TARIFNAME KABLOSUZ ILETISIM içiN LOKALIZE YAYILMALI SINYAL ILETIMI Bu basvuru "ACK Yayilma Tasarimi" baslikli 8 Eylül 2006 tarihinde basvurusu yapilmis 60/843,366 Seri No'lu, bu basvurunun temlik sahibine tahsis edilmis olan ve atifla burada da kapsanan geçici basvuruya göre r'uçhan hakki talep etmektedir. BULUSUN ARKA PLANI Bu patent hakki bildirimi genel olarak iletisimle ve daha 'Özel olarak da bir kablosuz iletisim sisteminde sinyalleri iletmek için kullanilan tekniklerle ilgilidir. ll. Arka plan Kablosuz iletisim sistemleri, ses, video, paket veri, mesajlasma, yayin, vb. gibi çesitli iletisim hizmetlerini saglamak için yaygin olarak kullanilmaktadir. Bu sistemler mevcut sistem kaynaklarini paylasarak çoklu kullanici için iletisimi destekleyebilen çoklu erisimli sistemler olabilir. Bu tür çoklu erisimli sistemlerinin 'örnekleri arasinda Kod B'olmeli Çoklu Erisim (CDMA) sistemleri, Zaman Bölmeli Çoklu Erisim (TDMA) sistemleri, Frekans Bölmeli Çoklu Erisim (FDMA) sistemleri, Ortogonal FDMA (OFDMA) sistemler ve Tek Tasiyici FDMA (SC-FDMA) sistemleri vardir. Bir kablosuz iletisim sisteminde herhangi bir sayida terminal için iletisimi destekleyebilecek herhangi bir sayida baz istasyonu yer alabilir. Her bir baz istasyonu kendisinin hizmet verdigi terminallere veri ve sinyal iletebilir. Her terminal de kendisine hizmet veren baz istayonuna veri ve sinyal iletebilir. Bir vericinin, sinyallerini, istenilen bir alici tarafindan güvenilir bir sekilde alinacak sekilde gönderiyor olmasi arzu edilebilir. Bu, sifreleme ile ve/veya sinyali tekrar ederek ve sifrelenmis ve/veya tekrar edilmis sinyali bu sinyale tahsis edilmis telsiz kaynaklarindan ileterek elde edilebilir. Sinyallerin bu sekilde iletilmesi algilama performansini yükseltebilir. Ancak sinyal için tahsis edilmis telsiz kaynaklarinda normalden daha fazla parazit oldugu ve sinyalin hatali alindigi durumlar olabilir. Bu nedenle teknigin inceliklerinde, parazit degisimlerinin mevcut oldugu hallerde, sinyallerin iyi algilanmasini saglama gerekliligi vardir. hizinda isleyen çoklu altkanallara kontrol verileri iletmek için kullanilan bir kontrol kanalinin bölüntülenmesine y'oneliktir. Bir veya daha fazla kullanici terminalinin her biri için, bir erisim noktasindan ilgili kullanici terminaline kontrol verilerini aktarmaktaki bir ve M frekansli altbantlarindan veri sinyali yapabilen bir sinyal kipleyiciyi tarif etmektedir; M frekansli altbantlar iletim için kullanilabilen N frekansli altbantlar arasindan seçilmektedir ve M ve N'nin her ikisi de birden büyük olup, M N'ye esit veya küçüktür. Bulusun Ozeti Mevcut bulusa göre, müstakil istemlerde ortaya koyuldugu gibi, kablosuz iletisim için lokalize yayilmali sinyal iletimi için bir yöntem ve bir ekipman ortaya konulmaktadir. Tercih edilen somut örnekler bagimli istemler içerisinde tarif edilmektedir. Burada iyi bir algilama performansini saglayacak lokalize yayilmali bir sinyal iletimi için teknikler açiklanmaktadir. Bir tasarimda, bir verici (örnegin bir baz istasyonu) çoklu çikti sembolleri elde etmek için çoklu sinyal sembolü yayiyor olabilir. Çoklu sinyal sembolü arasinda alindi (ACK) sembolleri ve/veya diger türden sinyal sembolleri olabilir. Verici, çoklu sinyalleri bir yayilma matrisi ile yayarak her bir çikti sembolleri setini elde edebilir. Bu durumda, bir verici, çoklu çikti sembolleri setlerini, çoklu zaman frekans bloklari ile her bir zaman frekansi bloguna bir çikti sembolleri seti denk gelecek sekilde esleyebilir. Bu sekilde yayilma her bir zaman frekansi blogu için lokalize edilmis olabilir. Bir alici (örnegin bir terminal) arzu edilen bir veya daha fazla sinyal sembolünü toplamak için tamamlayici toparlama yapabilir. Bir diger tasarimda bir verici çoklu kazanimli (farkli alicilari hedefliyor olabilecek olan) çoklu sinyal sembollerini bu sinyal sembolleri için gereken iletim gücüne dayali olarak ölçeklendirebilir. Verici her bir Ölçeklendirilmis sinyal sembolünü ilgili bir karistirma dizisi ile karistirarak, o sinyal sembolü için çoklu karistirilmis semboller elde edebilir. Verici çoklu karistirilmis sembol setleri olusturabilir ve her setin, her bir çoklu sinyal sembolü için bir karistirilmis sembolü olabilir. Verici, her bir karistirilmis sembol setini bir yayilma matrisi ile yayarak karsiliginda bir çikti sembol seti elde edebilir. Verici daha sonra her bir çikti sembol setini ilgili zaman frekansi blogu ile eslestirebilir. Alici da tamamlayici toparlamayi yaparak arzu edilen bir veya daha fazla sinyal sembolünü alabilir. Bildirim ile ilgili çesitli yönler ve özelllikler asagida daha detayli olarak açiklanmistir. Çizimlerin Kisa Açiklamalari SEKIL 1 birtelsiz iletisim sistemini göstermektedir. SEKIL 2 örnek bir iletim yapisini göstermektedir. SEKIL 3 dört ACK bitinin iletimine örnek göstermektedir. SEKIL 4 çoklu dösemelerin her biri için lokalize yayilmayi göstermektedir. SEKIL 5 her bir döseme için lokalize yayilmali toparlamayi göstermektedir. SEKIL 6 ACK sinyallerinin lokalize yayilma ile iletimini göstermektedir. SEKIL 7 ACK sinyalleri için çikti sembollerinin üç dösemeye eslestirilmesini göstermektedir. SEKIL 8 lokalize yayilma ile gönderilen ACK sinyallerinin alinimini göstermektedir. SEKIL 9 ve 10 sirasiyla lokalize yayilma ile sinyal iletimi için bir süreci ve bir ekipmani göstermektedir. SEKIL 11 ve 12 lokalize yayilma ile sinyal iletimi için bir baska süreci ve bir baska ekipmani göstermektedir. SEKIL 13 ve 14 lokalize yayilma ile gönderilmis sinyalleri almak için bir süreci ve bir ekipmani göstermektedir. SEKIL 15 ve 16 lokalize yayilma ile gönderilmis sinyalleri almak için bir baska süreci ve bir baska ekipmani göstermektedir. SEKIL 17 bir baz istasyonu ve bir terminalin blok diyagramini göstermektedir. Detayli Açiklama Sekil 1 çoklu baz istasyonlari (110) ve çoklu terminalleri (120) olan bir kablosuz iletisim sistemini (100) göstermektedir. Bir baz istasyonu, terminallerle iletisim kuran bir istasyondur. Bir baz istasyonu ayni zamanda bir erisim noktasi, bir Dügüm B, bir evrimlesmis Dügüm B, vb. olarak da anilabilir. Her baz istasyonu (110) belirli bir cografi bölge (102) için iletisim kapsama alani saglar. "Hücre" terimi, içerisinde geçtigi baglama bagli olarak, bir baz istasyonu ve/veya onun kapsama alani anlamina gelebilir. Sistem kapasitesini iyilestirmek için bir baz istasyonu kapsama alani çoklu daha küçük alanlara küçük alanlardan her birine belirli bir baz istasyonu alt sisteminden hizmet saglanabilir. alanina hizmet eden alt sistem anlamina gelebilir. Terminaller (120) sistem boyunca dagilmis olabilir ve her terminal sabit veya mobil olabilir. Bir terminale ayni zamanda erisim terminali, mobil istasyon, kullanici ekipmani, abone birimi, istasyon. vb. de denilebilir. Birterminal bir cep telefonu, kisisel dijital asistan (PDA), telsiz, kablosuz modem, elde tasinir bir cihaz, dizüstü bilgisayar, vb. olabilir. Bir terminal, herhangi bir anda, ileriye ve/veya geriye baglantida, sifir, bir veya çoklu baz istasyonlari ile iletisim kuruyor olabilir. Ileri baglanti (veya inis yolu) baz istasyonlarindan terminallere olan iletisim baglantisinin adidir ve geriye baglanti (veya çikis yolu) ise terminallerden baz istasyonlarina olan iletisimin adidir. Bu metinde "terminal" ve Burada açiklanan teknikler CDMA, TDMA, FDMA, OFDMA ve SC-FDMA sistemleri gibi çesitli kablosuz iletisim sistemlerinde kullanilabilir. Bir CDMA sistemi Kod Bölmeli Çogullama (CDM) kullanir ve iletimleri farkli Ortogonal kodlarla gönderir. Bir TDMA sistemi Zaman Bölmeli Çogullama (TDM) kullanir ve iletimleri farkli zaman dilimlerinde gönderir. Bir FDMA sistemi Frekans Bölmeli Çogullama (FDM) kullanir ve iletimleri farkli ara tasiyicilar üzerinden gönderir. Bir OFDMA Ortogonal Frekans Bölmeli Çogullama (OFDM), bir SC-FDMA sistemi ise Tek Tasiyici Frekans Bölmeli Çogullama (SC-FDM) kullanir. OFDM ve SC-FDM sistem bant genisligini çoklu ortogonal ara tasiyicilara böler ve bunlar da tonlar, kutular, vb. isimlerle anilir. Her bir ara tasiyici veri ile kiplenmis olabilir. Genel olarak, kipleme sembolleri frekans bölgesinde OFDM ile, zaman bölgesinde ise SC-FDM ile gönderilir. Kablosuz iletisim sistemleri için çogullama semalarinin bir kombinasyonunu kullanan teknikler de kullanilabilir, örnegin CDMA ve OFDM, veya OFDM ve SC-FDM, vb. Daha iyi anlasilmasi için asagida tekniklerin kimi yönleri ileriye baglanti üzerinde OFDM kullanan bir sistem için açiklanmistir. Yine tekniklerin kimi yönleri "Ultra Mobil Genisbant (UMB) Hava Arayüzü için Fiziksel Tabaka Sartnamesi," Ultra Mobil Genisbant (UMB) telsiz teknolojisi kullanan bir sistem için de detayli olarak açiklanmistir. Burada tarif edilen teknikler çesitli sinyal türleri için de kullanilabilir. Örnegin, bu teknikler paketlerde alindilar (ACK'Iar) ve negatif alindilar (NAK'Iar) için, güç kontrolü komutlari için, vb. kullanilabilir. Daha iyi anlasilmasi için asagida tekniklerin kimi yönleri ACK/NAK sinyalleri için açiklanmaktadir. Sekil 2 ileriye baglanti için kullanilabilecek bir iletim yapisinin (200) tasarimini göstermektedir. Iletim zaman çizelgesi dilimlere ayrilabilir ve bunlar fiziksel tabaka (PHY) dilimleri, zaman dilimleri, vb. olarak adlandirilabilir. Her bir dilim belirli bir zaman araligini kapsayabilir ve sabit veya ayarlanabilir olabilir. Her bir dilim T sembol periyodlarini kapsayabilir, burada T 2 1'dir ve bir tasarimda T = 8'dir. Sembol periyodu bir OFDM sembolünün süresidir. Sistem bant araligi çoklu (K) ortogonal ara tasiyicilara bölünebilir. Iletim için tüm K ara tasiyicilar kullaniliyor olabilir. Alternatif olarak, iletim için tüm K ara tasiyicilarin sadece bir alt kümesi kullanilabilir ve geriye kalan ara tasiyicilar güvenlik ara tasiyicilari olarak hizmet görüp sistemin spektral maske ihtiyaçlarinin karsilanmasini saglar. Bir tasarimda, ara tasiyicilar arasindaki mesafe sabittir ve ara tasiyicilarin (K) sayisi sistem bant ileriye baglanti için kullanilabilir zaman ve frekans kaynaklari dösemelere bölünmüs olabilir ve bunlar da zaman frekans bloklari, kaynak bloklari, vb. olarak adlandirilabilir. Bir döseme T sembol periyodlari içerisinde 8 ara tasiyiciyi kapsayabilir, burada genel olarak 8 2 1 ve T 2 1'dir. Bir tasarimda, bir döseme 8 sembol periyodu içerisinde 16 ara tasiyiciyi kapsamaktadir. Baska tasarimlarda bir dösemenin baska 8 x T boyutlari da olabilir. Bir dösemedeki 8 ara tasiyici ardisik ara tasiyicilar olabilecegi gibi sistem bant araligina dagilmis da olabilirler. Bir dösemenin S - T'ye kadar sembolleri gönderebilmek için kullanilabilecek S - T kaynak birimi vardir. Bir kaynak birimi bir sembol periyodu içerisindeki bir ara tasiyicidir ve ayni zamanda kaynak elemani, ara tasiyici-sembolü, vb. olarak da adlandirilabilir. Belirli bir döseme için, pilot semboller için bazi kaynak birimleri ve veri ve/veya sinyal sembolleri için geriye kalan kaynak birimleri kullanilabilir. Burada kullanildigi sekliyle, bir veri sembolü veri trafigi için bir sembol, bir sinyal sembolü sinyal için bir sembol, bir pilot sembolü pilot için bir semboldür ve bir sembol bir karmasik sayidir. Pilot hem verici hem de alici tarafindan önsel olarak bilinen veridir. Bir veya daha fazla sinyal kanali tanimlanmis ve yeterli sayida dösemeye bölüstürülmüs olabilir. Örnegin, bir Ileri Baglanti Kontrol Segmenti (FLCS) tanimlanabilir ve bir Ileri Alindi Kanali (F-ACKCH) gibi bir dizi sinyal/kontrol kanalindan olusuyor olabilir. FLCS, çesitliligi saglamak için, zaman ve frekans boyunca dösemelere bölüstürülmüs olabilir. FLCS'ye tahsis edilmis dösemelerde farkli kontrol kanallari farkli kaynak birimlerine bölüstürülmüs olabilir. Her kontrol kanali için sinyal, 0 kontrol kanalina tahsis edilmis kaynak birimleri üzerinden gönderilebilir. F-ACKCH gibi bir kontrol kanali belirli bir iletimde bir kullanici için tek bir sinyal sembolünü veya tek bir bilgiyi tasiyabilir. Bir bilgi biti olasi iki degerden birine (örnegin 0 veya 1) sahip iken bir sinyal sembolü iki veya daha fazla olasi gerçek veya karmasik degerden birine sahip olabilir. Çesitliligi saglamak ve güvenilirligi artirmak için sinyal sembolü veya bilgi biti, çoklu kaynak birimleri üzerinden tekrar edilebilir ve gönderilebilir, bir dizi ara tasiyicilar ve/veya sembol periyodlari boyunca dagitilmis olabilir. SEKIL 2 bir kullanici için bir ACK bitinin iletiminin örnegini göstermektedir. Bu örnekte, ACK biti tekrar edilmekte ve FLCS'deki üç dösemedeki üç kaynak birimi üzerinden gönderilmektedir. ACK bitinin frekans genisliginde gönderilmesi frekans çesitliligini saglayabilir. ACK biti için kullanilan kaynak birimlerinde döseme-içi parazit degisimleri gözlemlenebilir; bunlar bir döseme içerisindeki parazitteki degisimlerdir. Döseme-içi parazit degisimleri bir dösemede pilot sembollerdeki parazit siddetinin, dösemedeki diger sembollerdeki parazit siddeti ile ayni olmamasina karsilik gelebilir. Döseme-içi parazit degisimleri komsu bölümlerdeki güçlü kontrol kanallarindan kaynaklanabilir ve performansi olumsuz etkileyebilir. Döseme-içi parazit degisimlerini azaltmak için, ACK biti daha fazla kaynak birimine yayilabilir ve bunlar üzerinden gönderilebilir; bu, parazit degisimlerinin ortalamasinin daha çok alinmasini saglar. Ayni isletim yükünü korumak için (örnegin SEKIL 2'de gösterilen örnek için bir ACK biti için üç kaynak birimi), çoklu ACK bitleri yayilma matrisi ile birlikte yayilarak çikti sembolleri elde edilebilir; bunlar da kaynak birimleri üzerinden gönderilebilir_ Sekil 3, dört farkli kullanici için veya bir veya daha fazla kullaniciya ait dört paket için, dört ACK bitlik bir vektörün iletimine ait tasarimi göstermektedir. Bu tasarimda, dört ACK biti 12 x 4'lük bir yayilma matrisi ile dagitilarak 12 çikti sembolü elde edilebilir; bunlar da 12 kaynak birimi üzerinden gönderilebilir. SEKIL 3'te gösterilen tasarimda, ilk dört çikti sembolü ilk dösemedeki dört kaynak birimi üzerinden gönderilebilir, ikinci dört çikti sembolü ikinci dösemede gönderilebilir ve son dört çikti sembolü üçüncü bir dösemede gönderilebilir. Bu durumda her bir ACK biti 12 kaynak birimi üzerinden gönderilebilir ve dolayisiyla da döseme-içi parazit degisimlerinden kaynakli performans kötülesmesine daha az egilimli olabilir. Genel olarak, bir verici herhangi bir (L) sayidaki sinyal sembolünü yayabilir ve herhangi bir (Q) sayida çikti sembolü elde edebilir. Bir tasarimda, Q, L'nin kati olan bir tamsayidir veya Q = L - M'dir, bu sekilde M sayidaki dösemenin her birine L çikti sembolleri gönderilebilir. Bir alici, istenen bir veya daha fazla sinyal sembolünü almak için tamamlayici toparlama yapabilir. Verici tarafindan gerçeklestirilen yayilma ve alici tarafindan gerçeklestirilen tamamlayici toparlama bir döseme içerisinde parazit degisimlerinin ortalamasinin alinmasini saglayabilir. Bu sekilde döseme-içi parazit degisimlerinin etkisi azaltilabilir. Verici, yayilmayi, algilama performansini artiracak ve alici tarafindan islenmeyi basitlestirecek sekilde gerçeklestirebilir. Gelisigüzel bir Q x L yayilma matrisi seçilerek her bir sinyal sembolünün Q uzunlugunda farkli bir yayilma dizisi ile yayilmasi saglanabilir. Bu durumda, alici, bu Q kaynak birimi boyunca kanal tepkisindeki degisimlerin üstesinden gelebilmek amaciyla Q çikti sembolünü göndermek için kullanilan tüm Q sayida kaynak birimi boyunca esitleme gerçeklestirebilir. Esitleme minimum ortalama karesel hataya (MMSE), en küçük karelere (LS) veya diger bazi tekniklere dayanabilir. Yüksek derecede frekans-seçici bir kanalda kanal tepkisindeki büyük degisimler, Q x L yayilma matrisindeki L yayilma dizisinde ortogonalligin önemli ölçüde kaybina yol açabilir. Ortogonalligin kaybi esitleme yapildiginda bile performansin Bir yönden bakinca, parazit degisimleri ile mücadele etmek için çoklu sinyal sembolü yayilabilir. Yayilma, esitleme kaybina bagli performans kötülesmesi azaltmak ve alici tarafindan islemi basitlestirmek amaciyla sinyal sembollerini göndermek için kullanilan her bir dösemeye lokalize edilebilir. Bir tasarimda, yayilma daha küçük tersinir matrislerden olusan bir yayilma matrisine dayalidir. Bir tasarimda, M sayida daha küçük L x L baz yayilma matrislerini bitistirerek Q x L'lik bir toplam yayilma matrisi S olusturulabilir. M baz yayilma matrisi ile M çikti sembol seti elde edilebilir ve M farkli döseme üzerinden gönderilebilir. Bir tasarimda, tek bir tür baz yayilma matrisi kullanilmaktadir ve toplam yayilma matrisi 8, bu baz yayilma matrisinin M kopyasindan olusmaktadir. Baz yayilma matrisi bir ayrik Fourier dönüsüm (DFT) matrisi, bir Walsh matrisi (ayni zamanda Hadamard matrisi olarak anilir), bir birimsel matris, vb. olabilir. Bir baska tasarimda, toplam yayilma matrisi 8 farkli türlerdeki baz yayilma matrislerinden olusabilir. Omegin, L sinyal sembolü bir DFT matrisi ile yayiliyor ve bir döseme içerisinde gönderiliyor olabilir ve ayni L sinyal sembolü bir Walsh matris ile yayiliyor ve bir baska dösemede gönderiliyor olabilir. Sekil 4 her bir döseme için lokalize yayilmali bir sinyal iletimi tasarimini göstermektedir. 410a'dan 410m'ye kadar olan M yayicilar için L sinyal sembolünün bir vektörü, a=[A1... AL]T sunulabilir; burada "T" bir devrigi göstermektedir. Her bir yayici (410), ilgili baz yayilma matrisi Sm ile L sinyal sembolü yayabilir ve L çikti sembolü vektörü olusturabilir; Zm = [Zlm... ZLm ]T, burada m 6 {l,..., M}. Her bir yayicidan (410) çikan L çikti sembolü ilgili dösemede L kaynak birimine eslestirilebilir. Bu sekilde her bir sinyal sembolü M, dösemedeki ML kaynak birimine gönderilebilir. Her bir sinyal sembolü, her bir dösemede, o döseme için olan sinyal sembolü için yayilma dizisine bagli olarak, L kaynak birimi boyunca yayilabilir. L sinyal sembolü vektörü için yayilma su sekilde ifade edilebilir : Denklem (1) burada 6 {1 M } için Sm döseme m için baz yayilma matrisidir ve; e {1 M } için Zm döseme m için çikti sembolleri vektörüdür. Her bir döseme m için baz yayilma matrisi, asagidaki özellikte bir birimsel matris olabilir: 1! _ :1 _ S S -Sm S -' - Denklem (2) burada " H " bir eslenik devrigi gösterir ve I birim matristir. Denklem (2) baz yayilma matrisi kolonlarinin birbirine ortogonal oldugunu ve her bir kolonun birim kuvveti oldugunu belirtir. Her bir döseme m için yayilma su sekilde ifade edilebilir : .WE 21.. M 1 - için Z" _ b'" a ` Denklem (3) Denklem (3) su sekilde genisletilebilir: Zliri S1 in 1 J› 'SILiii 'Sil Zlm Sîlr. 5 r 15_ l m 4_ Zi .'r. `çi lm ISl _ 5" Il!' _ `IL Denklem (4) burada l e {1,..., L} için Ai, vektör a'daki l'inci sinyal sembolüdür, Sklm, yayilma matrisi Sm'deki k'inci siradaki ve f'inci kolondaki elemandir ve k 6 {1,..., L} için Zkm, döseme m'nin k'inci kaynak birimi için çikti sembolüdür. Lokalize yayilma ile, bir alici her bir döseme için, o döseme için baz yayilma matrisini tersine çevirerek L toparlanmis sembol elde edebilir. Toparlanmis semboller sinyal sembollerinin ilk kestirimleridir. Her bir sinyal sembolü için M dösemeden M toparlanmis sembol elde edilebilir ve o sinyal sembolünün nihai bir kestirimini elde etmek için birlestirilebilir. Alternatif olarak, alici, örnegin MMSE veya LS'ye dayanarak, esitleme yapabilir. Bu durumda, esitlemeden kaynakli kayip, tüm M döseme boyunca olmasi yerine, her bir döseme içerisindeki kanal degisimlerine bagli olabilecektir. Esitleme kaybi, bu sekilde lokalize yayilma sayesinde, yayilmanin tüm M döseme boyunca oldugu duruma göre daha küçük olabilir. Sekil 5 her bir döseme için lokalize yayilma ile gönderilmis bir sinyalin alinma tasarimini göstermektedir. L sinyal sembolünü göndermek için kullanilan her bir dösemeden L alindi sembolü vektörü, rm = [R1m... RLm ]T elde edilebilir. M dösemeden M alindi sembolü vektörü r1 ila rivi elde edilebilir ve sirasiyla M sayidaki (510a) ila (510m) toparlayicilarina iletilebilir. Her birtoparlayici (510), ilgili baz yayilma matrisi Sm'ye bagli olarak, kendi alindi sembolü vektörü rm'yi toparlayabilir ve L toparlanmis sembolden olusan bir bm vektörü sunabilir. Bir birlestirici (520) bi ila brn arasindaki M toparlanmis sembol vektörünü, sirasiyla toparlayicilardan (510a ila 510m) alabilir. Birlestirici (520) bu M toparlanmis sembol vektörünü genisletip birlestirerek L sinyal sembolü kestiriminin bir vektörünü elde eder, %1 = [A1... ALF. Her bir döseme m için toparlama su sekilde ifade edilebilir: b, *Sil ro' ` ›i o› ,. Denklem (5) burada 8 m '1, döseme m için bir toparlama matrisidir ve Sm matrisinin evrigidir. Alici, verici tarafindan gönderilen L sinyal sembolünün sadece bir alt kümesi ile ilgili olabilir. Alici bu durumda asagidaki sekilde, her bir döseme m'de verili bir sinyal sembolü Ai için toparlama yapabilir: Bfni : [Slim: SEVIM SLI.`m] ; ' RL* Denklem (6) burada Rkm, vektör rm'deki k'inci alindi sembolüdür, S'kim, toparlama matrisinin m'inci sira ve l'inci kolonundaki elemanidir ve Blm, vektör bm içindeki l'inci toparlanmis semboldür; bu ise Ai sinyal sinyal sembolü için döseme m'den gelen toparlanmis semboldür. Alici sinyal sembolü Ai için M döseme boyunca asagidaki sekilde sembol birlestirme yapabmn m:] Denklem (7) burada Wlm, sinyal sembolü Ai için bir döseme m agirligidir ve Ai, sinyal sembolü Ai için nihai kestirimdir. Her bir döseme için Wlm agirligi, 0 döseme için alinan sinyal kalitesine dayali olarak belirlenebilir. Alinan sinyal kalitesinin bir sinyal-gürültü orani (SNR) veya bir baska ölçüt ile miktarinin belirlenmesi gerekir. Daha yüksek alinan sinyal kalitesi olan dösemelerden gelen toparlanmis sembollere daha fazla agirlik verilebilir. Alternatif olarak, tüm M dösemeden gelen toparlanmis sembollere ayni agirlik uygulanabilir. Sekil 6 lokalize yayilma ile ACK sinyali göndermek için bir iletim (TX) sinyali islemcisi (600) tasariminin blok diyagramini göstermektedir. Bu tasarimda, üç dösemede, dört ACK sembolü yayilabilmekte ve gönderilebilmekte, yayilma her bir dösemeye lokalize edilebilmektedir. Bir tasarimda, bir ACK sembolünün alabilecegi olasi dört deger vardir, bunlar su sekilde verilebilir: Ü _ . ACK degeri 0 için elm" ACK degeri 1 için * " e_,«4.ç..43 ACK degeri 2 için Denklem (8) ACK degeri 0, bir paket sifre çözücü için yanlislikla gönderilmis olabilen bir NAK'ye denk gelebilir. ACK degeri 1, dogru sekilde sifresi çözülmüs bir paketi gösterebilir ve kullaniciya mevcut kaynak atamasini korumasi bilgisini verebilir. ACK degeri 2, dogru bir sekilde sifresi çözülmüs bir paketi gösterebilir ve kullaniciya mevcut kaynak atamasini terk etmesi bilgisini verebilir. ACK degeri 3, kullaniciya mevcut kaynak atamasini terk etmesi bilgisini verebilir. Yine bir ACK sembolü, iki olasi degerden birine sahip olacak sekilde (örnegin 0 ve 1) veya diger olasi degerler setine dayali olarak da tanimlanabilir. Olçeklendirme birimi (610), dört ACK sembolünü alabilir ve ölçeklendirebilir. ACK sembolleri, farkli geometrileri veya SNR'lerI olan farkli kullanicilara gönderilebilir. Her bir kullanici için ACK sembolü, ACK sembolü için istenen SNR'yi elde etmek için uygun bir kazanç ile ölçeklendirilebilir. Olçeklendirme birimi (610) dört karistiriciya (612a ila 612d), sirasiyla A'o ila A'3 arasinda dört ölçeklendirilmis ACK sembolünü sunabilir. Her bir karistirici ( gönderildigi kullanici için bir karistirma dizisinden üç karistirma degeri Yio, Yii ve Yi2 ile karistirabilir. Farkli kullanicilara farkli karistirma dizileri atanabilir, bunlar kullanici için MAC ID'si, iletim sektörü için sektör lD'si, vb. gibi parametrelere göre olusturulabilir. Karistirma farkli sektörlerden farkli MAC lD'leri olan farkli kullanicilara olan sinyalleri karistirilmis sembol sunabilir. Her bir yayici (614), dört karistiricidan (612a ila 612d) dört ACK sembolü için dört karistirilmis sembol alabilir. Her bir yayici (614), dört karistirilmis sembolünü yayilma matrisi (örnegin, bir 4 x 4 DFT matris) ile yayabilir ve dört çikti sembolü olusturabilir. Her bir eslestirici (616) dört çikti sembolünü ilgili dösemedeki dört kaynak birimine eslestirebilir. Eslestirici (616a) çikti sembollerini 1. dösemeye, eslestirici (616b) çikti sembollerini 2. dösemeye ve eslestirici (6160) çikti sembollerini 3. dösemeye eslestirebilir. Her bir döseme için islem yapan verici su sekilde ifade edilebilir : 2 = DM- G 3 '- Denklem (9) burada 3 = [A0 A1 A2 A3 ]T dört ACK sembolünün 4 x 1 bir vektörüdür, G bir 4x4 kösegen boyunca dört ACK sembolü için dört kazanimli ve diger yerlerde sifir degerde olan kösegen matristir, Ym döseme m'ye ait dört ACK sembolü için kösegen boyunca dört karistirma degeri olan bir 4x4 kösegen matristir, D bir dösemedeki yayilma için kullanilan bir 4x4 DFT matristir. ve Zm = [Zom Z1m 22m Z3m]T döseme m'ye ait çikti sembolleri için bir 4x1 vektördür. Her bir ACK sembolü Ai için isleme su sekilde ifade edilebilir: k = 0,..., 3 ve m = 0,... 2 için Zklm = DkIYIm GiAi Denklem (10) burada Gi = x/Ptxi, kazanç olup, PTXI ise ACK sembolü Ai için iletim gücüdür, Ylm döseme m'de ACK sembolü Ai için karistirma degeridir, Dkl DFT matrisi D'de k'inci sira ve I'inci kolondaki elemandir ve Zklm döseme m'deki k'inci kaynak birimi için olan ACK sembolü Ai için bir çikti sembolüdür. Denklem (10), ACK sembolü Ai için istenen iletim gücünü elde etmek için Ai ACK sembolünün kazanç Gi ile ölçeklendirilebilecegini göstermektedir. Olçeklendirilmis ACK sembolü daha sonra üç karistirma degeri ile karistirilarak üç karistirilmis sembol elde edilebilir. Her bir karistirilmis sembol ise DFT matrisinin bir kolonunda dört eleman tarafindan yayilarak, o karistirilmis sembol için bir dösemede gönderilecek dört çikti sembolü elde edilebilir. ACK sembolü için Ai için toplam 12 çikti sembolü elde edilebilir. Dört ACK sembolünün tümü için çikti sembolleri asagidaki sekilde birlestirilebilir: burada Zkm döseme m'deki k'inci kaynak birimi üzerinden gönderilecek çikti sembolüdür. Sekil 7 üç dösemede dört ACK sembolü için 12 çikti sembolü iletimi için olan bir tasarimi göstermektedir. Bu tasarimda, her bir döseme 8 sembol periyodu içerisinde 16 ara tasiyiciyi kapsamaktadir. Her bir dösemede pilot semboller için 18 kaynak birimi rezerve edilmistir ve kalan kaynak birimleri diger sembolleri göndermek için kullanilabilir. Bir tasarimda, dört çikti sembolü ZOm, Z1m, Z2m ve Z3m döseme m'de dört bitisik kaynak birimi kümesine eslestirilmistir. Frekans ve zamanin dört çikti sembolünü birlikte birbirine yakin olarak göndermek, bu çikti sembollerinin daha az kanal degisimi yasamasini saglayabilir, bu da daha az ortogonalite kaybi olmasini saglar. SEKIL 7'de gösterildigi gibi çikti sembolleri üç dösemede farkli sembol periyodlarina eslestirilebilir. Bu farkli ara tasiyicilar üzerinden gönderilen semboller arasinda iletim gücünün daha iyi paylasilmasina olanak saglayabilir. Çikti sembollerini ayni sembol periyodlari çifti içerisinde çoklu kümeler üzerinden iletmek bu çikti sembolleri için çok fazla iletim gücü kullanilmasi ve o sembol periyodlari çiftinde kalan semboller için daha az iletim gücünün kalmasi ile sonuçlanabilir. Çikti sembolleri kaynak birimleri ile farkli sekillerde de eslestirilebilir. Sekil 8 lokalize yayilma ile gönderilmis bir ACK sinyalini almaya yönelik bir alma (RX) sinyal isleyicinin (800) tasariminin blok diyagramini göstermektedir. Daha iyi anlasilmasi için, SEKIL 8 bir AiACK sembolünün alinmasi için yapilan islemi göstermektedir. için kullanilan üç dösemeden alindi sembolleri alabilir. Her bir eslestirme çözücü (810), ilgili dösemede ACK sinyali göndermek için kullanilan dört kaynak biriminden dört alindi matrisinin dört kolonu ile yayilabilir. Sonrasinda ise her bir toparlayici (812) dört alindi sembolünü bir ters DFT (IDFT) matrisinin I'inci kolonundaki dört eleman ile yeniden yayabilir, bunlar da toparlanacak olan Ai ACK sembolünü yaymak için kullanilmis olan DFT matrisinin I'inci kolonuna karsilik gelmir. Karistirma sirasi çözücü (814) sirasiyla sembol alabilir. Karistirma sirasi çözücü (814), üç toparlanmis sembolü ACK sembolü Ai için üç karistirma degeri Yio, Yi1 ve Yi2 ile çarpabilir ve üç adet karisik sirasi çözülmüs sembol sunabilir. Birlestirici (816) üç karisik sirasi çözülmüs sembolü üç döseme için yönlendirilen üç agirlik ile ölçeklendirebilir ve daha sonra da ölçeklendirilmis üç sembolü, örnegin Denklem (7)'de gösterildigi gibi birlestirerek ACK sembolü kestirimi A1 elde edebilir. Alicinin yaptigi islem istenen her bir ACK sembolü için tekrarlanabilir. ACK sembolü Ai esitleme yaparak (örnegin MMSE veya LS'ye dayali olarak) ve karistirma çözümü yoluyla da toplanabilir. Genel olarak, her bir ACK sembolü Ai için herhangi bir kazanç degeri Gi kullanilabilir. Düz sönümlenen bir kanal için dört yayilmis ACK sembolü alicida ortogonal kalir ve her bir ACK sembolü, alindi sembollerini toparlayarak toplanabilir. Frekans-seçici bir kanal için, kanal degisimleri ortogonallik kaybina neden olabilir ve bu da her bir ACK sembolünün geriye kalan ACK sembollerinde parazite yol açmasi ile sonuçlanabilir. Yüksek güç ile iletilen bir ACK sembolü düsük güçle iletilen bir ACK sembolüne asiri parazit yapabilir ve bu da düsük güçle iletilen bir ACK sembolü için algilama performansini kötülestirir. Bu etkiyi azaltmak için, dört ACK sembolü için dört kazanç: arasindan en yüksek kazancin en düsük kazanca orani bir sinir deger veya daha asagisinda olacak sekilde sinirlandirilabilir. Bu, en yüksek güçlü ACK sembolünün en düsük güçlü ACK sembolünde asiri parazite sebep olmamasini temin eder. Sinir deger; kanal degisimlerinden dolayi ortogonallikte beklenen kayip miktari, istenen algilama performansi, vb. gibi çesitli faktörlere göre seçilebilir. Farkli kullanicilar için ACK sembolleri gruplara ayrilarak her bir grubun benzer iletim gücüne sahip ACK sembollerini içermesi de saglanabilir. SEKIL 6 ve 8'de gösterilen islemler baska sekillerde veya baska siralarla da yapilabilir. Ornegin, karistirma, yayilmadan önce (SEKIL 6'da gösterildigi gibi) veya yayilmadan sonra yapilabilir. Olçeklendirme ilk olarak (SEKIL 6'da gösterildigi gibi) veya karistirmadan sonra veya bir baska noktada yapilabilir. Olçeklendirme ve/veya karistirmanin yapilmamasi da mümkündür. Daha iyi anlasilmasi için, yukarida ACK sinyali için tekniklerin kullanimi açiklanmistir. Teknikler diger sinyal türleri için de kullanilabilir. Ornegin, teknikler güç kontrol komutlari, diger-sektör-parazit (OSI) belirtileri, erisim izinleri, kaynak atamalari, pilot kalite göstergeleri, paket indikasyonlarinin baslamasi, tersine aktivite bitleri, vb. için de kullanilabilir. Sekil 9 lokalize yayilma ile sinyal iletimi için prosesin (900) tasarimini göstermektedir. Proses (900) bir baz istasyonu, vb. gibi bir verici tarafindan gerçeklestirilebilir. Çoklu çikti sembolü seti elde etmek için çoklu sinyal sembolü yayilabilir, her bir çikti sembolü seti çoklu sinyal sembolünün bir yayilma matrisi ile yayilmasi sonucunda elde edilir; örnegin bir DFT matrisi veya bir Walsh matrisi (blok 912). Çoklu çikti sembolleri seti çoklu zaman frekansi bloklarina veya dösemeye (blok 914) eslestirilebilir. Ornegin, her bir çikti sembol seti bir zaman frekansi blogunda yer alan bir bitisik kaynak birimleri kümesine eslestirilebilir. Çoklu sinyal sembolü ACK sembollerinden ve/veya diger türden sinyal sembollerinden olusabilir. Sekil 10 lokalize yayilma ile sinyal ileten bir ekipman (1000) için tasarimi göstermektedir. Ekipman (1000), çoklu çikti sembolleri seti elde etmek için çoklu sinyal sembolünü yayma imkanina sahiptir ve her bir çikti sembolleri seti çoklu sinyal sembolünün yayilma matrisi ile yayilmasi yoluyla elde edilmektedir (modül 1012); ekipman ayrica bu çoklu çikti sembolleri setini çoklu zaman frekans bloklari ile eslestirme imkanina da sahiptir (modül 1014). Sekil 11 lokalize yayilma ile sinyal iletimi için prosesin (1100) tasarimini göstermektedir. Proses (1100), baz istasyonu, vb. gibi bir verici tarafindan gerçeklestirilebilir. Çoklu sinyal sembolü (örnegin ACK sembolleri) çoklu kazanç ile ölçeklendirilebilir, ki bu kazançlari da bu sinyal sembollerinin iletim gücü belirlemektedir (blok 1112). En büyük kazancin en küçük kazanca orani önden belirlenmis bir degerin altinda olacak sekilde sinirlandirilabilir. Olçeklendirilmis sinyal sembollerinden her biri, 0 sinyal sembolü için çoklu karistirilmis sembol elde etmek için ilgili karistirma dizisi ile karistirilmis olabilir (blok 1114). Çoklu karistirilmis sembol seti olusturulabilir ve her bir set her bir çoklu sinyal sembolü için bir karistirilmis sembol içerebilir (blok 1116). Çoklu karistirilmis sembol setleri yayilarak (örnegin bir DFT matrisi veya bir Walsh matrisi ile), her bir karistirilmis semboller seti için bir çikti sembolleri seti bulunacak sekilde çoklu çikti sembolleri setleri elde edilebilir (blok 1118). Çoklu çikti sembolleri setleri, her bir zaman frekans blogu için bir çikti sembolleri seti bulunacak sekilde çoklu zaman frekans bloklarina eslestirilebilir (blok 1120). Her bir çikti sembolleri seti bir zaman frekans blogundaki bitisik kaynak birimleri kümesine eslestirilebilir. Sekil 11'de verilen islem farkli siralarda da yapilabilir. islemin bazi kisimlarinin (örnegin ölçeklendirme ve/veya karistirma) yapilmamasi da mümkündür. Sinyal sembolleri üzerinde baska islemler de yapilabilir. Sekil 12 lokalize yayilma ile sinyal iletimi için ekipmanin (1200) tasarimini göstermektedir. Ekipman (1200), çoklu sinyal sembolünü çoklu kazançlar ile ölçeklendirme imkanina sahiptir, ki bu kazançlari bu sinyal sembollerinin iletim gücü belirlemektedir (modül 1212); ekipman ayrica her bir çoklu ölçeklendirilmis sinyal sembolünü ilgili karistirma dizisi ile karistirarak o sinyal sembolü için çoklu karistirilmis semboller elde etme imkanina (modül 1214), her bir setin her bir çoklu sinyal sembolü için bir karistirilmis sembol içerecegi sekilde çoklu karistirilmis sembol setleri olusturma imkanina (modül 1216), her bir karistirilmis semboller seti için bir çikti sembolleri seti bulunacak sekilde çoklu karistirilmis sembol setlerini yayarak çoklu çikti sembolleri setleri elde etme imkanina, (modül 1218) ve her bir zaman frekans bloguna bir çikti sembolleri seti gelecek sekilde çoklu çikti sembolleri setlerini çoklu zaman frekans bloklari ile eslestirme imkanina (modül 1220) sahiptir. terminal, vb. gibi bir alici tarafindan gerçeklestirilebilir. Yayilma ile çoklu sinyal sembolü (örnegin ACK sembolleri) göndermek için kullanilan çoklu zaman frekansi bloklarindan çoklu alindi sembolleri setleri elde edilebilir (blok 1312). Çoklu alindi sembolleri setleri toparlanarak (örnegin bir IDFT matrisi veya bir Walsh matrisi gibi bir toparlama matrisi temelinde) çoklu toparlanmis semboller elde edilebilir (blok 1314). Çoklu sinyal sembollerinden biri için sinyal sembolü kestirimi çoklu toparlanmis sembollere dayanarak çikartilabilir (blok 1316). Islem, istenen her bir sinyal sembolü için tekrarlanabilir. Sekil 14 yayilma ile sinyal gönderen bir ekipman (1400) için tasarimi göstermektedir. Ekipman (1400), yayilma ile çoklu sinyal sembolü göndermek için kullanilan çoklu zaman frekans bloklarindan çoklu alindi sembolleri setleri elde etme (modül 1412), çoklu toparlanmis semboller elde etmek için çoklu alindi sembolleri setleri toparlama (modül 1414) ve çoklu sinyal sembollerinden biri için çoklu toparlanmis sembollere dayanarak bir sinyal sembolü kestirimi çikarma (modül 1416) imkanlarina sahiptir. bir terminal, vb. gibi bir alici tarafindan gerçeklestirilebilir. Her bir zaman frekansi blogundan bir alindi sembolleri seti olmak üzere, çoklu zaman frekansi bloklarindan çoklu alindi sembolleri setleri elde edilebilir (blok 1512). Her bir alindi sembolleri seti bir toparlama matrisine dayali olarak toparlanabilir ve böylece bir toparlanmis sembol elde edilebilir (blok 1514). Çoklu alindi sembolleri setleri için çoklu toparlanmis semboller elde edilebilir ve bunlarin karisik sirasi çözülerek çoklu karisik sirasi çözülmüs semboller elde edilebilir (blok 1516). Çoklu karisik sirasi çözülmüs semboller birlestirilerek çoklu sinyal sembollerinden biri için sinyal sembolü kestirimi elde edilebilir (blok 1518). Blok (1518) için, örnegin bu zaman frekansi bloklari için alindi sinyal kalitelerine bagli olarak, çoklu zaman frekansi bloklarina dair çoklu agirliklar belirlenebilir. Çoklu karisik sirasi çözülmüs semboller çoklu agirliklarla ölçeklendirilebilir ve bu sekilde çoklu ölçeklendirilmis semboller elde edilebilir. Çoklu ölçeklendirilmis semboller ise daha sonrasinda birlestirilerek sinyal sembolü kestirimi elde edilebilir. Alici tarafindan yapilan islem verici tarafindan yapilan isleme bagli olabilir. Sekil 16 lokalize yayilma ile gönderilen sinyali alan bir ekipman (1600) için tasarimi göstermektedir. Ekipman (1600), her bir zaman frekansi blogundan bir alindi sembolleri seti olacak sekilde, çoklu zaman frekansi bloklarindan çoklu alindi sembolleri setleri elde etme (modül 1612), her bir alindi sembolleri setini bir toparlama matrisi temelinde toparlayarak bir toparlanmis sembol elde etme (modül 1614), çoklu toparlanmis sembollerin karisik siralarini çözerek çoklu karisik sirasi çözülmüs semboller elde etme (modül 1616) ve çoklu karisik sirasi çözülmüs sembolleri birlestirerek çoklu sinyal sembollerinin biri için sinyal sembolü kestirimi elde etme (modül 1618) imkanlarina sahiptir. Sekil 10, 12, 14 ve 16'daki modüller islemcilerden, elektronik araçlardan, donanim araçlarindan, elektronik bilesenlerden, mantik devrelerinden, hafizalardan, vb. veya bunlarin herhangi bir kombinasyonundan olusabilir. Sekil 17 bir baz istasyonu (110) ve bir terminalin (120) tasariminin blok diyagramini göstermektedir; bunlar SEKIL 1'deki baz istasyonlarindan biri ve terminallerden biridir. Baz istasyonunda (110), TX veri ve sinyal islemcileri (1710) bir veri kaynagindan (gösterilmemistir) veri trafigi ve/veya kontrol birimi/islemciden (1740) sinyal alabilir. Islemci (1710) veri trafigini ve sinyalleri isleyebilir (örnegin formatlayabilir, sifreleyebilir, bos sayfa ekleyebilir veya sembol eslestirmesi yapabilir) ve veri ve sinyal sembolleri sinyalleri ve pilot sembollerini (örnegin OFDM için) isleyebilir ve çikis çipleri sunabilir. Verici (TMTR) (1722) çikis çiplerini isleyebilir (örnegin analoga çevirebilir, genisletebilir, süzebilir ve frekans yükseltebilir) ve anten (1724) araciligi ile iletilecek bir ileri baglanti sinyali olusturabilir. ileriye baglanti sinyalleri alabilir ve aliciya (RCVR) (1754) alindi sinyali sunabilir. Alici (1754) alindi sinyalini kosullandirilabilir (örnegin filtreleyebilir, genisletebilir, frekans düsürebilir ve sayisallastirabilir) ve alindi örnekleri sunabilir. Kip çözücü (DEMOD) (1760) alindi örnekleri üzerinde kip çözümü yapabilir (örnegin OFDM için) ve alindi sembolleri sunabilir. RX veri ve sinyal islemci (1770) alindi sembollerini isleyerek (örnegin sembol eslestirmesini çözerek, bos sayfalari kaldirarak veya sifresini çözerek) terminale (120) gönderilen sifresi çözülmüs veri ve sinyalleri elde edebilir. Geriye baglantida, terminalde (120), terminal (120) tarafindan gönderilecek veri trafigi ve sinyaller TX veri ve sinyal islemci (1790) tarafindan islenebilir, kipleyici (1792) tarafindan kiplenebilir, verici (1794) tarafindan kosullandirilabilir ve anten (1752) ile iletilebilir. Baz istasyonunda (110), terminalden (120) ve belki baska terminallerden de gelen geriye baglanti sinyalleri anten (1724) tarafindan alinabilir, bir alici (1730) tarafindan kosullandirilabilir, bir kip çözücü (1732) tarafindan kip çözümü yapilabilir ve RX veri ve sinyal islemci (1734) tarafindan islenebilir ve bu sekilde terminallerden gelen veri trafigi ve sinyaller alinabilir. Geriye baglanti iletimi için islemler ileri baglanti iletimi için islemlere benzer veya bunlardan farkli olabilir. ve terminal (120) için verileri ve program kodlarini saklayabilir. Zamanlayici (1744), terminallerin ileri ve/veya geriye baglanti iletimlerini zamanlayabilir ve zamanlanmis kullanici ekipmanlari için kaynaklarin (örnegin dösemeler) atanmasini saglayabilir. tarif edilen teknikler için diger islemleri gerçeklestirebilir. Sinyal alimi için, islemci (1734 ve/veya 1770) SEKIL 5 veya 8'de gösterilen islemleri, SEKIL 13'te gösterilen islemi islemleri gerçeklestirebilir. Burada tarif edilen teknikler çesitli sekillerde uygulanabilir. Örnegin, bu teknikler donanimda, aygit yaziliminda, yazilimda veya bunlarin herhangi bir kombinasyonunda uygulanabilir. Donanim uygulamasi için, bir varlikta (örnegin bir baz istasyonu veya bir terminal) teknikleri uygulamak için kullanilan islem birimleri bir veya daha fazla uygulamaya özel entegre devrede (ASIC'Ier), dijital sinyal islemcilerinde (DSP'ler), dijital sinyal isleme araçlarinda (DSPD'Ier), programlanabilir mantik araçlarinda (PLD'Ier), alanda programlanabilir kapi dizilerinde (FPGA'Iar), islemciler, kontrol birimleri, mikro kontrol birimleri, mikro islemciler, elektronik aygitlar, burada tarif edilen fonksiyonlari yerine getiren diger elektronik birimler, bilgisayar veya bunlarin bir kombinasyonu içerisinde uygulanabilir. Bir aygit yazilimi ve/veya yazilim uygulamasi için, teknikler burada açiklanan fonksiyonlari yerine getiren modüllerle uygulanabilir (örnegin prosedürler, fonksiyonlar, vb.). Aygit yazilimi velveya yazilim talimatlari/kodu hafizada saklanabilir (örnegin SEKIL 1740 veya 1780). Hafiza islemci içerisinde veya islemcinin haricinde çalistirilabilir. Aygit yazilimi ve/veya yazilim talimatlari/kodu bir bilgisayar/islemci tarafindan okunabilir ortamda, örnegin bir rasgele erisimli bellekte (RAM), salt okunabilir hafizada (ROM), kalici rasgele erisimli hafizada (NVRAM), programlanabilir yalnizca okunur bellekte (PROM), elektriksel silinebilir programlanabilir yalnizca okunur bellekte (EEPROM), FLAS bellek, yumusak disk, kompakt disk (CD), sayisal çok yönlü disk (DVD), manyetik veya optik veri saklama aygiti, vb."de saklanabilir. Talimatlar/kod bir veya daha fazla islemci tarafindan yürütülebilir ve islemci(lerin) burada tarif edilen islevlerin kimi yönlerini gerçeklestirmesini saglayabilir. Bu patent hakki bildiriminin yukaridaki açiklamasi konusunda uzman herhangi bir kisinin bu patent hakki bildirimini yapabilmesine veya kullanabilmesine olanak saglayacak sekilde yapilmistir. Bu patent hakki bildiriminin çesitli modifikasyonlari, konusunda uzman kisiler için rahatlikla görünür olacaktir; bu açiklamanin ruhundan ve kapsamindan ayrilmaksizin burada tanimlanan genel ilkeler farkli varyasyonlara da uygulanabilir. Bu nedenle bu patent hakki bildirimi burada açiklanmis örnekler ve tasarimlarla sinirli kalma amaciyla kaleme alinmamis olup, burada açiklanan ilkelerle ve yeni Özelliklerle tutarli en genis kapsamda anlasilmalidir. TR TR TR TR TR