TARFNAME HABITÜEL KAFA DURUSUNUN BELIRLENMESI içiN YÖNTEM VE CIHAZ Bulus, Istem 1`in genel kavramina göre olan, merkezleme verilerinin belirlenmesi için öngörülen bir yöntem ile ve ayrica Istem 11'in genel kavramina göre olan, merkezleme verilerinin belirlenmesi için öngörülen bir cihaz ile ilgilidir. Nihayetinde, bu bulus, yukarida belirtilen yöntemin uygulanmasi için öngörülen bir bilgisayar programi ile Gözlükçü, bir gözlügün optik adaptasyonu için, yani müsterinin veya denegin bireysel kullanim amaci için gözlük camlarinin bir gözlük çerçevesine dogru merkezlenmesi için gerekli olan bütün verileri belirliyorsa, bu halde asagidaki prosedürü izleyebilmektedir: Müsteriden, mümkün oldugunca dogal bir kafa- ve vücut durusu almasi rica edilir. Sonra, merkezleme verilerinin tespiti, gözlük çerçevesinin gözlük düzleminde bakma noktalarinin kalem vasitasiyla veya video kaydi vasitasiyla isaretlenmesi ve ardindan (örnegin basvuru sahibi tarafindan "Video Infral" markasiyla satisi yapilan videolu merkezleme cihazinda oldugu gibi) manuel olarak veya (örnegin basvuru sahibi tarafindan "RV Terminal" markasiyla satisi yapilan videolu merkezleme cihazinda oldugu gibi) otomatik olarak merkezleme verilerinin belirlenmesi yoluyla yapilmaktadir. Öne egim açisinin belirlenmesi için, "Y-Stick" adinda bir yardimci araç bilinmektedir, söz konusu bu yardimci araç, bir zamanda, gözlük çerçevesinin öne egim açisini, bunun akabinde okunabilmesi için, "dondurmaktadir". Bu sekilde saptanan öne egim açisi, bir sonraki adimda, müsteriyi, ayni pozisyonda, bir merkezleme sisteminin önüne pozisyonlandirmak için kullanilir. Ayrica EP 1 591 064 A1'den, kafa egiminin tayin edilmesi için öngörülen bir ölçüm cihazi bilinmektedir, söz konusu bu ölçüm cihazinin, EP 1 591 064"ün basvuru sahibi tarafindan "Ysis" adiyla satisi yapilmaktadir. Bu ölçüm cihazi, gözlük çerçevesine sabitlenmektedir. Bu önerinin hedefi, bir zamanda her seferinde yakina- ve uzaga bakis istikametine dogru "normal" kafa durusunun kaydedilmesidir. Uzaga bakarken ve okuma esnasinda alinan kafa egimlerinden, uzaga- ve yakina bakma görevleri arasindaki kafa egimi farki belirlenmektedir. Bundan, gözlük cami için ilgili bakma noktalari belirlenmektedir. Yukarida belirtilen tüm yöntemler istatistikseldir, yani bir habitüel kafa durusunun belirlenmesi için, ilgili durumun bir "anlik kaydi" kullanilmaktadir. WO 01/62139 A1 bir gözlük kullanicisinin, onun bakma aliskanliklari bakimindan davranisinin siniflandirilmasini ifsa etmektedir. Çesitli görme görevlerinde tipik kafa- ve göz hareketi tayin edilmektedir. Buna bagli olarak, denegin bakma davranisi, gözlerin ve kafanin "hareketliligine" göre kategorize edilmektedir ("head/eye m0ver"). Analiz sonuçlari, burada, uygun bir gözlük caminin seçiminde dayanak olarak kullanilmaktadir. EP 1 747 750 Al'den, en sik bakis istikametlerinin, kafaya göreli olarak belirlenmesi bilinmektedir. Bu amaç için, kafa durusu ile bakis istikameti es zamanli olarak tespit edilmektedir. Belirlenen göreli bakis istikametlerinden göreli "net"-bakis istikameti ve bundan, bir gözlük camindan bakma noktasi belirlenmektedir. kafa durusunun belirlenmesi için öngörülen bir yöntemi ve bir cihazi tarif etmektedir, onun ölçüm verileri, videolu merkezleme verileri tayininde kullanilmaktadir. Bu yöntemde, bir denegin kafa durusu açisinin belirlenmesi amaciyla, denegin çesitli kafa durusu pozisyonlarinda birden fazla video-fotografi çekilmektedir, kafa durusu açisi belirlenmektedir ve gözlük çerçevesinin öne egim açisi ve korneal verteks mesafesi ile karsilastirilmaktadir. Ilgili video-fotograflari, hizmet saglayan kisinin görüsüne göre, denek kendisinin dogal habitüs-kafa durusunu aldigi bir anda çekilmektedir. FR 2 896 682 A2 bir denegin yakina bakis istikameti ile uzaga bakis istikameti arasindaki açinin tayin edilmesi için öngörülen bir cihazi tarif etmektedir. Denegin, bu okurken ve uzaga bakarken, bir kamera veya bir fotograf makinesi ile kaydi gerçeklestirilmektedir Denegin bir habitüel kafa durusu alip almadigi kontrol edilmemektedir. çerçevesine, kullanicisina bagli olarak adapte edilmesini tarif etmektedir. Bunun için, hazirlik mahiyetinde ilk önce bir kullanicinin, bir kalibrasyon görme sirasi esnasinda, bir kafa egimi ölçülmektedir. Kalibrasyon görme sirasi esnasinda, çok sayida kafa egim degeri kaydedilmektedir. Kaydedilen kafa egim degerlerinden bir sifir bakis-kafa egimi belirlenmektedir. Sifir bakis-kafa egimi belirlendikten sonra, kullanicinin sifir bakis-kafa egimi önceden ayarlanmisken, kullanicinin göz pozisyonu, gözlük çerçevesine göreli olarak ölçülmektedir. Üstelik, bir yandan hazirlik yönteminin uygulanmasi için ve diger yandan adaptasyon yönteminin uygulanmasi için öngörülen Cihazlar tanitilmaktadir. kamera yardimiyla belirlenmesini tarif etmektedir. Denek, belirleme islemini, bir tus yardimiyla, baslatmaktadir. Denegin bu anda habitüel kafa durusu alip almadigi, bu EP 0 898 930 A2 farkli kafa pozisyonlarinda ve ayni zamanda farkli bakis istikametlerinde bakma açilarinin tayin edilmesi için öngörülen bir yöntemi tarif etmektedir. Bir video kamera ile, denegin, 0 ekranda veya benzerinde görüntülenen açiklamalara sabitlenmisken, kafasina takilmis olan isik kaynaklari saptanmaktadir. ederken, kafa hareketlerinin kaydedilmesini ve degerlendirilmesini tarif etmektedir. ölçüm aletini tarif etmektedir, söz konusu bu ölçüm aleti, kafanin Ideal, bir yan kameraya dikey yönlendirilmesi ile bir gerçek habitüel yönlendirilmesi arasindaki bir kafa dönüsünün tayin edilmesine olanak saglamaktadir. Yan kamera tarafindan dogrudan saptanan korneal verteks mesafesi, bir habitüel kafa yönlendirmesi durumunda, gerçek korneal verteks mesafesine denk olmadigi için, ölçüm aleti ile tayin edilen kafa dönüsüne dayali olarak bir düzeltme yapilmaktadir. Bir merkezleme ölçümü, yani müsterinin veya denegin bireysel kullanim amaci için gözlük camlarinin bir gözlük çerçevesinin içine dogru merkezlenmesi için gerekli olan bütün bilgilerin belirlendigi bir ölçüm, gözlükçünün müsterisi için zorunlu olan bir durumu teskil etmektedir. Gerçi, merkezleme ölçümünde, müsterinin bir kayit esnasinda kafasini nasil tutmus oldugu bilinmektedir, ancak bu kafa durusu, zorunlu olarak, bunun, gerçek zorunlu durumlarda, "normal", yani en sik kafa durusuna denk degildir. Bunun ötesinde, bu yöntem, denek, hizmet saglayan kisinin reaksiyon süresi içerisinde artik baska bir kafa durusu aldigi için, sözde dogal kafa durusunun kaydedilmemesi, bilakis baska bir kafa durusunun kaydedilmesi tehlikesini barindirmaktadir. Bu bulusun görevi, simdi, merkezleme verilerinin belirlenmesi için öngörülen, hassaslastirilmis olan bir yöntemin ve bulusa uygun olan yöntemin uygulanmasi için uygun olan bir ilgili cihazin saglanmasidir. Bu görev, istem 1'in karakterize edici kisminin özelliklerine sahip olan türdes bir yöntem veya Istem 11'un karakterize edici kisminin özelliklerine sahip olan ilgili bir türdes cihaz ile çözümlenmektedir. Bulusa ait avantajli uygulamalar ve ileri tasarimlar, alt istemlerin konusunu olusturmaktadir. Bulus, bagimsiz Istem 1'e göre olan, merkezleme verilerinin belirlenmesi için öngörülen bir yöntemi kapsamaktadir. Buna uygun sekilde, istem 11'e göre olan, merkezleme verilerinin belirlenmesi Için öngörülen bir cihaz da, bulusun konusudur. Yukarida belirtilen görevi, böyle bir yöntem veya ilgili cihaz ile tam kapsamiyla çözümlenmektedir. Bulusa göre kullanilabilen, bir denegin habitüel kafa durusunun belirlenmesi için öngörülen bir yöntem, istem 3'e göre olan yöntem adimlarini kapsamaktadir. Bulusa göre kullanilabilen, bir denegin habitüel kafa durusunun belirlenmesi için öngörülen cihaz, buna uygun sekilde, Istem 14`ün özelliklerini kapsamaktadir. Yukarida açiklanan yöntem veya özellikle bu yöntemin uygulanmasi için tasarlanan ilgili cihaz ile, denegin habitüel kafa durusunun, yanlislikla, bir zamanda rasgele kaydedilmis veya tayin edilmis olan, tam da onun alisilmis kafa durusuna uygun olmayan bir kafa durusu olarak varsayilmasi önlenmektedir. Habitüel kafa durusunun, belirli bir süre boyunca kaydedilen kafa durusundan belirlenen, tercih edilen kafa durusu olarak varsayilmasi, örnegin (örnegin basvuru sahibi tarafindan Relaxed Vision Terminal ve Video Infral adlariyla satisi yapilan videolu merkezleme cihazlari yardimiyla) merkezleme ölçümü esnasinda ölçülen kafa durusunun düzeltilmesine olanak saglamaktadir, böylece merkezleme verileri, rasgele kafa durusu yerine "normal" kafa durusuna dayali olarak tayin edilmektedir. Bulusa göre kullanilabilen, bir denegin habitüel kafa durusunun belirlenmesi için öngörülen yöntemde, kafa durusmun kaydedilecegi zaman dilimi önceden belirlenebilmektedir. Böylece, örnegin kafa durusu sadece denegin kafasinin habitüel durusuna iliskin güvenilir verilerin alinabildigi süre esnasinda kaydedilebilmektedir. Zorla yaptirilan ve/veya dogal olmayan kafa duruslarinin kaydi önlenebilmektedir. Bunun ötesinde, zaman dilimi, bireysel olarak, kaydedilen veri malzemesi, gerçek habitüel kafa durusu hakkinda yeterince güvenilir bir ifadeye izin verecek sekilde belirlenebilmektedir. Örnegin kayittan habitüel kafa durusunun belirlenmesi için sadece denegin ergonomik esaslara uygun olan bir kafa- ve/veya vücut durusu aldigi zaman kesitlerinin seçilmesi uygundur. Tercih edilen kafa durusundan, denegin kafasini, önceden belirlenmis olan bir görme görevinde, belirli bir olasilikla tuttugu kafa durusu anlasilmalidir. Bu olasilik için tipik degerler örnegin belirlenen görme görevi için % 30'un üzeri, % 50'nin üzeri, % 80'nin üzeri veya hatta % 90'nin üzeridir. Bu tür bir analiz, alisilmis, matematiksel/istatistiksel yöntemler ile uygulanabilmektedir. Bir tipik kafa durusu tayin edilmeden önce, uygun yazilim algoritmalari ihtiyaç halinde otomatik olarak veya kullanicinin destegi ile, habitüel kafa tutusunun kaydedilen veri miktarindan asiri degerleri (uç degerleri) elimine edebilmektedir. Sonra örnegin bu en olasi kafa duruslari miktari arasindan bir seçim yapilmaktadir. Tercih edilen kafa durusu olarak, kafanin kaydedilen, denegin kafasinin en büyük olasilikla tuttugu durus da seçilebilmektedir. Denegin, hangi vücut durusunda ve/veya kayit esnasindaki kafa durusunda neyi inceleyecegini onun seçimine birakmak esasen mümkün olsa da, buna belirli görme görevlerinin verilmesi çogu zaman uygun olmaktadir. Özellikle kafa durusu, gözlük cami hesaplamasina veya bir gözlük camin merkezlenmesine dahil edildiginde, yakin ve/veya uzak için bakis istikametlerine özellikle dikkat edilmesi, mantiklidir. Bulus, örnegin tercih edilen kafa durusu olarak, denegin kafasini yakina bakarken ve/veya uzaga bakarken tuttugu, kaydedilen duruslardan bir tanesinin seçilmesini öngörmektedir. Ayrica, denegin vücut durusunun dikkate alinmasi mantiklidir. Bir kisi, uzaga bakarken, daha ziyade ayakta duracaktir, buna karsin bir kisi, yakina bakarken, örnegin okurken, tercihen bir oturma pozisyonu alacaktir. Bu nedenle, bulus, tercih edilen kafa durusu olarak, kaydedilen, denegin ayakta durdugu ve/veya oturdugu duruslardan bir tanesinin seçilmesini öngörmektedir. Habitüel kafa durusu, özellikle büyük ölçüde, denegin faaliyetine ve denegin algiladigi görsel izlenimlere baglidir. Bu nedenle, denege, bunlar altinda onun habitüel kafa durusunun tayin edilecegi günlük hayattan durumlarin ve/veya günlük görme görevlerinin sunulmasi daha da uygundur. Bununla baglantili olan avantaj, denegin/müsterinin, asil ölçüm durumundan baska bir yere yönlendirilmis olmasidir ve böylece dogal olmayan bir kafa durusu almamasidir. Görme görevleri, denegin/müsterinin, örnegin habitüel kafa durusunu kaydeden gözlükçünün magazasinin içinde, serbestçe hareket etmesi ve örnegin sergilenen ürünleri ekran, projektör vb. gibi bir elektronik ortam üzerinden gösterilen trafik durumlarini takip etmesi veya bundan, bir yazi parçasini okumasinin rica edilmesi seklinde olabilmektedir. Görme görevleri, örnegin ayaktayken ve/veya otururken alinan tipik bir kafa durusu tayin edilebilecek sekilde seçilmektedir. Bir okuma gözlügü için merkezleme verileri belirlenirken, örnegin denegin oturdugu ve okudugu esnada aldigi habitüel kafa durusu dikkate alinacaktir. Somut olarak, bir zaman araligi boyunca habitüel kafa durusunun dinamik olarak belirlenmesi için, denege/müsteriye, günlük hayattan durumlar veya yakin- ve/veya uzak alanda günlük görme görevleri sunulabilmektedir. Bu süre içerisinde, kafa durusu, opsiyonel olarak ilgili vücut durusu ile kombine edilmis halde ve opsiyonel olarak bir de, örnegin denegin kullandigi gözlügün veya gözlük camlarinin egimi gibi (göreli) pozisyonu sürekli ölçülmektedir. Ölçüm, denek/müsteri bundan olumsuz etkilenmeyecek sekilde yapilmaktadir. Ölçümü takiben, her seferinde en sik alinan kafa durusu, sayet o da kaydedilmisse buna ait vücut durusu- ve opsiyonel olarak bir de pozisyon, özellikle gözlügün veya gözlük camlarinin pozisyonu, özellikle egimi tayin edilebilmektedir ve daha sonra, merkezleme verileri belirlenirken dikkate alinabilmektedir. Özellikle yakin- ve/veya uzak görme görevlerinde ek parça denilen bakma noktalari ve/veya koridor uzunlugu tayin edilebilmektedir. Somut olarak, görme hedefinin pozisyonu biliyorken, örnegin yakin- ve uzak alanda görme esnasinda alinan kafa durusundan, gözlük camindan bakma noktasi tayin edilebilmektedir. Bakma noktalari biliyor ise, bununla, ek parça büyüklügü ile yakin kismin koridor uzunlugu da tayin edilebilmektedir. Kafa istikameti ile bakis istikameti arasinda olasi bir fark, bakma noktalarinin ve/veya ek parçanin tayininde beraberinde dikkate alinabilmektedir. Denegin bu kafa durusu, en çesitli tür ve sekilde belirlenebilmektedir. Böylece, örnegin kafa durusunun kaydi, denegin kafasina takilan bir pozisyon kayit cihazi ile yapilabilmektedir. Bu pozisyon kayit cihazi dolayli olarak, örnegin gözlük çerçevesi sapina veya dogrudan müsterinin kafasina sabitlenmis olabilmektedir. Bu pozisyon kayit cihazi, bir veri kaydedicisi prensibine göre ve ardindan bir baz istasyonu üzerinden veri transferi ile çalisabilmektedir veya veri transferi es zamanli olarak WPAN (Kablosuz Kisisel Alan Agi) gibi bir kablosuz baglanti üzerinden, yani örnegin Bluetooth veya WLAN (Kablosuz Yerel Alan Agi) üzerinden, bütün ölçüm araligi boyunca online yapilabilmektedir. Pozisyon kayit cihazi ya mutlak konum bilgilerini ölçebilmektedir veya da konumdaki degisiklikleri. Ikinci durumda, ölçüm degeri kaydedicisi, ölçüm isleminden önce ve/veya sonra, yönlendirmesi bilinen bir referans konumuna getirilmek zorundadir. Örnegin bir yatay masa yüzeyi veya özel olarak bunun için öngörülen bir tutucunun mesnedi, referans konum olarak islev görebilmektedir. Kafa durusu kaydi, ilaveten veya alternatif olarak, bir görüntü kayit cihazi vasitasiyla uygulanabilmektedir. Bu tür bir görüntü kayit cihazi, örnegin buna baglanmis otomatik görüntü analiz cihazi bulunan bir video- veya dijital kamera sistemi olabilmektedir. Görüntü verileri ya iki boyutlu (2D) veriler olarak dogrudan veya bir üç boyutlu (3D) model olusturulduktan sonra 3D-verileri olarak islenmeye devam edilebilmektedir. Bu verilerden gözlügün örnegin öne egimi, yana egimi vb. gibi tipik parametreleri de tayin edilebilmektedir. Bulusa göre olan, merkezleme verilerinin belirlenmesi için öngörülen yöntemde, tayin edilen gerçek anlik kafa durusu, tayin edilen habitüel kafa durusu yardimiyla, merkezleme verileri, rasgele kafa durusu yerine habitüel kafa durusuna dayali olarak tayin edilecek sekilde düzeltilmektedir. Düzeltme, anlik kafa durusunun habitüel kafa durusundan sapmasinin belirlenmesi ve bu sapma vasitasiyla merkezleme degerlerinin dönüstürülmesi/düzeltilmesi yoluyla, yapilmaktadir. Denegin/müsterinin belirlenen habitüel kafa durusu ve opsiyonel olarak yine belirlenmis olan gözlük öne egim açisi, merkezleme verilerinin konvansiyonel olarak belirlenmesi için müsterinin, gözlügün hedeflenen öne egim açisina ulasildiginda görüntü verici birimlerin otomatik olarak tetiklenmesinin baslatilmasi veya Operatöre, artik merkezleme verilerini belirleme isleminin yapilabilecegine dair bir sinyalin verilmesi suretiyle, zorla yönlendirilmesine de yarayabilmektedir. Bulus, özellikle, yukarida tarif edilen, habitüel kafa durusunun belirlenmesi için ve ayrica merkezleme verilerinin belirlenmesi için öngörülen yöntemlerin, bir bilgisayarda yürütülebilen, program kodlari bulunan bilgisayar programlari halinde mevcut bulunmasini da öngörmektedir. Bilgisayar programlari, makine tarafindan okunabilir bir veri tasiyicisina kaydedilmis olabilmektedir. Eksiksizligin saglanmasi amaciyla, yukarida belirtilen, kafa durusunun bir zaman dilimi boyunca kaydedilmesi için öngörülen kayit cihazinin, denegin kafasina takilabilen bir pozisyon kayit cihazini ve/veya bir görüntü kayit cihazini kapsayabilecegi hususuna dikkat çekilir. Pozisyon kayit cihazi ve/veya görüntü kayit cihazi, örnegin yukarida tarif edilen sekilde tesekkül edilmis olabilir. Kayittan tercih edilen bir kafa durusunun belirlenmesi için öngörülen belirleme cihazi, bir bilgisayari kapsayabilmektedir. Bir denegin gerçek anlik kafa durusunun tayin edilmesi için öngörülen kafa durusu tayin cihazi, bir pozisyon kayit cihazini ve/veya bir görüntü kayit cihazini, özellikle yukarida tarif edilen türde olanini, kapsayabilmektedir. Bir gözlük çerçevesinin, tayin edilen gerçek anlik kafa durusuna göreli olarak yerlestirilme düzeninin belirlenmesi için Öngörülen belirleme Cihazi, bir görüntü kayit cihazini, özellikle video- veya dijital kamerayi ve/veya bir bilgisayari kapsayabilmektedir. Bu bulus, simdi, çizime dayali olarak detayli biçimde tarif edilmektedir. Burada: Sekil 1 merkezleme verilerinin belirlenmesi için öngörülen, bulusa göre olan bir cihazin, bir denegin habitüel kafa durusunun belirlenmesi için öngörülen, bulusa göre olan cihaz ile birlikte bir sematik gösterimini; Sekil 2 bir müsterinin yüzünün, sifir bakis istikametine dogru adapte edilmis çerçeve ile birlikte 1.a.önden 2. b. yandan 3. c. merkezleme verileri, yani x, y ile önden 4. d. merkezleme verileri, yani korneal verteks mesafesi ve çerçeve öne egimi ile yandan çekimlerini göstermektedir. Bir müsterinin, yeni bir gözlük satin almak amaciyla, bir gözlükçüye gittigi varsayilmaktadir. Ona, ilk önce, onun için söz konusu olan gözlük camlari ve çerçeveler hususunda danismanlik hizmeti sunulmaktadir. Çerçeve seçimi yapildiktan sonra, bulusa göre olan bir cihaz yardimiyla asil merkezleme verilerinin belirlenmesi gerçeklesti rilmektedir. Sekil 1, bulusa göre olan, merkezleme verilerinin belirlenmesi için öngörülen bir cihazi (100) göstermektedir. Merkezleme verilerinin belirlenmesi için öngörülen bu cihaz (100), Video kamerasi (112) bulunan bir videolu merkezleme cihazini (110) ve klavyesi kapsamaktadir. Kalibre edilmis olan bir sistem, yani ölçülerin çekilmesi ve tayin edilmesi için öngörülen bir sistem söz konusudur. Müsterinin yüzü, adapte edilmis çerçeve (202) ile birlikte, sifir bakis istikametine dogru, önden ve yandan, video kamerasi (112) ile, Sekiller 2a) ve b)'de gösterilen sekilde, çekilmektedir. Ekranda (118) gösterilen önden çekim (Sekil 20) ile ilk önce çerçeve sekli (202), saptanmaktadir. Ayrica, göz bebegi merkezleri (204), örnegin çakisma yöntemiyle, çerçeve sekline (202) göreli olarak, belirlenmektedir. Yandan çekim ile, Sekil 2d)'de gösterilen sekilde, göz dönme noktasi talebinin saglanmasi için komeal verteks mesafesi (HSA) ile çerçeve öne egimi (di) belirlenmektedir. Simdi, bulusa göre, habitüel kafa durusunun ve gözlük egimin, örnegin kalibre edilmis olan video kamerasi yardimiyla, uzun bir süre boyunca kaydedilmesi ve buradan bir habitüel kafa durusunun ve tercih edilen bir gözlük egiminin belirlenmesi öngörülmektedir. Bu sekilde belirlenen kafa durusu ile bununla baglantili olan gözlük öne egim açisi ve örnegin gözlügün, çerçeve- veya cam düzleminde x,y'ye dogru yerlestirilme düzeni gibi baska ölçüm verileri, videolu merkezleme cihazi (110) vasitasiyla konvansiyonel olarak belirlenen merkezleme verilerinin (örnegin uzak referans noktasi (206) yakin ölçüm dairesi (208), sayet bunlarin tayin edilmesi esnasinda müsteri normal kafa durusundan sapan bir kafa durusu almis ise, dönüstürülmesine yaramaktadir (karsilastiriniz Sekil TR TR TR TR TR TR TR