TARIFNAME ÖN HOPARLÖRLERDE MÜNFERIT Üç BOYUTLU SES ELDE ETMEK IÇIN ARAÇLARDA YENIDEN ÜRETIME ILISKIN STEREO SINYALLERIN ISLENMESI IÇIN EKIPMAN VE YÖNTEM Düzenlemeler bir dijital islemci ve spesifik olarak, ör. araçlarda 'üç boyutlu ses yeniden üretimi için bir` sinyalin islenmesi üzere bir dijital islemci ile ilgilidir. Bazi düzenlemeler, ön hoparlörlerde münferit olarak üç boyutlu sesin elde edilmesi için araçlarda yeniden üretime iliskin bir stereo sinyalin islenmesi için bir ekipman ve yöntem ile Geleneksel olarak, 20'den daha fazla hoparlörden meydana gelen bir nmlti-hoparlör çoklu kanal 3-D ses sistemi araçlarda üç boyutlu ses yeniden üretimi için kullanilmaktadir. Bu tür bir multi-hoparlör çoklu kanal ses sistemi aracin ön bölgesinde bir merkez kanal hoparlörü, bir ön sag kanal hoparlörü ve bir ön sol kanal hoparlörü içermektedir. Merkez kanal hoparlör gösterge panelinin merkezinde düzenlenebilmekte olup, burada ön sag kanal ve ön sol kanal hoparlörleri aracin ön kapilarinda veya gösterge panelin dis sag ve sol konumlarinda düzenlenebilmektedir. Ek olarak, çoklu hoparlör multi kanali ses sistemi aracin bir arka tarafinda, bir arka sag (veya surround sag) kanal hoparlörü ve bir arka sol (veya surround sol) kanal hoparlör içermektedir. Bu arka sag ve arka sol kanal hoparlörü aracin arka kapilarinda veya aracin arka kapagindaki dis sag' ve sol konumlarda düzenlenebilmektedir. Opsiyonel olarak multi hoparlör çoklu kanal sistemi en az bir subwoofer içerebilmektedir. Fakat geleneksek bir multi hoparlör çoklu kanal 3-D ses sistemi yüksek bir kablolama ve yüksek sayida bir güçlendirici gerektirmektedir. Ek olarak, kompleks bir ses islemi bir stereo sinyaline dayanan multi hoparlör çoklu kanal ses sistemin farkli kanallarina iliskin sinyalleri elde etmek için gereklilik teskil etmektedir. ANDREAS WALTHER. VE ARK., "Direct-ambient decomposition and upmix of surround signals", APPLICATIONS OF SIGNAL PROCESSING TO AUDIO AND ACOUSTICS (WASPAA), 2011 IEEE WORKSHOP ON, IEEE, downmiksinde bulunan dogrudan ve ambiyans sinyali parçalarin kestirilerek bir çoklu kanal surround ses sinyalin ayristirilmasini tarif etmektedir. Bu kestirimler daha sonra dogrudan ve ambiyans surround sinyallerin elde edilmesi için filtreleri hesaplamak üzere kullanilmaktadir. Dogrudan ve ambiyans ses çikartim filtreleri WD ve WA N-kanali surround girdi sinyalin bir stereo downmiks versiyonun spektrumlarindan hesaplanmaktadir. Daha sonra, dogrudan ve ambiyans ses çikartim filtreleri WD ve WA bir N kanali ambiyans ses sinyali ve bir` N kanali dogrudan ses sinyali elde etmek için ayri olarak N kanali surround girdi sinyaline uygulanmaktadir. KOWALCZYK KONRAD VE ARK., "Parametric Spatial Sound Processing: A flexible and efficient solution to sound scene acquisition, modification, and reproduction", IEEE SIGNAL PROCESSING MAGAZINE, IEEE SERVICE CENTER, PISCATAWAY, NJ, US, sonrasindaki islemi tarif etmektedir. Kayit tarafinda, uzaysal bir analiz gerçeklestirilmektedir. Uzaysal analiz dogrudan sesler saglamakta (1), sesleri difüze etmekte (2) ve mikrofon sinyallerinden parametrelestirmektedir. Kayit tarafindan üretilen bu üç bilesenler, hoparlör sinyallerin islenmesi için yeniden üretim tarafinda (islem ve sentez) kullanilmaktadir. FALLER CHRISTOF, "Matrix Surround Revisited", AES, 60 EAST 42ND STREET, ROOM , ss. 1-7 numarali sayfalarda matris surround dekode etme isleminden söz edilmektedir. Bir matris enkodeli stereo sinyali, ör. bir Dolby surround. sinyali bir dogrudan ses kanalina ve iki ambiyans ses kanallarina çözümlenmektedir. Bu iki ambiyans ses kanallari, ekleme öncesinde herhangi ek sinyal islemi olmadan surround çikti sinyallerin ön sol ve ön GOODWIN MICHAEL VE ARK., "Spatial Audio Scene Coding", AES numarali dosya, varsayilan veya amaçlanan herhangi yeniden üretim formatindan bagimsiz olacak sekilde girdi ses sahnesinin bir gösterimine iliskindir. lb - LEE TAEGYU VE ARK., "Stereo upmix-based bin-aural auralization for mobile devices", IEEE TRANSACTIONS ON CONSUMER ELECTRONICS, IEEE SERVICE CENTER, NEW YORK, NY, US, stereodan-multi kanala sanal upmiks teknigi ile ilgilidir. Birincil bir sinyal, bir sol ambiyans sinyali ve bir sag ambiyans sinyali sanal upmiks tabanli binoral sentez algoritmasina girdilenmektedir. Bununla, ayri ambiyans sinyalleri. FL ve FR kanallarina, yani ambiyans sinyallerin islenmemis versiyonlarina eklenmektedir. Ambiyans sinyallerin islenmesi sadece surround sinyallerin üretimine iliskin olarak tarif edilmektedir. kanallari içeren bir girdi sinyalinden en az iki çikti kanallari içeren bir çikti sinyalini üretmek için bir ekipmani göstermektedir. Söz konusu ekipman, bir ambiyans/dogrudan çözümleyici, bir ambiyans modifikasyon birimi ve bir kombinasyon birimi içermektedir. Ambiyans/dogrudan çözümleyici girdi sinyalin en az iki girdi kanallarini çözümlemek üzere adapte edilmektedir, Öyle ki en az iki girdi kanallarin her birisi birinci sinyal grubun bir sinyaline ve ikinci bir sinyal grubun bir sinyaline çözümlenmektedir. Ambiyans modifikasyon birimi, birinci bir çikti kanali olarak bir modifiye sinyal elde etmek üzere ambiyans sinyal grubun bir sinyalinden türetilen bir sinyal veya ambiyans sinyal gurubun sinyalini modifiye etmek üzere adapte etmektedir. Kombinasyon birimi, ambiyans sinyal grubun bir sinyalini veya ambiyans sinyal gurubun bir sinyalinden türetilen bir sinyali ve dogrudan sinyal gurubun bir sinyalini veya ikinci bir çikti kanali olarak dogrudan sinyal grubun bir sinyalinden türetilen bir sinyali kombine etmek üzere adapte edilmektedir. VILLE PULKKI ""Spatial Sound Reproduction with Directional Audio Coding", JOURNAL OF AUDIO ENGINEERING SOCIETY, AES, Cilt YORK, USA" dosyasi, farkli ses yeniden üretim sistemleri için uygulanabilir olan uzaysal ses gösterimi için bir yöntem olarak Direksiyonel Ses Kodlama (DirAC) sunmaktadir. Analiz kisminda, sesin varmasinin yayginligi ve yönü zamana ve frekansa. dayanarak tek. bir konumda. kestirilmektedir. Sentez kisminda, mikrofon sinyalleri ilk olarak difüze olmayan ve difüze kisimlar ayrilmakta ve daha sonra farkli stratejiler kullanarak yeniden üretilmektedir. DirAC, impuls yaniti yeniden üretimi için var olan teknoloji, uzaysal impuls yaniti islemeden (SIRR) gelistirilmekte ve farkli uygulamalar için DirAC'nin uygulamalari tarif edilmektedir. Mevcut bulusun amaci, daha az entegrasyon kompleksitesi, daha az sayida hoparlör gerektiren ve ses isleme taleplerini azaltan bir araçta üç boyutlu olarak bir stereo sinyalin yeniden üretilmesi için bir konsept saglamaktir. Bu amaç, istem 1'e göre bir dijital islemci, istem 7'ye göre bir hoparlör yeniden üretim sistemi, istem 8'e göre bir yöntem ve istem 9'a göre bir bilgisayar programi ürünü tarafindan yerine getirilmektedir. Mevcut bulusun konseptine göre, uzaysal etki ses isleme asamasi, münferit stereo ses asamasi sinyalini ve uzaysal etki sinyalini kombine ederek münferit stereo ses asamasi sinyaline uzaysal bir etkiyi (ör. ses asamasi boyutu ve ses gelismesinden en az birisi) eklemek için stereo sinyalin ambiyans kismi üzerinde uzaysal etki ses isleme gerçeklestirmek üzere konfigüre edilmektedir. Dijital islemci, stereo sinyalin islenmis versiyonunu elde etmek için stereo sinyalin islenmesi üzere konfigüre edilen bir multi-kanal isleme asamasi içermektedir. Çok kanal isleme asamasi, stereo sinyale dayanarak münferit bir ses asamasi sinyalini (=stereo sinyalin islenmis versiyonu) üretmek üzere konfigüre edilmektedir. Münferit stereo ses asamasi sinyali, stereo sinyalden bir veya iki fazla kanal içermektedir. Münferit stereo ses asamasi sinyali en az iki farkli dinleme konumlari için en az iki münferit stereo ses asamalarini bir hoparlör yeniden üretim sistemi ile üretmek üzere kullanilmaktadir. Çoklu kanal isleme asamasi, en az iki farkli dinleme konumu için en az iki münferit stere ses asamalari üç veya dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi ile üretmek için stereo sinyale dayanarak münferit bir stereo ses asamasi sinyalini üretmek üzere konfigüre edilmektedir. Uzaysal etki isleme asamasi, stereo sinyalin ambiyans kisminin islenmis versiyonuna uzaysal binoral filtreler (veya isitsel bir asamasi boyutunu, ör. isitsel asama genisligi ve isitsel asama yüksekliginden en az birisini gelistirmek üzere adapte edilen binoral fitreler) uygulamak üzere konfigüre edilen bir binoralizasyon asamasi içermektedir. Söz konusu binoralizasyon asamasi, farkli dinleme konumlarina karsilik gelen stereo sinyalin ambiyans kisminin islenmis versiyonun kanallarina ayni binoral filtreyi veya binoral filtreleri uygulamak üzere konfigüre edilmektedir. Uzaysal etki isleme asamasi, stereo sinyalin ambiyans kisminin islenmis versiyonuna dinleyici zarflama binoral filtrelerini (veya (dinleyicinin) isitsel zarflamasini gelistirmek üzere adapte edilen binoral filtreler) uygulamak üzere konfigüre edilen bir dinleyici zarflama degistirici içermektedir. Uzaysal etki isleme asamasi, dekorele bir sinyalin elde edilmesi için stereo sinyalin ambiyans kismini dekorele etmek üzere konfigüre edilen bir dekorelatör içermektedir. Dekorele sinyal stereo sinyale kiyasla iki kanal daha fazla içermektedir. Binoralizasyon asamasi, dekorele sinyale veya islenmis bir versiyonuna (ör. dinleyici zarflama degistirici tarafindan islenmis) uzaysal binoral filtreler uygulamak üzere konfigüre edilmektedir. Dinleyici zarflama degistirici, dekorele sinyal veya islenmis bir versiyonuna (ör. binoralizasyon asamasi tarafindan islenmis) zarflama binoral filtreler uygulamak üzere konfigüre edilmektedir. Dijital islemci, kanal tabanli olarak uzaysal etki sinyali ile stereo sinyalin islenmis versiyonu eklemek üzere konfigüre edilen bir ekleyici içermektedir. Uzaysal binoral filtreler dogrudan ses yolu impuls yanitlarina karsilik gelebilmektedir. Örnek olarak, binoral filtreler, bir dinleme konumu (veya dinleme konumuna yerlestirilen veya düzenlenen bir veya daha fazla mikrofonlar içeren bir yapay baslik tarafindan örnek olarak gösterimlenen bir dinleyici (ör. bir dinleyicinin kulaklari) ve dinleme konumu uyarinca farkli konumlarda yerlestirilen veya düzenlenen en az iki ses kaynaklari (ör. hoparlör) arasindaki ses yollarin impuls yanitlarina karsilik gelebilmektedir. Binoral filtreler, örnek olarak, dinleme ve 120°'den en az ikisinin bir stereo üçgeninde yerlestirilen iki ses kaynaklarin dürtü yanitlarini ölçerek ve ölçülen dürtü yanitlarin bir evrisimini belirleyerek elde edilebilmektedir. Dinleyici zarflama binoral filtreler, binoral oda impuls yanitlarina karsilik gelebilmektedir. Örnek olarak, binoral filtre, bir dinleme konumunu (dinleme konumunda düzenlenen veya yerlestirilen bir veya daha fazla mikrofona sahip bir yapay baslik tarafindan örnek olarak gösterimlenen bir dinleyici (ör. dinleyicinin kulaklari)) çeviren (ör. yanda ve/Veya arkada) bir odanin bir dürtü yanitina karsilik gelebilmektedir. Söz konusu binoral filtre, örmek olarak, dinleme konumunun yanina veya arkasina yerlestirilen en az bir ses kaynagi (ör. hoparlör) arasinda bir dürtü yanitin ölçülerek elde edilebilmektedir. Dinleyici zarflama degistirici, stereo sinyalin veya farkli dinleme konumlarina karsilik gelen islenmis versiyonunun kanallarina farkli binoral filtreleri uygulamak üzere konfigüre edilmektedir. Düzenlemelerde, uzaysal etki isleme asamasi, binoralizasyon asamasinin ve dinleyici zarflama degistiricinin en az birisi tarafindan islenmis olan stereo sinyalin ambiyans kisminin islenmis bir versiyonunu ertelemek üzere konfigüre edilen bir erteleme asamasi içerebilmektedir. Düzenlemelerde, uzaysal etki isleme asamasi, binoralizasyon asamasi ve dinleyici zarflama degistiricisinden en az birisi tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans kisminin islenmis bir versiyonun uzaysal etki kuvvetini uyarlamak için konfigüre edilen bir uzaysal etki kuvveti uyarlama asamasi içerebilmektedir. Düzenlemelerde, uzaysal etki isleme sahnesi binoralizasyon asamasinca islenen stereo sinyalin ambiyans kisminin islenmis bir versiyonunun bir isitsel asama boyutu etki kuvvetini uyarlamak için konfigüre edilen bir isitsel asama boyutu etki ayarlama asamasi içerebilmektedir. Düzenlemelerde, uzaysal etki isleme asamasi, dinleyici zarflama degistirici tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans kisminin islenmis bir versiyonun bir etki kuvvetini uyarlamak üzere konfigüre edilen bir dinleyici zarflama etkisi Düzenlemeler, uzaysal etki asamasi tarafindan saglanan uzaysal etki sinyali binoralizasyon asamasi ve dinleyici zarflama degistiricisinden en az birisi tarafindan islenen ve opsiyonel olarak gecikme asamasi ve etki uyarlama asamasindan (ör. uzaysal etki güç uyarlama asamasi, isitsel asama boyutu etki uyarlama asamasi veya dinleyici zarflama etkisi uyarlama asamasi) en az birisi tarafindan ayrica islenen stereo etki sinyalin ambiyans kisminin islenmis bir versiyonudur. Diger düzenlemeler bir araç için hoparlör yeniden üretim sistemine iliskindir. Söz konusu sistem, yukarida tarif edilen dijital islemciye ve dijital islemci tarafindan saglanan sinyalini yeniden üretmek için konfigüre edilen üç veya dört ön hoparlör içermektedir. Mevcut bulusun düzenlemeleri burada ekli sekiller referans alinarak tarif edilmektedir. Sekil 1 bir düzenlemeye göre bir dijital islemcinin sematik bir blok diyagramini göstermektedir; Sekil 2 diger bir düzenlemeye göre bir dijital islemcinin sematik bir blok diyagramini göstermektedir; Sekil 3 diger bir düzenlemeye göre bir dijital islemcinin sematik bir blok diyagramini göstermektedir; Sekil 4 bir düzenlemeye göre dinleyici zarflama degistiricinin binoral filtrelerin elde edilmesi için bir ölçüm düzenlemesinin sematik bir görünüsünü göstermektedir; Sekil 5 bir düzenlemeye göre bir dijital islemci ve dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemine sahip bir aracin sematik üstten görünüsünü göstermektedir; Sekil 6 ayrica isitsel ses boyutunu ve dinleyici zarflamayi belirten sekil 5'te gösterilen hoparlör yeniden üretim sistemine sahip aracin sematik üst görünüsünü göstermektedir; Sekil 7 uzaysal etki isleme asamasinin binoralizasyon ve zarf modifikasyon asamalarin bir filtre isleme yapisinin sematik görünüsünü göstermektedir; ve Sekil 8 bir düzenlemeye göre bir sinyalin islenmesine iliskin bir yöntemin bir akim semasini göstermektedir. Esit veya esdeger elemanlar ya da esit veya esdeger islevsellige sahip elemanlar, asagidaki açiklamada esit veya esdeger referans numaralariyla belirtilmektedir. Takibi tarifte, birçok detaylar mevcut bulusun düzenlemelerin daha iyi açiklanmasi için ortaya konulmustur. Diger örneklerde, iyi bir sekilde bilinen yapilar ve cihazlar mevcut bulusun düzenlemelerin engellenmesini önlemek için detaylidan çok blok diyagram seklinde gösterilmektedir. Tarifin geriye kalan kisminda, "çoklu kanal" terimi "stereo" olarak kabul edilecektir. Sekil 1 bir düzenlemeye göre dijital bir islemcinin lOO sematik blok diyagramini göstermektedir. Dijital islemci 100, bir ambiyans ses kismi çikartici 102 ve uzaysal etki sesi isleme asamasi 104 içermektedir. Ambiyans ses kismi çikartici 102, çoklu kanal sinyalinden 106 bir ambiyans kismini çikartmak üzere konfigüre edilmektedir. Uzaysal etki ses isleme asamasi 104, çoklu kanal sinyalin ambiyans kismina 110 dayanarak bir uzaysal etki sinyalini 108 üretmek üzere konfigüre edilmektedir. Dijital islemci 100, çoklu kanal sinyalini 106 veya çoklu kanal sinyalin islenmis versiyonunu 112 uzaysal etki sinyali 108 ile kombine etmek üzere konfigüre edilmektedir. Sekil 1'de gösterildigi üzere, dijital islemci 100 multi kanal sinyalin islenmis versiyonunu 112 elde etmek için çoklu kanal sinyalini 106 islemek üzere konfigüre edilen çoklu kanal ses isleme asamasini içermektedir. Bunun vasitasiyla, dijital islemci 100, ör. bir birlestirme asamasi 116 kullanarak çoklu kanal sinyalin islenmis versiyonunu 112 ve uzaysal etki sinyalini 108 kombine etmek üzere konfigüre edilmektedir. Çoklu kanal ses isleme asamasi 114, çoklu kanal sinyaline 106 dayanarak münferit bir çoklu kanal ses asamasi sinyalini 112 (=çoklu kanal sinyalin islenmis versiyonu) üretmek üzere konfigüre edilebilmektedir. Münferit çoklu kanal ses asamasi sinyali 112 ör. hoparlör yeniden üretim sistemi ile en az iki farkli dinleyici konumlari için en az iki münferit çoklu kanal ses asamalari üretmek için kullanilabilmektedir. Uzaysal etki ses isleme asamasi 104, münferit çoklu kanal ses asamasi sinyalini 112 ve uzaysal etki sinyalini 108 kombine ederek münferit çoklu kanal ses asamasi sinyaline 112 uzaysal bir etki (ör. isitsel asama boyutu ve isitsel zarflamadan en az birisi) eklemek için Çoklu kanal sinyalin 106 ambiyans asamasina uzaysal etki ses isleme uygulamak üzere konfigüre edilebilmektedir. Isitsel asama boyutu (ASD) ses asamasi genisliginin (dinleyicinin önündeki ses alaninin yatay genisligi) ve isitsel asama yüksekligi (dinleyicinin önündeki ses alanin dikey uzaysal genisligi) kombinasyonunu belirtmektedir. Dinleyici zarflama (LEV) dinleyicinin yan ve arkasinda algilanan dinleyicinin sesiyle isitsel zarflamayi (surround) göstermektedir. Takibinde, bir araçta bulunan stereo bir sinyalin yeniden üretilmesine iliskin olan düzenlemeler tarif edilmektedir. Böylece, çoklu kanal isleme asamasi 114, en az iki farkli dinleme konumu, yani bir sürücü konumu ve bir ön yolcu konumu için bir hoparlör yeniden üretim sistemi ile en az iki münferit stereo ses asamalari üretmek için stereo sinyale 106 dayanarak münferit bir stereo ses asamasi sinyalini 112 üretmek üzere konfigüre edilmektedir. Detayli olarak, bir araçta (ör. araba) üç boyutlu ses sinyalleri olarak stereo girdi sinyallerin yeniden üretimi dinleyicilerin önündeki gösterge tablosuna monte edilen iki hoparlör çifti (veya üç hoparlör=gösterge tablosunda Apillar'in yanina monte edilen bir merkezi ve iki hoparlör) tarafindan elde edilebilmektedir. Dinleyicinin önünde ses asamasinin isitsel uzaysal genisligi genislemesine yatay olarak ve yüksekligi dikey olarak algilanabilmekte, isitsel uzaysal zarflama yanda ve arkada algilanmaktadir, yani uzaysal derinlik ve uzaysal çevreleme üretilmektedir. Temel mantik, üç boyutlu ses alani ekleyerek ambiyans ses isleme vasitasiyla, bir (bagimsiz) stereo sinyal olarak da üretilebilen tekniginden bilinen durumundaki standart stereo ses asamasini örtüstürmektir. Ambiyans ses bilgisi, orijinal stereo sinyalden 106 (stereo sinyalden uzaysal bilgi çikartilarak) hesaplanabilmekte, modifiye edilen ölçümlü dürtü yanitlari ve spektral islem tarafindan binoralize edilebilmekte ve uzaysal olarak biçimlenebilmektedir. Böylece isitsel asama yüksekligi, isitsel asama genisligi ve zarflama sesinden en az birisi asama genisliginde yüksekliginde ve zarflamasinda optimal münferit uzaysal algilama için uyarlanabilir olan statik dijital filtreler ile kaynak sinyalin miksine dayanarak islenebilmektedir. Bir veya daha fazla gecikme asamalarindan sonra, üç boyutlu etkinin kuvveti, bu sinyalin 108 stereo ses ön asamasi ses sinyalinin 112 üstünde mikslenmeden önce uyarlanabilmektedir (veya agirliklandirilabilmektedir). Bir çikti üretimi birimi bir arabanin gösterge tablosunda bulunan iki ön koltugun önünde monte edilen iki çift hoparlöre veya üç hoparlöre sinyalleri çiktilayabilmektedir. Takibinde, üç boyutlu algoritmanin seri olarak islenmesi sekil 2 referans alinarak tarif edilmekte ve üç boyutlu ses alanin daha iyi bir ölçeklendirmesini saglayan üç boyutlu algoritmanin paralel olarak islenmesi sekil 3 referans alinarak tarif edilmektedir. Sekil 2, diger bir düzenlemeye göre ses islemcisinin 100 sematik bir blok diyagramini göstermektedir. Ses islemcisi 100 ambiyans ses kismi çikartici (dogrudan ses 7 ambiyans ayristirma) 102, uzaysal etki isleme asamasi 104 ve birlestirme asamasi 116 içermektedir. Iki girdi kanallarin dekorelasyonu her iki merkez kanallar içim veya bütün dört kanal için de kullanilabilmektedir. Ön asama için binoralizasyon islemi, standart bir odada, ör. stüdyo odasinda veya bir oturma odasinda ölçülen ölçümlü ve ayarlanmis binoral oda dürtü yanitlari tarafindan yapilabilmektedir. Detayli olarak, sekil 2'de gösterildigi üzere, uzaysal etki isleme asamasi 104, dekorele bir sinyalin 122 elde edilmesi için stereo sinyalin ambiyans kismini 110 dekorele etmek için konfigüre edilen bir dekorelatör 120 içermektedir. Bu dekorele sinyal 122 dört kanal içermektedir. Ayrica, uzaysal etki isleme asamasi 104 bir binoralizasyon asamasi 124 içermektedir. Binoralizasyon asamasi 124, sekil 2'de gösterilen düzenlemedeki dekorele sinyale 122 stereo sinyalin veya islenmis bir versiyonunun ambiyans kismina llO uzaysal binoral filtreleri (veya bir isitsel asama boyutunu, ör. isitsel asama genisligi veya isitsel asama yüksekliginden en az birisi gelistirmek üzere adapte edilen binoral filtreler) uygulamak üzere konfigüre edilmektedir. Binoralizasyon asamasi 124 veya binoralizasyon blogu sürücü koltugu ve ön yolcu koltugu için özdes olan binoral filtrelerden meydana gelmektedir. Özdes uzaysal filtreler ve simetrik hoparlör konumlarindan dolayi, akustik tonlama islemi yüksek oranda basitlesmektedir, Çünkü her iki koltuk için de ayarlama özdestir. Bu binoral filtreler yukarida tarif edildigi üzere odalarda akustik olarak ölçülebilmektedir. Binoralizasyon asamasi için standart bir oda veya araba ölçüm için kullanilabilmektedir. Bu iki hoparlörler` bir gövde veya kullaniciya monte edilen yapay baslik önünde simetrik olarak yerlestirilebilmektedir. Bu hoparlörlerin dürtü yanitlari ölçümlenebilmektedir. Bu hoparlör çiftleri dinleyicinin ön yönüne bagil olarak› 30°, stereo üçgene yerlestirilebilmektedir. Yine de bir akustik oda simülasyonu tarafindan üretilen simüle filtreler de kullanilabilmektedir. Sonlu dürtü yaniti filtreleri (binoral oda dürtü yanitlarina esdeger FIR'lar) formunda olan bu dürtü yanitlarin evirisimi zaman alanda, frekans alanda (örtüsme eklemenin örtüsme tasarrufu) veya QMF filtre bankasi alaninda (QMR = kareli ayna filtresi) yapilabilmektedir, bk. sekil 7'deki filtre isleme yapisi. Binoralizasyon asamasi 124 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin 110 islenmis versiyonu 126 stereo sinyalden bir veya iki kanal daha fazla içermektedir. Örnek olarak, binoralizasyon asamasi 124 tarafindan islenen sinyal 126 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için veya diger bir islem için) içerebilmektedir. Ek olarak, uzaysal etki isleme asamasi 104 çoklu kanal sinyalin veya islenmis bir versiyonun ambiyans kismina llO, ör. sekil 2'de gösterilen düzenlemedeki binoralizasyon asamasi 126 tarafindan islenen sinyaline 126 dinleyici zarflama binoral filtrelerini ((dinleyicinin) isitsel zarflamasini gelistirmek üzere adapte edilen binoral filtreler) uygulamak üzere konfigüre edilen bir dinleyici zarflama degistirici 128 içermektedir. Zarflama degistirici 128 (veya zarflama modifikasyon blogu veya zarflama asamasi) için, dinleyicinin arkasindaki hoparlörlerden dürtü yanitlarini ölçen aracin içindeki ölçüm kullanilabilmektedir. Bu ölçümlerde, gövde üzerindeki yapay baslik [Hess, W. ve J. Weishaupl, "Replication of Human Head Movements in :3 Dimensions by ea Mechanical Joint", in Proc. Germany, 2014.], a Sphere microphone or a baffle [Jecklin, J.: ölçüm kanalinin bir ses kanali ayrimini saglamak için kullanilabilmektedir. Bu arabada, yapay baslik veya mikrofon ön koltuk üzerinde yerlestirilebilmektedir. Her bir ön koltukta, ölçüm yapilabilmekte, böylece farkli iki binoral oda dürtü yanitlari ölçülebilmektedir. Bir hoparlör ölçülebilmekte veya birden daha fazlasinin bir kombinasyonu Ölçülebilmektedir, bk. sekil 4. Sekil 7'deki filtre isleme yapisina bakiniz. Zarflama degistirici 128 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin 110 islenmis versiyonu 130 stereo sinyalden bir veya iki kanal daha fazla içermektedir. Örnek olarak, zarflama degistirici 128 tarafindan islenen sinyal 126 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için veya diger bir islem için) içerebilmektedir. Ek olarak, uzaysal etki isleme asamasi 104, ör. binoralizasyon asamasi 124 ve dinleyici zarflama degistiricisinden 128 en az birisi tarafindan islenen stereo sinyalin, örnek olarak sekil 2'deki düzenlemede bulunan zarflama degistirici 128 tarafindan islenen sinyalin l30ambiyans kisminin 110 islenmis bir versiyonunu geciktirmek üzere konfigüre edilen bir geciktirme asamasi 132 içerebilmektedir. Gecikme asamasi 132 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin 110 islenmis versiyonu 134 stereo sinyalden bir veya iki fazla kanal içermektedir. Örnek olarak, gecikme asamasi tarafindan islenen sinyal 134 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içerebilmektedir. Ek olarak, uzaysal etki isleme asamasi 104, binoralizasyon asamasi 124 ve dinleyici zarflama degistirici, veya ayrica islenmis versiyonu, örnek olarak, sekil 2'de gösterilen düzenlemede bulunan gecikme asamasi 134 tarafindan islenen sinyalden 134 en az birisi tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans kisminin 110 islenmis bir versiyonun uzaysal bir etki kuvvetini uyarlamak için konfigüre edilen uzaysalr bir etki kuvveti uyarlama asamasi 136 içerebilmektedir. Uzaysal etki kuvveti uyarlama asamasi 136 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin 110 islenmis versiyonu 138 stereo sinyalden bir veya iki kanal fazla içermektedir. Örnek olarak, uzaysal etki kuvveti uyarlama asamasi 136 tarafindan islenen sinyal 138 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (Ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için veya diger bir islem için) içerebilmektedir. Uzaysal etki asamasi 104 tarafindan saglanan uzaysal etki sinyali 108 binoralizasyon asamasi 124 ve dinleyici zarflama degistiricisinden 128 en az birisi tarafindan islenen ve gecikme asamasi 132 ve uzaysal etki kuvveti uyarlama asamasinin 136 en az birisi tarafindan opsiyonel olarak ayrica islenen stereo sinyalin, örnek olarak uzaysal etki kuvveti uyarlama asamasi 136 tarafindan islenen sinyalin 138 ambiyans kisminin 110 islenmis bir versiyonudur. Ses islemcisi 100 ayrica üç veya dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi ile, sürücü konumu ve ön yolcu konumu olmak üzere en az iki farkli dinleme konumu için en az iki münferit stereo ses asamalari üretmek adina stereo sinyale 106 dayanarak münferit bir stereo ses asamasi sinyalini 112 üretmek üzere konfigüre edilen bir stereo isleme asamasi (ön asama üretimi) 114 içerebilmektedir. Stereo isleme asamasi 114 tarafindan saglanan münferit stereo ses asamasi sinyali 112 stereo sinyalinden› en az bir daha fazla kanal içerebilmektedir. Örnek olarak, münferit stereo ses asamasi sinyali 112 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içerebilmektedir. Birlestirme asamasi 116, ör. ekleyici, münferit stereo ses asamasi sinyalini 112 ve uzaysal etki sinyalini 108 kanal olarak kombine etmek üzere konfigüre edilmektedir, yani münferit stereo ses asamasi sinyali 112 ve uzaysal etki sinyali 108 ayni sayida kanal içermektedir. Birlestirme asamasi 116 tarafindan saglanan sinyal 140 stereo sinyalden bir veya iki kanal daha fazla içermektedir. Örnek olarak, birlestirme asamasi 116 tarafindan saglanan sinyal 140 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içerebilmektedir. Ses islemcisi 100, birlestirme asamasi 116 tarafindan islenen sinyale 140 dayanarak dört kanal (sol sol (LL), sol sag (LR), sag sol (RL), sag sag (RR)) (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içeren bir dört kanalli çikti sinyali 144 üretmek üzere konfigüre edilen bir dört kanalli çikti üretim birimi 142 içerebilmektedir. Alternatifli olarak, ses islemcisi 100, birlestirme asamasi 116 tarafindan islenen sinyaline 140 dayanarak üç kanal (sol (LL), merkez (CNTR), sag (RR)) (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içeren bir üç kanalli çikti sinyalini 148 üretmek için konfigüre edilen bir üç kanalli çikti üretim birimi 146 içerebilmektedir. Sekil 3, diger bir düzenlemeye göre ses islemcisinin 100 sematik bir blok diyagramini göstermektedir. Ses islemcisi lOO ambiyans ses kismi çikartici (dogrudan ses 7 ambiyans ayristirma) 102, uzaysal etki isleme asamasi 104 ve birlestirme asamasi 116 içermektedir. Dogrudan ses / ambiyans ayristirma birimi 102, dinamik, girdi sinyali bagimli isleme birimi olarak islev görmektedir. Bu algoritmalar` literatürde iyi bir sekilde bilinmektedir, bk. örnek olarak [WALTHER ANDREAS ET AL: "Direct-ambient decomposition and upmix of surround signals", APPLICATIONS OF SIGNAL PROCESSING TO AUDIO AND ACOUSTICS (WASPAA), 2811 IEEE ÇALISTAYI, IEEE, 16 Ekini 2011] ve [GAMPP PATRICK ; HABETS EMANUEL ; KRATZ MICHAEL ; UHLE CHRISTIAN: APPARATUS AND METHOD FOR MULTICHANNEL DIRECT-AMBIENT DECOMPOSITION FOR AU-DIO SIGNAL PROCESSING, Patent Ailesi No.: , yayinlanma tarihi: 20131023]. Takibi bütün algoritmalar statik dogadadir. Sadece statik filtreler ve düsük gecikme süresi evirisimi (ör. örtüsme ekleme veya örtüsme tasarrufu) sonlu dürtü yaniti filtrelerinden sinyal biçimleme için kullanilmaktadir. Detayli olarak, sekil 3'te gösterildigi üzere, uzaysal etki isleme asamasi 104, dekorele bir sinyalin 122 elde edilmesi için stereo sinyalin ambiyans kismini 110 dekorele etmek için konfigüre edilen bir dekorelatör 120 içermektedir. Bu dekorele sinyal 122 dört kanal içermektedir. Ayrica, uzaysal etki isleme asamasi 104 bir binoralizasyon asamasi 124 içermektedir. Binoralizasyon asamasi 124, sekil 2'de gösterilen düzenlemedeki dekorele sinyale 122 stereo sinyalin veya islenmis bir versiyonunun ambiyans kismina 110 uzaysal binoral filtreleri (veya bir isitsel asama boyutunu, ör. isitsel asama genisligi veya isitsel asama yüksekliginden en az birisi gelistirmek üzere adapte edilen binoral filtreler) uygulamak üzere konfigüre edilmektedir. Binoralizasyon asamasi 124 veya binoralizasyon blogu sürücü koltugu ve ön yolcu koltugu için özdes olan binoral filtrelerden meydana gelmektedir. Bu filtreler yukarida tarif edildigi üzere odalarda akustik olarak ölçülebilmektedir. Binoralizasyon asamasi için standart bir oda ölçüm için kullanilabilmektedir. Bu iki hoparlörler bir gövde veya kullaniciya monte edilen yapay baslik önünde simetrik olarak yerlestirilebilmektedir. Bu hoparlörlerin dürtü yanitlari ölçümlenebilmektedir. Bu hoparlör çiftleri dinleyicinin ön llO° veya 120°'lik bir stereo üçgene yerlestirilebilmektedir. Sonlu dürtü yaniti filtrelerin (FIR'lar=binoral oda dürtü yanitlari) evirisimi zaman alanda, frekans alanda (örtüsme eklemenin örtüsme tasarrufu) veya QMF filtre bankasi alaninda (QMR = kareli ayna filtresi) yapilabilmektedir, bk. sekil 7'deki filtre isleme yapisi. Binoralizasyon asamasi 124 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin 110 islenmis versiyonu 126 stereo sinyalden bir veya iki kanal daha fazla içermektedir. Örnek olarak, binoralizasyon asamasi 124 tarafindan islenen sinyal 126 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için veya diger bir islem için) içerebilmektedir. Ek olarak, uzaysal etki isleme asamasi 104 çoklu kanal sinyalin veya islenmis bir versiyonun ambiyans kismina 110, ör. sekil 3'te gösterilen düzenlemedeki dekorele sinyale 122 dinleyici zarflama binoral filtrelerini ((dinleyicinin) isitsel zarflamasini gelistirmek üzere adapte edilen binoral filtreler) uygulamak. üzere konfigüre edilen bir dinleyici zarflama degistirici 128 içermektedir. Zarflama degistirici 128 (veya zarflama, modifikasyon. blogu veya zarflama asamasi) için, dinleyicinin arkasindaki hoparlörlerden dürtü yanitlarini ölçen aracin içindeki ölçüm kullanilabilmektedir. Bu ölçümlerde, gövde üzerindeki yapay baslik [Hess, W. ve J. Weishaupl, "Replication of Human Head Movements in 3 Dimensions by a Mechanical Joint", in Proc. Germany, 2014.], a Sphere ndcrophone or a baffle [Jecklin, J.: "A different way to record Classical music", in J. Audio kulak ölçüm kanalinin bir ses kanali ayrimini saglamak için kullanilabilmektedir. Bu arabada, yapay baslik veya mikrofon ön koltuk üzerinde yerlestirilebilmektedir. Her bir ön koltukta, ölçüm yapilabilmekte, böylece farkli iki binoral oda dürtü yanitlari ölçülebilmektedir. Bir hoparlör ölçülebilmekte veya birden daha fazlasinin bir kombinasyonu ölçülebilmektedir, bk. sekil 4. Sekil 7'deki filtre isleme yapisina bakiniz. Zarflama degistirici 128 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin llO islenmis versiyonu 130 stereo sinyalden bir veya iki kanal daha fazla içermektedir. Örnek olarak, zarflama degistirici 128 tarafindan islenen sinyal 126 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için veya diger bir islem için) içerebilmektedir. Ek olarak, uzaysal etki isleme asamasi 104, ör. sekil 3'te gösterilen düzenlemede bulunan binoralizasyon asamasi 124 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans kisminin 110 islenmis bir versiyonunu geciktirmek üzere konfigüre edilen birinci bir geciktirme asamasi 132_l ve ör. sekil 3'te gösterilen düzenlemede bulunan zarflama degistirici 128 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans kisminin 110 islenmis bir versiyonunu geciktirmek üzere konfigüre edilen ikinci bir geciktirme asamasi 132_2 içerebilmektedir. Birinci geciktirme asamasi 132_1 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin 110 islenmis versiyonu 134_1 ve ikinci geciktirme asamasi 132_4 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin 110 islenmis versiyonu 134_2 her birisi stereo sinyalden bir veya iki kanal daha fazla içermektedir. Örnek olarak, birinci ve ikinci geciktirme 134_2 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içerebilmektedir. Ek olarak, uzaysal etki isleme asamasi 104, ör. binoralizasyon asamasi 124 tarafindan islenen stereo sinyalin veya ayrica islenmis bir versiyonun, örnek olarak birinci geciktirme asamasi 132_1 tarafindan islenen sinyalin 134_1 isitsel bir asama boyutu etkisi kuvvetini uyarlamak üzere konfigüre edilen isitsel bir asama boyutu etkisi uyarlama asamasi 136_1 içerebilmektedir. Isitsel asama boyutu etkisi uyarlama asamasi 136ý1 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin 110 islenmis versiyonu 138_1 stereo sinyalden bir veya iki kanal fazla içermektedir. Örnek olarak, isitsel asama boyutu etkisi uyarlama asamasi 136_l tarafindan islenen sinyal 138_1 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içerebilmektedir. Ek olarak, uzaysal etki isleme asamasi 104, ör. dinleyici zarflama degistirici 128 tarafindan islenen stereo sinyalin veya ayrica islenmis versiyonun, örnek olarak, sekil 3'teki düzenlemede bulunan ikinci geciktirme asamasi 132_2 tarafindan islenen sinyalin 134_2 ambiyans kisminin 110 islenmis bir versiyonun bir etki kuvvetini uyarlamak üzere konfigüre edilen bir dinleyici zarflama etkisi uyarlama asamasi 136_2 içerebilmektedir. Dinleyici zarflama› etkisi uyarlama asamasi 136_2 tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans ses kisminin 110 islenmis versiyonu 138_2 stereo sinyalden bir veya iki kanal daha fazla içermektedir. Örnek olarak, dinleyici zarflama etkisi uyarlama asamasi 136_2 tarafindan islenen sinyal 138_2 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içerebilmektedir. Uzaysal etki asamasi 104 tarafindan saglanan uzaysal etki sinyali 108, binoralizasyon asamasi 124 ve dinleyici zarflama degistirici 128 tarafindan islenen ve opsiyonel olarak ayrica birinci gecikme asamasi 132_1, ikinci gecikme asamasi 132_2, isitsel asama boyutu etkisi uyarlama asamasi 136_1 ve dinleyici zarflama etkisi uyarlama asamasi 136_2 veya bu sinyallerin kombinasyonu, örnek olarak, sekil 3'te gösterilen düzenlemedeki isitsel asama boyutu etkisi uyarlama asamasi l36_1 ve dinleyici zarflama etkisi uyarlama asamasi 136_2 tarafindan islenen sinyallerin 138_1 ve 138_2 kombinasyonu tarafindan islenen stereo sinyalin ambiyans kisminin 110 islenmis bir versiyonudur. Farkli yollar tarafindan neden olundugu üzere, ASD ve LEV etkisi kuvveti bagimsiz bir sekilde uyarlanabilmektedir, böylece ön asama 3-D etkisi içeren ve (veya yan ve arkadan zarflayan) 3-D etkisini çevreleyen münferit bir 3-D etkisi de ayarlanabilmektedir. Ses islemcisi 100 ayrica üç veya dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi ile, sürücü konumu ve ön yolcu konumu olmak üzere en az iki farkli dinleme konumu için en az iki münferit stereo ses asamalari üretmek adina stereo sinyale 106 dayanarak münferit bir stereo ses asamasi sinyalini 112 üretmek üzere konfigüre edilen bir stereo isleme asamasi (ön asama üretimi) 114 içerebilmektedir. Stereo isleme asamasi 114 tarafindan saglanan münferit stereo ses asamasi sinyali 112, stereo sinyalden bir veya iki kanal daha fazla içermektedir. Örnek olarak, münferit stereo ses asamasi sinyali 112 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren, bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içerebilmektedir. Birlestirme asamasi 116, ör. ekleyici, münferit stereo ses asamasi sinyalini 112 ve uzaysal etki sinyalini 108 kanal olarak kombine etmek üzere konfigüre edilmektedir, yani münferit stereo ses asamasi sinyali 112 ve uzaysal etki sinyali 108 ayni sayida kanal içerebilmektedir. Birlestirme asamasi 116 tarafindan saglanan sinyal 140 stereo sinyalden bir veya iki kanal daha fazla içermektedir. Örnek olarak, birlestirme asamasi 116 tarafindan saglanan sinyal 140 üç kanal (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) veya dört kanal (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içerebilmektedir. Ses islemcisi 100, birlestirme asamasi 116 tarafindan islenen sinyale 140 dayanarak dört kanal (sol sol (LL), sol sag (LR), sag sol (RL), sag sag (RR)) (ör. dört hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içeren bir dört kanalli çikti sinyali 144 üretmek 'üzere konfigüre edilen bir dört kanalli çikti üretim birimi 142 içerebilmektedir. Alternatifli olarak, ses islemcisi 100, birlestirme asamasi 116 tarafindan islenen sinyaline 140 dayanarak üç kanal (sol (LL), merkez (CNTR), sag (RR)) (ör. üç hoparlör içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi için) içeren bir üç kanalli çikti sinyalini 148 üretmek için konfigüre edilen bir üç kanalli çikti üretim birimi 146 içerebilmektedir. Sekil 4 bir düzenlemeye göre dinleyici zarflama degistiricin binoral filtrelerin elde edilmesi için bir ölçüm düzenlemesinin sematik bir görünüsünü göstermektedir. Baska bir deyisle, sekil 4 dinleyici zarflama (LEV) yolu için filtrelerin (FIR'lar = binoral oda impuls yanitlari) ölçümünü göstermektedir. Yapay baslik, ön koltuklarin 150_1 ve 150_1 birisi üzerine konumlandirilabilmektedir. Sekil 4'te belirtildigi üzere, ölçümler adina, ön koltuklarin 150_l ve 150_2 arkasindaki hoparlörler ölçüm islemi için kullanilabilmektedir. Araç arka kapilarda 152_1 ve 152_2, arka koltuklara 154 yerlestirilenler yana, öne ve yukari dogru, arka koltuklarin 156 arkaligina yerlestirilenler, arka rafin 158 üstüne yerlestirilenler öne veya geriye dogru, arka rafa veya onun 160 üzerine yerlestirilenler yukari dogru ses yaymaktadir. 210 içeren bir hoparlör yeniden üretim sistemi 202 içeren bir aracin sematik üstten görünüsünü göstermektedir. Hoparlör yeniden üretim sistemi 200, dijital islemci 100 tarafindan islenen sinyali, ör. dört hoparlör 204, 206, 208, 210 kullanarak dört kanal üretim çikti birimi 142 tarafindan saglanan sinyali yeniden üretmek için konfigüre her` birisi dijital islemci 100 tarafindan islenen sinyalin kanallarin birisini üretmek üzere kullanilabilmektedir. sürücüsü (ör. tam aralikta sürücü veya genis aralikta sürücü) veya farkli frekans bantlari için birçok hoparlör sürücüleri (ör. yüksek frekans sürücü (tweeter) ve orta frekans sürücü; yüksek frekans sürücü (tweeter) ve bir woofer veya bir yüksek frekans sürücüsü (tweeter), bir` orta frekans sürücü ve bir woofer) içerebilmektedir. Iki hoparlör 204 ve 206 birinci bir dinleme konumuna (ör., sürücü konumu) dogru yönlendirilebilmekte ve birinci dinleme konumu 212 için birinci bir ses alani 216 üreterek stereo ön asamanin sag ve sol kanallarini yeniden üretmek için kullanilabilmekte olup, burada iki hoparlör 208 ve 210ikinci bir dinleme konumuna (ör., önce yolcu konumu) dogru yönlendirilebilmekte ve ikinci dinleme konumu 214 için ikinci bir ses alani 218 üreterek bir stereo ön asamasinin sag ve sol kanallarini üretmek üzere kullanilabilmektedir. Sekil 5'te örneksel olarak gösterildigi üzere, söz konusu araç 200 bir araba olabilmektedir. Bu araba en azindan bir sürücü koltugu 220 ve bir ön yolcu koltugu 222 içermektedir. Böylece, bir sürücü konumu 212 sürücü koltugunun 220 bir konumu tarafindan tanimlanabilmekte, olup burada bir ön yolcu onumu 214 ön yolcu koltugunun 222 bir konumu tarafindan tanimlanabilmektedir. Örnek olarak, sürücü konumu 212, sürücü koltugunda 220 oturan bir sürücünün basinin düzenlenebildigi bir konuma karsili gelebilmektedir (olabilmektedir). Benzer bir bir sekilde, ön yolcu konumu 214 ön yolcu koltugunda 22 oturan bir ön yolcunun. basinin düzenlenebildigi bir konuma karsilik gelebilmektedir (olabilmektedir). Dogal olarak, söz konusu araba ayrica en az fazladan iki yolcu için en az iki arka koltuk veya en az bir arka oturma sirasi içerebilmektedir. Sekil 5'te de görülebildigi üzere, 0 durumda, birinci ve ikinci ses alanlar 216 ve 218 ayrica sürücü ve ön yolcu konumlar 212 ve 214 arkasinda düzenlenen arka yolcu konumlarina dogru, yani sirasiyla, sürücünün (koltuk) ve ön yolcunun (koltuk) arkasinda oturan ön yolculara dogru yönlendirilmektedir. Sürücü ve ön yolcu arkasinda bulunan koltuklarda, sanal 3-D ses sinyali algilanabilmektedir, çünkü ses gösterim hoparlörüne olan konum ayrica ön koltukta oldugu gibi simetriktir, fakat söz konusu mesafe daha büyüktür. Her iki koltuk da önde hoparlör sistemine iliskin olarak dizili durumdadir. panelinde 224 düzenlenebilmektedir. Baska deyisle, sekil 5 gösterge panelinde dört hoparlörü kullanarak örnegin gösterildigi üzere, araçta dinleme siralari göstermektedir. Merkezi iki hoparlör de merkezi bir hoparlör ile degistirilebilmektedir. Sekil 6, sekil 5'te gösterilen hoparlör yeniden üretim sistemine 202 sahip aracin 200 sematik üstten görünüsünü göstermektedir. Sekil 5'e ek olarak, Sekil 6'da isitsel asama boyutu ve dinleyici zarflama, sirasiyla oklar 230 ve 232 tarafindan gösterilmektedir. Baska deyisle, sekil 6 üç boyutlu sesi göstermektedir. ASD ve LEV isitsel uzaysal boyut, ASD (ses asamasi boyutu) ön genislik. ve yükseklik için, LEV ise uzaysal derinlik içindir. Sekil 7 uzaysal etki isleme asamasinin binoralizasyon ve zarf modifikasyon asamalarin bir filtre isleme yapisinin sematik görünüsünü göstermektedir. Birinci bir ses kaynagi (ör., birinci hoparlör) 250 ve bir dinleyicinin 254 birinci bir kulagi 251 arasindaki birinci bir ses yolu katsayi Hll tarafindan tarif edilebilmekte, birinci bir ses kaynagi 250 ve dinleyicinin 254 ikinci bir kulagi 256 arasindaki ses yolu katsayi H21 tarafindan tarif edilebilmekte, ikinci bir ses kaynagi (ör., ikinci hoparlör) 258 ve dinleyicinin birinci kulagi 252 arasindaki üçüncü bir ses yolu katsayi H12 tarafindan tarif edilebilmekte, ve ikinci ses kaynagi 258 ve dinleyicinin 254 ikinci kulagi 256 arasindaki dördüncü bir ses yolu katsayi H22 tarafindan tarif edilebilmektedir. Sekil 8 bir düzenlemeye göre bir sinyalin islenmesine iliskin bir yöntemin 300 bir akim semasini göstermektedir. Söz konusu yöntem 300 çoklu kanal sinyalinden bir ambiyans kismini çikartmanin bir adimini 302; çoklu kanal sinyalin ambiyans kismina dayanan uzaysal bir etki sinyalin üretilmesi adimini 204; ve uzaysal etki sinyali ile çoklu kanal sinyali veya islenmis bir versiyonunu kombine etmeye iliskin bir adim 306 içermektedir. Bazi yönlerin bir ekipmanin baglaminda tarif edilmesine ragmen, söz konusu yönlerin ayrica ilgili yöntemin bir tarifini de gösterimledigi açikça ortadadir, ki bir blok ya da aygit bir yöntem adimina ya da bir yöntem adiminin bir özelligini karsilamaktadir. Benzer olarak, bir yöntem basamagi baglaminda tarif edilen hususlar ayrica, ilgili bir blok ya da ögenin bir açiklamasini ya da ilgili bir cihazin özelligi de temsil eder. Yöntem adimlarinin bazilari ya da hepsi, örnek olarak. bir mikroislemci, programlanabilir' bir bilgisayar ya da elektronik bir devre gibi bir donanim ekipmani (ya da kullanarak) ile isleme sokulabilmektedir. Bazi düzenlemelerde en önemli yöntem adimlarinin biri ya da daha fazlasi bu tür bir ekipman ile isleme sokulabilmektedir. Uygulama gerekliliklerine bagli olarak, bulusun görselleri, donanimda veya yazilimda gerçeklestirilebilir. Söz konusu uygulama, üzerine yazilan elektronik olarak okunabilir kontrol sinyallerine sahip, ilgili yöntemin çalismasi için programlanabilir bir bilgisayar sistemi ile (çalisma yetisine sahip) çalisan bir dijital saklama ortami, örnek olarak bir flopi disk, bir DVD, bir Blu-Ray, bir CD, bir ROM, bir PROM, bir EPROM, bir EEPROM ya da bir TASINABILIR bellek kullanilarak gerçeklestirilebilmektedir, böylece ilgili yöntem uygulanmaktadir. Bu nedenle, dijital depolama ortami bilgisayarca okunabilirdir. Bulusa göre bazi düzenlemeler, burada açiklanan yöntemlerden birinin gerçeklesmesi için, programlanabilir bilgisayar sistemiyle birlikte çalisabilen, elektronik olarak okunabilir kontrol sinyallerine sahip bir veri tasiyici içermektedir. Genelde, bu bulusun örnekleri bir program kodu olan bir bilgisayar programi ürünü gibi kullanilabilirler` ve program kodu, bilgisayar programi bir bilgisayarda çalisinca, yöntemlerden birini uygulamak üzere islem yapar. Program kodu örnegin, makine tarafindan okunabilir tasiyicida depolanabilir. Diger örnekler, burada tarif edilen yöntemlerden birinin uygulanmasi için, makinede okunabilir bir tasiyici üzerinde depolanmis olan bilgisayar programini içermektedirler. Diger bir ifadeyle bulus konusu yöntemin bir düzenlemesi, bilgisayar programi bir bilgisayar üzerinde çalisirken burada açiklanan yöntemlerden birini gerçeklestirmek için bir program koduna sahip olan bir bilgisayar programidir. Diger bir ifadeyle bulus konusu yöntemin bir düzenlemesi, bilgisayar programi bir bilgisayar üzerinde çalisirken burada açiklanan yöntemlerden birini gerçeklestirmek için bir program koduna sahip olan bir bilgisayar programidir. Veri tasiyici, dijital saklama ortami ya da kayitli ortam tipik olarak somuttur ve/veya geçici degildir. Bulus yöntemine ait bir diger düzenleme, bu sebeple, burada anlatilan yöntemlerin birini gerçeklestirmek üzere bilgisayar programini temsil eden sinyallere ait bir sekansi veya bir veri akisidir. Sinyallerin veri akisi veya dizisi örnegin internet gibi bir veri iletisim baglantisi ile aktarilmak üzere yapilandirilabilir. Bir diger düzenleme, örnegin burada açiklanan yöntemlerden birini gerçeklestirmek üzere adapte edilen veya konfigüre edilen bir bilgisayar veya programlanabilir mantik cihazi olmak üzere, bir isleme araci içerir. Diger bir düzenleme, üzerine monte edilmis, burada tarif edilen yöntemlerden birisinin gerçeklestirilmesine iliskin bilgisayar programina sahip bir bilgisayari kapsamaktadir. Bulusa göre diger bir örnek, burada tarif edilen yöntemlerden birini uygulamak için bilgisayar programini (ör. elektronik olarak veya optik olarak) bir aliciya aktarmak üzere konfigüre edilmis bir cihaz veya bir sistem içermektedir. Alici, örnegin bir bilgisayar, bir mobil cihaz, bir bellek cihazi veya benzeri olabilir. Cihaz veya sistem, örnegin, bilgisayar programini aliciya aktarmak için bir dosya sunucu içerebilir. Bazi düzenlemelerde, programlanabilir bir mantik cihazi (örnegin alanda programlanabilir kapi dizisi) burada açiklanan yöntemlerin fonksiyonlarindan bazilarini veya tümünü gerçeklestirmek üzere kullanilabilir. Bazi uygulamalarda, bir programlanabilir sirali giris alani, burada tanimlanan yöntemlerden birini gerçeklestirmek için bir mikroislemci ile birlikte çalisabilir. Genel olarak yöntemler, tercihen herhangi bir donanim cihazi ile gerçeklestirilmektedir. Burada tarif edilen cihaz, bir donanim cihazi kullanilarak veya bir bilgisayar kullanilarak veya bir donanim cihazi ile bir bilgisayarin bir kombinasyonu kullanilarak uygulanabilir. Burada tarif edilen ekipman veya burada tarif edilen ekipmanin herhangi parçasi en azindan kismi olarak donanimda ve/Veya yazilimda uygulanabilmektedir. Burada tarif edilen yöntemler, bir donanim cihazi kullanilarak veya bir bilgisayar kullanilarak veya bir donanim cihazi ile bir bilgisayarin bir kombinasyonu kullanilarak gerçeklestirilebilir. Buradan tarif edilen yöntemler, burada tarif edilen ekipmanin herhangi parçasi en azindan kismi olarak donanim ve/veya yazilim tarafindan uygulanabilmektedir. TR TR TR TR TR