TARIFNAME BIR KONSANTRE GÜNES ENERJISI SANTRALININ BIR REFLEKTÖR DÜZENEGININ DÖNDÜRÜLMESINE YÖNELIK SISTEM VE BU TÜR BIR SISTEMI IÇEREN KONSANTRE GÜNES ENERJISI SANTRALI Bulusun teknik sahasi Bulus, boylamsal bir yöne göre uzanan bir hat boyunca kademeli sekilde bu düzenegin reflektörlerinin konumlandirilmasina ve büyük ölçüde boylamsal yöne göre yönlendirilen bir dönme eksenine göre düzenegin her bir reflektörünün bir döner baglantili montajini mümkün kilmaya olanak saglayan. bir konsantre günes enerjisi santralinin bir reflektör düzeneginin döndürülmesine yönelik bir sistem ile ilgilidir. Bulus ayni zamanda bir yandan bir hatta göre kademelendirilen ve bir günes isiniminin konsantrasyonunu gerçeklestiren bir reflektör düzenegini ve diger yandan reflektör düzeneginin döndürülmesini mümkün kilan bu tür bir sistemi içeren bir konsantre günes enerjisi santrali ile ilgilidir. Sinirlayici olmamasina ragmen özellikle amaçlanan bir uygulama sahasi, döndürme yoluyla yönlendirilmeye yönelik amaçlanan düzenegin reflektörlerinin, özellikle dogrusal odakli Fresnel türü veya parabolik oluk türü olanlar ile ilgilidir. Bu iki türdeki reflektörler gelen günes isiniminin dogrusal bir konsantrasyonunu mümkün kilmaya olanak saglar. Bu, özellikle mobil odakli parabol türü veya merkezi alici kule sistemlerinde klasik olarak kullanilan türde, gelen günes isiniminin bir noktasal konsantrasyonunu mümkün kilan reflektörlerin saglanmasina yönelik olasiligi hariç tutmaz. Önceki teknik Bu tür konsantre günes enerjisi santralleri, özellikle anglo-sakson terminolojisinde « Concentrated Solar Power » için « CSP » adi altinda bilinir. Bunlar konsantre günes isinimindan bir enerji üretim ünitesinin kapsami dahilinde kullanilabilir. Reflektörlerin mafsallanmasi, gün boyunca günesin rotasini takip etmek amaciyla, genellikle yatay ve Kuzey-Güney olarak yönlendirilmis en az bir eksen etrafinda zemine göre reflektörlerin hatlarinin döndürülmesine olanak saglar. Konsantre termal günes enerjisi özellikle bir termodinamik döngüde sicak kaynak görevi gören bir isi transferi akiskanini isitmaya yönelik günes isiniminin kullanilmasindan olusur. Yansiyan isik isinlarinin konsantrasyonu daha yüksek veya düsük sicakliklara ulasmaya ve böylelikle daha fazla veya az termodinamik degistirme verimlerinden faydalanmaya olanak saglar. Gelistirilen teknolojiler günes isinlarinin konsantrasyonuna, isinin aktarimina ve istege bagli olarak depolanmasina (isi transferi akiskanlari) ve termodinamik degistirmeye (buharli türbinler, gazli türbinler, Stirling motorlari) yönelik yöntemleri bakimindan farklilik gösterir. Ayni zamanda isinin bir endüstriyel ekipmani beslemeye yönelik dogrudan kullanildigi uygulamalar mevcuttur. Klasik olarak, reflektörlerin isleyis yapisina göre degisiklik gösteren dört konsantre günes enerjisi santrali serisinin mevcut oldugu düsünülür: reflektörler, gelen günes isiniminin bir dogrusal konsantrasyonunu mümkün kilmaya yönelik özellikle dogrusal odakli Fresnel türü veya parabolik oluk türü veya gelen günes isiniminin bir noktasal konsantrasyonunu mümkün kilmaya yönelik, mobil odakli parabol türü veya merkezi alici kule sistemlerinde klasik olarak kullanilan türde olabilir. Genel bir sekilde, her bir reflektör, ayna üzerinde gelen günes isinimini yansitmaya yönelik ve böylelikle yansiyan günes isinimlarini, bunlari bir aliciya dogru konsantre etmek amaciyla yönlendirmeye yönelik Isleve sahiptir. Örnek yoluyla, Fresnel türü bir reflektörün durumunda, alicinin düzeyindeki günes isigi akisi, reflektör üzerinde gelen günes isigi akisinin yaklasik 50 kati fazlasidir. Her bir reflektör klasik olarak, bir aynayi ve gün boyunca rotasi sirasinda günesi takip edecek sekilde mafsallanmaya yönelik amaçlanan bu aynayi destekleyen bir yapiyi içerir. Reflektörlerin gün içinde herhangi bir yönde konumlanmasini mümkün kilan iki dönme eksenine göre bir oryantasyon saglayan sistemler mevcuttur. Bulus bu tür sistemleri Bulusun amaçladigi teknik sahaya karsilik gelen, büyük ölçüde buna göre reflektörlerin hattinin uzandigi yöne göre yönlendirilen özgün bir dönme ekseni etrafinda reflektörlere yönelik bir dönme serbestligi saglayan diger sistemler mevcuttur. Bunun sonucunda, reflektörlerin döner montajina yönelik bir döner baglanti olusur. Döndürülmesinin, iki dönme eksenine sahip sistemlerin durumunda olandan daha basit oldugu bu türdeki sistem özellikle reflektörlerin sayisinin oldukça fazla oldugu ve hattin büyük bir uzunluga, tipik olarak birkaç yüz metreye sahip oldugu durumda kullanilir. Çogu durumda, reflektörlerin aynalarini destekleyen yapilarin döner baglantili montajina yönelik araçlarin kurulmasina olanak saglamak amaciyla, bitisik iki reflektör arasinda bir bosluk düzenlenir. Böylelikle elde edilen döner baglanti etrafinda reflektörlerin tahriki, diger bir deyisle bir motor torkunun iletilmesi vasitasiyla döndürme tipik olarak mafsallama elemanlarinin kendisi yoluyla gerçeklestirilir. Reflektörler mafsallama elemanlari vasitasiyla ve uçlarinda dogrudan baglama araçlari yoluyla birbirine açisal olarak baglanir. Döndürme tahriki dogrudan bir reflektörden digerine geçerek ve tam reflektör hattina yönelik üniter sekilde uygulanir. Genel olarak, aktüatör bükülmeyi sinirlandirmaya ve hattin sertligini daha iyi kullanmaya olanak saglayarak döndürmeyi gerçeklestirmeye yönelik hattin merkezinde bulunur. Döner baglantinin tasarimi, bunun reflektörlerin yerlestirilmesini, uygulanmasini ve bakimini dogrudan etkilemesinden dolayi karmasiktir. Reflektörlerin döner baglantisi genel olarak, reflektörlerin aralarinda hatti olusturmasina yönelik birlestirilmesinden, bunlarin alicinin kuruldugu yerin tümünü görmesi amaciyla nispi hizalarinin ayarlanmasindan ve aktüatörün nominal kosullarinin ayarlanmasindan olusan çok sayida montaj ve ayarlama islemi gerektirir. Gerekli hassasiyet genel olarak açilarin degerinin uygulamada oldukça düsük olmasindan dolayi reflektörlerin yerinde ayarlanmasini gerektirir. Esas olarak, bunun uyguladigi hattin uzunlugu boyunca asiri hata birikmesinden dolayi fabrikada önceden ayarlanan eksenlerin elde edilmesi zordur. Reflektörlerin birbirlerinden baglantisinin kopmasi, bunun sik sekilde konsantre günes enerjisi santralinin ortasinda gerçeklesmesinden dolayi tehlikeli bir müdahale olabilir. Reflektörlerin bu tür bir hattinin ayarlanmasi zorunlu olarak aktüatörden baslayarak dizisel sekilde uygulanir. Bu durum sik sekilde reflektörlerin bir dizisel montajini ve santiye için iliskilendirilen sinirlandirmalar gerektirir. Bir reflektörün ayarlanmasi sinirlayici ve hassas olabilen, sabitlenmesinden önce hat üzerinde yukari akim yönünde yerlestirilen reflektörlerin immobilizasyonunu gerektirir. Ilaveten, döner baglanti tarafindan indüklenen reflektörlerin baglanmasindan dolayi, hattin reflektörlerinden biri üzerine müdahale hattin bir kesitinde çalismanin durdurulmasini gerektirir. Bir reflektör hattinin bükülmede boyutlandirilmasina yönelik olarak, dengesizliklerden kaynaklanan streslerin genel olarak rastgele dagildigi ve bükülme üzerinde az etkiye sahip olarak birbirini dengeledigi bulunmustur. Sürtünmeler daima rotasyonun ters dogrultusundadir. Böylelikle döner baglanti vasitasiyla ve ikiser ikiser baglanan reflektörler vasitasiyla iletilen tork, aktüatöre yaklasarak dogrusal olarak artar. Reflektörlerin baglanmasindan dolayi tork hat boyunca toplanir ve sonuncu reflektör hattin torkunun tümüne maruz kalir. Reflektörler dolayisiyla bu oldukça yüksek mekanik torkun etkisi altinda hattin sonunda kabul edilebilir bir bükülme açisina sahip olacak sekilde bükülme Sertlikleri ile baglantili olarak boyutlandirilir. Hattin reflektörleri ayni streslere maruz kalmamalarina ragmen genellikle özdestir ve bunun sonucunda buna uygun olarak çözümü daha az esnek, daha fazla karmasik ve masrafli hale getiren tasarima yönelik gereklilik ortaya çikar. Bunun sonucunda ayni zamanda reflektörlere yönelik zorlu bükülmenin indüklenmemesi amaciyla bükülmede oldukça sert dönme eksenlerinin tasarlanmasina yönelik bir ihtiyaç ortaya çikar. Döner baglantiyi saglayan elemanlar yaklasik 100 m'lik bir uzunluga sahip bir hat için cm düzeyinde olabilen, reflektörlerin hattinin genlesmesini absorbe etmeye yönelik ilave kisita sahiptir. Bu yer degisim örnegin yataklar tarafindan absorbe edilir ve genel olarak eksenlerin döner baglantilar düzeyinde kaymasina olanak saglayan standardin üstünde bir uzunlugu gerektirir. Bu kisit, konsantre günes enerjisi santralinin kurulumuna yönelik gerekli zemin yüzeyini ve dolayisiyla insaat mühendisligi ve arazi maliyetini dogrudan etkiler. Her bir reflektörün uzamasinin birikmesini önlemeye yönelik termal genlesmeyi absorbe ederek reflektörlerin harekete geçirilmesine yönelik gerekli mekanik torkun iletilmesine olanak saglayan çözümler mevcuttur. Örnegin, EP-A1-2639526 A1 belgesinde açiklanan çözüm, boylamsal genlesmeyi absorbe ederek iyi bir sertlik ile rotasyonun iletilmesine olanak saglayan esnek biçaklar araciligiyla reflektörlerin sürdürülmesini saglar. Ancak, reflektörlerin rezonans problemleri reflektörlerin uçlarinda esnek biçaklarin varligi yoluyla indüklenen montaj elastikligi nedeniyle ortaya çikar. Bu fenomeni sinirlandirmaya yönelik olarak, bir çözüm, her bir reflektörün tek bir ucunda bir esnek biçagin saglanmasindan olusacaktir, ancak bir çati üzerindeki kiremit görüntüsünde reflektörlerin üst üste binmesinin saglanmasi gerekli hale gelecektir. Zorunlu olarak dizisel montaj, bakim islemleri gibi karmasik hale gelecektir. FR-A1-2992405 belgesinde açiklanan bir diger çözüm, döner baglantinin kurucu elemanlarindan ayri uzaklastirilan bir tahrik ekseninin varligini saglar. Bu uzaklastirilmis tahrik mili aralarinda paralel olan fotovoltaik reflektörlerin birçok hattina ortaktir ve kendisinin çok sayida hattin eszamanli tahrikini mümkün kilacagi sekilde hatlara dikey olarak yönlendirilir. Buna karsilik tahrik mili her bir hat içinde herhangi bir eyleme sahip degildir. Bu, hatlarin senkronize sekilde dönecegi sekilde indirgen türü bir iletim vasitasiyla hatlarin her birine birlestirilir. Milin kendisi, hatlarin düzenegini dolayisiyla etkileyen bir merkezi motorizasyon yoluyla tahrik edilir. Ayri sekilde alinan her bir hat içinde, rotasyon hareketinin iletilmesi, hattin kurucu reflektörleri arasindaki baglanti noktalari vasitasiyla yapilir. Bu çözüm dolayisiyla reflektörlerin her bir hattina yönelik önceden listelenen problemlere karsilik vermeye olanak saglamaz. Son olarak, klasik sekilde, günes verilen bir açida yer degistirdiginde, bir günes isigi alaninin reflektörleri günes Iekelerini alicinin merkezine yeniden konumlandirmak amaciyla normal olarak ayni açinin tamamini çevirir. Reflektörlerin hareket açisi, reflektörlerin parabolik oluk türü oldugu veya alicinin mobil oldugu bir günes enerjisi santralinin durumunda günesin yer degisim açisina esittir. Reflektörlerin hareket açisi buna karsilik olarak, reflektörlerin Fresnel türü oldugu veya alicinin sabitlendigi bir günes enerjisi santralinin durumunda büyük ölçüde günesin yer degisim açisinin yarisina esittir. Bununla birlikte, Ikinci durumda, genel olarak alici üzerinde farkli hatlarin günes Iekelerinin konumunu en uygun hale getirmek amaciyla günün basi ile sonu arasinda 0,5°`ye kadar degisiklik gösteren ayar noktalari açilari üzerinde daha fazla sapmalarin eklenmesi gereklidir. Farkli hatlarin bir rotasyon senkronizasyonunu uygulayan, FR-A1-2992405 belgesinde açiklanan çözüm dolayisiyla sadece Fresnel türü reflektörlerin durumunda zor sekilde uygulanabilir. döndürülmesine yönelik adapte edilen sistemleri açiklar. Bulusun amaci Mevcut bulusun amaci, yukarida listelenen dezavantajlari gideren, bir konsantre günes enerjisi santralinin bir reflektör düzeneginin döndürülmesine yönelik bir sistemin sunulmasidir. Özellikle bulusun bir amaci, basit ve az masrafli olan, sistemi kullanarak konsantre günes enerjisi santralinin enerji performanslarini arttiran, kaplama alanini azaltan ve reflektörlere yönelik kolay ve etkili bir kuruluma ve bir bakimina olanak saglayan bu tür bir sistemin saglanmasidir. Bulusun bir diger amaci, reflektörlerin bakimi veya sökülmesi durumunda konsantre günes enerjisi santralinin hatlarinin bir bölümünün çalismasinin durdurulmasina yönelik ihtiyaci gidermeye olanak saglayan bu tür bir sistemin saglanmasidir. Bu amaçlara bir konsantre günes enerjisi santralinin bir reflektör düzeneginin döndürülmesine yönelik amaçlanan bir sistem araciligiyla ulasilabilir, sistem asagidaki unsurlari içerir: - bir boylamsal yöne göre uzanan bir hat boyunca kademeli sekilde söz konusu düzenegin reflektörlerinin konumlandirilacagi ve büyük ölçüde boylamsal yöne göre yönlendirilmis bir dönme eksenine göre söz konusu düzenegin her bir reflektörünün bir döner baglantili montajinin mümkün kilinacagi sekilde konfigüre edilen mafsallama elemanlari, - mafsallama elemanlarindan ayri uzaklastirilan birtahrik mili, - tahrik milinin döndürülmesini mümkün kilan bir aktüatör, - mafsallama elemanlarindan ayri çok sayida iletim mekanizmasi, her bir iletim mekanizmasi, mekanik sekilde tahrik miline baglanir ve söz konusu iletim mekanizmasi tarafindan iliskilendirilen söz konusu reflektöre bir motor torkunun iletilmesi yoluyla, iliskilendirilen söz konusu en az bir reflektörün karsilik gelen dönme ekseni etrafinda, söz konusu iletim mekanizmasi ile iliskilendirilen en az bir reflektörün harekete geçirilmesini mümkün kilar. Sistem ayni zamanda sistemin geri kalanina göre seçilen bir reflektörün konumlandirilmasini açisal sekilde ayarlayabilen bir ayarlama cihazini içerir. Bu ayar nispeten tahrik milindedir. Bu ayarlama cihazi iletim mekanizmasi ile iliskilendirilebilir. Özel bir düzenlemeye göre, mafsallama elemanlari ve iletim mekanizmalari, her bir iletim mekanizmasinin motor torkunu, söz konusu motor torkunun hiçbir kisminin söz konusu düzenegin diger hiçbir reflektörü tarafindan iletilmedigi bir dogrudan sekilde iliskilendirilen reflektöre iletecegi sekilde konfigüre edilir. Tercih edildigi üzere, uzaklastirilan tahrik mili reflektörlerin dönme eksenine paraleldir. Bir diger özel düzenlemeye göre, söz konusu düzenegin her bir reflektörü mekanik olarak bunun iliskilendirildigi tek bir iletim mekanizmasina baglanir. Tercih edildigi üzere, iletim mekanizmalari, bir yandan aktüatör tarafindan uzaklastirilan tahrik miline uygulanan rotasyonun çogunlugun her bir iletim mekanizmasini harekete geçirilmesine yol açacagi, diger yandan her bir iletim mekanizmasinin düzeyinde, bu iletim mekanizmasinin hareketinin, birbirinden bagimsiz reflektörlerin ayri olarak ve sadece çogunlugun iletim mekanizmalarinin ilgili eylemleri altinda döndürülmesinin mümkün kilinacagi sekilde sadece bu iletim mekanizmasinin eylemi altinda karsilik gelen dönme ekseni etrafinda bu iletim mekanizmasi ile iliskilendirilen söz konusu en az bir reflektörün döndürülmesinin mümkün kilinacagi sekilde konfigüre edilir. Söz konusu çogunlugun iletim mekanizmalari uzaklastirilan iletim milinin uzunlugu boyunca kademelendirilir ve çogunluk arasindan seçilen herhangi bir iletim mekanizmasi çiftine yönelik olarak, söz konusu çiftin iki iletim mekanizmasi söz konusu düzenege ait birbirinden ayri reflektörler ile iliskilendirilebilir. Bir diger özel düzenlemeye göre, aktüatör uzaklastirilan tahrik milinin uzunlugunun Düzenegin her bir reflektörünün düzeyinde, sistem söz konusu reflektöre karsilik gelen ve çikarilabilir sekilde söz konusu reflektörü almaya olanak saglayan dayanak elemanlarini içeren dönme ekseni etrafinda döner sekilde monte edilmis bir baglanti flansini içerebilir ve her bir baglanti flansi, baglanti flansi tarafindan alinan reflektörün rotasyonuna yol açan motor torkunun. bunun mekanik olarak baglandigi iletim mekanizmasi tarafindan, baglanti flansina dogrudan uygulanmasini mümkün kilmaya yönelik söz konusu çogunlugun iletim mekanizmalarinin birine, özellikle özgün birine mekanik olarak baglanabilir. Her bir iletim mekanizmasi, söz konusu iletim mekanizmasi ile iliskilendirilen baglanti flansi tarafindan kaplanan açisal pozisyonun uzaklastirilan tahrik milinin açisal pozisyonuna göre ayarlanabilmesini mümkün kilan bir ayarlama cihazini içerebilir. Özel bir düzenlemeye göre, her bir iletim mekanizmasi uzaklastirilan tahrik milinin açisal hizi ile dönme ekseni etrafinda söz konusu iletim mekanizmasi ile iliskilendirilen reflektörün açisal hizi arasinda bir indirgemeyi mümkün kilan bir indirgeyiciyi içerir ve söz konusu çogunlugun tüm iletim mekanizmalarinin indirgeyicileri özdestir. Tercih edildigi üzere mafsallama elemanlari, hat içindeki iki bitisik reflektörün karsilik gelen dönme eksenlerinin etrafinda ilgili rotasyon hareketlerinde birbirine göre bir açisal bagimsizliga sahip olacagi sekilde konfigüre edilir. Bir konsantre günes enerjisi santrali bir hatta göre kademelendirilen ve bir günes isiniminin konsantrasyonunu gerçeklestiren bir reflektör düzenegini ve söz konusu reflektör düzeneginin döndürülmesini mümkün kilan bu tür bir sistemi içerebilecektir. Özel olarak, söz konusu düzenegin reflektörleri tercih edildigi üzere gelen günes isiniminin bir dogrusal konsantrasyonunu mümkün kilan, Fresnel türü veya parabolik oluk türüdür. Sekillerin kisa açiklamasi Diger avantajlar ve karakteristikler sinirlayici olmayan örnekler yoluyla verilen ve ekli sekillerde gösterilen özel düzenlemelerin asagidaki açiklamasindan daha anlasilir hale gelecektir, burada: - sekil 1, bulusa göre sistemin bir örnegini içeren konsantre günes enerjisi santralinin reflektörünün bir hattinin bir örneginin yandan görünümde bir temel sematik görünüsüdür, - sekiller 2 ve 3, sirasiyla iletim mekanizmasi tarafindan uygulanan farkli iki açisal pozisyona göre reflektörlerden birinin düzeyinde merkezin, ön görünümde temel sematik görünüsleridir, - sekil 4, baglanti flanslarinin hizasini ayarlama isleminin ön görünümde birtemel sematik görünüsüdür, - ve sekil 5, reflektörlerden birinin sökülmesi durumunda sekil 1'in konsantre günes enerjisi santralinin reflektörünün hattinin yandan görünümde bir sematik görünüsüdür. Bulusun tercih edilen düzenlemelerinin açiklamasi Bu noktada ekli sekiller 1 ila 5'e referans yapilarak açiklanacak olan bulus, genel bir sekilde bir konsantre günes enerjisi santralinin bir reflektör (10i) düzeneginin döndürülmesini mümkün kilmaya yönelik amaçlanan bir sistem ile ilgilidir. Bulus ayni zamanda bir yandan bir boylamsal yöne (X) göre uzanan bir hatta (L) göre kademelendirilen ve bir günes isiniminin konsantrasyonunu gerçeklestiren bir reflektör (10i) düzenegini ve diger yandan bu reflektör (10i) düzeneginin döndürülmesini mümkün kilan bu tür bir sistemi içeren bir konsantre günes enerjisi santrali ile ilgilidir. Günes enerjisi santrali reflektörler (101) üzerine yansiyan isik isinlarinin konsantrasyon bölgesine kurulmaya yönelik amaçlanan bir alici (gösterilmemistir) içerebilir. Alici, özellikle reflektörlerin (101) parabolik oluk türü oldugu bir günes enerjisi santralinin durumunda mobil türü olabilir. Buna karsilik, alici özellikle reflektörlerin (10i) Fresnel türü oldugu bir günes enerjisi santralinin durumunda sabit olabilir. Temel olarak ve asagida detaylandirilacagi üzere, sistem asagidaki unsurlari içerir: - bir boylamsal yöne (X) (sekil 1'de sema halinde gösterilmistir) göre uzanan bir hat (L) boyunca kademeli bir sekilde bu düzenegin reflektörlerinin (10i) konumlandirilacagi ve büyük ölçüde boylamsal yöne (X) göre yönlendirilmis bir dönme eksenine (Ai) göre bu düzenegin her bir reflektörünün (10i) bir döner baglantili montajinin mümkün kilinacagi sekilde konfigüre edilen mafsallama elemanlari (11), - mafsallama elemanlarindan (11) ayri uzaklastirilan bir tahrik mili (12), - tahrik milinin (12) döndürülmesini mümkün kilan bir aktüatör (13), - ve mafsallama elemanlarindan (11) ayri çok sayida iletim mekanizmasi (14) ve - sistemin geri kalanina göre seçilen bir reflektörün konumlandirilmasini açisal sekilde ayarlayabilen bir ayarlama cihazi (21 ). Her bir iletim mekanizmasi (14) tahrik miline (12) mekanik olarak baglanir ve bu iletim mekanizmasi (14) tarafindan iliskilkendirilen söz konusu reflektöre (100 bir motor torkunun (CM) iletilmesi yoluyla (sekil 3'te sematik olarak gösterilmistir), iliskilendirilen söz konusu en az bir reflektöre (10I) karsilik gelen dönme ekseni (Ai) etrafinda bu iletim mekanizmasi (14) ile iliskilendirilen en az bir reflektörün (10i) harekete geçirilmesini mümkün kilar. Indeks (i) 1 ile n arasinda degisiklik gösterir, burada ri, reflektör düzenegini içeren reflektörlerin toplam sayisidir. Diger bir deyisle, reflektörlerin hatti (L) hatta düzenlenmis n kadar reflektör içerir. Reflektör (101) hattin (L) birinci reflektörüne karsilik gelir ve reflektör (10") hattin (L) sonuncu reflektörüdür. Özellikle, her birinin yatay oldugu ve genel olarak gün boyunca günesin rotasini izlemek amaciyla kara referansinda bir Kuzey-Güney eksenine göre yönlendirildigi dönme eksenleri (Ai) söz konusudur. Farkli reflektörlerin (10i) dönme eksenleri (Ai) tercih edildigi üzere birbiri ile hizalanir, birbirinin uzantisinda organize edilir. Böylelikle, tercih edildigi üzere dönme eksenleri büyük ölçüde buna göre reflektörlerin hattinin (L) uzandigi yöne (X) paralel olarak yönlendirilir. Uzaklastirilan tahrik mili (12) tercih edildigi üzere reflektörlerin (10i) dönme eksenine (Ai) paraleldir. Diger bir deyisle, uzaklastirilan tahrik mili (12) dolayisiyla büyük ölçüde boylamsal yöne (X) göre yönlendirilir. Bu belgede, «büyük ölçüde yönlendirilir» ile tercih edildigi üzere «tam olarak yönlendirilir » veya « arti veya eksi 10°'de yönlendirilir » anlasilir. Birlestirilen çok sayida elemandan (12) olusabilen uzaklastirilmis tahrik mili tercih edildigi üzere, düzenegin tüm reflektörlerine (10;) ve çogunlugun tüm iletim mekanizmalarina (14) ortaktir. « Uzaklastirilmis » ile milin (12) rotasyon ekseninin ayri ve dönme eksenlerinden (Ai) uzaklastirildigi anlasilir. Istege bagli olarak, gösterilen degiskenin aksine, uzaklastirilan tahrik milini (12) ve her bir dönme eksenini (Ai) ayiran mesafe istege bagli olarak hat (L) boyunca bir reflektörden (10i) digerine degisiklik gösterebilecektir. Konsantre günes enerjisi santralinin içinde her bir düzenegin reflektörlerinin ilgili bir hatta (L) göre aralarinda organize edildigi çok sayida bu tür reflektör (10i) düzenegini içerebilecegi açiktir. Böylelikle, konsantre günes enerjisi santrali özellikle aralarinda paralel olarak yönlendirilen, reflektörlerin (10i) çok sayida hattini (L) içerebilir. Döndürmeye yönelik bir sistem tercih edildigi üzere reflektörlerin (10i) bir hattan digerine ayri sekilde harekete geçirilmesi amaciyla, reflektörlerin (10i) her bir hatti (L) ile iliskilendirilebilir. organizasyonu anlasilir. Uzunlugu boyunca veya üzerine günes enerjisi santralinin kuruldugu karanin profiline göre potansiyel olarak hafif sekilde bir düz çizgi veya egri söz konusu olabilir. konsantre edilmesi amaciyla böylelikle yansiyan günes isinimlarinin yönlendirilmesi görevi gören bir isik reflektörü anlasilir. Her bir reflektör (10i) özellikle aranan konsantrasyon islevine adapte edilen bir forma sahip bir aynayi (20i) içerebilir. Bir ayni hattin reflektörlerinin aralarinda senkronize sekilde ve her bir reflektör için bir özdes sekilde tahrik edildigi önceden gösterilen önceki teknigin aksine, burada sunulan çözüm her bir iletim mekanizmasi (14) tarafindan bagimsiz sekilde mümkün kilinan her bir reflektörün tahrikine yönelik ayri bir yönetime olanak saglar. Bu çözümün genel prensipleri sistemin farkli elemanlari tarafindan desteklenen mekanik torklarin ve konsantre günes enerjisi santralinin oldukça avantajli bir sinirlamasina olanak saglar. Reflektörlerin (10i) yerlestirilmesi ve çikarilmasi düzenlenen reflektörün ve hattin diger reflektörlerinin açisal sekilde ayarinin kaymasi olmaksizin basit ve hizli bir sekilde uygulanabilir. Her bir reflektörün (10i) açisal hizasinin ayarlanmasi reflektörlerin yerlestirilmesinden önce veya sonra gerçeklestirilebilir. Bu çözümün bir diger avantaji önceden sunulan çözümlerin aksine reflektörlerin (10i) birbirine tutturulmamasi veya baglanmamasi ve bunun tek ve özgün bir aktüatörün gerilimi yoluyla bunlarin birbirinden bagimsiz sekilde tahrik edilmesine olanak saglamasidir, bu da sistemin bilesenlerinin düzeneginin ve konsantre günes enerjisi santralinin sertliginin ve dolayisiyla agirliginin düsürülmesine olanak saglar. Önceden sunulan önceki teknigin çözümlerine göre bir diger avantaj reflektörlerin kendileri vasitasiyla iletilecek mekanik torkun yoklugu nedeniyle her bir reflektörün (10i) baslangiç yapisinda bir hizalamaya olanak saglanmasidir. Mafsallama elemanlari (11) esas olarak ilgili bir dönme eksenine (Ai) göre bu düzenegin her bir reflektörünün (10i) döner baglantili ayri bir montajini mümkün kilar. Mafsallama elemanlari (11) tercih edildigi üzere, hat (L) içindeki iki bitisik reflektörün (10;) karsilik gelen dönme eksenlerinin (Ai) etrafinda ilgili rotasyon hareketlerinde birbirine göre bir açisal bagimsizliga sahip olacagi sekilde konfigüre edilir. Diger bir deyisle mafsallama elemanlari (11) her bir reflektörün (10i) düzeyinde bagimsiz olabilir. Reflektörlerden (10:) biri ile iliskilendirilen mafsallama elemanlari (11) buna hatta (L) dogrudan bitisik olan reflektörlerin (10i) her biri ile iliskilendirilen mafsallama elemanlarindan (11) tamamen sökülebilir. Mafsallama elemanlari (11) aranan isleve yönelik adapte edilen herhangi bir yapiya sahip olabilir. Örnegin reflektöre tutturulmus bir disli tekerlegi kullanan ve reflektörlerin hattinin (L) yöne (X) dikey sekilde rotasyon gerçeklestikçe yan olarak yer degistirmesini uygulayarak sabit bir disli ray içine uyusarak yuvarlanan bir montaj söz konusu olabilir. Bir diger olasi çözüm, mekanik sürtünmeleri azaltmak amaciyla her bir delik içine yerlestirilen bir yuvanin saglanmasina yönelik olasilik ile çap bakimindan hizalanan silindirik delikler tarafindan tasinabildigi bir yatak prensibinin kullaniminin saglanabilmesidir. Gösterilen degiskende, reflektörün aynasini (20i) destekleyen yapinin rotasyon mili, ayri iki temas noktasinin varligini gerektirerek iki silindire (111) dayanir. Mafsallama elemanlari (11), yöne (X) göre görülen reflektörlerin uçlarina özellikle kurulan, hat (L) boyunca kademelendirilen çok sayida diregin (15) tepesine tasinir. Her bir direk (15) örnegin karsi ucunda zemine dayanir. Her bir reflektörün döner baglantisi dolayisiyla zemine göre, daha genel olarak bir kara referansina göre dönerek bir Uzaklastirilan tahrik milinin (12) kendisi yöne (X) karsi es dogrusal ve reflektörlerin (1 Oi) dönme eksenlerine (Ai) paralel bir eksene göre bir döner baglantiya göre döner sekilde monte edilir. Bu döner baglantinin uygulanmasina yönelik olarak, direklerin (15) tamami veya bir bölümü, her birinin uzaklastirilan tahrik milinin (12) uzunlugunun bir bölümünün döner sekilde montajini mümkün kildigi kilavuzlari (18) tasiyabilir. Sekillerde gösterilen özel düzenlemede, her bir iletim mekanizmasi (14) iki reflektör (10i) ile iliskilendirilir. Diger bir deyisle, her bir iletim mekanizmasi (14) bu ile iliskilendirilen iki reflektörün (10i) her birine ve sadece bu iki reflektöre bir motor torkunu (CM) saglar. Her bir reflektör (10;) için, bu ile iliskilendirilen iletim mekanizmasi (14) tarafindan iletilen motor torku (CM). ayni mekanizma (14) ile iliskilendirilen diger reflektör tarafindan veya sistemin diger herhangi bir mekanizmasi (14) ile iliskilendirilen diger herhangi bir reflektör tarafindan olduguna bakilmaksizin, hattin (L) diger hiçbir reflektörü tarafindan kismen bile iletilmez. Bununla birlikte, sistemin tek ve özgün bir reflektörün (10i) iletim mekanizmalarinin (14) her biri ile iliskilendirilmesinin saglanabilecegi açiktir. Tümünün isleyisleri, ayarlari bakimindan veya bunlarin bunlar ile sirasiyla iliskilendirilen reflektörlere uyguladiklari motor torklarinin (CM) yapisi bakimindan birbirlerinden bagimsiz olduklari ile ilgili olarak ayri iletim mekanizmalari (14) söz konusudur. Iletim mekanizmalarinin (14) yapisi, aranan isleve adapte edildigi sürece herhangi biri olabilir. Uzaklastirilan tahrik milinden (12) ve iliskilendirilen reflektöre dogrudan veya dolayli sekilde motor torkunun (CM) uygulanmasi gücünün iletimi örnegin bir kayis, bir zincir veya esdegerleri araciligiyla veya bir disli tekerlek takimi araciligiyla yapilabilir. Aktüatör (13) örnegin bir elektrik motoru veya esdegeri gibi aranan isleve yönelik adapte edilen herhangi bir yapida olabilir. Reflektörlerden birinin hareketinin, hat boyunca bitisik reflektörün harekete geçmesine yol açtigi veya diger bir deyisle her bir reflektör için, motor torkunun hat boyunca bitisik bir reflektör tarafindan iletildigi veya en azindan bu tarafindan iletildigi önceki teknige karsilik olarak, burada açiklanan sistem, mafsallama elemanlarini (11) ve her bir iletim mekanizmasinin (14) bu motor torkunun (CM) hiçbir kisminin düzenegin diger hiçbir reflektörü (10i) tarafindan iletildemedigi bir dogrudan sekilde iliskilendirilen reflektöre (1 0;) motor torkunu (CM) iletecegi sekilde konfigüre edilen iletim mekanizmalarini (14) Bir özel düzenlemeye göre, düzenegin her bir reflektörü (10i) mekanik olarak bunun iliskilendirildigi tek bir iletim mekanizmasina (14) baglanir. Bunun sonucunda reflektörlerin (10) her birine ayri olarak iletilen motor torkunun (CM) kontrol edilmesinde bir kolaylik olur. Tercih edildigi üzere, iletim mekanizmalari (14) asagidaki sekilde konfigüre edilir: - aktüatör (13) tarafindan uzaklastirilan tahrik miline (12) uygulanan rotasyon, çogunlugun her bir iletim mekanizmasinin (14) harekete geçirilmesine yol açar, - her bir iletim mekanizmasinin (14) düzeyinde, bu iletim mekanizmasinin hareketi, birbirinden bagimsiz reflektörlerin (10i) ayri sekilde döndürülmesi mümkün kilinacagi sekilde karsilik gelen dönme ekseni (Ai) etrafinda bu iletim mekanizmasi (14) ile iliskilendirilen söz konusu en az bir reflektörün (10:) sadece bu iletim mekanizmasi (14) altinda ve sadece çogunlugun iletim mekanizmalarinin (14) ilgili eylemleri altinda döndürülmesini mümkün kilar. Sekiller 1 ve 5'te gösterildigi üzere, iletim mekanizmalari (14) uzaklastirilan tahrik milinin (12) uzunlugu boyunca kademelendirilir. Çogunluk arasindan seçilen herhangi bir iletim mekanizmasi (14) çiftine yönelik olarak, bu çiftin iki iletim mekanizmasi (14) ayni düzenege ait birbirinden ayri reflektörler (1 Oi) ile iliskilendirilir. Bunun sinirlayici olmamasina ragmen aktüatör (13) uzaklastirilan tahrik milinin (12) uzunlugunun büyük ölçüde ortasina kurulur. Diger bir deyisle, aktüatör (13) büyük ölçüde hattin (L) merkezine kurulur. Bu, mil boyunca gücün en iyi sekilde dagilimina ve mil (12) araciligiyla iletilen mekanik torklarda bir sinirlandirmaya olanak saglar. Gösterildigi üzere tercih edilen bir degiskende, sistem düzenegin her bir reflektörünün (10;) düzeyinde söz konusu reflektöre (101) karsilik gelen dönme ekseninin (Ai) etrafinda döner sekilde monte edilen bir baglanti flansini (17) içerir. Baglanti flansi (17) çikarilabilir sekilde reflektörün (10i) alinmasina olanak saglayan dayanak elemanlarini reflektörün (10i) rotasyonuna yol açan motor torkunun (CM), bunun mekanik olarak baglandigi iletim mekanizmasi (14) tarafindan baglanti flansina (17) dogrudan uygulanmasini mümkün kilmaya yönelik iletim mekanizmalarindan (14) birine, özellikle özgün birine mekanik olarak baglanir. Diger bir deyisle, bu durumda mafsallama elemanlari (11) vasitasiyla döner sekilde monte edilen baglanti flansidir (17) ve motor torku (CM) baglanti flansina (17) dogrudan iletim mekanizmasi (14) tarafindan iletilir. Sekil 3, bu motor torkunun (CM) uygulanmasindan önce sekil 2'de kaplanana göre dönme ekseni (Ai) etrafinda baglanti flansi (17) tarafindan kaplanan açisal pozisyonu modifiye etmeye yönelik etkiye sahip baglanti flansina (17) motor torkunun (CM) uygulanmasini gösterir. Reflektör (10i) ile baglanti flansi (17) arasindaki mekanik baglanti yoluyla, sekiller 2 ile 3 arasinda reflektörün (10:) açisal pozisyonunda özdes bir modifikasyon ile sonuçlanir. Bununla birlikte istege bagli olarak her bir iletim mekanizmasinin (14) özellikle baglanti flansinin (17) yoklugunun durumunda reflektörün (10i) kendisine mekanik olarak dogrudan baglanmasi mümkün halde kalir. Bu durumda, motor torku (CM) bunun iliskilendirildigi iletim mekanizmasi (14) tarafindan reflektöre (10i) dogrudan iletilir. Bu ayni durumda, sonradan daha detayli olarak açiklanacak olan bir ayarlama cihazi (21) diger reflektörlerden bagimsiz olarak özellikle mile (12) göre bunun açisal sekilde ayarlanmasina olanak saglamaya yönelik reflektörü (10i) dogrudan bile etkileyebilir. Her bir reflektör (10i) reflektörün (10i) örnegin sekil 3'te gösterildigi üzere baglanti flansinda (17) bir egim durumunda bile pozisyonda kalmasini mümkün kilan bir sekilde baglanti flansi (17) tarafindan tasindigi anda dayanak elemanlari (181, 182) ile birlikte çalismaya yönelik amaçlanan tamamlayici dayanak elemanlari (191, 192) ile donatilabilir. Bu dayanak elemanlari (191, 192) özellikle reflektöre (10i) ait olan ve karsilik gelen aynayi (20i) destekleyen bir yapi ile donatili olabilir. Bu yapi dolayisiyla baglanti flansi (17) üzerine dayanmaya yönelik amaçlanir. Baglanti flansi (17) tarafindan tasinan dayanak elemanlari (181, 182) ile reflektörler (10i) tarafindan tasinan dayanak elemanlari (191, 192) arasindaki mekanik baglanti kolay sekilde ayrilabilir ve sökülebilir. Dayanak elemanlarinin (181, 182) görevlerinden biri, tercih edildigi üzere dayanak elemanlarinin (191, 192) sonradan ayarlama olmaksizin dogrudan yerlesecek olan aynalarin (20i) pozisyonlarina göre bir referansi olusturmaya yönelik fabrikada dogru sekilde konumlandirildigi reflektörleri (10i) muhafaza etmek ve yönlendirmek için konumlandirma görevi görmektir. Genel olarak bunlar bir yandan reflektörleri (10i) imal eden ve yerlestiren ve diger yandan kontrolü, motorizasyonu ve hizalarin ayarlanmasini gerçeklestiren iki farkli ögedir. Bunun sonucunda, bu belgede açiklanan çözüme ve bu islemlerin uygulanmasini bu sekilde kolaylastiran yerlestirme ve ayarlama islemlerinin ayrilmasina olanak saglamaya yönelik bir ilave avantaj olur. Özel bir düzenlemeye göre, her bir iletim mekanizmasi (14), bu iletim mekanizmasi (14) ile iliskilendirilen baglanti flansi (17) tarafindan kaplanan açisal pozisyonun uzaklastirilan tahrik milinin (12) açisal pozisyonuna göre ayarlanabilmesini mümkün kilan bir ayarlama cihazini (21) içerir. Diger bir deyisle, bu düzenlemede baglanti flansi (17) tarafindan kaplanan açisal pozisyonun degeri ile uzaklastirilan tahrik milinin (12) açisal pozisyonunun degeri arasinda karsikli olarak birebir ve örten fonksiyon bulunmaz. Ayarlama cihazi (21) bunun aksine örnegin uzaklastirilan tahrik milinin (12) açisal pozisyonunun degisiklik göstermemesi durumunda bile uzaklastirilan tahrik milinin (12) açisal pozisyonundan bagimsiz olarak baglanti flansi (17) tarafindan kaplanan açisal pozisyonun degistirilebilmesine olanak saglar. Flanslarin açisal sekilde ayarlanmasi bununla birlikte dayanak elemanlarinin (181 ve 182) pozisyonlarinda bir ayarlama vasitasiyla yapilabilir. Daha genel bir sekilde, herhangi bir düzenleme, sistemin geri kalanina göre seçilen bir reflektörde açisal pozisyonun hizalanmasina olanak saglayan bir ayarlama cihazini içerebilir. Bu ayarlama cihazi örnegin bir veya daha fazla ayarlama vidasina sahip herhangi bir mekanizma yoluyla uygulanabilir. Bu, iletim mekanizmasi ile iliskilendirilebilir veya bagimsiz olabilir. Bunun sonucunda uzaklastirilan tahrik milinden (12) bagimsiz sekilde hattin (L) reflektörlerinin (10:) hizalanmasina yönelik bir olasilik olusur. Bu, özellikle dayanak özellikle reflektörlerin (10i) yoklugunda baglanti flanslarinin (17) önceden hizalanmasina olanak saglar. Ön ayarlama reflektörlerin monte edilmesine yönelik ihtiyaç bulunmaksizin hatlarin düzenegi üzerinde gerçeklestirilebilir. Böylelikle sekil 4'e referans yapilarak her bir reflektörün (10:) hizasinin önceden ayarlanmasi özellikle reflektörün (10i) yoklugunda. diger bir deyisle bunun yerlestirilmesinden önce ve bunun dayanak elemanlari (181, 182) üzerine konumlandirilmasindan önce uygulanabilir. Buna karsilik, baglanti flansinin (17) halihazirda mevcut olmasindan dolayi bir ayarlama aleti (23), reflektörün yerine, baglanti flansi (17) üzerine, daha açik sekilde dayanak elemanlari (181, 182) üzerine konumlandirilir. Bir hassasiyet düzeyi (24) akabinde, dolayisiyla baglanti flanslarinin (17) açisal bir hassas ayarinin uygulanmasina olanak saglayan ayarlama aleti (23) üzerinde düzenlenir. Baglanti flansi (17) ile bunun tasidigi reflektör (10;) arasindaki yukari açiklanan baglanti avantajli olarak basit, hizli ve diger reflektörleri etkilemeyecek sekilde her bir reflektörün ayri olarak monte edilmesine ve sökülmesine olanak saglar. Özellikle, önceden açiklanan sistem reflektörlerden en az birinde bir degisiklik sirasinda hattin (L) en az bir bölümünde çalismasinin durdurulmasina yönelik veya reflektörlerden birinde bir bakim islemine yönelik zorunlulugun kaldirilmasina ve bakim altindaki operatörler sirasinda reflektörlerde fokus ayarsizligi riskinin önlenmesine olanak saglar. Sekil 5, reflektörün (1 O(n-2)) sökülmesine yönelik durumu gösterir: reflektörler yukari akim yönünde bulunur, diger bir deyisle reflektörler ((10(n-1)) ve (10n)) avantajli olarak islevseldir ve kullanilabilir. Bu olasilik, sirasindan bagimsiz sekilde hattin (L) herhangi bir reflektörüne yönelik uygulanir. Özel bir düzenlemeye göre, her bir iletim mekanizmasi (14) uzaklastirilan tahrik milinin (12) açisal hizi ile dönme ekseni (Ai) etrafinda bu iletim mekanizmasi (14) ile iliskilendirilen reflektörün (10i) açisal hizi arasinda bir indirgemeyi mümkün kilan bir indirgeyiciyi (22) içerir. Çogunlugun tüm iletim mekanizmalarinin (14) indirgeyicileri (22) avantajli olarak sistemin tasarimini kolaylastirmak ve masrafi azaltmak amaciyla özdestir. Bu tür indirgeyiciler (22) bunlarin dagittigi indirgeme oranina göre dönme eksenleri (Ai) etrafinda reflektörlerin (10;) açisal pozisyonunun hassasiyetinin arttirilmasina olanak saglamaya yönelik avantaja sahiptir. Sinirlayici olmamasina ragmen özellikle amaçlanan bir uygulama sahasi, her ikisinin gelen günes isiniminin bir dogrusal konsantrasyonunu mümkün kilmasi ile döndürme yoluyla yönlendirilmeye yönelik amaçlanan düzenegin reflektörlerinin (10i), özellikle dogrusal odakli Fresnel türü veya parabolik oluk türü olanlar ile ilgilidir. Bir Fresnel türü reflektör, özellikle 10 m ila 40 m'lik bir egri yariçapina ve 5 ila 20 m'lik bir odak mesafesine sahip yari düzlemsel bir aynadir. Iliskilendirilen alici genel olarak sabittir. Bir parabolik oluk reflektör, 0,2 m ila 2 m arasinda bulunan bir odak mesafesi ile parabolik, egri bir aynadir. Iliskilendirilen alici sabit olmasi mümkün olsa da genel olarak mobildir. Bu, özellikle mobil odakli parabol türü veya merkezi alici kule sistemlerinde klasik olarak kullanilan türde, gelen günes isiniminin bir noktasal konsantrasyonunu mümkün kilan reflektörlerin (1 Oi) saglanmasina yönelik olasiligi hariç tutmaz. Avantajli olarak, önceden açiklanan sistem ayni zamanda aktüatörün (13) kendisinin uzaklastirilan tahrik mili (12) vasitasiyla reflektör (10i) düzenegini kalici sekilde bloke etmesinden dolayi sert rüzgarlara karsi güvenlige yönelik adanan mekanik bir flans mekanizmasina yönelik gerekliligin kaldirilmasina olanak saglar. Yukarida açiklanmis olan sistemin ve konsantre günes enerjisi santralinin avantajlari dolayisiyla özellikle ayni zamanda asagidakilerdir: bunlardan herhangi biri tarafindan reflektörlerin ayarlanmasina baslamak mümkündür, uzaklastirilan tahrik mili, ilaveten reflektörlerin yerlestirilmesinden önce gerçeklestirilebilen, bir ayni hattin reflektörlerinin nispi hizasina yönelik basitlestirilmis bir ayarlamanin tasarlanmasina olanak saglar, uçlarinda reflektörlerin dogrudan tahriki, reflektörlerin hafifletilebilmesine ve bunlarin daha az masrafli hale getirilebilmesine, bükülme streslerinin azaltilmasina olanak saglar ve döner baglantili montajin eleman düzeneginin hafifletilmesine olanak saglar, dönme eksenleri tarafindan hareket iletiminin ve mekanik torkun yoklugu, reflektörlerin rotasyon eksenlerinin düzeneginin boyutlarinin büyük ölçüde azaltilmasina olanak saglar, mekanik tork, torkun aktüatöre uzanarak azaldigi önceki teknigin çözümlerine karsi olarak her bir reflektör üzerinde neredeyse sabittir: boyutlandirma daha homojendir ve sertlik daha iyi kullanilir, termal genlesme her bir reflektörün düzeyinde yönetilir ve daha fazla hattin uzunlugu boyunca birikmez, iki reflektör arasindaki boslugun yani sira günes enerjisi santralinin kaplama alani büyük ölçüde azaltilabilir, daha iyi kompaktlik, yayilan akis siddetini arttirmaya ve termal verimi arttirmaya olanak saglar, bunlari daha az masrafli hale getirerek daha düsük çikis torklarini dagitabilen aktüatörlerin seçilmesi mümkündür, iletimde kleranslarin etkisi azaltilir ve dolayisiyla daha basit ve daha az masrafli bilesenlerin seçilmesi mümkündür, montaj, ayarlama ve sökme islemleri, günes enerjisi santralinin kurulumunda bir süre kazanimi ile basit ve hizlidir, - ve bakim bir reflektör üzerinde programlanmis bir degisim veya bakim sirasinda hattin kisimlarinin durdurulmasina yönelik zorunluluk kaldirilarak basitlestirilir. TR TR TR TR