TARIFNAME BIR ALÇAK GERILIM SISTEMINDE AKIM DAGITIMI IÇIN YERLESIM Açiklama Bulus, bir alçak gerilim sisteminde akim dagitimi için bir yerlesim ile ilgilidir, ki burada bu yerlesim çok sayida plaka seklinde birbiri ardina siralanabilir ve bir tasima rayi üstüne takilabilir, özellikle kenetlenebilir modülleri içerir. Bu modüllerden en az bir tanesi bir besleme modülü, en az bir tanesi bir emniyet modülü ve en az bir tanesi bir dagitici modülüdür. Endüstriyel otomasyon ve // veya bina otomasyonu veya izleme teknigi islemlerinde için olan tesisler siklikla alçak gerilim bölgesinde, siklikla da 24 Volt› bölgesinde olan, dogru akim ile beslenen bilesenleri içerir. Böyle bilesenler örnegin endüstriyel kumanda sistemlerinin ve / veya sezicilerin ve sezici sinyallerinin degerlendirilmesi için ölçüm degerleri alicilarinin veri giris ve çikis birimleridir. Büyük sistemlerde, alçak gerilim bölgesinde dogru akim ile beslenen, böyle çok sayida veya birçok bilesen bulunabilecegi için, çok sayida bilesen tarafindan kullanilan bir ortak akim besleme birimi anlamli olur. Buna uygun olarak, akim besleme birimi tarafindan kullanima sunulan dogru akimin mutlaka bilesenlere dagitilmasi gerekir, ki burada münferit bilesenlerin emniyete alinmasi veya bu bilesenlerin bir (alt) grubunun bir ortak emniyete alinmasi arzu edilir. Bu amaç için, elektronik veya geleneksel elektro mekanik veya erimeli sigortalara sahip olan ve akim besleme birimi ve bir veya birçok beslenecek bilesen arasinda devreye alinabilecek olan güvenlik modülleri bilinmektedir. Ayrica, farkli potansiyellerin (akim besleme biriminin pozitif ve negatif çikis potansiyeli, emniyete alinmis potansiyel) dagitilmasi için kullanilabilecek olan dagitim terminalleri bilinmektedir. Sigorta modülü ve dagitim terminalleri bu sirada tercihen, onunla. bir tasima rayi üzerine monte edilebilecegi bir yuva mekanizmasi ile donatilmis olabilir. Bu sayede, alisilageldigi üzere endüstriyel otomasyon veya bina otomasyonu için kullanilabilen salter kutulari içine bir nwntaj mümkün olur. Açiklamasi yapilan sigorta modüllerinde ve dagitim terminallerinde dezavantajli olan, onun sayesinde münferit modüllerin birbirine baglanabildigi yüksek kablo döseme zahmetidir. Ortak kullanilan bir akim besleme ünitesine sahip modüler yapida bir sistem US 4,680,674 A belgesinden bilinmektedir. Bu belge, farkli kalinliklara ama ayni siluete sahip farkli modüllerin birbiri ardina yerlestirilebildigi bir modüler bilgisayar sistemini açiklar. Bu modüllerin kendisi yan yüzeylerinde, yani birbirlerine yaslandiklari yüzeyler üzerinde, modüllerin birbiri ardina yerlestirilmeleri sirasinda, digerlerinin yani sira besleme akiminin aktarilmasi için direk olarak birbirine temas eden temas noktalarina sahiptiri US 3,054,024 A. belgesi, benzer sekilde modüllerin birbiri üzerine takilmis yan yüzeyleri üzerinde, modüller birbiri üzerine siralandiginda direk olarak birbirlerine temas eden soketli temas noktalarinin öngörülmüs oldugu bir modüler radyo sistemi ile ilgilidir. Bir temasin direk olarak› birbiri üzerine siralama sirasinda gerçeklestirildigi bu türdeki sistemler ama baslangiçta sözü edilen alçak gerilim akim dagitimi için uygun degildir, çünkü farkli modüllerin istege bagli ve bu sayede esnek temasi gerçeklestirilemez. Bu nedenle sunulan bulusun görevi, bir alçak gerilim sisteminde akim dagitimi için, daha az bir kablo tesisati zahmeti ile kurulabilecek olan, giriste sözü edilen türde bir yerlesimin olusturulmasidir. Bu sirada akim dagitimi esnek olmali ve farkli emniyete alinmis gruplar üzerinde herhangi bir dagilimdaki mümkün oldugu kadar çok bilesenin beslenmesine izin vermelidir. Bu görev, bagimsiz istemlerin özelliklerine sahip bir yerlesim ile çözüme kavusturulmusturu Avantaj saglayan tasarimlari ve gelistirilmis halleri bagli istemlerde açiklanmistir. Baslangiçta sözü edilen türde bulusa uygun bir yerlesim kendisini, en azindan bir besleme nmdülünün, en azindan bir sigorta modülünün ve en azindan bir dagitici modülünün her seferinde, bir pozitif potansiyelin bir enine baglantisi için en az bir baglantiya ve bir` negatif potansiyelin bir` enine baglantisi için en az bir baglantiya sahip olmasi ile gösterir, ki burada sigorta modülü ve dagitici modülü bundan baska, sigorta modülü ile emniyete alinmis potansiyel için en azindan bir baska enine birlestirici için bir baska baglantiya, birinci ve ikinci enine birlestirici üzerinden iletilen her iki potansiyelden en az birisinin en azindan bir baska enine birlestirici üzerinden emniyete alinmis sekilde aktarilmasi için sahiptir, ki burada ilgili enine birlestirici için baglantilar münferit modüllerin gövdeleri üzerinde, kesintisiz uzanan düz bir enine birlestirici ile birbiri ile birlestirilebilecek sekilde bir hizada bulunurlar. Müracaata uygun yerlesimde akim dagitimi için, besleme, emniyete alma, dagitim gibi ihtiyaç duyulan islevler,farkli modüller üzerine dagitilmistir. Beslenen akim için olan enine birlestirici ve emniyete alinan akim için olan bir baska enine birlestirici sayesinde ama modüller birbirleri ile herhangi bir sekilde kombine edilebilir ve bir akim dagitimi zahmetli kablo tesisati olmaksizin olusturulabilir. Bir besleme modülü, dagitici modülü üzerine baglanan bir veya birçok sigorta modülü ile iliskilendirilebilir. Böylece, örnegin bir akim besleme birimine baglanmis olan bir besleme modülünden baslayarak çok sayida münferit emniyete alinmis alt gruplar akim tüketen bilesenler tarafindan beslenebilir. Ilgili enine birlestirici için baglantilar münferit modüllerin gövdesi üzerinde ayni hizada bulundugu için bunlar basit yapilmis ve bu sayede kolay ve esnek bir sekilde uzatilabilen enine birlestiriciler sayesinde birbiri ile birlestirilebilir. Müracaata uygun yerlesimde tercihen enine birlestirici ve gerekli oldugu taktirde en azindan bir baska enine birlestirici dahi önceden belirlenmis ve tüm enine birlestiriciler için ayni yükseklikte bir azami akim yüklenebilirligi ile yapilmistir. Bu durum özellikle, akim besleme biriminin negatif potansiyelini dagitan enine birlestirici için de geçerlidir. Bu yolla, besleme baglantilarindan baslayarak bir akim besleme birimi tarafindan kullanima sunulan tüm akim bir ilave yardimci kablo tesisati olmaksizin dagitilabilir. Yerlesimin tercihen bir tasariminda sigorta modülü en az bir elektronik sigortaya sahiptir. Tercihen sigorta modülü en az bir tane iki kutuplu ayirici sigortaya sahiptir. Kablo tesisatini zahmetini azaltan baska enine birlestiriciler ile iki kutuplu emniyete sahip bir sistem de fazla bir kablo tesisatini zahmeti olmaksizin olusturulabilir. Ek olarak pozitif ve negatif besleme potansiyelinin dagitilmasi ile her sigorta modülü üzerinde iki kutuplu ayrim için ihtiyaç duyulan her iki potansiyel kullanima sunulmus olur. Yerlesimin tercih edilen bir baska tasariminda, dagitici modülü, üzerinden baglanti terminalinin ayrilabilir sekilde enine birlestirici baglantilari ile birlestirildigi bir ayirma elemanina sahiptir. Bu ayirma elemani, örnegin kaldirilabilir bir köprü olarak tasarlanmis olabilir. Bu sirada ayirma tek veya tüm. kutuplu yapilabilir. Bu ayirma elemani, basit bir yolla, beslenecek olan tek bir bileseni veya bir bilesen grubunu örnegin servis amaçlari için akimsiz hale getirebilir. Yerlesimin tercih edilen bir baska tasariminda, besleme modülü bir topraklama baglantisina ve ayirma elemanina sahiptir, ki burada topraklama baglantisi ayirma elemani üzerinden ayrilabilir sekilde enine birlestiricinin baglantilarinin biri ile birlestirilmistir. Birçok alçak gerilim sistemlerinde negatif potansiyel (eksi kutup) bir toprak potansiyeli üzerine verilmistir ki böylece bu durum besleme modülünün toprak baglantisi üzerinden basit bir yola mümkün olur. Ayirma elemani bu sirada, örnegin bakim amaçlari veya izolasyon ölçümlerinin yapilmasi için bu topraklama baglantisinin ayrilmasini mümkün kilar. Yerlesimin tercih edilen bir baska tasariminda, sigorta modülü, bir alarni ve / veya kumanda sinyalinin aktarilmasi amaciyla, bir ilave enine birlestirici için en az bir baglantiya sahiptir. Bu ilave enine birlestirici, alarm ve / veya kumanda sinyallerinin kodlanmis sekilde aktarilabilmesi için öncelikli olarak bir veri busu, özellikle tercihen bir tek tel veri busu olarak yapilmistir. Bu yolla bir veya bir çok sigorta modülünün kumanda ve alarm sinyalleri toplu halde veri busu üzerinden aktarilabilir. Her sigorta modülü üzerinde öngörülmesi ve devreye alinmasi gereken çok sayida münferit kumanda sinyalinin veya alarm sinyalinin yerine böylece kumanda ve / veya alarm sinyali yönünden, basit bir devreye alma, enine birlestirici üzerinden yapilabilir. Kumanda ve ,/ veya alarm sinyallerinin degerlendirilmesi için yerlesim, ilave enine birlestirici için en az bir baglantisi bulunan bir sinyal isleme modülüne, bundan baska, üzerinde veri busu üzerinden alisverisi yapilan alarm ve kumanda sinyallerinin kodu çözülmüs sekilde kullanima sunuldugu alarm ve kumanda sinyali baglantilarina sahip olabilir. Alternatif olarak bir besleme modülü de ilave enine birlestirici için en az bir baglanti ile donatilmis ve alarm ve / veya kumanda sinyali baglantisina sahip olabilir. Besleme modülü ayrica, alarm ve ,/ veya kumanda sinyali baglantilari üzerinde, veri busu üzerinden alisverisi yapilan alarm ve kumanda sinyallerini kodlari açilmis sekilde kullanima sunan bir bus kod. çözüçüsünü içerir. Böylece bir kumanda. ve / veya alarm sinyali devresi bir çok sigorta modülü için bir araya getirilmis sekilde sinyal isleme modülü veya Bu kod çözücüsü ile donatilmis besleme modülü üzerinde gerçeklestirilir. Bulusa uygun yerlesim, asagida 'uygulama örneklerini kullanan sekiller yardimi ile daha yakindan açiklanmistir. Sekillerde, Sekil 1 bir alçak gerilim sistemi içinde akim beslemesi için çok sayida modülün bir yerlesimin bir birinci uygulama örneginin bir sematik tasvirini Sekil 2 akim dagitimi için bir yerlesimin bir sigorta modülünün bir sematik tasvirini, Sekil 3 ila 5 bir alçak gerilimr sistemi içinde akim dagitimi için bir yerlesimin bir baska uygulama örnegini göstermektedir. Sekil 1'de bulunan çizim, bir alçak. gerimin sistemi içinde akim dagitimi için, buradaki çizimde gösterilmis bir tasima rayi üzerine takilabilen çok sayida modülün bir yerlesiminin bir sematik blok tasvirini göstermektedir. Bu yerlesimde, üzerlerinden büyük iletken kesitine sahip birer tek kutuplu. baglanti kablosunun bir akim, besleme biriminden iletilebildigi baglanti terminallerine (6.1 ve 6.2) sahip bir besleme modülü (1) öngörülmüstür. Buradaki çizimde tasvir edilmemis olan akim besleme birimi tercihen yine ayni sekilde bir tasima rayi üzerine yerlestirilebilir ve çikislari üzerinde bir alçak gerilimi, örnegin yaklasik olarak birkaç amper (A) ila yaklasik 100 A kadar bir akim yüklenebilirligine sahip olan 24 Volt (V) kadar bir gerilimi kullanima sunar. Baglanti terminalleri (6.1) (pozitif potansiyel, arti kutup) ve (6.2) (negatif potansiyel, eksi kutup) üzerine verilen akim burada gösterilen yerlesimden çok sayidaki akim tüketicisi bilesen (tüketiciler) üzerine dagitilir. Bu amaç için besleme terminali (l) üzerinde, içine her seferinde modüle dik, yani tasima rayi yönünde uzanan bir enine birlestirici (4.1 veya 4.2) takilmis olabilen enine birlestirici kontaklari olusturulmustur. Bu anlamda, bu enine birlestiriciler (4.1 veya 4.2) her seferinde, "Bus çubugu" olarak da tanimlanabilen örnegin tek kutuplu çubuk seklinde iletkenlerdir. Alternatif, tarak raylari da enine birlestiriciler (4.1 veya 4.2) olarak kullanilabilir. Enine birlestiriciler (4.1 veya 4.2) üzerinden, baglanti terminallerine (6.1 ve 6.2) iletilen potansiyel basit bir sekilde birbiri ardina siralanmis diger modüller üzerine dagitilir. Çizimde tasvir edilen örnekte diger modül olarak, en azindan enine birlestirici (4.1 veya 4.2) üzerinden iletilen her iki potansiyelden birisini emniyete alan, bir sigorta. modülü (2) baglanmistir. Bu sigorta. modülü (2) bir elektronik veya bir elektro mekanik veya bir erimeli sigorta da olabilir Emniyete alinan potansiyel, ondan çikarak bir baska enine birlestirici (7.1) üzerinden diger modüller üzerine dagitildigi, bir baska enine birlestirici baglantisi üzerinde kullanima sunulur. Buradan yola çikarak tasvir edilen örnekte enine birlestiricinin (7.1) pozitif potansiyel için sigorta modülü (2) içinde sigorta üzerinden, enine birlestirici (4.1) ile birlestirilmis oldugu kabul edilebilir. Yani enine birlestirici (7.1) üzerinden pozitif potansiyel (arti kutup) emniyete alinmis olarak aktarilir. Diger enine birlestirici (7.1) de yine ayni sekilde enine birlestirici (4.1 veya 4.2) gibi "Bus çubugu" veya tarak rayi olarak yapilmis olabilir. Sigorta modülü (2) üzerine bir dagitici modülü (3) veya çok sayida dagitici modülleri (3), burada örnek olarak gösterilen dagitici modülleri (3.1, 3.2 ila 3.n) baglanir. Enine birlestirici (4.1, 4.2 ve 7.1) üzerinden emniyete alinmamis potansiyel de, yine ayni sekilde emniyete alinmis potansiyel gibi, kolayca besleme modülünden (1) veya sigorta modülünden (2) dagitici modül (3) üzerine aktarilabilir. Dagitici modülleri (3) her seferinde çift olarak, üzerinde negatif potansiyelin. direk (enine birlestiricinin (4.2) baglantisindan) ve pozitif potansiyelin emniyete alinmis olarak (enine birlestiricinin (7.1) baglantisindan) beslemesi yapilacak bilesenler için kullanima sunuldugu iletken baglantilarina (5.1 ve 5.2) sahiptir. Tasvir edilen uygulama örneginde her seferinde, her dagitici modülü (3) için iletken baglantilarina (5.1 ve 5.2) sahip, sadece bir iletken baglantisi çifti gösterilmistir. Her dagitici modülü ama, birbirine paralel devreye alinmis çok sayida bu türdeki iletken baglantisi (5.1 ve 5.2) çiftine sahip olabilir. Iletken baglantilari (5.1 ve 5.2) örnegin baglanti terminalleri, örnegin Vidali terminaller veya Vidasiz soketli terminaller olarak yapilmis yapilmistir. Ek olarak her dagitici modülde (3) istege bagli olarak, onun üzerinden iletken baglantilarinin (5.1 ve 5.2) enine birlestiriciden (4.2 veya 7.1) ayrilabildigi bir ayirma elemani (8) öngörülmüs olabilir. Bu ayirma elemani (8) örnegin kaldirilabilir bir köprü olarak tasarlanmis olabilir. Bu ayrilma bu sirada tek kutupta veya her kutupta yapilabilir. Bu ayirma elemani (8) basit bir sekilde, sözü edilen bilesenlerden bir tekinin veya bir grup bilesenin örnegin servis amaçlari için akimsiz kalmasini mümkün kilar. Müracaata uygun yerlesimde tüm enine birlestiriciler (4.1, 4.2 ve 7.1) önceden belirlenmis ve tüm enine birlestiriciler için ayni yükseklikte bir azami akim yüklenebilirligi ile yapilmistir. Bu durum özellikle, akim besleme biriminin negatif potansiyelini dagitan enine birlestirici (4.2) için de geçerlidir. Bu yolla, iletken baglantilarindan (5.1 ve 5.2) baslayarak akim besleme birimi tarafindan kullanima sunulan tüm akim bir ilave yardimci kablo tesisati olmaksizin dagitilabilir. Sekil 1'de bulunan çizimde tasvir edilen yerlesim, basit bir sekilde örnegin sag tarafinda, yine enine birlestirici (4.1, 4.2) üzerine baglanmis olan ve üzerine baska dagitici modüllerin (3) baglanabilecegi bir baska enine birlestiriciyi (7.1) kullanima sunan, bir baska sigorta modülü (2) ile tamamlanabilir. Sekil 2'de bulunan çizim, bir besleme modülünün (1), örnegin sekil 1'de bulunan çizime uygun bir yerlesimde kullanim bulan bir özel bir tasarimini göstermektedir. Sekil 2'de bulunan çizimde gösterilen besleme modülü (1), onun üzerinden bir topraklama potansiyelinin besleme modülüne (1) verilebildigi bir topraklama baglantisina (10) sahiptir. Bir ayirma elemani (9) üzerinden, baglanti terminali (6.2) akim beslemesi biriminin negatif potansiyelinin beslenmesi için topraklama baglantisina baglanabilir. Birçok alçak gerilim sistemlerinde negatif potansiyel (eksi kutup) bir topraklama baglantisi üzerine verilmistir, ki bu, besleme modülünün (1) topraklama baglantisi üzerinden basit bir sekilde mümkün olur. Bu sirada ayirma elemani (9) bu topraklama baglantisinin, örnegin bakim amaçlari veya izolasyon ölçümlerinin yapilmasi için ayrilmasini mümkün kilar. Alternatif, olarak bu ayirma elemani bir sabit, ayrilmaz elektrik baglantisi ile degistirilmis de olabilir. Sekil 3'de bulunan çizim, bir alçak gerilim sisteminde akim dagitimi için, sekil 1'de bulunan çizim ile karsilastirilabilir, bir yerlesimi göstermektedir. Temel yapisi ile ilgili olarak sekil 1'de bulunan tasarimlara atifta bulunulabilir. Sekil 1'de bulunan uygulama örneginden farkli olarak sigorta modülünün (2) sekil 1'de tasvir edilen yerlesim, üzerinde bir ayrilmanin hem pozitif hem de negatif potansiyelde yapilabildigi bir tüm kutuplu sigorta olarak yapilmistir. Buna uygun olarak, akim beslemesinin sadece emniyete alinmis arti kutbu enine birlestirici (7.1) üzerinden aktarilmayip aksine akim beslemesinin emniyete alinmis bir eksi kutbu da bir ikinci baska enine birlestirici (7.2) üzerinden aktarilabilir. Dogal olarak burada, diger enine birlestiricilerinin (7.1 ve 7.2) yerlesiminin tasvir edilen örnekte her ikisinin sekilde modülün alt kisminda konumlandirilmis olmasi sadece örnek olmasi içindir. Burada yine ayni sekilde, diger enine birlestiricinin (7.1) enine birlestiriciye (4.1) komsu ve diger enine birlestiricinin (7.2) enine birlestiriciye (4.2) komsu olacak sekilde yerlestirilmesi de mümkündür. Tasvir edilen ayirma elemanlari (8) sekil 1'de açiklandigi gibi, iletken baglantilari (5.1 ve .2) üzerindeki bir veya hatta her iki potansiyelin ayrilmasi için yagilmis olabilir. Sekil 4'de bulunan çizim, bir alçak gerilim sisteminde akim dagitimi için, bir baska yerlesimi göstermektedir. Bu örnekte ayrica, bir sigorta modülüne (2) baglanmis olan bir besleme modülü (l) öngörülmüstür. Bu sigorta modülüne (2) baglanan dagitim modülleri (3) (sekil 1, 3 benzer sekilde) bu uygulama Örneginde daha detayli bir görünüm nedenleri ile tasvir edilmemistir. Bu uygulama örneginde sigorta modülü (2) bir kumanda ve / veya alarm fonksiyonu ile donatilmistir. Teknigin günümüz kosullarindan bilinen sigorta modülleri bu amaç için, üzerinden bir kumanda sinyalinin iletilebildigi ve bir alarm sinyalinin verilebildigi ayri bir baglanti kontagina sahiptir. Müracaata uygun sistemde, üzerinden sigorta modülünün hem kumanda hem de alarm sinyallerinin gönderilebildigi veya alinabildigi bir ilave enine birlestirici (12) türünde bir bus hatti öngörülmüstür. Özellikle tercihen bu bus hatti bir tek tel bus olarak yapilmistir, ki bu sayede sadece tasvir edilen ilave enine birlestiriciye (12) ihtiyaç duyulur. Bus sinyallerinin kodunun çözülmesi için, ilave enine birlestirici (12) üzerinden sigorta modülüne (2) baglanmis olan ve alarm ve / veya kumanda sinyali baglantilari (13) üzerinde alarm ve / veya kumanda sinyallerini kodu çözülmüs sekilde kullanima sunan bir sinyal isleme modülü (ll) öngörülmüstür. Sekil 5'de bulunan çizim, bir alçak gerilim sisteminde akim dagitimi için, sekil 4'de bulunan çizime alternatif bir yerlesimi göstermektedir. Bu uygulama örneginde bir bus sinyalinin kodunun çözülmesi ayri bir sinyal isleme modülünde (11, bkz. sekil 4) degil, aksine entegre edilmis bir bus kodu çözücüsüne (14) sahip bir besleme modülü (1) içinde gerçeklestirilir. Böyle bir besleme modülü (1) o zaman ilaveten enine birlestirici (12) için bir baglantiya ve hatta alarm ve / veya kumanda sinyali baglantilarina (13) sahiptir. Burada, sekil 4'de bulunan çizimde tasvir edilen kumanda sinyali isleme modülünün (11) veya sekil 5'de bulunan çizimde tasvir edilen besleme modülünün (1) bunun için entegre edilmis bir bus kodu çözücüsü (14) ile donatilmis olmasi, alarm ve / veya kumanda sinyallerini, hepsi birbirine ve sinyali isleme modülüne (11) veya entegre edilmis bir bus kodu çözücüsüne (14) sahip besleme modülüne (1) ilave enine birlestirici (12) üzerinden baglanmis olan çok sayida sigorta modülünün (2) islemesi özellikle avantaj saglar. Bus sistemi olarak örnegin bir ek tel (1 wire) CAN (controller area network) Bus kullanilabilir. TR TR TR TR TR