyaz gövdesine daha iyi oturtulmasEIçin daha belirgin bir 3 boyutlu sekle sahiptir. Tercihen, en azlEUan araban. beyaz gövdesine bakan katman, istendigi üzere klîrlillîtlyaflar içermektedir. Bulusa göre bir parçanI bir örnegi su sekilde olabilmektedir: - Üst katman (10) gürültü kaynaglEUan uzaga bakmaktadlEl ve baglaylîlîlelyaflar olarak PET/CoPET iki bilesenli elyaflarI %18'ini ve geri dönüstürülmüs elyaflariEl, tercihen bir artilîi pamugun %82'sini içeren, 750 gsm'lik bir alan aglHligiI sahip bir birinci elyaflü katmandan meydana getirilmektedir. - Hava geçirimli orta katman (20), 20 gsm'lik bir kaliEHgb sahip bir film katmanIIB Bu film katmanÇiparçanI buharla kallplama prosesi sßslda hava geçirimli hale getirilmektedir, böylelikle buhar basütlîkullanilârak filmin hava ak [direncinin ince ayarIEyapmaktadlB - Ikinci elyaflükatman (30), baglaylEEalyaflar olarak PET/CoPET iki bilesenli elyaflarI %18'i, PET kendinden klîl'nllîielyaflarl %40'Ei/e geri dönüstürülmüs elyaflarlü, tercihen artiEl pamugun %42'sinden olusan, 550 gsm'lik bir alan aglîli[gil sahip bir elyaflElIatmandlEl YaklasEEI 1300 gsm'lik bir toplam alan aglEIllg'lßlde edilmektedir. Önceki teknige göre bir karsilâstlîilnallîörnek, baglayiEEélyaflar olarak iki bilesenli elyaflarI üst katmana, neredeyse aynEIoIan film katmanlîila ve trim parçalela yönelik kalIiE gerekliliklerinin telafi edilmesi için 1100 gsm'de olan, üst katman ile aynünalzemeden olusan bir ikinci elyaflleatmana sahiptir. Bu malzeme, daha düsük bir alan aglîii[g]Iaki parçanI maksimum kal-[El alanlarII doldurulmasEl için baslang lgtaki gerekli kalIlgiEi elde edememektedir. Dolayßîla, parça, 1850 gsm'lik bir toplam alan aglîlllglîib sahiptir. Bir 3 boyutlu parçanI akustik absorpsiyonunun ölçümü, tüm frekans aral[gll]üzerinden absorpsiyon özelliklerinde bir genel artlgia isaret etmistir, özellikle daha iyi bir performanlel, 4 ve 12.5 mm arasEEbir kal-[gh sahip olan parça alanlarEtla elde edilebildigi fark edilmistir. Sekil 2, istenen sekilde bulusa göre optimize edilen, açlKIanan trim parças- yönelik akustik performans. bir simülasyonunu göstermektedir. Absorpsiyon, yassüörneklerin bir Alfa Kabinindeki gerçek ölçümlere ve bahsedilen arka plan parçasIaki kaIIiEl dagiüiîlilEia dayanmaktadlEl Önceki teknige göre bir parçanI absorpsiyonu noktaIEitizgi ile gösterilirken, bulusa göre bir parçanI absorpsiyonu, devamlElçizgi ile gösterilmektedir. Bulusa göre parçaya yönelik daha iyi bir akustik performansüspesifik olarak, optimal genel AFR'den dolayEI bulusa göre parça için daha iyi olan düsük kalIiiZlEI(yüksek yogunluklu) alanlardaki performans ile iliskilidir. Bulusa göre çok katmanllîiiiarça, bir iç trim parçasÇiörnegin bir iç gögüs veya susturma paneli olarak, bir iç döseme sisteminin bir parçasEblarak, bir akustik giydirme olarak, bir motor bölümünün trim parçasÇlörnegin bir kaput kaplamasßlarak veya bir dlggögüs veya bir dlgl veya içi tekerlek kemeri kaplamasüilarak kullaniiâbilmektedir. Bulusa göre bir çok katmanlükustik trim parçasüayrlEia, bir kaplama ince kumas katmansÇl bir akustik ince kumas katmansÇlbir dekoratif üst katman, örnegin tüfte veya dokunmamßi halEIkatmanlîgibi ilave katmanlar içerebilmektedir. Akustik yutma faydalarII korunmasüçin bu ilave katmanlar, en azIan gürültü kaynaglEia dönük olan tarafta hava geçirimli olmaIIlB Trim parçasi. üretimi Asagi, olasEIiJir üretim prosesi daha ayrlEtIIJJZblarak aktarüâcaktlE Ancak, teknikte uzman bir kisiden, benzer bir sonucu elde etmek için alternatif prosesleri kullanmayEibilmesi de beklenmektedir. FarkIEIeIyaflar, bulusun ögretilerine ve belirli parça için gereken özelliklere göre avantajIIII kombinasyonda kaynastlElBîaktadB böylelikle elyaflar, meydana getirilen malzeme boyunca düzgün sekilde kaynastiîlliiaktadlü KaynastiElIEEelyaflar, piyasada mevcut bilinen teknikler vasiüslýia bir mat veya kurutma diskinde olusturulmaktadlü Tercihen, bu, daha fazla yöneltilmis olan bir elyaf malzemesi veren bir kart veya garnet kullanilârak veya daha rastlantlgial olarak serilmis bir örgü veya matümeydana getiren bir Rando-Webber veya bilinen bir baska havalßermeli makinenin kullanilüiaslýia bir havallîsierme prosesi kullanilârak gerçeklestirilmektedir. Bu sekilde elde edilen örgü veya mat, kesintisiz bir proseste tekrar proses edilebilmektedir. Sonradan bir prosesin gerçeklestirilmesinin gerekmesi durumunda, meydana getirilen örgü veya mat, örnegin bir termal proses adIiIa veya igneleme kullaniiârak saglamlastlElIIâbilmektedir. Igneleme, kendinden klîl'lllîlelyaflar içeren elyaflEl örgüler veya matlar için tercih edilmemektedir, zira bunun, elde edilen katmanI azameti ve esnekligi üzerinde negatif bir etkisi vardE Ürün letik ve/veya sogul kalirîlama prosesleri kullanilârak meydana getirilebilmektedir. Bu tür bir proses örnegi, 3 D sekilli trim parçasII elde edilmesi için malzemenin bir sEiak havalEI f. içerisinde önceden 'asli ve ard Ian bir soguk kallfilama adli bir kombinasyonu olabilmektedir. Alternatif olarak, malzeme, güçlendirilmis bir parçanI elde edilmesi için örnegin leiak hava veya buhar gibi bir leiak aklgkan vasitâslîla kallîata dogrudan Elfllâbilmektedir. Özellikle, kalülama adIiElsEletla film hava geçirimli olarak meydana getirilecekse, buharI kullanilB1asEliercih edilmektedir. Olçümün arka planEi AFR, dogrudan hava aklilîyöntemi (yöntem A) kullanilârak ISO 9053'e göre ölçülmektedir. Hava akIiEldirenci (AFR), trim parçasII lokal bir alanIa ölçülen AFR'dir. Yogunluga yönelik ölçüm ve AFR, bir tek noktallîlanine kesitten ziyade bir alanda gerçeklestirildiginden dolaylÇlaçiEandigiiJizere bulusun ögretilerinin izlenmesi için küçük, belirli bir alan üzerindeki bir ortalamanI ise yarayacaglîlieknikte uzman bir kisi tarafIdan anlasilâcaktE Parçalar. tipik seklinden ve kullanilân malzemelerden dolayühem toplam yogunluk hem de toplam AFR, parçanI yüzeyi üzerinde degiskendir. Bu miktarlarI ölçülmesi için minimum alanI belirlenmesi amaclýia, ISO 9053, kullanilIhaslZigereken 95 mm'lik bir çapa sahip minimal bir dairesel alanEtanllamaktadlE Ancak, özellikle bazEUurumlarda parçalari 3D seklinin aItEçizildigi için, gerektiginde teknikte uzman kisi; AFR'nin ölçümüne yönelik alet parçanI bu lokal alanEboyunca uygun bir hava akIiEisagIanmasEiçin uyarlandigiüsürece, normun kapsamIan uzaklasabilmektedir ve 75mm'den az olmayan bir çapa sahip daha küçük bir dairesel alana sahip örnekleri ölçebilmektedir. Bu tür bir örnek için, örnegin yüzeyi üzerindeki kalIilZl varyasyonunun, yaklasilZl %20'Iik bir aralitha tutulmasElönerilmektedir. Örnegin, 4 ve 6 mm arasl:{ve bu araligii'rîi dlgiüba olmayan) lokal sapma ile 5 mm'lik bir kaliEliga sahip bir örnegin veya 8 ve 12 mm arasüve bu aralIgiI dlSiEda olmayan) lokal sapmalar ile 10 mm'lik bir kal-[gh sahip bir örnegin ölçülmesi kabul edilebilirdir. Aksi taktirde, parçanI seklinden doiayüörnegin kusursuz düzlemselligin olmaylSIEtlan dolayEl/e malzemenin degiskenliginden dolayüölçümler anlamiEiolmayabilmektedir. Örnegin AFR, örnegin ortalama kalIigi. klýbsla kalIIigi daha az oldugu örnegin SIEliHlEbir alanEiIe iIiskilendirilebiImektedir be dolayisiyla bütün örnegi temsil edememektedir. Hava geçirimlilik, basitlik adi 8000 N.s.m'3'ün altIa olan bir hava akIiDdirencinin mevcudiyeti ile tanIiIanmaktadlE Hava geçirimlilik, basitlik ad. 8000 N.s.m'3'e esit veya bunun üzerinde olan bir hava aklüiirencinin mevcudiyeti ile tanIilanmaktadlB 8000 N.s.m`3 degerinin üzerinde, meydana gelebilecek olan hava akIiEidirenci, en azIan, parçanI akustik absorpsiyon performansElüzerinde büyük bir etkiye sahip olamayacak kadar yetersizdir. TR TR TR TR TR TR