TARIFNAME BIR OPC-UA BAZLI MAKINELER ARASI AG IÇINDE TESISININ ISLEM KONTROLÜNE YÖNELIK YÖNTEM VE SISTEM Bulusun Alani Mevcut bulus genel olarak elektronik islem kontrolünün alani ile ilgilidir. Daha özel olarak, mevcut bulus, islem kontrol isletiminin ve uygulamalarin gerçeklestirilmesinden bagimsiz bir platforma yönelik bir güvenli mimari ile ilgilidir. En özel olarak, mevcut bulus, bir OPC-UA bazli Makineler Arasi (M2M) ag içinde ag cihazlarinin, özellikle tesis ve tesis sistemlerinde, islem kontrolü ve tesis kontrol sistemlerinin yönlendirilmesinden bagimsiz bir platform ile ilgilidir, burada tesis kontrol sistemi ile iliskili bir tesis, tesisin bir veya daha fazla isletimsel ünitesini birçok kilitli elemanini içerir. Bu sistemlerde, isletimsel ünitelerin isletimi, tesis kontrol sistemine kilitli elemanlar vasitasiyla tesis kontrol sistemi tarafindan kontrol edilir. Bulusun Alt Yapisi Son on yil içinde, endüstriyel islem kontrol teknolojisindeki önemli ilerlemeler, fabrika ve tesis isletiminin tüm yönlerini genisçe Iyilestirmistir. Bugünün modern endüstriyel islem kontrol sistemlerinden önce, endüstriyel islemler insanlar ve temel mekanik kontroller tarafindan isletilmekte ve kontrol edilmekteydi. Sonuç olarak, bir islem üzerindeki kontrolün karmasikligi ve derecesi, bir insanin çesitli islem durumu degiskenlerinin bir mevcut durumunu tayin edebildigi, mevcut durumu bir istenen isleme seviyesine göre karsilastirabildigi, bir düzeltici eylemi hesaplayabildigi (gerekli olmasi halinde) ve bir durum degiskenine bir degisikligi etkilemek üzere bir kontrol noktasina bir degisikligi uygulayabildigi hiz tarafindan sinirlandirilmaktaydi. Islem kontrol teknolojisindeki iyilestirmeler, daha büyük ve daha karmasik endüstriyel islemlerin programlanmis kontrol islemcileri vasitasiyla kontrol edilmesine olanak saglamaktaydi. Kontrol islemcileri, islem durum degiskenlerini okuyan kontrol ve/veya yönlendirme programlarini yürütür, durum degisken verilerine bagli kontrol algoritmalari ile iliskili talimat komutlarini ve endüstriyel islemlerde kontrol noktalarina yönelik çikis degerleri kazandirmak üzere istenen ayar noktasi bilgisini yürütür. Bu tür kontrol islemcileri ve programlari bir büyük ölçüde kendi kendine çalisan endüstriyel islemi destekler. Endüstriyel islemlerin insan müdahalesi olmadan önceden kurulmus isletimsel parametrelerde programlanmis islem kontrolörlerinin kontrolü altinda isleyebilme yetisine ragmen, kontrol islemcilerinin ve bunlarin iliskili islemlerin denetleyici kontrolü ve izlenmesi istenir. Bu tür gözetim, hem insanlar hem de bir çok seviyeli islem kontrol aginin bir uygulama/insan arayüz tabakasinda daha yüksek seviyeli kontrol programlari tarafindan saglanir. Bu tür gözetim genel olarak, daha düsük seviyeli islem kontrolörleri altinda kontrol edilen islemin uygun yürütümünü dogrulamak üzere ve kontrol edilen islemin ayar noktalarini konfigüre etmek üzere istenir. Islem kontrol cihazlarindaki ve islemlerin kendilerindeki degisiklikler nedeniyle imalat ve islem kontrol sistemleri modifiye edilir. Böylece, sistemin degismeyen kesitlerine dokunmadan hizli bir sekilde konfigüre etme/yeniden konfigüre etmeye yönelik araçlarin saglanmasi önemlidir. Ayni zamanda, endüstriyel islemin isleyisine yönelik aksakliklari en aza indirirken, örnegin islemin atil kaldigi zamani en aza indirirken, bu tür degisiklikler yapmak üzere araçlarin saglanmasi da önemlidir. Ayrica, denetleyici islem kontrolünü ve islem/imalat bilgi sistemlerini sürekli olarak iyilestirme ihtiyaci göz önüne alindiginda, bir denetleyici islem kontrolü ve imalat bilgi sistemine yönelik olarak bir tek mimaride kilitlenmemeye yönelik bir güçlü istek mevcuttur. Islem kontrol sistemleri degisir ve bunlarin büyüklüklerine bakilmaksizin bu tür degisikliklere adapte olan daha yüksek seviyeli sistemlere sahip olunmasi istenir. Bundan baska, daha az esnek denetleyici islem kontrolü ve imalat bilgi sistemi teklifleri, uygulamanin kurulduktan sonraki modifikasyonlara nispi bükülmezliginden dolayi, bir uygulamanin uzun dönem gerekliliklerini göz önünde bulundurmak üzere islem kontrol kurulumlarinin tasarimcilarini gerektirir. Bitki kontrol sistemlerinin bu tür uygulama bükülmezligi, güncel noktada korumaci endüstriyel kontrol sistemleri pazarinda kaçinilmaz olmasina ragmen, istenmemektedir. Islem kontrol endüstrisi pilotluk yapma egilimindedir ve çogu zaman tasarimcilar en nihayetinde bir nihai kurulumda dahil edilecek olan otomasyonun tam kapsaminin ve formunun tamamen farkinda degildir. Bir tesisin ömrünün ilerleyen saatlerinde, yeni fonksiyonellik ilave edildiginde, yeni kontrol sistemi bilesenleri mevcut sistemleri güçlendirir veya birlestirir. Islem kontrol sisteminin önemli ölçüde degistigi bu tür durumlarda, kurulu denetleyici islem kontrol uygulamasina bir farkli mimarinin ilave edilmesine yönelik avantajlar mevcuttur. Önceki teknik sistemlerde, çogunlukla imalatçiya özgü tesis kontrol sistemlerinin bütününün belirli imalatçinin programlama uzmanlari tarafindan pahali bir sekilde yeniden insa edilmesi gerekir. Modern tesis kontrol sistemlerinin bir önemli özelligi, PLC olarak adlandirilan, diger bir ifadeyle programlanabilir mantik kontrolörlerdir. Programlanabilir kontrolör, fabrika montaj hatlarindaki makinelerin, yönlendirilmis robot üretim hatlarinin veya isik fikstürlerinin kontrolü gibi tipik olarak endüstriyel elektromekanik islemlerin otomasyonuna yönelik olarak kullanilan bir elektronik, dijital islemci ünitesidir. PLC'Ier birçok endüstride ve makinede kullanilir. PLC'Ier çoklu analog ve dijital girisler ve çikislar düzenlemelerine, genisletilmis sicaklik araliklarina, elektrik gürültüsüne yönelik bagisikliga ve titresime ve çarpmalara karsi dirence yönelik olarak tasarlanir. Makine isleyisini kontrol etmek üzere programlar tipik olarak pil destekli veya geçici olmayan bellekte saklanir. Bir PLC, aksi takdirde tasarlanmayan isleyisler ortaya çikacagindan, çikti sonuçlarinin girdi kosullarina yanit olarak bir sinirli süre içerisinde üretilmesi gerektiginden, bir zorlu gerçek zamanli sistemdir. PLC'Ierin gelisiminden önce, otomatiklestirilmis imalat hatlari vb. yönelik kontrol, sekanslama ve güvenlik kilitleme mantigi esas olarak röleler, kam zamanlayicilar, tambur sekanslayicilar ve tahsis edilen kapali devre kontrolörlerinden olusmaktaydi. Bununla birlikte, daha karmasik islemlere yönelik olarak, bunlara yüzlerce veya binlerce ihtiyaç mevcuttu ve yillik model degisikligine yönelik olarak bu tür tesislerin güncellenmesine yönelik islem, elektrikçilerin bunlarin isletimsel özelliklerini degistirmek üzere röleleri bireysel olarak yeniden baglamasi gerektiginden, gayet zaman alici ve pahali olmustur. PLC'nin programlanabilir yönü ile ilgili olarak, bir PLC, asagi yukari bir yerlesik isletim sistemine sahip bir küçük islemci bazli cihazdir. Bu isletim sistemi, tartisilan gelen olaylari gerçek zamanda, diger bir ifadeyle bunlarin meydana gelme zamaninda, ele almak üzere oldukça uzmanlastirilir. PLC, sensörlerin olaylari bildirmek üzere baglandigi söz konusu giris hatlarina (örnegin, bir belirli seviyenin üzerindeki/altindaki sicaklik, ulasilan sivi seviyesi, vb.) ve gelen olaylara herhangi bir reaksiyonu sinyallemek üzere çikis hatlarina (örnegin, bir motoru çalistirma, bir vanayi açma/kapama, vb.) sahipken, PCL, bir iliskili tesisin veya benzerinin isleyisini kontrol etmeye izin vererek, kullanici tarafindan programlanabilirdir. PLC, örnegin "Röle Merdiveni" veya RLL (Röle Merdiveni Mantigi) olarak dilleri kullanir. "Röle Merdiveni Mantigi" isminin ortaya koydugu üzere, rölelerden olusturulan önceki günlerin kontrol mantigi, RLL'nin talimat komutlarinin yapisi tarafindan simüle edilmektedir. En yeni PLC'ye yönelik olarak diger talimatlar komut yapilari örnegin "sekansal fonksiyon semasi", "fonksiyonel blok semasi , yapilandirilmis metin" veya "talimat listesi" olarak adlandirilir. Böylece, PLC'Ier makine veya endüstriyel kurulumlarin kontrol edilmesine veya düzenlenmesine yönelik cihazlardir. Buna yönelik olarak kullanilan elemanlar genellikle, sirasiyla ayri alt montajlardan ve bilesenlerden olusabilen bir bagimsiz nesne olarak tanimlanan bir modül ile, modüller olarak refere edilenlerde yerlestirilir. Böylece bir modül bir endüstriyel kurulumun veya otomasyon sistemi olusturan bir parçadir ve bunun programlanabilir mantik kontrolörü araciligiyla, kuruluma ait ilgili ekipman ve makineleri kontrol etmek veya düzenlemek üzere hizmet verir. Modüller endüstriyel islemlere yönelik arayüzlerdir. Bir modüller araligi her türlü fonksiyonun bir modüler bazda yerlestirilmesine olanak saglar. Böylece modüller çok çesitli teknolojik görevleri destekler ve genis iletisim olanaklari sunar. Bir modülün pratik dagilimi, otomasyon kurulumunun veya sistemin ilgili bilesenlerinin modüle elektriksel bir sekilde baglanmasini gerektirir. Örnegin, kontrolün saglanmasina yönelik olarak kullanilan modüllere baglanacak olan bir kurulumun otomatiklestirilmesine yönelik olarak kullanilan çesitli sensörlere ve aktüatörlere yönelik olarak gereklidir. Bahsedildigi gibi, PLC'Ier tipik olarak makineleri kontrol etmek üzere kullanilir. PLC'ler tarafindan gerçeklestirilecek olan kontrol sekanslari, girdi kosullarina ve dahili kontrol sekansina bagli olarak girdileri açma ve kapatma talimatlariyla ilgili talimatlari hakkindaki talimat komutlarindan olusur. Normal programlarin aksine, PLC kontrol sekanslari bir kez programlanacak ve gerektigi gibi tekrar tekrar çalistirilacak sekilde tasarlanir. Gerçekte, PLC'Ier sadece bir garaj kapisi açicisi gibi basit cihazlari degil, ayni zamanda belirli zamanlarda isiklarin açilmasi ve kapatilmasi, bir istege göre yapilmis güvenlik sisteminin izlenmesi vb. dahil olmak üzere bir bina veya tesisin tümünü de kontrol edebilir. Bununla birlikte, PLC'Ier normal olarak bir endüstriyel ortamda bir makinenin içinde bulunur. Bir PLC, bir otomatik makineyi çok az insan müdahalesi ile yillarca çalistirabilir. En sert ortamlara karsi koyacak sekilde tasarlanir. Yukarida bahsedildigi gibi, PLC yapisi hala makinelerin tarihsel kontrolünü röleler ile aktarir. Birinci elektronik makine kontrolleri tasarlandiginda, makine mantigini kontrol etmek üzere (diger bir ifadeyle, makineyi baslatmak üzere "Baslat"a ve makineyi durdurmak üzere "Durdur"a basmak) röleleri kullanmislardir. Bir makinenin tüm bu fonksiyonlarini kontrol etmek üzere rölelerle kaplanmis bir duvara ihtiyaç duymasina ragmen, bu temel teknoloji neredeyse tamamen hataya karsi dayaniklidir. Bu tip makine kontrolüne yönelik olarak (i) rölelerin basarisizligi, (ii) röleler açildiginda/kapandiginda gecikme ve (iii) tasarim/kablo/sorun gidermeye yönelik olarak gereken büyük bir röle miktari mevcuttur gibi sadece birkaç sinirlama ve dezavantaj mevcuttur. PLC'Ier, kendi makine kontrollü isleyisi ile rölelerin kurulumundaki bu sinirlamalarin üstesinden gelir. Bununla birlikte, ayni zamanda PLC'Ierin dezavantajlari da vardir. Son yillarda, PLC'Ier giderek daha akilli hale gelmektedir. PLC'Ier elektrik iletisimlerine (örnegin, veri iletim aglari) entegre edilmistir. Bu nedenle, bir endüstriyel ortamdaki tüm PLC'Ier, genellikle hiyerarsik olarak organize edilen bir aga takilabilir. PLC'Ier daha sonra bir kontrol merkezi tarafindan denetlenir. Birçok özel tiplerde ag ve islem kontrol sistemleri mevcuttur. Yaygin olarak bilinen bir tip SCADA'dir (Denetleyici Kontrol ve Veri Edinimi). Bununla birlikte, PLC'nin çogu hala imalata özel tasarimlari takip eder. Genel olarak, bir PLC, çesitli sensörlerden dijital ve analog girisleri okumak, bir kullanici tarafindan tanimlanan akilli komut sekansini yürütmek ve ortaya çikan dijital ve analog çikis degerlerini hidrolik ve pnömatik aktüatörler, gösterge lambalari, solenoid bobinleri, vb. gibi çesitli çikis elemanlarina yazmak üzere dizayn edilmis bir amaca göre kurulmus makine kontrol islemcisi ile sürülen cihazdir. Tarama döngüsüne yönelik olarak oldugu gibi, kesin detaylar imalatçilar arasinda degisiklik gösterir, ancak çogu PLC bir 'tarama döngüsü' formatini takip eder. PLC'nin destek islemi, I/O modülünün bütünlügünün test edilmesini, kullanici komut sekansi mantiginin degismedigini, kontrol ünitesinin kendisinin kilitlenmedigini (örnegin, bir koruma zamanlayicisi araciligiyla) ve herhangi bir diger gerekli iletisimleri içerir. Iletisimier, PLC programlayici portu üzerindeki trafigi, uzak l/O raflarini ve HMI'Ier (Insan Makine Arayüzleri) gibi diger harici cihazlari içerebilir. PLCIer giris taramasina yönelik olarak, giris kartlarinda mevcut olan dijital ve analog degerlerin bir anlik görüntüsü bir giris bellegi tablosuna kaydedilir. Mantik yürütmesine yönelik olarak, kullanici komut sekansi, diger bir ifadeyle program veya algoritma, eleman eleman taranir ve ortaya çikan degerler bir çikti bellegi tablosuna yazilirken, sekansin sonuna kadar sekansli olarak isletilir. PLC'Ierde, tani ve iletisim, mantik, analitik ve "sebep ve sonuç"u belirlemek üzere deneyimlerin kullanimindaki varyasyonlar ile farkli yollarla kullanilir. Çogu zaman, PLC mühendisliginde, daha sonra giris modülüne iletilen ve/veya herhangi bir yanlis veri dosyasi varyasyonuna yönelik olarak uygun mesajlari çikis modülüne göndermek üzere kullanilan semptomlarin, azaltmalarin ve çözümlerin nedenlerini belirlemek üzere kullanilir. Son olarak, çikti taramasina yönelik olarak, ortaya çikan çikti bellegi tablosundan gelen degerler çikti modüllerine yazilir. Çikis taramasi tamamlanir tamamlanmaz, PLC'nin gücü kesilinceye kadar islem kendi kendini tekrarlar. Bir tarama döngüsünü tamamlamak üzere geçen süre, daha yeni PLC'Ierde ve/veya kisa, basit kod yürüten PLC'Ierde yüzlerce milisaniye (tipik olarak, daha eski PLC'Ierde ve/veya çok karmasik programlara sahip PLC'Ierde) ila yalnizca birkaç milisaniye araliginda degisen tarama döngüsü süresi olarak adlandirilir. Neredeyse tüm PLC'Ier tarafindan bulunabilen bu genel özelliklerin disinda, halihazirda temel komut talimatlari, PLC imalatçilari arasindaki spesifik isimlendirme ve isletimsel detaylar bakimindan genisçe degisiklik gösterir. Ek olarak, uygulama detaylari çogu zaman kusaktan kusaga evrilir. Özellikle deneyimsiz PLC operatörlerine veya programcilarina yönelik olarak, isimlendirmenin imalatçidan imalatçiya sabit tutulmasinin neredeyse imkansiz olmasi önceki teknik sistemin büyük bir dezavantajidir. Böylece, karsilik gelen PLC'Ier tarafindan isletilen bir sistemin veya tesisin isleyisini, çalismasini ve güncelligini sürdürmek üzere PLC imalatçisina yönelik güçlü bir bagimlilik mevcuttur. En kötüsü, sadece çok basit kisimlarin degistirilmesi, tamamlanmasi, kesilmesi veya ölçeklendirilmesi gerekmesi halinde bile, pahali operatörler imalatçiya PLC komut talimat sekansini modifiye etmek veya adapte etmek üzere ödeme yapilmak zorunda birakir. Yukarida bahsedildigi gibi, SCADA (Denetleyici Kontrol ve Veri Edinimi), genel olarak, böylece tipik olarak uzak istasyon basina bir iletisim kanali kullanarak, PLC'Ier olarak uzak ekipmanin kontrolünü saglamak üzere iletisim kanallari üzerinde kodlanmis sinyaller ile isleyen bir sisteme refere eder. SCADA kontrol sistemleri, görüntülemeye yönelik olarak veya kayit fonksiyonlarina yönelik olarak uzak ekipmanin durumu hakkinda bilgi edinmek üzere iletisim kanallari üzerinden kodlanmis sinyallerin kullaniminin ilave edilmesiyle bir veri edinim sistemi ile birlestirilebilir (bkz. asagida referans olarak dahil edilen B. Galloway et al., Introduction to Industrial Control Networks, IEEE Communications Surveys and Tutorials, 2012). SCADA, bir özel endüstriyel kontrol sistemi tipine (ICS) refere eder. Endüstriyel kontrol sistemleri, fiziksel dünyada mevcut olan endüstriyel islemleri izleyen ve kontrol eden islemci bazli sistemlerdir. Bununla birlikte, SCADA sistemleri, çoklu siteleri ve büyük mesafeleri içerebilen büyük ölçekli islemleri tutabilerek diger ICS sistemlerinden ayrilir. Bu islemler, endüstriyel, altyapisal ve tesis bazli islemleri içerir; oysa ki (i) endüstriyel islemler imalat, üretim, elektrik üretimi, fabrikasyon ve rafinelemeyi içerir ve sürekli, yigin, tekrarlayan veya ayri modlarda çalisabilir, (ii) altyapisal islemler, digerlerinin yani sira, su aritma ve dagitimi, atik su toplama ve aritma, petrol ve gaz boru hatlari, elektrik enerjisi iletim ve dagitimi, rüzgar santralleri, sivil savunma siren sistemleri ve büyük iletisim sistemlerini içerir, ve (iii) tesis islemleri hem kamu tesislerinde hem de binalar, havaalanlari, gemiler ve uzay istasyonlari dahil olmak üzere özel olanlarda meydana gelir. Bu islemler isitma, havalandirma ve iklimlendirme sistemlerini (HVAC), erisimi ve enerji tüketimini vb. izleyebilir ve kontrol edebilir. SCADA sistemi tipik olarak asagidaki alt sistemleri içerir veya bunlara baglanir: (i) Uzak terminal üniteleri (RTU'Iar) islem içindeki sensörlere baglanir ve sensör sinyallerini dijital verilere dönüstürür. RTU'Iar, denetleyici sistemden dijital komutlar almanin yani sira, denetleyici sisteme dijital veri gönderebilen telemetri donanimina sahiptir. RTU'Iar, Boole mantik islemlerini gerçeklestirmek üzere merdiven mantigi gibi gömülü kontrol yeteneklerine sahip olabilir; (ii) yukarida zaten tartisildigi gibi, programlanabilir mantik kontrolörü (PLC'Ier) islem içindeki sensörlere baglanir ve sensör sinyallerini dijital verilere dönüstürür. PLC'Ier, RTU'Iardan daha sofistike gömülü kontrol yeteneklerine (tipik olarak bir veya daha fazla IEC 61131-3 programlama dili) sahiptir. PLC'Ier, bu fonksiyonelligin yani sira kurulabilmesine ragmen, telemetri donanimina sahip degildir. PLC'Ier bazen, daha ekonomik, çok yönlü, esnek ve yapilandirilabilir olduklarindan, saha cihazlari olarak RTU'Iarin yerine kullanilirlar; (iii) PLC`leri ve RTU'Iari kontrol merkezleri, veri depolari ve isletme ile baglamak üzere tipik olarak bir telemetri sistemi kullanilir. SCADA sistemlerinde kullanilan kablolu telemetri ortaminin örnekleri kiralanmis telefon hatlari ve WAN devrelerini içerir. SCADA sistemlerinde kullanilan kablosuz telemetri ortaminin örnekleri uydu (VSAT), lisansli ve Iisanssiz radyo, hücresel ve mikrodalgayi içerir; (iv) En azindan bir veri edinim sunucusu, diger bir ifadeyle RTU'Iar ve PLC'Ier gibi saha cihazlari ile telemetri vasitasiyla yazilim servislerini baglamak üzere endüstriyel protokolleri kullanan bir yazilim tarafindan sürülen modül. Istemcilerin standart protokoller kullanarak bu saha cihazlarindan verilere erismelerine izin verir; (v) islenmis verileri bir insan operatöre sunan aparat veya cihaz olan bir insan-makine arayüzü (HMI) ve bu sayede insan operatörü islemi izler ve bununla etkilesime girer. HMI, bir veri edinim sunucusundan veri talep eden bir istemcidir; (vi) Zaman damgali veriyi, Boolean olaylarini ve Boolean alarmlarini HMI'daki grafik trendlerini yerlestirmek üzere sorgulanan veya kullanilan bir veritabaninda biriktiren bir yazilim tarafindan sürülen Tarihçi modülü olarak adlandirilandir. Tarihçi, bir veri toplama sunucusundan veri talep eden bir istemcidir; (vii) Süreç hakkinda veri toplayan (edinen) ve SCADA sistemine komut (kontrol eden) gönderen bir denetleyici islemci bazli sistem; (ix) Denetim sistemini uzak terminal ünitelerine baglayan iletisim altyapisi; ve (x) Tipik olarak çesitli islemler ve analitik enstrümentasyonlar. Böylece, SCADA bazli sistemler, tüm sahalari ya da büyük alanlara yayilmis sistem komplekslerini (bir endüstriyel tesisten bir millete kadar olan herhangi bir sey) izleyen ve kontrol eden merkezi kontrol sistemlerinin saglanmasina izin verir. Çogu kontrol hareketi RTU'Iar tarafindan veya PLC'Ier tarafindan otomatik olarak gerçeklestirilir. Ana bilgisayar kontrol fonksiyonlari genellikle temel iptal etme veya denetleyici seviye müdahalesine sinirlandirilir. Örnegin, bir PLC, bir endüstriyel islemin bir kismi boyunca sogutma suyu akisini kontrol edebilir. SCADA sistemi simdi, operatörlerin akisa yönelik olarak ayar noktalarini degistirmesine izin verebilir ve akis kaybi ve yüksek sicaklik gibi alarm kosullarinin görüntülenmesini ve kaydedilmesine olanak saglayabilir. Geri besleme kontrol döngüsü, SCADA sistemi döngünün genel performansini izlerken, RTU veya PLC üzerinden geçer. Genel amaçli programlanabilir cihazlar olarak dijital programlama ünitelerinin endüstriyel islemlerin kontrolünde de kullanildigindan bahsedilmelidir. Bununla birlikte, tesis kontrol sisteminin çogu bir imalatçiya özgü arayüze ve iletisim ortamina sahiptir, böylece tesis kontrol sistemine erisilmesi ve yönlendirilmesi tipik olarak uzman programcilar ve siki isletim ortamsal kontrolü gerektirir. Ayrica, dogrudan islem kontrolüne yönelik olarak bir genel amaçli bilgisayar kullanilmasi, bilgisayarin tesis zemini kosullarindan korunmasini gerektirir. Böylece, bir endüstriyel tesis kontrol bilgisayari birkaç özellige sahip olmalidir: çevresel tesis kosullarini tolere etmelidir, ayrik (bit-form) girdi ve çiktilari bir kolayca genisletilebilir sekilde desteklemelidir, kullanima yönelik olarak yillarca süren egitim gerektirmemelidir ve isletiminin izlenmesine izin vermelidir. Herhangi bir bu tür sistemin tepki süresi kontrole yönelik olarak yararli olacak kadar hizli olmalidir, burada gerekli hiz islemin yapisina göre degisiklik gösterebilir. Birçok endüstriyel islem milisaniyelik yanit süreleri tarafindan kolayca adreslenen zaman ölçeklerine sahip oldugundan, modem (hizli, küçük, güvenilir) elektronikler, özellikle güvenilirlige yönelik olarak performans degistirilebildiginden, güvenilir kontrolörlerin insa edilmesini büyük ölçüde kolaylastirir. Özet olarak, önceki teknik, platformdan bagimsiz olarak herhangi bir imalatçiya özgü kontrol sistemine kolaylikla uygulanabilen ve endüstriyel tesis kontrol sistemlerinin gereklilikleri ile basa çikabilen bir genellestirilmis tesis kontrol sistemi saglamaz. Teknolojinin bugünkü durumunda, OPC Birlesik Mimari (OPC UA), örnegin OPC Kurulusu tarafindan Mart 2014'te yayinlanan "OPC Unified Architecture - Pioneer of the 4th industrial (r)evolution - OPC UA" belgesinde açiklandigi gibi, birlikte isleyebilirlige yönelik olarak bir endüstriyel M2M iletisim protokolü olarak bilinir. OPC UA OPC Kurulusu tarafindan gelistirilir ve Açik Platform Iletisiminin (OPC) ardilidir. OPC UA öncülünden önemli ölçüde farklilik gösterir. Orijinal OPC iletisim modelinin aksine, OPC-UA, güvenligi arttirirken ve bir bilgi modeli saglarken, islem kontrolüne yönelik olarak bir platformlar arasi servise yönelik mimari (SOA) saglar. Böylece, DCOM, ag baglantili bilgisayarlar boyunca dagitilmis. yazilim bilesenleri arasinda iletisime yönelik olarak bir özel Microsoft teknolojisi olan Dagitilmis Bilesen Nesne Modeli'nin kisaltmasiyken, OPC UA, Microsoft Windows yalnizca islem degisimi COM/DCOM'a bagli olan orijinal OPC'nin özel problemlerinin üstesinden gelir. Ayni zamanda "Ag OLE" olarak da refere edilen, DCOM Microsoft'un COM'unu uzatir ve Microsoft'un COM+ uygulama sunucusu altyapisi altinda iletisim çerçevesi saglar. COM'a "D"nin ilave edilmesi, DCE/RPC'nin (Dagitilmis Programlama Ortami/Uzaktan Prosedür Çagrilari) ve Microsoft'un gelistirilmis versiyonu MSRPC (Microsoft Uzaktan Prosedür Çagrisi) olan DCE/RPC'nin modifiye edilmis versiyonunun kullanimina refere eder. Bahsedildigi gibi, OPC UA mimarisi bir servise yönelik mimaridir (SOA) ve farkli mantiksal seviyelere baglidir. OPC Baz Servisleri, protokolden bagimsiz olan ve OPC UA fonksiyonelligine yönelik olarak baz saglayan soyut yöntem açiklamalaridir. Iletim tabakasi bu yöntemleri bir protokole koyar, bu, verileri seri hale getirir/senden paralale çevirir ve ag üzerinden iletir. Bu amaca yönelik olarak iki protokol belirtilir. Biri, yüksek performansa yönelik olarak optimize edilmis bir ikili TCP protokolüdür ve ikincisi Web servise yöneliktir. Dügümler herhangi bir meta bilgi türü içerebilirken, OPC bilgi modeli, dügümlere dayanan bir Tam Örgüsel Agdir. OPC UA ag dügümleri, bir nesneye yönelik programlamadaki (OOP) nesnelere benzer sekilde islem görebilir. Bu tür nesneler okuma erisimi (DA, HDA), yöntemler ve iletilebilecek tetiklenmis olaylara (AE, DataAccess, DataChange) özellikler içerebilir. Dügümler, diger tüm meta veri tiplerinin yani sira islem verilerine yönelik olarak da geçerlidir. Bu nedenle, OPC UA iki temel eleman saglar. Hepsinden önce, önce gelen OPC'nin bazi olan Microsoft Windows'a özgü protokol DCOM, entegre edilmis güvenlik mekanizmalari ile açik, platformdan bagimsiz protokoller ile degistirilir. Ikinci olarak, Veri Erisimi, Alarmlar & Olaylar ve Geçmis Veri Erisimi gibi OPC özellikleri bir nesneye yönelik model halinde iletilir ve yöntemler ve tip sistemleri gibi ek özellikler ile takviye edilir. Sonuç olarak, OPC UA arayüzü farkli programlama dilleri ile rastgele seçilmis platformlardaki sistemlere dogrudan entegre edilebilir ve rastgele seçilmis karmasik sistemler OPC UA ile tamamen yakalanabilir. Bir OPC UA sunucusunun adres alaninin yapilandirildigi ve erisime yönelik olarak OPC UA form aldigi nesneye yönelik kurallar, ag özellikli bir programlama dili olarak kabul edilebilir. Bununla birlikte, OPC UA'nin Veri Erisimi, Alarmlar & Kosullar, Tarihsel Erisim ve Programlar gibi spesifik bilgi modelleri yoluyla otomasyon teknolojisine yönelik olarak uzman bir hale geldigini not ediniz. OPC UA, açiklanan temel fonksiyonlari ve Veri Erisimi ve Alarmlar & Kosullar gibi bu fonksiyonlara bagli olan bilgi modellerine sahip bir tarifnameler listesinden olusur. Bunun ötesinde daha fazla bilgi modelini tanimlayan tarifnameler normal olarak Eslik Eden Tarifnameler olarak refere edilir. Önceki teknikte, özel endüstri dallari veya uygulama alanlarina yönelik olarak bir bilgi modelini tanimlayan çesitli OPC UA Eslik Eden Tarifnameleri gelistirilmistir. Bu tür Eslik Eden Tarifnamelere yönelik örnek, müsteri gereksinimleri bazinda olusturulan ve OPC Kurulusu içerisindeki OPC üyelerinin bir çalisma grubu tarafindan gelistirilen Analiz Edici Cihazlara (ADI) yönelik olarak OPC UA tarifnamesi veya OPC Kurulusu disindaki bir standarda yönelik olarak bir OPC UA bilgi modelini tanimlayan PLCopen ile olusturulan lEC 61131-3'9 yönelik OPC UA bilgi modelidir. Son olarak, yönlendirilebilir veya programlanabilir cihazlara yönelik olarak OPC UA'yi kullanmak üzere, OPC Kurulusu, Profibus Kullanici Organizasyonu (PNO), HART Kurulusu, Fieldbus Kurulusu (FF) ve saha cihazlarinin standartlastirilmis konfigürasyonuna yönelik Saha Cihazi Aracinin (FDT) ortak çalisma grubunda olusturulmus donanim ve yazilim bilesenlerinin konfigürasyonuna yönelik bir model mevcuttur. Bu baz model, bir bagimsiz bilgi modeli olarak OPC Kurulusu tarafindan yayinlanmistir ve, bazi durumlarda, Analiz Cihazlarina yönelik olarak OPC UA ve IEC 61131-3ye yönelik olarak OPC UA gibi baska standartlara baz olarak hizmet vermistir. Bilgi modeli, konfigüre edilebilir bilesenler ve cihazlara yönelik baz tiplerini tanimlar; parametrelerin, yöntemlerin ve bilesenlerin mantiksal gruplanmasina yönelik konseptleri tanimlar ve OPC UA sunucu adres alanindaki giris noktalarini tanimlar. Bunun yaninda, cihazlarin ve ulasilabilir protokollerin tanimlanmasina yönelik bilgiler tanimlanir. Bununla birlikte, OPC UA'nin asil sakincalarindan biri, OPC UA'nin yalnizca bir OPC UA istemcisinden baska bir OPC UA istemcisine yapilandirilmis verileri islemesine ve iletmesine izin vermesi gerçegindedir. Böylece, OPC UA, OPC UA agi içerisindeki bir OPC UA istemcisi ile iliskili herhangi bir uzak aygitin dogrudan kontrol edilmesine veya yönlendirilmesine izin vermeden bir sadece veri iletici konteyner saglar. Bulusun Kisa Açiklamasi Bitki islem kontrol sistemleri ve denetim islemi kontrol uygulamalarina yönelik olarak degismis islem kontrol sistemi mimarilerine adapte edilmesine iliskin bir sistem ve yöntemin saglanmasi mevcut bulusun bir amacidir, sistem çerçevesinin farkli tesis sistem imalatçi standartlari altinda özellestirilmis kullanima yönelik olarak kolayca tasarlanmasina ve degistirilmesine olanak saglayan bir platformdan bagimsiz denetleme islem kontrolü ve imalat bilgi sistemi uygulama mimarisi açiklanir. Açiklanan tabakali uygulama mimarisine uygun olarak, bir uygulama nesnesi bir motor tarafindan barindirilir. Motor, örnegin altyapi yazilimina sahip bir kisisel bilgisayara karsilik gelen bir platform tarafindan barindirilir. Ara motor tabakasi, uygulama nesnesini platform mimarisinden soyutlar. Böylece, uygulama nesnesini içeren bir fiziksel olarak imalatçiya özgü sistem içerisindeki lokasyondaki tesis kontrolünün sirasiyla bulusa ait nesneler tarafindan ele alinmasi gerekli degildir. Mevcut bulusa göre, bu amaçlara, özellikle bagimsiz istemlerin özellikleri ile ulasilir. Ek olarak, diger avantajli düzenlemeler bagimli istemlerden ve ilgili açiklamalardan türetilebilir. Mevcut bulusa göre, bitki kontrol sistemlerinin bagimsiz yönlendirilmesine yönelik olarak islem kontrol sistemleri ile ilgili yukarida bahsedilen amaçlar, özellikle, bir OPC UA bazli Makineler Arasi (M2M) agdaki tesislerin ve tesis kontrol sistemlerinin islem kontrolüne yönelik olarak, bir tesis kontrol sistemi ile iliskili bir tesisin, tesisin bir veya daha fazla isletimsel ünitesinin birçok kilitli elemani içermesi bakimindan, burada bir isletimsel ünitenin isleyisi, tesis kontrol sistemine kilitli elemanlar araciligiyla tesis kontrol sistemi tarafindan kontrol edilir, ve burada tesis kontrol sistemi ag arayüzleri vasitasiyla Makineler Arasi (M2M) agdaki bir bagimsiz islem kontrol sistemi tarafindan erisilebilirdir, ve burada bagimsiz islem kontrol sistemi ve tesis kontrol sistemi arasinda, sinyal verilerini ve yönlendirme komutlarini içeren mesajlar islem kontrol sistemi ve tesis kontrol sistemi arasinda iletilir, islem kontrol sisteminin, tesis kontrol sisteminin en azindan bir programlanabilir mantik kontrolörüne (PLC) sahip bir OPC UA sunucusu içeren bir OPC UA agi vasitasiyla baglanmasi bakimindan, burada tesisin ve isletimsel ünitelerinin isleyisi, birçok kilitli eleman vasitasiyla programlanabilir mantik kontrolörü (PLC) içeren tesis kontrol sistemi araciligiyla kontrol edilir, islem kontrol sisteminin bagimsiz islem kontrol sistemi tarafindan isletilebilen her bir bitki kontrol sistemi tipine yönelik olarak bir seçilebilir islem kontrol komut kayitlari kütüphanesine sahip bir tesis islem motorunu içermesi bakimindan, burada bir karsilik gelen tesisin isleyisi, seçilebilir islem kontrol komut kayitlari tarafindan bir spesifik tesis kontrol sistemi tipine tahsis edilen islem kontrol komutu ile yönlendirilebilir, tesis islem motorunun islem kontrolüne yönelik olarak bir nesne baglama ve gömme ünitesini içermesi bakimindan, burada kütüphanenin seçilebilir islem kontrol komutlari, islem kontrolüne yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesi tarafindan erisilebilir tesis kontrol sisteminin tüm programlanabilir mantik kontrolörü (PLC) tarafindan entegre edilmis temel programlanabilir mantik kontrolörü (PLC) komutlarina ve/veya islemlere dönüstürülür, OPC Birlesik Mimarisine bagli olan bir OPC UA istemcisinin islem kontrol sisteminin ve tesis kontrol sisteminin her biri üzerinde üretilmesi bakimindan, islem kontrol sisteminin OPC UA istemcisi ve tesis kontrol sisteminin OPC UA istemcisi arasindaki iletim tabakasi kodlanmis programlanabilir mantik kontrolörü (PLC) mesajlarini içeren bir tanimlanmis bit sekansi araciligiyla çift yönlü olarak genisletilir ve OPC UA istemcileri OPC UA sunucusu ile OPC UA agindaki OPC UA ag dügümleridir, tesisin yönlendirilmesi ve kontrol edilmesine yönelik olarak, islem kontrol sisteminin, OPC UA iletim tabakasina yönelik PLC mesajlarini kodlayarak ve tanimlanmis bit sekansi araciligiyla bunu OPC UA iletim tabakasinda ileterek programlanabilir mantik kontrolörü (PLC) mesajlarini tesis kontrol sistemine iletmesi bakimindan, tesis kontrol sisteminin, tanimlanmis bit sekansindan tercüman araciligiyla PLC komut mesajlarinin kodunu çözmesi ve kodu çözülmüs PLC komut mesajlarinin yürütülmeye yönelik olarak karsilik gelen PLC'ye iletmesi bakimindan, ve tesis kontrol sisteminin, OPC UA iletim tabakasinda tanimlanan bit sekansi araciligiyla kodlanmis PLC yanit mesajlarini islem kontrol sisteminin OPC UA istemcisine iletmesi bakimindan, burada islem kontrol sistemi, tesisin isleyisinin kontrol edilmesine ve yönlendirilmesine yönelik olarak bit sekansindan PLC yanit mesajlarinin kodunu çözer ve isler, gerçeklestirilir. Bir düzenleme varyanti olarak, OPC UA sunucusu, özellikle islem kontrol sisteminin ve/veya tesis islem motorunun bir fonksiyonel elemani olarak islem kontrol sisteminin OPC UA istemcisi ile birlikte islem kontrol sisteminde üretilebilir. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi, örnegin, tesis kontrol sistemleri ve bagimsiz islem kontrol sistemi arasinda islem kontrolüne yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesinin birlikte isleyebilirligini genisleten OPC-UA açik standartli mimarisi araciligiyla tesis kontrol sistemine isletimsel olarak baglanabilir. Ayrica, denetim kontrolünün ve veri edinim ünitesinin programlanabilir mantik kontrolörü (PLC), güvenli tesis kontrol sistemleri ve istemci cihazi arasinda islem kontrolüne yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesinin birlikte isleyebilirligini genisleten OPC-UA açik standartli mimarisi araciligiyla tesis kontrol sistemine bagli en azindan bir programlanabilir mantik kontrolörü (PLC) içerir. Her bir bitki kontrol sistemi tipine yönelik olarak seçilebilir islem kontrol komut kayitlari kütüphanesine sahip tesis yaratma ünitesi, örnegin, bir birlesik programlama arayüzü içerebilir. burada bir karsilik gelen tesisin isleyisi, birlesik programlama arayüzü üzerinde daha yüksek programlama dili komutlari kullanilarak programlanabilir ve çalistirilabilir, ve burada daha yüksek programlama dili komutlari birlesik programlama arayüzü tarafindan seçilebilir kütüphanenin kayitlarinin islem kontrol komutuna dönüstürülür. Daha yüksek programlama dili komutlari örnegin çapraz platform, nesneye yönelik programlama komutlari içerebilir. Çapraz platform, nesneye yönelik programlama komutlari örnegin JAVA ve/veya JavaScript ve/veya XML komutlari olarak gerçeklestirilebilir. Bulus, digerlerinin yani sira, OPC UA iletim tabakasi içinde kapsüllenmis olan PLC komutlarinin bulusa göre iletiminin örnegin karmasik mil isletimleri veya gaz kromatografisi vb. gibi fiziksel cihazlar ile ilgili islem analizörüne yönelik karmasik cihazlara yönelik olarak bir bilgi iletim yapisi saglamasi avantajina sahiptir. Bu tür bir cihazin çesitli bilesenlerinden ayri olarak, konfigürasyona yönelik parametreler ve tipik durum makineleri standardize olarak iletilir. Islem analiz cihazlari ve PLC'ler araciligiyla yönlendirme cihazlarina yönelik olarak bulusa ait yöntem ve sistem, otomasyon sistemlerine bir basit entegrasyona izin verir. Bulus ayni zamanda, Analiz cihazlarina (OPC UA DI) yönelik olarak OPC UA spesifikasyonunun bir baz temel olarak entegre edilmesine de izin verir. Benzer sekilde, bulusa ait yöntem ve sistem, iletim protokolü OPC AU'nun herhangi bir modifikasyonu olmaksizin kontrol sistemlerinin programlanmasina yönelik olarak çesitli programlama dillerini ve modellerini tanimlayan lEC 61131-3 standardinin entegre edilmesine izin verir. OPC UA sunucu adres alani üzerindeki uygulama karsilik gelen PLC-OPEN tarifnamesi tarafindan verildigi sekilde tanimlanabilir. Böylece, karsilik gelen OPC UA nesne tipleri, PLC'deki fonksiyon bloklarinin bildirgelerinden ve fonksiyon bloklarinin örneklerinden karsilik gelen OPC UA objelerinden yaratilir. Bu, kullanilan kontrolöre ve OPC UA sunucusuna bakilmaksizin, bir kontrol programinin her zaman adres alanindaki nesnelerin ayni yapisinda yürütülmesi avantaji ile sonuçlanir. Son olarak, bulus ayni zamanda, saha cihazi entegrasyonuna (DYY) yönelik olarak da ayni avantaja sahiptir. Bugün saha cihazlarinin konfigürasyonuna yönelik olarak kullanilan iki standart, bir saha cihazinin konfigürasyon parametrelerinin bir açiklama dosyasi tarafindan tanimlandigi ve konfigürasyonun bu baz üzerinde gerçeklestirildigi prensibine göre çalisan Elektronik Cihaz Açiklama Dili (EDDL) ve ekipman imalatçisinin, cihaz ile bir genel konfigürasyon aracina yönelik olarak bir yazilim bileseni sagladigi prensibine göre çalisan Saha Cihazi Aracidir (FDT). Her iki standart da, bulusa ait yöntem ve sistem ile ortak standart kullanim OPC UA vasitasiyla kolaylikla entegre edilebilir. Genel olarak, mevcut yöntem ve sistem, OPC UA iletim protokolüne bagli olan semantik seviyede her standardin türünün birlikte isleyebilirligine izin verir. Ayrica, donanima iliskin olarak, bulus, ihtiyaç duyulan pazar taleplerini karsilayan yerel olarak gelistirilen tasarimlar ile birlestirilmis yerel tedarikçilerin implantasyonu ile maliyetleri düsürür. Bulus sadece mevcut olan standart platformlari degil, ayni zamanda alternatif platformlari da entegre edebildiginden, donanim platformu daha esnek olacaktir. Örnegin, valsli degirmen tesisi ile ilgili olarak, bulus, Siemens ve/veya Allen Bradley gibi mevcut olan standart platformlari, ayni zamanda Schneider, GE veya Beckhoff gibi alternatif platformlari da entegre etmeye izin verir. Böylece, bulus, otomatiklestirilmis tesis kontrolü, yönlendirme ve otomasyona yönelik olarak bir islevsel, platformdan bagimsiz sistem saglanmasina izin verir. Otomatiklestirilmis islemler ve islem komutlari uzaktan yakalanabilir ve kontrol edilebilir; burada uzaktan müdahale ve islem adaptasyonu her zaman mümkün olarak kalir. Platform ve standarttan bagimsiz kontrolün kombinasyonu ile, sirket içi yapabilme becerisi, örnegin tesis kontrol sistemi tedarikçisinin içgörüleri olmaksizin, en uygun biçimde korunabilir. Tesis kontrol sistemi ayrica, degisen bireysel veya spesifik isletimsel gereksinimlere esnek bir sekilde adapte edilebilir olarak kalir. Otomatik isletim kontrolü ile merkezsizlestirilmis ve adapte edilebilir tesis kontrol sistemi, güncel tesis kapasitesinde bir önemli artisa izin vermesinin ve yüksek üretim kalitesi seviyesine olanak saglamasinin yani sira, yerinde tesis kontrol sistemi adaptasyonu olmaksizin, optimize edilmis ve güncel islem sekanslarina izin verir. Ayrica, üretim planlama, teshisler ve kalite güvencesi bulusa ait islem ve tesis kontrol sistemi ile, uzaktan tesis kontrol sisteminin planlanmasini ve bakimini önemli ölçüde basitlestiren önceki teknik sistemleri ile mümkün olmayan bir yeni sekilde yürütülebilir. Son olarak, adapte edilebilen sistem ayni zamanda bakim personelinin ihtiyacini önemli ölçüde azaltir, böylece üretim maliyetini düsürür. Bir OPC UA bazli Makineler Arasi (M2M) agda tesislerin ve tesis kontrol sistemlerinin islem kontrolüne yönelik yöntemin bir düzenlenmis varyantinda bir adapte edilebilir insan makine arayüzü (HMI) saglanmasini içerir, burada denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi ve tesis yaratma ünitesi ve tesis kontrol ünitesi adapte edilebilir insan makine arayüzü tarafindan erisilebilir, ve burada denetim kontrol ve veri edinim ünitesi tesis kontrol sistemi ve tesis kontrol sistemine bagli bir istemci cihazi arasinda siraya yerlestirilecek olan bir isleme cihazi olusturmak üzere operasyonel olarak baglanir, burada istemci cihaz adapte edilebilir insan makine arayüzünü içerir, burada kontrol ve veri edinim ünitesi, denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi tarafindan erisilebilen tesis kontrol sistemi ve istemci cihazinin bir istemci cihaz tabakasi arasinda yapilandirilmis verilerin güvenli hale getirilmis iletimini kontrol eder, ve burada güvenli hale getirilmis veri denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi araciligiyla islenir ve analiz edilir. Tesis kontrolör ünitesi, örnegin tesis kontrol sisteminin programlanabilir mantik kontrolörünün (PLC) adapte edilebilir insan makine arayüzü tarafindan yönlendirilmesi ile denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi vasitasiyla baglanabilir, burada isletimsel üniteler programlanabilir mantik kontrolörü (PLC) ve birçok kilitli eleman araciligiyla kontrol edilir. Ayrica, tesis yaratma ünitesi, örnegin bir seçilebilir grafik piktogramlari kütüphanesi içerebilir, burada kütüphaneye adapte edilebilir insan makine arayüzü tarafindan erisilebilir, ve burada bir seçilebilir grafiksel piktogram tesisin bir islevsel ünitesini temsil eder, burada seçilebilir grafik piktogramlar adapte edilebilir insan makine arayüzünün bir modifiye edilebilir kontrol akis paneli üzerinde adapte edilebilir insan makine arayüzü araciligiyla düzenlenebilir, burada isletimsel üniteler, grafiksel piktogramlar araciligiyla operasyonel ünite elemanlari ile iliskili adapte edilebilir I/O alanlari ile konfigüre edilebilir ve operasyon adapte edilebilir I/O alanlari ile parametrelendirilebilir, ve burada kontrol akis panelinin seçilen grafik piktogramlari, seçilebilir islem kontrol komut kayitlari araciligiyla tesis kontrol sistemininin yönlendirilmesine yönelik olarak bir karsilik gelen tesis kontrol sistemi ile bir adapte edilebilir arayüz olusturmak üzere seçilebilir merdiven programlama nesneleri tarafindan baglanabilir. Seçilebilir merdiven programlama nesneleri söz konusu seçilebilir islem kontrol komut kayitlari olarak gerçeklestirilebilir. Adapte edilebilir insan makinesi arayüzü, örnegin tesisin isleyisinin devre parametrelerini dinamik olarak izleyen ve gösteren nesnelerin izlenmesini içerebilir. Son olarak, tesisin isleyisi, örnegin adapte edilebilir insan makine arayüzünün izleme nesneleri ile etkilesime girilmesiyle erisilebilir ve düzeltilebilir olabilir. Bu düzenlenmis varyant, digerlerinin yani sira, bir tesis kontrol sisteminin bir kullanicisina yönelik olarak, sadece isleticiye yönelik olarak degil, ayni zamanda ilgili servislere yönelik olarak da Insan makine arayüzüne yönelik olarak kullanilan cihazin seçiminde esnek olma olasiligi saglama avantajina sahiptir. Örnegin vektörize grafikler ve insan kullanici arayüzünün gerçeklestirilmesine yönelik uzak teknoloji ile birlikte HTML5 teknolojisinin kullanilmasiyla, bulus kullanicinin istedikleri cihazi seçmesine olanak saglar. Son olarak, yukarida açiklandigi gibi, yönteme ek olarak, mevcut bulus ayni zamanda, adapte edilebilir islem kontrol sisteminin ve böylece tesis kontrol sisteminin, tesis kontrol sisteminin istenildigi gibi çalisacagi sekilde kontrol edilmesine yönelik olarak bilgisayar programi kodlama araçlarini içeren genellestirilmis insan makine arayüzü ile bir karsilik gelen sistem ile ilgilidir ve, özellikle, burada adapte edilebilir islem kontrol sisteminin islemcilerine yönelik olarak bilgisayar programi kod araçlarini içeren bir bilgisayar tarafindan okunabilen ortami içeren bir bilgisayar programi ürünü ile ilgilidir. Sekil/erin Kisa Açiklamasi Mevcut bulus, çizimlere referansla örnek yoluyla daha detayli olarak açiklanacaktir, burada: Sekil 1, bulusa ait yönteme bagli olan bir OPC UA bazli Makineler Arasi (M2M) agdaki tesislerin ve tesis kontrol sistemlerinin islem kontrolüne yönelik olarak bir örnekleyici adapte edilebilir islem kontrol sistemini (10) sematik olarak gösteren bir blok diyagrami gösterir. Bir tesis (30), tesis kontrol sisteminin (20) tesisin (30) bir veya daha fazla isletimsel ünitesinin (31) kilitli elemanlari (32) içermesi ile iliskilendirilir. Isletimsel bir ünitenin (31) isletimi, tesis kontrol sistemi (20) tarafindan kontrol edilir. Tesis kontrol sistemi (20), OPC UA sunucusuna (152) OPC UA ag dügümlerini saglayan OPC UA istemcileri (151/203) kullanilarak ag arayüzleri (16/202) vasitasiyla OPC UA bazli Makineler Arasi (M2M) agdaki bir bagimsiz islem kontrol sistemi (10) tarafindan erisilebilir. Islem kontrol sistemi (10), bir tesis islem motorunu (11) içerir, burada tesis islem motoru (11), isletimsel ünitelerin (31) isleyisini kontrol eden programlanabilir mantik kontrolörlerine (201/PLC) giris/çikis üniteleri (l/O) vasitasiyla denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) vasitasiyla bagli bir tesis kontrolör ünitesi (13) içerir. Sekil 2, bulusa ait yönteme bagli olan bir OPC UA bazli Makineler Arasi (M2M) agdaki tesislerin ve tesis kontrol sistemlerinin islem kontrolüne yönelik olarak bir örnekleyici adapte edilebilir islem kontrol sistemini (10) sematik olarak gösteren baska blok diyagrami gösterir. Bir karmasik parti kontrolünün saglanmasina yönelik olarak, tesisin (30) kontrolüne yönelik olarak bir yumusak PLC ünitesi (205) ilave edilir. Sekil 2'deki referans numarasi 153, islem kontrolüne yönelik olarak üniteyi baglayan ve gömen bir iliskili nesnedir, örnegin ayni zamanda, PLC (201) tabakasindan yumusak PLC ünitesine (205) yönelik olarak adapte edilebilen islem kontrol sisteminin (10) PC tabakasinda yapilandirilmis verilerin islenmesine ve iletilmesine izin veren OPC UA'ya da baglidir. Sekil 3, tesis kontrolör ünitesinin (13), islem kontrolüne (15) yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesi ile etkilesimini gösteren bir blok diyagrami gösterir, burada seçilebilir islem kontrol komutlari, tesis kontrolör ünitesi (13) ve/veya islem kontrolüne (15) yönelik nesne baglama ve gömme ünitesi tarafindan erisilebilir tesis kontrol sisteminin (20) tüm programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) tarafindan entegre edilmis temel programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) komutlarina ve/veya islemlerine dönüstürülür. Tesis kontrolörü (13), tesisi bir islemci tarafindan sürülen cihaz olarak kontrol eder. Bir ünitenin elemanlarinin (örnegin, valsli degirmen) kilitlenmesi ve kontrolü yerel olarak yapilir. Diger taraftan ünitelerin kontrolü PLC üzerine yapilir. Bu konsept, ünitelerin daha az karmasik hale getirilmesine ve yapisal metin olusturucuya yönelik olarak, örnegin JAVA gibi, daha yüksek diller kullanilarak PC'de esneklige ve kolay programlamaya, diger bir ifadeyle PLC yürütme komutlarinin tamamen otomatiklestirilmis üretimine, izin verilmesine izin verir. Örnegin, tesis kontrolör ünitesi (13), en azindan kismen bir JAVA programli kontrolör olarak gerçeklestirilebilir. Bulusa ait konsept, örnegin PC'de veya mobil islemci tarafindan sürülen ag dügümünde gerçeklestirilen islem kontrol sistemi (10) araciligiyla PLC'Ierin (201) tek yönlü programlanmasina, kontrol edilmesine ve yönlendirilmesine izin verir. Bir karmasik parti kontrolünün gerekli oldugu durumda, sistem, tesisin kontrolüne yönelik olarak bir ilave yumusak PLC gerçeklestirilmesine izin verir. Sekil 4, PLC'nin yönlendirilmesini ve HD Yenileme islemini sematik olarak gösteren bir blok diyagrami gösterir, burada I/O Yenileme islemi diger komutlarin yürütülmesini takiben gerçeklestirilir. Sekil 5, tesis kontrol sistemlerinin (20) bagimsiz bir sekilde yönlendirilmesine yönelik olarak bir örnekleyici adapte edilebilir islem kontrol sistemini (10) sematik olarak gösteren bir basitlestirilmis blok semasini gösterir. Referans numarasi 41 bir veri iletim agi/OPC UA Agina, 151 islem kontrol sistemi (10) tarafi üzerindeki OPC UA istemcisine, 152 OPC UA aginin (41) OPC UA islemcisine, 203 tesis kontrol sistemleri (20) tarafi üzerindeki OPC UA istemcisine ve 204 tesis kontrol sistemlerinin (20) tercümanina refere eder. Sekil 6, yukarida açiklanan ifadelerin ve çizimlerin, denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) tarafindan veya denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesinin (12) bir HMI'si vasitasiyla bir kullanici tarafindan nasil islenecegini gösterir. Tercih Edilen Düzenleme/erin Detayli Açiklamasi Sekil 1, bulusa ait yönteme bagli olan bir OPC UA bazli Makineler Arasi (M2M) agda bulusa ait yöntemin bir düzenlemesinin bir olasi yürütümüne yönelik bir mimariyi ve tesislerin ve tesis kontrol sistemlerinin islem kontrolüne yönelik sistemi sematik olarak gösterir. Bir tesis kontrol sistemi (20) ile iliskili bir tesis (30), tesisin (30) bir veya daha fazla isletimsel ünitesinin (31) birçok kilitli eleman (32) içerir. Örnegin, valsli degirmenler alindiginda, isletimsel üniteler (31), valsler, ögütme valserinin askisini süren motorlar, çarklar, deflektörler, kapilar, ölçüm cihazlari, kesme cihazlari vb. gibi sicaklik veya diger parametre kontrolleri, vb. içerebilir. isletimsel üniteler (31), tesis (30) tipine ve tesis kontrol sistemlerinin (20) ve adapte edilebilir islem kontrol sisteminin (10) uygulanmasi gereken spesifik teknik uygulamaya baglidir. Kilitli elemanlar (32) isletimsel üniteler (31) ve tesis kontrol sisteminin (20) HD elemanlari sirasiyla tesis kontrol sisteminin (20) PLC'leri (201) arasinda baglanti olusturur. Böylece, tesis kontrol sistemi (20) en azindan PLC'leri (201) ve bunlarin arayüzlerini ve kilitli elemanlara (32) baglantiyi içerir, burada ikincisi elemanlarin isletimsel ünitelere (31) erisilebilir duyusal ve/veya yönlendirme ve/veya sinyallenmesini saglar. Özellikle, PLC'ler (201), islem sirasinda sensörlere (32) veya benzerlerine baglanir ve sensör sinyallerini dijital verilere dönüstürür. örnegin, kontrol yeteneklerine, örnegin IEC 61131-3 programlama dilleri, sahip olan PLC'ler gerçeklestirilebilir. Bir düzenleme degiskeninde, PLC'ler (201), en azindan kismen, sensörlere baglanan ve sensör sinyallerini bir PLC (201) yerine dijital verilere dönüstüren Uzak Terminal Üniteler (RTU'Iar) ile degistirilebilir. RTU'Iar, denetleyici sistemden dijital komutlar alabilmenin yani sira, denetleyici sisteme dijital komutlar gönderebilen telemetri donanimini içerebilir. RTU'Iar, Boole mantik islemlerini gerçeklestirmek üzere merdiven mantigi gibi gömülü kontrol yeteneklerine sahip olabilir. Bir isletimsel ünitenin (31) isleyisi, tesis kontrol sistemine (20) kilitli elemanlar (32) araciligiyla tesis kontrol sistemi (20) tarafindan kontrol edilir. Tesis kontrol sistemi (20), Makineler Arasi (M2M) agdaki bir bagimsiz islem kontrol sistemi (10) tarafindan ag arayüzleri (16/202) araciligiyla erisilebilir. Tesisin (30) yönlendirilmesine ve kontrol edilmesine yönelik olarak, sinyal verilerini ve yönlendirme komutlarini içeren mesajlar, islem kontrol sistemi (10) ve tesis kontrol sistemi (20) arasinda iletilir. Islem kontrol sistemi (10), bir tesis islem motorunu (11) içerir, burada tesis islem motoru (11), ag arayüzleri (16/202) vasitasiyla isletimsel ünitelerin (31) isleyisini kontrol eden programlanabilir mantik kontrolörlerine (201/PLC) bagli bir tesis kontrolör Ünitesi (13) içerir. Ag arayüzleri (16/202), bir OPC UA agina (41) arayüzlenir. Böylece, islem kontrol sistemi (10), sirasiyla tesis kontrol sisteminin (20) en azindan bir programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) ile bir OPC UA sunucusu (152) ile birlikte OPC UA istemcileri (151/203) içeren bir OPC UA agi (41) vasitasiyla baglanir. Tesisin (30) ve isletimsel ünitelerin (31) isleyisi, birçok kilitli eleman (32) vasitasiyla programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) içeren tesis kontrol sistemi (20) araciligiyla kontrol edilir. Böylece, tesisin (30) ve isletimsel ünitelerin (31) isleyisi, programlanabilir mantik denetleyici (201/PLC) vasitasiyla veya araciligiyla kontrol edilir. Tesis kontrolör ünitesinin (13) islem kontrolüne (15) yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesi ile etkilesimi sekil 3'te gösterilir, burada seçilebilir islem kontrol komutlari, tesis kontrolör ünitesi (13) ve/veya islem kontrolüne (15) yönelik nesne baglama ve gömme ünitesi tarafindan erisilebilir tesis kontrol sisteminin (20) tüm programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) tarafindan entegre edilmis temel programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) komutlarina ve/veya islemlerine dönüstürülür. Tesis kontrolörü (13), tesisi bir islemci tarafindan sürülen cihaz olarak kontrol eder. Bir ünitenin elemanlarinin (örnegin, valsli degirmen) kilitlenmesi ve kontrolü yerel olarak yapilir. Diger taraftan ünitelerin kontrolü PLC üzerine yapilir. Bu konsept, ünitelerin daha az karmasik hale getirilmesine ve örnegin JAVA gibi, daha yüksek diller kullanilarak PC'de esneklige ve kolay programlamaya izin verilmesine izin verir. Özellikle, bir tesis kontrol sisteminin (20) PLC'Ierinin tek yönlü olarak programlayabilen ve kontrol edebilen bir islem kontrol sisteminin gerçeklestirilmesine izin verir. Örnegin, tesis kontrolör ünitesi (13), en azindan kismen bir JAVA programli kontrolör olarak gerçeklestirilebilir. Böylece, bulusa ait konsept, örnegin PC'de veya mobil islemci tarafindan sürülen ag dügümünde gerçeklestirilen islem kontrol sistemi (10) araciligiyla PLC'Ierin (201) tek yönlü programlanmasina, kontrol edilmesine ve yönlendirilmesine izin verir. OPC UA iletim tabakasina gömülü olan PLC yürütme komutlarini uygulamaya hazir olan, örnegin bir uygun Java motoru ile gerçeklestirilen tesis kontrolörü (13) tarafindan üretilir. Bir karmasik parti kontrolünün gerekli oldugu durumda, sistem, tesisin kontrolüne yönelik olarak bir ilave yumusak PLC gerçeklestirilmesine izin verir. Bulusa ait yöntem ve sistemde, karsilik gelen OPC UA ag dügümleri (151/203 ve 152) ile OPC UA agi (41), islem kontrol sistemi (10) ve tesisin (30) islem kontrol donanimina yönelik bir köprü saglar. OPC UA agi (41) araciligiyla veri iletimine yönelik olarak, bulus, tesis zemini cihazlarindan saha verilerine tutarli erisimi tanimlayan OPC UA standartlarini kullanir. Kullanilan OPC UA yapisi, veri tipine ve kaynagina bakilmaksizin ayni olarak kalir. OPC sunucusu (152), bir donanim cihazina yönelik olarak birbirlerinin verilerine erismek üzere herhangi bir OPC istemcisine (151/203) yönelik olarak ayni erisimi saglar. Böylece, bulus, donanim imalatçilarindan ve bunlarin yazilim partnerlerinden ve SCADA ve diger HMI üreticilerinden ikisini arayüzlemek üzere gerekli olan kopyalanmis çabanin miktarini azaltir. Bir donanim imalatçisi OPC istemcisini (203) ve tercümanlari (204) yeni bir tesis (30), tesis kontrol sistemi (20) veya bir uygun donanim cihazina yönelik olarak entegre ettikten sonra, tesis (30) tesis kontrol sistemi (20) veya uygun donanim cihazi islem kontrol sistemi (10) tarafindan erisilebilir, kontrol edilebilir ve isletilebilir. Ayrica, bu islem kontrol sistemi (10) tarafindan saglandigindan, denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) islem kontrol sisteminin (10) bir entegre parçasidir, SCADA üreticisinin mevcut olan veya henüz yaratilacak olan herhangi bir donanima erisim konusunda özen göstermesi de gerekmez. Bir düzenleme degiskeni olarak, OPC UA sunucusu (152) veya Soft PLC'ye (153) yönelik OPC UA, islem kontrol sistemi (10) üzerinde veya bir entegre parçasi olarak üretilir. Bununla birlikte, OPC UA sunucusu (152), sirasiyla, örnegin bir baglanti noktasi, bir yeniden dagitim noktasi veya bir iletisim son noktasi (örnegin, veri terminal ekipmani) olarak OPC UA aginin (41) bir bagimsiz ag bileseni dügümü olarak da gerçeklestirilebilir. OPC UA agi (41), bir fiziksel sebekede (41) gerçeklestirilir. Veri iletisimine yönelik olarak, OPC UA istemcileri (151/203) ve OPC UA sunucusu (152), bir veri iletisim ekipmani (DCE) ve/veya bir veri terminal ekipmani (DTE) içeren bir fiziksel ag dügümüne bagli olabilir. Asagida detayli olarak tartisildigi gibi, fiziksel ag (41) bir LAN veya WAN içerebilir, burada OPC UA istemcileri (151/203) ve OPC UA sunucusu (152), bir LAN veya WAN dügümü ile iliskilendirilebilir. Bu durumda, tipik olarak sahip oldugu her bir ag arayüzü kontrolörüne, örnegin bilgisayarlar, paket anahtarlari, xDSL modemler (Ethernet arayüzü ile) ve kablosuz LAN erisim noktalari, yönelik olarak bir tane olacak sekilde, bu LAN veya WAN dügümleri bir MAC adresine sahip olan veri baglanti tabakasi cihazlaridir. Agin (41) Internet veya bir Intranet içermesi halinde, bir IP adresi tarafindan tanimlanmis, ayni zamanda Internet dügümleri olarak da bilinen ana bilgisayarlarda gerçeklestirilebilir. OPC sunucusu (152), tesis kontrol sistemi (20), PLCler (201) veya dagitilmis kontrol sistemleri (DCS) gibi islem kontrol cihazlarindan verilere erismek üzere birçok farkli yazilim paketine (bir OPC istemcisi (151/203) oldugu sürece) yönelik olarak bir yöntem saglamak üzere gerçeklestirilebilir. Geleneksel olarak, bir paketin bir cihazdan, bir özel arayüzden veya sürücüden verilere erismesi gerektigi herhangi bir zamanda, yazilmasi gerekmekteydi. Mevcut bulusun OPC UA kullanan avantajlarindan biri, herhangi bir endüstriyel alanda, herhangi bir SCADA, HMl veya özel yazilim paketleri ile herhangi bir tesis kontrol sistemi (20) tarafindan bir kez yazilan ve daha sonra tekrar kullanilan bir ortak arayüz ve islem kontrol cihazinin (10) saglanmasidir. Tesisin (30) kontrolü OPC UA istemcileri (203) ile arayüzlestirildigi sürece, tesis kontrol sistemi (20), PLC'Ier (201) araciligiyla, bir islem veya tesise yönelik olarak bir kontrol sistemi olan bir dagitilmis kontrol sistemi (DCS) tarafindan dogrudan gerçeklestirilebilir, burada kontrol elemanlari sistem veya, bir merkezi lokasyonda bir tek kontrolör kullanan, dagitilmis olmayan bir sistem boyunca dagitilir. Bir DCS'de, bir kontrolör hiyerarsisi, OPC UA istemcileri (203) tarafindan komut ve izlemeye yönelik olarak baglanir. Bu tür tesis kontrol sistemlerinin (20) örnekleri, örnegin degirmen tesisleri, kimyasal tesisler, petrokimya (petrol) ve rafineriler, kazan kontrolleri ve enerji tesisi sistemleri, nükleer enerji tesisleri, çevre kontrol sistemleri, su yönetim sistemleri, metalürjik islem tesisleri, farmasötik imalati, seker rafine tesisleri, kuru kargo ve dökme yag tasiyici gemiler, çok ajanli sistemlerin olusum kontrolü ve benzerlerininkilerdir. OPC UA agina (41) arayüzlestirilen OPC UA istemcisi (203) disinda, tesis kontrol sistemleri (20) kontrolör olarak özel tasarlanmis islemcileri kullanabilir ve/veya dahili iletisime yönelik olarak örnegin dagitilmis kontrol sistemi olarak hem özel ara baglantilari hem de standart iletisim protokolünü kullanir. Giris ve çikis modülleri, tesis kontrol sistemlerinin (20) bilesen kisimlarini olusturur. Bu tür bir islemci giris modüllerinden bilgi alabilir ve bilgiyi çikis modüllerine gönderebilir. Giris modülleri islemdeki (veya alandaki) giris enstrümanlarindan bilgi alir ve çikis modülleri talimatlari sahadaki çikis enstrümanlarina iletir. Girisler ve çikislar, sürekli olarak degisen analog sinyal veya örnegin iki durum, açik veya kapali, olan ayri sinyaller olabilir. Bilgisayar otobüsleri veya elektrikli otobüsler, islemciyi ve modülleri çogullayicilar veya çogullama çözücüler ile baglar. Otobüsler ayni zamanda dagitilmis kontrolörleri bir merkezi kontrolör ile ve/veya son olarak bir Insan-makine arayüzüne (HMI) veya yerellestirilmis kontrol konsollarina da baglayabilir. Tesis kontrol sistemlerinin (20) elemanlari dogrudan anahtarlar, pompalar ve valfler gibi fiziksel ekipmanlara ve/veya veri iletim agi vasitasiyla sirasiyla OPC UA Agina (41) denetleyici kontrol ve veri toplama ünitesi (12) (SCADA) vasitasiyla islem kontrol sisteminin (10) Insan Makine Arayüzüne (HMI) baglanabilir. Uygulama degiskeni olarak, tesis kontrol sistemlerinin (20) ve denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesinin (12) fonksiyonalitesi kismen örtüsmek üzere bile gerçeklestirilebilir. Böylece, tesis kontrol sistemleri (20), degirmen tesisleri, yag rafinesi, petrokimya, merkezi istasyon enerji üretimi, gübreler, farmasötikler, yiyecek ve içecek imalati, çimento üretimi, çelik yapimi ve kagit yapimi gibi sürekli veya parti yönetimli imalat islemlerini kontrol etmek üzere kullanilan bir tahsis edilmis sistemdir. Tesis kontrol sistemleri (20) sensörlere ve aktüatörlere baglanir ve materyalin tesis içinden akisini kontrol etmek üzere ayar noktasi kontrolü kullanir. En yaygin örnek, bir basinç sensörü, kontrolör ve kontrol vanasindan olusan bir ayar noktasi kontrol döngüsüdür. Basinç veya akis ölçümleri, genellikle bir giris/çikis (l/O) cihazini sartlandiran bir sinyal yardimi ile kontrolöre iletilir. Ölçülen degisken bir belirli noktaya ulastiginda, kontrolör, akiskan akis islemi istenen ayar noktasina ulasana kadar bir vanayi veya aktüasyon cihazini açmayi veya kapamayi talimatlandirir. Büyük degirmen tesisleri veya petrol rafinerileri binlerce I/O noktasina sahiptir ve çok büyük bir tesis kontrol sistemi (20) kullanabilir. Bununla birlikte, islemler borular boyunca akiskan akis ile sinirli degildir ve ayni zamanda kagit makineleri ve bunlarin iliskili kalite kontrolleri, degisken hizli sürücüler ve motor kontrol merkezleri, çimento firinlari, madencilik islemleri, cevher isleme tesisleri ve pek çok digerleri gibi seyleri de içerebilir. Tesis kontrol sistemleri (20), kablosuz sistemler ve protokoller, uzaktan iletim, kayit ve veri tarihçisi, mobil arayüzler ve kontroller ve gömülü web sunuculari gibi teknolojileri içerebilir. Tercih edildigi üzere, tesis kontrol sistemleri (20), uzaktan ekipman ve islem kontrol sistemi (10) tarafindan giris yapma kabiliyetini gerçeklestirmeyi kolaylastirarak tesis seviyesinde merkezi hale gelir. Bu, özellikle uzaktan erisim ve tasinabilirlik açisindan, insan-makine arayüzü (HMI) ile islem kontrol sisteminin (10) gerçeklestirilmesini kolaylastirir. Islem kontrol sistemi (10), bagimsiz islem kontrol sistemi (10) tarafindan isletilebilen her bir tesis kontrol sistemi (20) tipine yönelik olarak seçilebilir islem kontrol komut kayitlarinin (142) bir kütüphanesi (141) ile bir tesis islem motorunu (11) içerir. Bir karsilik gelen tesisin isleyisi, seçilebilir islem kontrol komut kayitlari tarafindan bir belirli tesis kontrol sistemi (20) tipine tahsis edilmis islem kontrol komutu tarafindan yönetilebilir. Tesis islem motoru (11), islem kontrolüne (15) yönelik olarak bir nesne baglama ve gömme ünitesini içerir. Kütüphanenin (141) seçilebilir islem kontrol komutlari, islem kontrolüne (15) yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesi tarafindan erisilebilir tesis kontrol sisteminin (20) tüm programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) tarafindan entegre edilmis temel programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) komutlari ve/veya islemlerine dönüstürülür. OPC Birlesik Mimarisine bagli olan bir OPC UA istemcisi (151/203) islem kontrol sisteminin (10) ve tesis kontrol sisteminin (20) her biri üzerinde üretilir, islem kontrol sisteminin (10) OPC UA istemcisi (151) ve tesis kontrol sisteminin (20) OPC UA istemcisi (152) arasindaki iletim tabakasi kodlanmis programlanabilir mantik kontrolörü (PLC) mesajlarini içeren bir tanimlanmis bit sekansi araciligiyla çift yönlü olarak genisletilir ve OPC UA istemcileri (151/203) OPC UA kisitlanmis portal olarak OPC UA sunucusu (152) ile OPC UA agindaki (41) OPC UA ag dügümleridir. Tesisin (30) yönlendirilmesi ve kontrol edilmesine yönelik olarak, islem kontrol sistemi (10) OPC UA iletim tabakasina yönelik PLC komut mesajlarini kodlayarak ve tanimlanmis bit sekansi araciligiyla bunu OPC UA iletim tabakasinda ileterek programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) mesajlarini tesis kontrol sistemine (20) iletir. Böylece, OPC UA iletim tabakasinin kodlanmis PLC komut mesajlari PLC yürütme komutlarini içerir. Bir degisken olarak, kodlanmis PLC komut mesajlari ayrica, örnegin bir SIM kartin bir kimlik (ID) referansi ve/veya sifresi ve/veya hash degeri ve/veya IMSI'sini içerebilen dogrulama verilerini içerebilir, böylece karsilik gelen OPC UA istemcisi (151/203), sistem (10) ve/veya tesis kontrol sistemi (20) tarafindan güvenli bir sekilde adreslenebilir. Tesis kontrol sistemi (20) tanimlanmis bit sekansindan tercüman (204) araciligiyla PLC komut mesajlarinin kodunu çözer ve kodu çözülmüs PLC komut mesajlarini yürütülmeye yönelik olarak karsilik gelen PLCiye (201) iletir. Tesis kontrol sistemi (20), OPC UA iletim tabakasinda tanimlanan bit sekansi araciligiyla kodlanmis PLC cevap mesajlarini islem kontrol sisteminin (10) OPC UA istemcisine (151) iletir. Islem kontrol sistemi (10), tesisin (30) isleyisinin kontrol edilmesine ve yönlendirilmesine yönelik olarak bit sekansindan PLC yanit mesajlarinin kodunu çözer ve isler. Tesis kontrol sisteminin (20) PLC'Ieri (201), örnegin, örnegin bir entegre edilmis yüksek programlama dili motoru, örnegin Java motoru gibi, ile gerçeklestirilmis tesis kontrol ünitesi (13) araciligiyla üretilen PLC komutlarini dogrudan, OPC UA iletim tabakasindan kodu çözüldügü gibi yorumlar veya tercüman (204) ve PLC'ler (201) arasinda etkilesime giren veya tercümanin (204) bir kismi olarak gerçeklestirilen bir ilave yazilim bazli ünite tarafindan yorumlanir. Islem kontrol sisteminin (10) ve tesis kontrol sisteminin (20) bulusa ait yapisinin, PLC'Ierin bir tek yönlü programlanmasina, diger bir ifadeyle, sirasiyla tesisin (30) ve tesis kontrol sisteminin (20), islem kontrol sistemi (10) araciligiyla bir ag üzerinden tamamen uzaktan bir tek yönlü yönlendirilmesine izin verdiginin belirtilmesi önemlidir. Islem kontrol sisteminin (10) ag arayüzü (16) ve tesis kontrol sisteminin (20) ag arayüzü (202) bir kablosuz ag arayüzü, örnegin bir kablosuz ag arayüz karti (NIC) içerebilir. OPC UA istemci dügümleri (151/203) arasinda, diger bir ifadeyle islem kontrol sistemi (10) ve tesis kontrol sistemi (20) arasindaki baglanti, kablolu ag arayüzleri (151 veya 203) ile, örnegin Ethernet ile, de gerçeklestirilebilir. IPASS"den GIS de göçebe kablolu erisim ile çalisir. Böylece, islem kontrol sistemi (10) ve tesis kontrol sistemi (20), bulusa göre olan ag (41) üzerinden açiklananlen ag erisimini ve veri iletimini gerçeklestirmek üzere bunun idaresindeki donanim ve yazilim bilesenleri dahil olmak üzere tüm gerekli altyapilari içerir. Veri iletim agi (41), dünya çapinda omurga agi olarak bilinen Internet'i içerebilir. Islem kontrol sistemi (10), çesitli ag Iokasyonlarinda ve/veya çesitli aglarda kullanima yönelik olarak saglanan tüm olasi Müsteri Tesis Ekipmani (CPE) olarak adlandirilan türler ile iliskili olarak gerçeklestirilebilir. Üstelik, örnegin bir CPE'Ierde gerçeklestirilen OPC UA ag dügümü (151) ve OPC UA ag dügümü (203), ayni zamanda birçok farkli ag standardini da destekleyebilen bir veya daha fazla farkli fiziksel ag arayüzü (16/202) ile aga (41) erisebilir. Bu nedenle referans numaralari (16/202) uygun ag arayüz kartlaridir (NIC'Ier). Dügümlerin fiziksel ag arayüzleri, örnegin WLAN'a (Kablosuz Yerel Alan Agi) arayüzleri, Bluetooth, GSM (Mobil Iletisime Yönelik Global Sistem), GPRS (Genellestirilmis Paket Radyo Servisi), USSD (Yapilandirilmamis Ek Servis Verileri), UMTS (Evrensel Mobil Telekomünikasyon Sistemi) ve/veya Ethernet veya baska Kablolu LAN (Yerel Alan Agi) vb. içerebilir. Referans numarasi 41, IEEE 802.11'e veya baska standartlara bagli olabilir veya örnegin bir Bluetooth Agi, örnegin çatili alanlardaki kurulumlara yönelik olarak, GSM ve/veya UMTS vb. sahip bir mobil radyo agi, bir kablosuz LAN, örnegin, IEEE kablosuz 802.1x'e bagli, veya ayni zamanda bir kablolu LAN, diger bir ifadeyle bir yerel sabit ag, özellikle ayni zamanda PSTN (Genel Anahtarlamali Telefon Agi), vb. gibi farkli heterojen aglar içerebilir. Prensipte, bulusa göre olan yöntemin ve/veya sistemin, bulusa göre olan özelliklerin mevcut olmasi kosuluyla, bir spesifik ag standardina bagli olmadigi, ancak herhangi bir gerçeklestirilmis OPC UA ag teknik yapisi ile gerçeklestirilebilecegi söylenmelidir. Ag dügümlerinin (151/203) arayüzleri (16/202), sadece örnegin Ethernet veya Token Ring gibi ag protokolleri tarafindan dogrudan kullanilmis gibi paket anahtarlamali arayüzler degil, ayni zamanda PPP (Noktadan Noktaya Protokol, bakiniz IETF RFC), SLIP (Seri Hat Internet Protokolü) veya GPRS (Genellestirilmis Paket Radyo Servisi) gibi protokoller ile kullanilabilen devre anahtarlamali arayüzler. diger bir ifadeyle, örnegin bir MAC veya bir DLC adresi gibi bir ag adresine sahip olmayan arayüzler, de olabilir. Daha önce kismen bahsedildigi gibi, iletisim, örnegin özel kisa mesajlar, örnegin SMS (Kisa Mesaj Servisleri), EMS (Gelistirilmis Mesaj Servisleri), araciligiyla LAN üzerinden, örnegin USSD (Yapilandirilmamis Takviye Servis Verileri) gibi bir sinyalleme kanali veya MExE (Mobil Yürütme Ortami), GPRS (Genellestirilmis Paket Radyo Servisi), WAP (Kablosuz Uygulama Protokolü) veya UMTS (Evrensel Mobil Telekomünikasyon Sistemi) gibi diger teknolojiler üzerinden, veya IEEE kablosuz 802.1x üzerinden veya baska kullanici bilgi kanali vasitasiyla yer alabilir. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12), uzak ekipmanin kontrolünü saglayan iletisim kanallari (40), diger bir ifadeyle, örnegin uzak istasyon (20) basina bir iletisim kanali, diger bir ifadeyle bir tesis kontrol sistemi (20), veya bir programlanabilir mantik kontrolörleri (201/PLC) kullanarak isletimsel ünitelerinin (31) isleyisini kontrol eden programlanabilir mantik kontrolörleri (201/PLC), üzerinden kodlanmis sinyaller ile isler. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12), mevcut durumda, digerlerinin yani sira veri analizinin izlenmesi ve islenmesi islemini ele alir. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) saf, web bazli sistem olarak gerçeklestirilebilir. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesinin (12) omurgasi, sistemin yapilandirilmis verileri ele almasina ve PLC tabakasindan tesis islem motoruna (11) iletmesine izin veren OPC UA (OPC Birlesik Mimari) kullanilarak gerçeklestirilebilir, burada tesis islem motoru (11), örnegin, islemci bazli ve/veya islem tarafindan sürülen ünite veya sistem olarak gerçeklestirilebilir veya bir PC (Kisisel Bilgisayar) olaraknormal bilgisayar donanimina bagli olabilir. OPC UA, OPC (Açik Platform Iletisimi) Kurulusu tarafindan gelistirilen birlikte isleyebilirlige yönelik olarak teknik Makineler Arasi (M2M) iletisim protokolü saglar. M2M, hem kablosuz hem de kablolu sistemlerin ayni tipteki diger cihazlar ile iletisim kurmasina izin veren teknolojilere refere eder. M2M, bir ag (kablosuz, kablolu veya hibrit) üzerinden yakalanan olayi teknik, aksi durumda gerekli olan bilgilere (örnegin önceden tanimlanmis olaylari tetiklenmeiyle sinyallemede oldugu gibi) tercüme eden veya dönüstüren bir uygulamaya (yazilim programi) iletilen bir olayi (sicaklik, envanter seviyesi vb. gibi) yakalamak üzere cihazlari (bir sensör veya metre gibi) içeren teknik enstrümantasyonu içerebilir. OPC UA iletisim protokolünün baz servisleri, protokolden bagimsiz olan ve OPC UA fonksiyonalitesine yönelik olarak baz saglayan soyut yöntem yapilaridir. Ancak bunun tüm birlikte isleyebilirligine yönelik olarak, OPC UA'nin iletim tabakasi sadece bu yapiyi bir protokole koyar, bu verileri seri hale getirdigi/senden paralele çevirdigi ve bunu ag üzerinden ilettigi anlamina gelir. Bu amaca yönelik olarak iki protokol belirtilir. Biri, yüksek performansa yönelik olarak optimize edilmis bir ikili TCP protokolüdür ve ikincisi Web servise yöneliktir. Dogasinda, OPC bilgi modeli karsilik gelen dügümlere sahip bir Tam Örgüsel Aga bagliyken, OPC UA bir sadece bilgi iletim yapisidir. Dügümler herhangi bir meta bilgisi türünü içerebilir. Bu dügümler okuma erisimi (DA, HDA), komutlar ve iletilebilecek tetiklenmis olaylara (AE, DataAccess, DataChange) yönelik olarak kendi özelliklerine sahip olabilir. Iletilen veriler ve/veya metaveriler tipe özgü iletilebilir degilken, dügümler diger tüm metaverilerin türlerinin yani sira islem verilerini tutar. OPC UA, biri bir ikili protokol ve digeri normal Web Servis protokolü (http) olmak üzere iki protokolü destekler. Ek olarak, OPC UA herhangi bir Uygulama-programlama arayüzüne (API) karsi tamamen seffaf çalisir. Tipik olarak, ikili protokol en iyi performansi/en düsük destek islemini sunar, minimum kaynaklar (XML Ayristirici, Basit Nesne Erisim Protokolü (SOAP) ve Köprü Metni Aktarim Protokolü (HTTP) gerekli degildir, bu gömülü cihazlara yönelik olarak önemlidir) alir, en iyi birlikte isleyebilirligi sunar (ikili açik bir sekilde belirtilir ve yürütme sirasinda daha düsük serbestlik dereceleri saglar) ve tünellemeyi veya bir güvenlik duvari üzerinden kolay olanak saglamayi kolaylastiran iletisime yönelik olarak bir tek istege bagli olarak seçilebilir TCP portu kullanir. Bahsedildigi gibi, tesisin (30) ve isletimsel ünitelerinin (31) isletimi, programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) ve örnegin, sensörler gibi birçok kilitli eleman (32) tarafindan kontrol edilir. Programlanabilir kontrol cihazlari (PLC) ile, programlarinin kontrolü, izlenmesi ve yönlendirmesinden gelen komutlar birer birer yürütülür ve tipik olarak I/O Bellek olarak adlandirilan dahili PLC bellek alaninda bilgilerin okunmasi ve yazilmasiyla islenir. Dogrudan temel I/O ünitesine bagli olan sensörlerden/anahtarlardan gelen veri paketleri, belirli zamanlarda PLC dahili I/O Bellegindeki veriler ile degistirilir. Bu harici verilerin ve dahili I/O hafiza verilerinin tamamen degistirilmesi islemi I/O Yenileme Islemi olarak adlandirilir. I/O Yenileme süresi, tesis kontrol sisteminin isleyisi ve tesisi yönlendirmek üzere yapilan yürütme kodu göz önüne alindiginda yürütülecektir. PLC'nin tercih edilen bir durumunda, bu I/O Yenileme islemi, Sekil 4'te gösterildigi gibi, diger tüm komutlarin yürütülmesini takiben hemen sonra gerçeklestirilir. Bu yapida, denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12), islem görsellestirmesini ve islem veri analizini ele almak üzere gerçeklestirilir. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesinin (12) omurgasi, islem kontrolüne (15) yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesidir, örnegin yapilandirilmis verilerin ele alinmasina ve PLC tabakasindan adapte edilebilir islem kontrol sisteminin (10) PC tabakasina iletilmesine izin veren yukarida tartisilan OPC UA iletimine baglidir. Islem kontrolüne (15) yönelik nesne baglama ve gömme ünitesi asagida ayrintili olarak açiklanir. Sekil 5, islem kontrol sistemi (10) ve tesis kontrol sistemi (20) ve PLCIer (201) arasindaki OPC UA yapisini sematik olarak gösterir. Referans numarasi 1, örnegin bir PC veya benzeri gibi gerekli islemci tarafindan sürülen donanimlari içeren adapte edilebilir islem kontrol sistemine (10) refere eder, 2 islem kontrol sistemine (10/41) baglanan OPC UA istemcisine refere eder, 3 OPC UA sunucusudur, 4 tercümana (204) baglanan OPC UA istemcisidir, burada ikincisi sirasiyla tesis kontrol sistemine (20) ve PLC,ye (201) arayüzlenir. Degisken olarak, OPC UA istemcisi sunucunun neyi destekledigini dogrulayabilir. Böylece, örnegin bir sunucunun yalnizca DA fonksiyonalitesi veya ek olarak AE, HDA, vb. desteklemesi halinde, bilgi elde edebilir. OPC UA istemcisi (4) ve tercüman (204), örnegin tesis kontrol sisteminin (20) (entegre) kismi olarak PLC'Ier (201) ile birlikte gerçeklestirilebilir. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (20), %100 web teknolojisine bagli olabilir. Sekil 5 tarafindan gösterildigi gibi, denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesinin (20) ana veri kapisi, yapilandirilmis verilerin Örnegin bir PC'de gerçeklestirilmis islem kontrol sisteminden (10/41) PLC`ye (201) ve bunun tersi sekilde iletilmesine olana saglayan OPC UA'ya baglidir. OPC UA'yi desteklemeyen PLC tiplerine yönelik olarak, protokolü tercüme etmek üzere sürücü veya tercüman (204) kullanilir. Bütün sistem en azindan asagidaki elemanlardan olusabilir: (i) Sunucu olarak denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) (PC bazli donanimda çalisir), PLC'ye dogrudan OPC UA vasitasiyla veya bir OPC sürücüsü vasitasiyla baglanir. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) (SCADA), tesis yaratma ünitesine (14) ve Insan Makine Arayüzüne (HMI) yönelik olarak bir entegre web sunucusu kullanabilir. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesinin (12) kendisi sadece bir OPC UA istemcisi olarak degil, ayni zamanda PLC (201), kontrolör, diger bir ifadeyle tesis kontrol ünitesi (13), denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) sistemi, bir olasi arsiv araci ve digerleri ile iletisim kurmak üzere kullanilan OPC UA sunucusu (3) olarak da hareket edebilir, (ii) Mühendislerin gerçek tesisi tasarlama ve konfigüre etme araci olan tesis yaratma ünitesi (14); (iii) son kullanicinin tesisi (30) denetledigi ve kontrol ettigi bir çalisma zamani HMl'si; (iv) Uzun dönemli istatistikler, kendi raporlama araci ile bir harici arsiv aracinda saklanabilir ve yönetilebilir; (v) Bir tarihçi de bir ayri sistem üzerinde kurulabilir; (vi) Islem kontrolüne yönelik olarak ana modül olan tesis kontrolör ünitesi (13). Kilitlemeyi, akisi (baslatma ve durdurma sekanslari) kontrol eder, isleri ve verileri yönetir, hatlari ve kesitleri kontrol eder ve çöp kutusu yönetimi, kirlenme kontrolü, parametre ele alimi gibi fonksiyonlari yürütür; (vii) Dogrudan OPC-UA sunucusu, diger PLC'ler ile baglanan OPC-UA yetenekli PLC (201) bir OPC sürücüsü vasitasiyla baglanabilir; ve (viii) Muhtemelen bir web tarayici arayüzü, oysa ki bir tesisin (30) isleyisinin yani sira tesis yaratma ünitesi (14) ile mühendislik ile bir web tarayicisinda çalistirilabilir. Adapte edilebilir islem kontrol sisteminin (10) kismi olarak yukarida bahsedilen tesis kontrolör ünitesi (13), adapte edilebilir islem kontrol sisteminin (10) bir PC üzerinde gerçeklestirilmesi halinde, bir PC`den tesis (30) ve tesis kontrol sistemini (20) kontrol eder. Bir tesisin (30) (örnegin, valsli degirmen tesisi) operasyonel ünitelerinin (31) kilitlenmesi ve kontrolü yerel olarak adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) üzerinde yapilir. Diger taraftan, operasyonel ünitelerin (31) kontrolü PLC (201) üzerinde yapilir. Bu konsept, ünitelerin daha az karmasik hale getirilmesine ve PC üzerinde JAVA gibi daha yüksek dilleri kullanarak esneklige ve kolay programlamaya izin verir. Karmasik bir parti kontrolü saglamanin düzenleme degiskeni olarak, Sekil 2'de gösterildigi gibi, tesisin kontrolüne yönelik olarak bir yumusak PLC ünitesi (202) ilave edilebilir. Sekildeki referans numarasi 151, islem kontrolüne yönelik olarak üniteyi baglayan ve gömen bir iliskili nesnedir, örnegin ayni zamanda, PLC (202) tabakasindan yumusak PLC ünitesine (202) yönelik olarak adapte edilebilen islem kontrol sisteminin (10) PC tabakasina yapilandirilmis verilerin islenmesine ve iletilmesine izin veren OPC UA'ya da baglidir. PLC isleme döngüsüne iliskin olarak, tipik olarak, döngü süresi, I/O Yenileme isleminin yürütülmesinden (baslangiç), takip eden I/O Yenilemesinin yürütülmesine (islem) kadar olan süredir. Döngü süresi, destek islemleri (kendi kendine teshis), kullanici programlarinin yürütülmesi, I/O Yenileme islemi ve çevresel servislerin islenmesine yönelik zamani içerir. Döngü süresi uzun oldugunda, verilerin PLC disindan güncellenmesine yönelik döngü ve I/O yanit süresi de daha uzundur, böylece girdi olan degisikliklerin döngü süresinden daha hizli bir hizda yürütülmesini imkansiz hale getirir. Döngü süresi kisa oldugunda, I/O yanit süresi de kisalir, bu yüksek hizli isleme izin verir. Döngü süresi degistikçe, komut yürütme döngüsü ve I/O yanit süreleri de degisir. Adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) tarafindan iletilen komutlar, PLC isleme döngüsü içerisinde, I/O Yenileme vb. islemi ile birlikte sirayla yürütülür. Bununla birlikte, kesinti görevleri, örnegin bu islem döngüsüne öncelikli olarak yürütülebilir. Belirli kesinti kosullarinin karsilanmasi durumunda, islem döngüsü askiya alinacaktir ve ilk olarak kesinti görevleri yürütülecektir. Örnegin, kesinti görevleri güç kesintisi, programlanmis kesintiler, I/O kesintileri, bir dahili zamanlayiciya bagli periyodik kesintiler ve harici kesintileri içerir. Adapte edilebilir islem kontrol sisteminin (10) PLC'ye monte edilmis I/O Ünitelerinden gelen I/O sinyallerini kullanmasina yönelik olarak, ilk olarak PLC I/O Bellegi içerisine bir adresin tahsis edilmesi gerekir. PLC içerisindeki bu ünitelerden girise veya çikisa l/O Belleginin tahsis edilmesi, I/O tahsisi olarak bilinir. Bu l/O tahsis bilgisi, adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) olarak, bagli üniteler ile I/O Yenileme isleminde kullanilir. Adapte edilebilir islem kontrol sisteminin (10) tesis kontrol sisteminin (20) PLC'Ieri (201) ile mevcut etkilesimi durumunda, bu I/O tahsis bilgisi, örnegin PLC'de "Kayitli I/O Tablosu" halinde kaydedilebilir. Bu "Kayitli I/O Tablosu" ya otomatik olarak bir yerlesik üniteden PLC'ye bilgileri kullanan adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) ile çevrimiçi kayit yaptirarak ya da çevrimdisi tasarlamak üzere adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) kullanilarak ve daha sonra I/O tablosunun PLC'ye iletilmesiyle otomatik olarak kayit yaptirarak olusturulabilir. Bununla birlikte, bazi tesis kontrol sistemleri (20) bir Kayitli I/O Tablosu olusumunu gerektirmeyebilir ve digerleri l/O Tablolarinin çevrimdisi tasarimini desteklemeyebilir. PLC'ler (201) tipik olarak, adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) tarafindan iletilen komutlar olarak harici program kodlari, l/O bellek verileri ve yorumlari, CPU ünitesi ve özel I/O ünitesinin parametreleri ve Kayitli l/O Tablosu bilgileri vb. dahil olmak üzere çesitli farkli veriler kullanir. PLC (201) tarafindan kullanilan bu verilerin tümü, PLC'nin (201) CPU ünitesi içerisindeki bir bellek alaninda depolanir. PLC`nin (201) bellek alani tipik olarak, harici cihazlar tarafindan iletilen kullanici programlarini adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) olarak kaydeden bir kullanici programi alanini içerir. Ayrica, komut islenenleri tarafindan erisilen bir I/O bellek alanini içerir. CIO, Dahili I/O Alani, tutma alani, yardimci alan, DM Alani, EM Alanii Zamanlayici Tamamlama Bayraklari/Mevcut Deger, Tamamlama Bayragi/Mevcut Deger, Görev Bayraklari, Sekans Kaydi, Veri Kaydi, Durum Bayraklari, Saat Darbesi vb. gibi bilgileri kaydeder. I/O bellek alanindaki veriler normalde, gücün tekrar açildigi her seferinde içeriklerin temizlendigi alanlarda ve önceki bilgilerin tutuldugu alanlarda bulunur. Son olarak, PLC tarafindan kullanilan baslangiç parametreleri ile ilgili tüm bilgileri içeren bir parametre alani içerir. Bu bellek alani, PLC Sistem Parametreleri, Kayitli I/O Masasi, Yönlendirme Tablosu ve CPU Veriyolu Ünitesine yönelik PLC Kurulumu gibi bilgileri kaydeder. PLC'Ier (201), PLC'lerde (201) halihazirda ve yaygin olarak kurulmus temel fonksiyonlari içerir. Bununla birlikte, PLC bazli islem kontrol ünitelerinin temel sistem konfigürasyonuna ilave edilmesiyle, PLC (201) islem kontrol fonksiyonlari halihazirda PLC'de (201) kurulu olan temel fonksiyonlara kolayca ilave edilebilir. Tesis kontrol sistemine (20) yönelik olarak, bu ek PLC (201) islem kontrol fonksiyonlarinin imalatçiya özgü oldugunun not edilmesi önemlidir. Böylece, yalnizca tesis kontrol sisteminin (20) daha önce kullanildigi islem kontrol sistemi ile uyumlu olan cihazlara veya birkaç kontrolörün kombinlenerek kullanildigi ve uyumlu olan cihazlara yönelik olarak kullanilabilir. Mevcut bulusun büyük bir avantaji, adapte edilebilen islem kontrol sisteminin (10) sadece halihazirda PLC'lere (201) kurulmus olan temel islevleri kullanmasidir ve bu nedenle, tüm olasi tesis kontrol sistemleri (20) tipleri ile platformdan ve imalatçidan bagimsiz olarak kullanilabilir olmasidir. Yazilim mühendisliginin çogunun, örnegin teknoloji alaninda becerinin kolay ulasilabilir oldugu görsel programlama, konfigürasyon ve modellemeden olusabilecegi not edilmelidir. Ana PLC (201) yazilimi bir minimuma indirgenebilir ve çogu durumda, çogunlukla elektrik personeli tarafindan anlasilan, bir standartlastirilmis IEC 61131-3 programlama dili olan merdiven diyagrami olarak adlandirilan bir grafik dili kullanan, her bir cihazin temel kontrolünü içerir. PLC'de (201) programlanan her bir ünitenin baslatilmasi, kapatilmasi ve kilitlenmesi, sadece projenin mühendisligini basitlestirmeyen, ayni zamanda teknikte uzman herhangi birinin islemi anlamasini ve dogrulamasini mümkün hale getiren grafiksel bir sekilde islem kontrol sistemini (10) çalistiran bir PC içerisinde temsil edilen ve yürütülen akis semalari araciligiyla bulusa ait sistem araciligiyla kontrol edilebilir. Bu akis semalari sistem tarifname gereksiniminin kismini olusturabilir ve kontrol fonksiyonalitesinin yazili açiklamasini herhangi biri tarafindan kolayca anlasilan bir grafiksel sekilde degistirebilir. Bu yaklasim ayni zamanda, bireysel müsterileri ve siklikla degisen yerel pazar ihtiyaçlarini ele alma esnekligini de arttirir. Bulusa ait sistem, santral olarak donanim, kontrol örtüleri, PLC'Ier (programlanabilir mantik kontrolörü), kablolama ve/veya PC olarak islemci ile sürülen sistemler ve tercüman (204) ile platformdan bagimsiz islem kontrol sistemi sisteminin (10) olusturulmasi araciligiyla yazilim (mühendislik ve isleme yazilimi) içeren bir tesis kontrol sisteminin otomasyonunun olusturulmasina izin verir. Normalde PLC'de (201) yürütülen yönlendirmenin bir önemli kisminin, örnegin bir PC'de çalisan islem kontrol sistemi sistemine (10) hareket ettirilmesine izin verir. Yönlendirme bir daha yüksek, platformdan bagimsiz islem ve isleme kodunda tasarlanabilir. Sistem, kodu tüm PLC'Ier (201) tarafindan anlasilan evrensel komutlara çevirir. Tesisi (30) yönlendirmek üzere, islem kontrol sistemi (10) asagidaki adimlari yürütür: (i) Tesisi (30) yönlendirmek üzere gerekli olan elemanlarin tanimlanmasi ve üretilmesi; (ii) Tanimlanan elemanlarin sirasiyla PLC (201) yorumlayiciya (204) okunmasi ve indirilmesi. Örnegin degirmenlere yönelik olarak, bu tür elemanlar 5 kategori motor, vana, kapak, sensör ve aktör içerebilir. Bununla birlikte, herhangi bir baska siniflandirma da düsünülebilir; ve (iii) Elemanlarin ünitelerle birlestirilmesi. Böylece makinelerin, sekanslari veya diger herhangi bir elemanlar grubunun monte edilmesi mümkündür. Bir grubun iç baglantisi, islem kontrol sistemi (10) araciligiyla tanimlanacaktir. Olusturulan baglanti, bir grubun kilitlenmesinin, örnegin U1 = e1 VE 92 VE eg VEYA &1 VE es formunda mantik (Boolean) operatörleri ve zaman çerçeveleri araciligiyla üretilebilecegi maske olarak görülebilir. Bu sekilde, bir grup tanimlanabilir ve PLC'Ier (201) üzerinde varlik olarak isletilebilir; - vurgular; olmasi halinde bu durumda -› x=2 -› x2 = 4 - Materyal denkligi, sadece ve sadece 5 x+5 = y12 <-›x+3=y olmasi halinde <- - olumsuzluk 1 ;f 1(nA) <-› A - Ve (baglama) A n<4 ^ n2 H n=3 - Veya (ayrisim) V n 24 V n 52 H n# 3 - xor (harici ayrisim) (-IA) A her zaman dogru, A A her zaman yanlis Sekil 6, yukarida açiklanan ifadelerin ve çizimlerin, denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) tarafindan veya bir kullanici tarafindan denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesinin (12) bir HMI'si vasitasiyla nasil ele alinabilecegini edilebilecegini gösterir; (iv) Bir sonraki adimda, gruplarin veya ünitelerin birbirleri ile nasil etkilesime girdigi tanimlanir. Bu ayni zamanda akis olarak da adlandirilir. Ikinci iliskiler, tesisin (30) bütün isleyisini tanimlar. Bir grup veya ünitedeki elemanlar yönlendirilirken, diger bir ifadeyle isletimsel ünitelere (31) sahip kilitli elemanlar (32) PLC'Ier (201) üzerinde yer alirken, gruplarin veya ünitelerin yönlendirilmesi PC ve islem kontrol sistemi (10) üzerinde gerçeklestirilir. Akistaki iliskilerin tanimi ayni zamanda, tesis (30) otomasyonunun teknik gereksinimlerine adapte edilmis operatörler araciligiyla islem kontrol sistemi (10) tarafindan da gerçeklestirilir. Bu nedenle, örnegin L1 = (U1 VE Uz VE U3) VEYA (U4 VE U5)'e yönelik olarak oldugu gibi, bir akis hatti bir grupla ayni sekilde tanimlanabilir. Bu, ünitelerin iç korelasyonunu tanimlar; (v) Her ikisi de tüm PLC'ler (201) tarafindan anlasilan isletim komutlarinda tercüman (204) araciligiyla çevrilecektir. Imalatçiya özgü gereksinimler, mantik kontrolü ve akis isletme yapilari vb. ile karsilik gelen nesneleri içeren kütüphane (7) kullanilarak tercüman (204) tarafindan çevrilir. Bu sekilde, imalatçiya özgü yapabilme veya benzeri gerektirmeksizin, bulusa ait sistem araciligiyla tüm kullanilmis PLC platformlari ile iletisim kurulmasi mümkündür. Islem kontrol sistemi (10) tarafindan kullanilan yapisal dilin ve komutlarin gösterim düzeltilmesi, dönüstürülmesi ve çevrilmesi, herhangi bir PLC'yi (201) dogru bir sekilde yönlendirmek ve ele almak üzere kullanilan herhangi bir imalatçiya özel komut gösterimini gizler; (vi) Tüm iletisim, yapilandirilmis verilerin her seviyede iletisimine izin veren bir OPC UA platform yapisina baglidir. Bununla birlikte, tercümanin (204) ve kütüphanenin (7) nesnelerinin etkilesimi olmaksizin, OPC UA araciligiyla iletilen yapilandirilmis veriler PLC'Ierin (201) yönlendirilmesine yönelik olarak kullanilamaz. Tesis islem motoru (11), bagimsiz islem kontrol sistemi (10) tarafindan isletilebilen her bir tesis kontrol sistemi (20) tipine yönelik olarak seçilebilir islem kontrol komut kayitlarinin (142) bir kütüphanesi (141) ile bir tesis yaratma ünitesini (14) içerir. Bir karsilik gelen tesisin isleyisi, seçilebilir islem kontrol komut kayitlari tarafindan bir belirli tesis kontrol sistemi (20) tipine tahsis edilen islem kontrol komutu ile yönlendirilebilir. Tesis islem motoru (11), islem kontrolüne (15) yönelik bir nesne baglama ve gömme ünitesini içerir. Kütüphanenin (141) seçilebilir islem kontrol komutu, islem kontrolüne (15) yönelik nesne baglama ve gömme ünitesi tarafindan erisilebilir tesis kontrol sisteminin (20) tüm programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) tarafindan entegre edilen temel programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) komutlarina ve/veya islemlerine dönüstürülür. Bir düzenleme varyanti olarak, denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12), tesis kontrol sistemleri (20) ve bagimsiz islem kontrol sistemi (10) arasinda islem kontrolüne (15) yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesinin birlikte isleyebilirligini genisleten OPC-UA açik standart mimarisi araciligiyla tesis kontrol sistemine (20) islevsel olarak baglanir. Baska düzenleme varyanti olarak, denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesinin (12) programlanabilir mantik denetleyicisi (201/PLC), güvenli tesis kontrol sistemleri (20) ve istemci cihaz (10) arasindaki islem kontrolüne (15) yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesinin birlikte isleyebilirligini genisleten OPC-UA açik standart mimarisi araciligiyla tesis kontrol sistemine (20) bagli bir programlanabilir mantik kontrolörü (202/PLC) (yumusak PLC olarak adlandirilir) içerir. Bu durumda, tesisin kontrolüne yönelik olarak karmasik bir parti kontrolü saglanmasina yönelik olarak, sekil 2'de gösterildigi gibi, adapte edilebilir islem kontrol sistemine (10) yumusak bir PLC ünitesi (202) ilave edilir. Sekil 2'deki referans numarasi (151 ), islem kontrolüne yönelik olarak üniteyi baglayan ve gömen bir iliskili nesnedir, örnegin ayni zamanda, PLC (201) tabakasindan yumusak PLC ünitesine (202) yönelik olarak adapte edilebilen islem kontrol sisteminin (10) PC tabakasina yapilandirilmis verilerin islenmesine ve iletilmesine izin veren OPC UA'ya da baglidir. Islem kontrolüne (15) yönelik olarak nesne baglama ve gömme ünitesi, bilgisayar bazli programlarin endüstriyel donanim cihazlari ile iletisim kurmasina izin veren bir standart arayüz saglar. Örnegin Islem Kontrolüne yönelik olarak bilinen standart OLE'ye (Nesne Baglama ve Gömme) bagli olarak gerçeklestirilebilir. Standart OLE, Windows COM (Bilesen Nesne Modeli) standardina bagli oldugundan, OPC esas olarak COM'dur. Bir ag üzerinden, OPC, aslinda gerçek zamanli endüstriyel uygulamalara yönelik olarak tasarlanmamis olan ve OPC tünelleme lehine bertaraf edilebilen DCOM'a (Dagitilmis COM) dayanir. Mevcut bulusa yönelik olarak, kontrolüne (15) yönelik nesne baglama ve gömme ünitesi, örnegin OPC arayüzü, adapte edilebilir islem kontrol sisteminin (10) sunucu/istemci çiftleri ve tesis isletimsel ünitelerinin (31) isleyisini kontrol eden tesis kontrol sisteminin (20) PLC'Ieri (201) olarak yürütülebilir. Böylece, OPC sunucusu olarak adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) bir PLC (201) tarafindan kullanilan donanim iletisim protokolünü OPC protokolüne dönüstürür. OPC Istemcisi, adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) veya adapte edilebilir islem kontrol sisteminin (10) bir HMI'si (Insan Makine Arayüzü) gibi donanima baglanmasi gereken herhangi bir yürütülebilir koddur. OPC istemcisi donanimdan veri almak veya donanima komutlari göndermek üzere OPC sunucusunu kullanir. OPC'ye bagli olan islem kontrolüne (15) yönelik nesne baglama ve gömme ünitesi bir açik standart kullandigindan, bulus, imalatçilara yönelik maliyetleri düsürmesi ve kullanicilara yönelik daha fazla seçenek sunmasi avantajina sahiptir. Bulus sadece, herhangi bir OPC istemcisini entegre eden bir genellestirilmis tesis kontrol sistemi olusturmak üzere kütüphanenin (141) bulusa ait seçilebilir islem kontrol komutu ile birlikte islem kontrolüne (15) yönelik nesne baglama ve gömme ünitesi araciligiyla bir tek OPC sunucusunu saglar. Böylece, islem kontrolüne (15) yönelik nesne baglama ve gömme ünitesi, tüm bu görevleri benzersiz bir sekilde saglayan bir OPC DataHub olarak gerçeklestirilir, diger bir ifadeyle OPC sunucusu ve OPC istemcisini birlestirir. Düzenleme degiskeni olarak, islem kontrolüne (15) yönelik nesne baglama ve gömme ünitesi çoklu baglantilari destekleyebilir. Böylece OPC yigini ve OPC tünellemesine yönelik olarak es zamanli olarak birkaç OPC sunucusu saglayabilir. Iki OPC DataHub, OPC tünellemesi saglamak üzere verileri bir TCP aginda yansitabilir. Her bir tesis kontrol sistemi (20) tipine yönelik olarak seçilebilir islem kontrol komut kayitlari kütüphanesi (141) ile tesis yaratma ünitesi (14), örnegin bir birlesik programlama arayüzü (143) içerebilir, burada bir karsilik gelen tesisin isleyisi, birlesik programlama arayüzü (143) üzerinden daha yüksek programlama dili komutlari kullanilarak programlanabilir ve isletilebilir, ve burada yüksek programlama dili komutlari, birlesik programlama arayüzü (143) tarafindan kütüphanenin (141) seçilebilir kayitlarinin islem kontrol komutuna dönüstürülür. Söz konusu daha yüksek programlama dili komutlari, örnegin platformlar arasi, nesne yönelimli programlama komutlari içerir. Söz konusu çapraz platform, nesne yönelimli programlama komutlari, örnegin JAVA ve/veya JavaScript ve/veya XML komutlari olarak gerçeklestirilebilir.Ikinci düzenleme varyanti, birlesik programlama arayüzü (143) üzerinden yaygin olarak bilinen daha yüksek programlama dili komutlarini kullanarak, adapte edilebilir, bagimsiz islem kontrol sisteminin (10) bir basitlestirilmis programlama ele alinmasina Izin verir. Tesis yaratma ünitesi (14), herhangi bir müsteri siparisinin mühendisligini önemser ve siparis tarifnamesine göre otomasyon çözümünü yaratir. Mühendislik adimlari, mühendislik süresinin azaltildigi bir sekilde tesis yaratma ünitesi (14) araciligiyla üretilir. Tesis yaratma ünitesi (14) üç adim olusturabilir. Birinci adimda, mühendis üniteler içeren ve bunlari konfigüre eden bir kütüphanenin bir akis sayfasini olusturur. Bir sonraki adimda, ünitelerin kontrolü bir kolay merdiven programlama aletinde programlanir. Son olarak, parametrelestirme ve görsel veriler konfigüre edilir. Tesis yaratma ünitesi (14), bir JavaScript programi kullanarak islem üretimine izin vermek üzere gerçeklestirilebilir. Ayrintili olarak, adapte edilebilir, bagimsiz islem kontrol sistemi (10), bir adapte edilebilir insan makine arayüzü (16) içerebilir. burada denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) ve tesis yaratma ünitesi (14) ve tesis kontrolör ünitesi (13), adapte edilebilir insan makine arayüzü (16) tarafindan erisilebilir. Denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12), tesis kontrol sistemi (20) ile islem kontrol sistemi (10) arasinda siraya yerlestirilecek olan bir isleme cihazi olusturmak üzere operasyonel olarak baglanabilir. Ayrica, bir istemci cihazi (17) tesis kontrol sistemine (20) baglanabilir, burada istemci cihazi (17), adapte edilebilir insan makine arayüzü (16) içerir. Kontrol ve veri edinim ünitesi (12), denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) tarafindan erisilebilen tesis kontrol sistemi (20) ve istemci cihazin (17) bir istemci cihaz tabakasi (101) arasinda yapilandirilmis verinin güvenli iletimini kontrol eder. Yapilandirilmis veriler denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) araciligiyla islenir ve analiz edilir. Ayrica, tesis kontrolör ünitesi (13), denetleyici kontrol ve veri edinim ünitesi (12) vasitasiyla tesis kontrol sisteminin (20) programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) ile baglanabilir ve adapte edilebilir insan makine arayüzü (17) tarafindan yönlendirilebilir, burada isletimsel üniteler (31) programlanabilir mantik kontrolörü (201/PLC) ve birçok kilitli eleman (32) ile kontrol edilir. Bu düzenleme varyantina yönelik olarak, tesis yaratma ünitesi (14), bir seçilebilir grafiksel piktogramlar (145) kütüphanesini (144) içerebilir, burada bir seçilebilir grafiksel piktogram (145) tesisin (30) bir isletimsel ünitesini (31) temsil eder. Kütüphane (144) adapte edilebilir insan makine arayüzü (17) tarafindan erisilebilir. Seçilebilir grafiksel piktogramlar (145), adapte edilebilir insan makine arayüzünün (11) bir modifiye edilebilir kontrol akis paneli (111) üzerindeki adapte edilebilir insan makine arayüzü (11) araciligiyla düzenlenebilir, burada isletimsel üniteler (31), isletimsel ünitenin (31) elemanlari (32) ile iliskili adapte edilebilir l/O alanlari (143) ile grafiksel piktogramlar (142) araciligiyla konfigüre edilebilir ve islem adapte edilebilir I/O alanlari (143) araciligiyla parametrelendirilebilir. Kontrol akis panelinin (111) seçilen grafiksel piktogramlari (145), seçilebilir islem kontrol komut kayitlari (142) araciligiyla tesis kontrol sisteminin (20) yönlendirilmesine yönelik olarak bir karsilik gelen tesis kontrol sistemi (20) ile bir adapte edilebilir arayüz olusturmak üzere seçilebilir merdiven programlama nesneleri (146) tarafindan baglanabilir. Söz konusu seçilebilir merdiven programlama nesneleri (146), söz konusu seçilebilir islem kontrol komut kayitlari (142) olarak gerçeklestirilebilir. Adapte edilebilir insan makinesi arayüzü (17), tesisin (30) isleyisinin devre parametrelerini dinamik olarak izleyen ve gösteren izleme nesnelerini içerebilir. Son olarak, tesis (30) isleyisi adapte edilebilir insan makine arayüzünün (17) izleme nesneleri ile etkilesime girerek erisilebilir ve düzeltilebilir. Son olarak, kontrole yönelik olarak merdiven programlamasi kullanilarak mühendislik süresinin bir baska azaltilmasinin gerçeklestirilebileceginden bahsedilmelidir. Kilitlemeye yönelik olarak, PLC tedarikçileri tarafindan sunulan ilgili mühendislik aletleri kullanilabilir. Kilitlemenin mantigi bölünebilir. Daha yüksek fonksiyonaliteler, sirasiyla, adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) veya karsilik gelen PC tarafindan kontrol edilecektir. Özellestirilmis basit çözüm, fonksiyonalitenin çekirdek fonksiyonalite ve ilaveli fonksiyonalite olarak bölünmesiyle de gerçeklestirilebilir. Ilaveli fonksiyonaliteler, örnegin farkli is ünitelerinin bölgesel ihtiyaçlarina ve ihtiyaçlarina göre uygun hale getirilebilir. Bir ilaveli ünitesi içeren çekirdek fonksiyonaliteler, bulusa ait adapte edilebilir islem kontrol sistemi (10) içerisinde kolayca gelistirilebilir. TR TR TR TR TR