TARIFNAME BIR HALKANIN DISININ ONARILMASINA YÖNELIK YÖNTEM Bulus, bir isleme cihazßracHJgllýla bir halkan disinin onarilBialela yönelik bir yöntem, ayrlîla yöntemin uygulanmasüçin uygun olan bu tür bir isleme cihainle ilgilidir. Bu tür bir yöntem ve bu tür bir cihaz EP 1 568 439 A1 numaralEbatent dokümanIa açllZlanmaktadlE Bulusun alanlübüyük boyutlu olan, daha lelllZla büyük ölçüde yatay eksene sahip olan, bir pinyon ve bir motor düzenegi aracElgllýla döner sekilde tahrik etmeye olanak saglayan büyük boyutlu bir halka ile donatllân, kimya, mineral, seker endüstrilerinde karsllâsllân döner makinelerin alanIE Döner f-ar, bilyallîlögütücüler, tekerlekli yatay ögütücüler, seker difüzyonlarEllüründe döner makinelerden söz edilebilmektedir. Bu makineler ile, pinyonun ve halkan disleri arasIa tekrarlanan temas, pinyonun parçasIEl olusturan tahrik sistemi ve tahrik edilen makine araslüdaki göreceli konumun ayarlanmasII hesaba katllßîaslýla çesitli yönlerde ve eksen etrafIa dönüs dlglütla makinenin çesitli hareketlerinde bulunabilen aslErna kaynagIlEl Dislerin sekli; episiklik türde olan, azaltllüig kallîillklara sahip olan esas profilden ayrllIhaktadE ve noktasal yüzey kusurlarüortaya çEIZlabilmektedir. Temas yüzeyleri ideal profilden ayrI[gl|:taman, disler üzerine uygulanan kuvvetler anormal yönlere yönelebilmektedir ve titresimler ortaya çllîlabilmektedir. Bu, halkaya, motor düzenegine ve makinenin kendisine ve bunun desteklerine sabitlemede, çesitli mekanik sistemlerin zarar görmesine neden olabilen ve dislerde aslEiha olgusunun artmasi neden olabilen anormal mekanik gerilimleri tetiklemektedir. AslElna yüksek bir seviyeye ulastlglîl zaman disli halkanI onarllûîasüveya yenisiyle degistirilmesi gerekmektedir. Degistirme islemi, büyük boyutlu makineler için uzun ve maliyetlidir. Döner makine ve disli halkanI tek bir yönde dönmesi sartlýla, pinyonun disli halka üzerindeki temasülsadece halkanI her bir disinin iki serbest yüzeyinden birisi üzerine uygulanmaktadlîl Bir alternatif, aslEh'iaya maruz kalmayan dislerin diger serbest yüzeylerinin açlk`ta büklmnasljamaclîla, halkanI döndürülmesidir. Ancak bu döndürme islemi daha az maliyetli olmas. ragmen külfetli bir islemdir. Genel olarak iyi bir mekanik çallgina ile uyumlu temas yüzeylerinin sekil kalitesinin olusturulmasüiçin bir onarIiI gerçeklestirilmesi mümkündür ve bu halkanI döndürülmesi veya degistirilmesinden önce en az bir kere gerçeklestirilmektedir. Bu tür bir onarIi halka sökülmeden gerçeklestirilmektedir; dislere erisim saglanmasEb olanak tanlErnasElçin sadece koruma parçalarEçlElarHBwaktadlEl Bu islem, halkanI her bir disinin bir yüzeyi üzerinde iç içe geçmeye uygun bir sekil olusturan, taslama yoluyla islemeden olusmaktadE Dislerin yüzeylerinin onarllmas- yönelik islemler günümüzde, isleme veya taslama aletlerini kullanan operatörler tarafIdan manüel olarak gerçeklestirilmektedir. Her bir dis için islemenin sonucu, referans niteliginde olan bir model ile klýlaslama yoluyla degerlendirilmektedir. Basvuru sahibinin deneyimlerine göre nihai sonuç büyük oranda operatörün yetkinligi ve deneyimine bagl- Mevcut bulusun amacü halkanI sökülmesini gerektirmeyen ve çalisma kalitesi verimine olanak saglayan bir otomatizasyon seviyesine sahip olan, büyük boyutlu makinelerin halkalarü için uygun olan, bir halkan disinin onarHBras- yönelik bir yöntemin sunulmasIE Bulus, 1,5 metreye esit veya daha büyük bir çapa sahip olan halkalarI islenmesi için özel bir uygulamaya yöneliktir. Mevcut bulusun bir baska amaclîilse isleme cihazII halka üzerinde yerlestirilmesinin basit ve hlîIElliir sekilde gerçeklestirildigi, bu tür bir yöntemin sunulmasIE Bulusun diger amaçlarlIlve avantajlarü sadece örnek amaçlEIolarak verilen hiçbir sekilde klîlfiaylEEhitelikte olmayan asaglki açllZlamanI okunmaslýla birlikte daha iyi bir sekilde ortaya çlElacaktIE Bulus, bir sasi ve sasiye göre birçok eksen dogrultusunda yer degistirebilen bir kesme elemanIEtaslýbn bir hareketli k-i içeren bir isleme cihazEhraclIlglýla bir halkanI disinin onarUBiasI yönelik yöntem ile ilgili olup; söz konusu yöntem, halkanI desteginden sökülmesi gerekmeden yerinde uygulanmaktadlü Söz konusu yöntem, bir disin islenmesinin gerçeklestirilmesi için asaglîlhki asamalarlZl içermektedir: - halkanI serbest yüzeyleri ile birlikte çallglan, isleme cihazII sasisine bütünlesik olarak klar sllZlgtElB1asl33ylemi ile söz konusu isleme cihazlElI halkaya sabitlenmesi, - bir referans disinin serbest yüzeyi üzerine dayanmasüsuretiyle islenecek olan dise göre söz konusu isleme cihaleEl konumunun belirlenmesi; serbest yüzey, islenecek olan disin serbest yüzeyine zlEIyönde, referans disinin tepesine göre yerlestirilmektedir; referans disi, islenecek olan distir veya hemen bir önceki distir, - bir bellege dijital sekilde kaydedilen önceden belirlenmis isleme islemlerine göre kesme elemanII kumanda edilmesi ile otomatik bir sekilde, islenecek olan disin serbest yüzeyinin islenmesinin gerçeklestirilmesi; - ve burada islenecek olan dise göre söz konusu isleme cihazlElI konumunun belirlenmesine yönelik söz konusu asama, referans disinin serbest yüzeyi üzerinde yükseklik bak"an kayan konumlara sahip olan, en az bir birinci alt dayanmayEl/e bir ikinci Üst dayanmayEkullanmaktadlB Bulusa göre yöntemin, tek bas. veya birlikte allEian, istege bagllîözelliklerine göre: - referans disinin serbest yüzeyi üzerindeki birinci, alt dayanma; referans disinin tabanlEla karsßs zamanllîiblarak dayanlElsekilde bir dayanma elemanIElIullanmaktadlEI - referans disi islenecek olan distir; - isleme islemleri, kesme elemanII bir alternatif hareketinin kullanllBiasEtsuretiyle bir planyalamadlÜ - sasinin halka üzerine sabitlenmesi ve bloke edilmesi, sadece halkanI serbest yüzeyleri üzerine isleme kilarlEllelgtIElliiasEylemi ile saglanmaktadE - önceden belirlenmis isleme islemleri bir episiklik disin bir dis profilini üretmektedir. Bulus aynElzamanda disli halka sökülmeden yerinde bir isleme için uygun olan, bir disli halkanlEl islenmesi için uygun olan bir isleme cihainlçeren ekipmana sahip olup; söz konusu isleme cihazüair sasi ve birçok eksen dogrultusunda yer degistirebilen, bir kesme elemanIEI taslýbn bir hareketli k-i içermektedir, söz konusu cihaz asag-kileri içermektedir: - sasiye göre yer degistirebilen halkanI iki yania uzanmaya uygun olan ve halkanI serbest yüzeylerinin lelStlElIIhaslýla sasisinin sabitlenmesi ve bloke edilmesine uygun olan, sasiye bütünlesik slklglüna k-ilarLZI - islenecek olan disin serbest yüzeyine zlEl olan yönde, referans disinin tepesine göre bulunan bir referans disinin serbest yüzeyi üzerinde dayanma araçlarlsîl referans disi islenecek olan dis veya hemen bir önceki distir, ve burada söz konusu ekipman, önceden belirlenmis söz konusu profile göre disin islenmesine yönelik islemlerin dijital biçimde kaydedildigi bir bellek içeren, önceden belirlenmis bir profile göre disin islenmesinin gerçeklestirilmesi için kesme elemanII otomatik olarak yönetilmesine uygun olan kontrol ve kumanda araçlarlîçermektedir, - referans disinin serbest yüzeyi üzerine dayanmaya yönelik araçlar, disin serbest yüzeyinin yüksekligi boyunca kayan konumlarda, bir birinci alt dayanma ve bir ikinci üst dayanmanI ayrüblarak gerçeklestirilmesi için tasarlanmlgl bir birinci dayanma elemanül/e bir ikinci dayanma elemanlîçermektedir. Bulusa göre cihazlEI, tek bas. veya birlikte alin, istege bagIlZözellikIerine göre: - birinci alt dayanma, disin tabanIEla es zamanIEl olarak dayanacak sekilde düzenlenmektedir; - bir referans disinin serbest yüzeyin üzerine dayanmaya yönelik söz konusu araçlarlEl, islenecek dis ile birlikte çallglacak sekilde sasiye ve kesme eleman. göre düzenlenmektedir. Bulus, ekli sekillerden hareketle yapllân, sadece örnek amaçIEblarak verilen asag-ki açiklamanlokunmaslîla daha iyi bir sekilde anlaslßcak olup, burada: - Sekil 1, halkanI serbest yüzeylerinin leIglEllBiasElsuretiyle, cihazI sabitlendigi bir halkanI sütten sematik bir görünümüdür, - Sekil 2, bir referans disinin serbest yüzeyi üzerine dayanma suretiyle cihazI konumunu gösteren yandan bir sematik görünümdür. Bulus, çllZlarllâbilir olan, bir isleme cihazlîfl) aracÜJglüla bir halkanI disinin (3) onarllüias. yönelik bir yöntem ile ilgilidir. Bu cihaz bir sasi (11) ve istege bagllîblarak yönlendirilebilir, sasiye (11) göre birçok eksen dogrultusunda yer degistirebilen, bir kesme elemanIEUS) taslîlan bir hareketli k-i (13) Içermektedir. Olusturulacak olan dis profili, episiklik kesitler Içeren bir episiklik disin profili olabilmektedir. Avantajlüilmasüç-an bulusa göre söz konusu yöntem yerinde, baska bir ifadeyle halka desteginden sökülmeden, özellikle döner bir fIBEI, bir kurutucu, bir seker dag &Elbir tekerlekli ögütücü veya özellikle prangalEbir ögütücü olabilen döner makinenin yüksügünden halka sökülmeden uygulanmaktadlîl Söz konusu yöntem, her bir disin (4) islenmesinin gerçeklestirilmesi için asag-ki asamalarlZl içermektedir: - halkanI (3) serbest yüzeyleri ile birlikte çallgan, isleme cihazII sasisine bütünlesik olarak k-ilarI (12, 12') lelgtlEllPnasEéylemi ile söz konusu isleme cihazi. (1) halkaya (3) sabitlenmesi, - bir referans disinin serbest yüzeyi (42; 42') üzerine dayanmaslîlsuretiyle islenecek olan dise (4) göre söz konusu isleme cihazi. (1) konumunun belirlenmesi; serbest yüzey (42, 42'), islenecek olan disin (4) serbest yüzeyine (41) zilîiyönde, referans disinin tepesine (43; 43') göre yerlestirilmektedir; referans disi, islenecek olan distir (4) veya hemen bir önceki distir (4'), - islenecek olan disin (4) serbest yüzeyinin (41), önceden belirlenmis isleme islemleri dogrultusunda kesme eleman-I (15) kumanda edilmesi aracinglýla otomatize sekilde gerçeklestirilmesi. SlElgtlEma k-ilarEl(12, 12') sasi (11) üzerinde yer degistirebilmektedir ve vida-somun, hidrolik çalEtElEIJeya benzeri gibi herhangi bir uygun sistem araciligilsîla, halkanI iki serbest yüzeyinin sliZIStlEllBwasII elde edilmesi için, halkanI düzlemine dik olan bir yön dogrultusunda birbirlerine yaklasabilmektedir. Bu sllZlgtlîilna k-ilarlI(12, 12') aynüamanda, halkanlEl serbest yüzeyleri üzerinde olusturulan dayanmalar araclIlgllîda, halka düzlemine dik olan bir yön, baska bir ifadeyle sekillerdeki röperler üzerinde (OX) dogrultusundaki yöne göre cihazI konumunun belirlenmesine olanak saglayabilmektedir. AvantajlEIJir yapllândlElna biçimine göre sasisin (11) halka (3) Üzerine sabitlenmesi ve bloke edilmesi, sadece halkanI (3) serbest yüzeyleri üzerine kJIarII (12, 12') silîlglîlßiasü etkisi ve bu k-ilar (12, 12') ve halkanI serbest yüzeyleri arasIaki sürtünmeler ile saglanmaktadIE Bu durumda, cihazI sabitlenmesi ve bloke edilmesinin saglanmasEliçin herhangi bir ek düzenleme gerekli degildir. Bu tür bir sabitleme kolayl[g1E1burada arzu edilmektedir ve halkanI dislerinin tümünün onarüüîaslîliçin, halkanlEl farklEIdislerinin onarHB1alela iliskin farkllZIsabitIeme konumlarIa, cihazI birkaç kere hareket ettirilmesi gerekmektedir. Isleme cihaleEl, dislerin birlikte onarlüias. olanak saglayacak sekilde halka dokümania oldugu gibi, Basvuru sahibi tarafIan aynEgün dosyalanan PCT uluslararaslîl patent dokümanIa aç[lZ]and[gl3ekilde olabilmektedir; bu basvurularlE] içerigi referans olarak girilmistir. Islenecek olan dise (4) göre söz konusu isleme cihazi. (1) konumunun belirlenmesine yönelik asama bir referans disinin serbest yüzeyi (42; 42') üzerine dayanma suretiyle elde edilmektedir. Bu serbest yüzey (42, 42'), islenecek olan disin (4) serbest yüzeyine (41) z[EJ olan yönde, referans disinin tepesine (43; 43') göre yerlestirilmektedir. OnarIi yöntemi esas olarak tek bir dönüs yönünde tahrik edilen döner makineler üzerine monte edilen disli halkalara yönelik olarak tasarlanmaktadlîJ dayanmanI gerçeklestirildigi referans disinin serbest yüzeyi avantajlEblmasEbç-an aslElnaya maruz kalmayan bir serbest yüzeydir. Sekil 2'de gösterildigi üzere, referans disi islenecek olan dis (4) veya hemen bir önceki dis (4') olabilmektedir. Bir yapliândlüna biçimine göre bu asama, referans disinin (4; 4') serbest yüzeyi (42; 42') üzerinde yükseklik bakIilEtzlan kayan konumlara sahip olan, bir birinci alt dayanmayEûPl) ve bir ikinci üst dayanmayEQPZ) kullanabilmektedir. Bu amaçla isleme cihazÇIreferans disinin (4; 4') serbest yüzeyi üzerine dayanmaya yönelik olan, disin serbest yüzeyinin yüksekligi boyunca kayan konumlarda, bir birinci alt dayanma (P1) ve bir ikinci üst dayanmanI (P2) ayrüilarak gerçeklestirilmesi için tasarlanmlglola, ayrEI bir birinci dayanma elemanE(141) ve bir ikinci dayanma elemanlZ(142) içeren araçlara (14) sahiptir. Bir yapllândlBlna biçimine göre referans disinin serbest yüzeyi (42; 42') üzerindeki birinci, alt dayanma (P1); referans disinin (4; 4') taban. karsljlzs zamanllîiblarak dayanlElsekiIde, söz konusu birinci dayanma elemanII (141) yerine bir dayanma elemanlülullanmaktadlEI Genel bir sekilde referans disinin serbest yüzeyi üzerine dayanma suretiyle cihazI belirlenmesi asamasühalkanl düzlemine, baska bir ifadeyle sekillerdeki röper dogrultusunda düzeleme (OYZ) paralel olan bir düzlemde cihazlEl konumunun bilinmesine olanak saglamaktadlE Bir yapllândlülna biçimine göre sadece disli halka ile cihazI konumlandlîllîhaslîlve sabitlenmesine yönelik dayanmalar, cihazI sabitlenmesinin saglanmasEiçin disli halkanI serbest yüzeyleri üzerinde sllZJStlEna k-ilarII (12, 12') dayanmasIan ve islenecek olan disin (4) serbest yüzeyine zlEIyönde, referans disinin serbest yüzeyi Üzerinde dayanmaya yönelik araçlar. (14) dayanmasüeya dayanma(lar)Ian olusmaktadlü Bir yapüândüna biçimine göre isleme bir frezeleme veya bir bileme olabilmektedir. Kesme elemanlüllEl (15) bir alternatif hareketinin kullanllüiasElsuretiyle bir planyalama söz konusu olabilmektedir. Islenecek olan disin (4) serbest yüzeyinin (41) islenmesi önceden belirlenmis isleme islemleri dogrultusunda kesme elemanII (15) kumanda edilmesi araciüglüla otomatize sekilde gerçeklestirilmektedir. Bu amaçla kontrol ve kumanda araçlarÇl çesitli çallgtlîlEliârI yardIilýla, belirli bir profil dogrultusunda disin islenmesinin gerçeklestirilmesi için kesme eleman otomatik olarak yönetilmesine uygundur. Bu kontrol ve kumanda araçlarÇlsöz konusu belirli profil dogrultusunda isleme islemlerinin, saylgial formda kaydedildigi bir bellek içerebilmektedir. Islemeye iliskin bu sayisal talimatlar, halkanI boyutlarüdisin modülü ve asEl'na durumuna göre Islemeye baslamadan önce her bir halka için olusturulmaktadlEl Bu, her bir dis için tamamen aynlîblan bir profilin otomatik sekilde üretilmesine olanak saglamaktadlB Islenecek olan dis (4) yeniden boyutland-[Etan sonra cihaz sasisi gevsetilerek bir adli boyunca yer degistirmektedir ve halkanI sonraki disinin yeniden boyutlandlîllüiaslâmaclýla halkaya yeniden sabitlenmektedir. Kesme aletinin serbestlik dereceleri, arzu edilen bir dis profili ve özellikle episiklik bir dis profili dogrultusunda islenecek olan disin yeniden boyutlandülüîasl olanak saglamaktadß Bu amaçla hareketli k-l (13), birçok eksen dogrultusunda, özellikle ekseni (OX), yani halkanlE] (3) enine olan eksen dogrultusunda ve eksen (OY), yani halka düzlemine paralel olan ve islenecek olan disten (4) geçen radyal yöne dik olan bir yön dogrultusunda ve yön (02), yani islenecek olan disten (4) geçen radyal yön dogrultusunda yer degistirebilmektedir. Kesme elemanülS), örnegin eksene (OX) paralel bir dönüs ekseni dogrultusunda hareketli klgina göre yönlendirilebilmektedir. Elbette diger yapllândlElna biçimleri, asaglîllaki istemler tarafIan belirlendigi üzere bulus kapsamIan ç[lZmadan gerçeklestirilebilmektedir. TR TR TR TR TR TR TR