TARIFNAME AS ve AT valfi test tezgâhi Teknik Alan Bulus, tramvay araçlarinin fren sisteminde kullanilan AS ve AT ve farkli tipteki valflerin test edilmesi amaciyla kullanilan test tezgâhi ile ilgilidir. Bulus özellikle, AS ve AT valflerinin girisindeki ve çikisindaki basinç degerlerinin ve valften geçen akiskanin debi degerlerinin ölçülerek valf arizalarinin giderilmesini ve kullanilabilir hale getirilmesini saglayan test tezgâhi ile ilgilidir. Teknigin Bilinen Durumu Tramvay araçlarinin fren sisteminde kullanilan hidrolik güç ünitesi içinde 2 yollu ve 2 konumlu ve akim kontrolü ile çalisan AS ve AT valfleri bulunmaktadir. Bu valfler oransal valf türünde olup, frenleme aninda ve tren çözme aninda basincin dengelenmesini saglamaktadir. AS ve AT valflerinin tamir edildikten sonra tekrar kullanilabilmesi için prosedürde tanimlanan testlerinin yapilmasi gereklidir. Söz konusu testler yapilamadiginda valfler atil olmakta ve maddi kayiplar yasanmaktadir. Mevcut teknikte sadece bir araç tipine göre hizmet veren uygulamalar kullanilmaktadir. Ancak söz konusu uygulamalarda tek tipte valfler için yüksek maliyetli ölçümler saglanmaktadir. Bu nedenle teknigin bilinen durumunda arizali AS ve AT valflerinin tramvay araçlarinda tekrar kullanilmasi için test edilmesini saglayan bir yapilanmaya ihtiyaç dogmustur. Literatürde yapilan arastirmada teknigin bilinen durumuna bir örnek olarak TR2019/21764 numarali doküman gösterilebilir. Bahsi geçen doküman, fren sistemlerinin test edilmesinde kullanilmak üzere bir test aparati ile ilgilidir. Söz konusu bulusta, tasitlarda özellikle hava tahrikli fren sistemlerinin test edilmesinde kullanilmak üzere hava tedarik elemani ve tren körügü arasinda konumlanabilen bir test aparatindan bahsedilmektedir. Bahsi geçen test aparati ile fren sisteminin frenleme için önceden belirlenen bir basinçta tutulmasi saglanmis olup, tramvay araçlarinin fren sisteminde kullanilan AS ve AT valflerinin test edilmesi mümkün degildir. Sonuç olarak yukaridaki problemlerin varligi ve mevcut çözümlerin yetersizligi, ilgili teknik alanda bir gelistirme yapmayi zorunlu kilmistir. Bulusun Amaci Mevcut bulus yukarida bahsedilen dezavantajlari ortadan kaldiran ve ilgili teknik alana yeni avantajlar getiren AS ve AT valfi test cihazi ile ilgilidir. Bulusun ana amaci, AS ve AT valflerinin girisindeki ve çikisindaki basinç degerlerinin ve valften geçen akiskanin debi degerlerinin ölçülerek valf arizalarinin giderilmesini ve kullanilabilir hale getirilmesini saglayan bir test tezgâhi ortaya koymaktir. Bulusun amaci, arizali AS-AT valflerinin tramvay araçlarinda tekrar kullanilmasini saglamaktir. Bulusun bir diger amaci, AS ve AT ve farkli tipteki valflerin düsük maliyetle ölçülmesini saglamaktir. Yukarida belirtilen ve detayli anlatimdan çikabilecek tüm amaçlari yerine getirebilmek üzere bulus; tramvay araçlarinin fren sisteminde kullanilan AS-AT valfi ve farkli tipteki valflerin test edilmesi amaciyla kullanilan ve AS-AT valfinin girisindeki ve çikisindaki basinç degerlerinin ve AS-AT valfinden geçen akiskanin debi degerlerinin ölçülerek AS-AT valf arizalarinin giderilmesini ve kullanilabilir hale getirilmesini saglayan test tezgâhi olup, - AS-AT valfini test eden ve AS-AT valfine gelen basinci açip kapatan birinci vana, ikinci vana ve üçüncü vana, AS-AT valfinin oransal kontrolünü saglayan S anahtari, AS-AT valfinin test esnasinda basincinin ayarlanmasini saglayan ayar valfi ve basincin ölçülmesini saglayan manometreye sahip HPU (Hidrolik Güç Ünitesi), - HPUlda pompa motorunu besleyen güç kaynagi, - AS-AT valfine istenilen akim degerinin verilmesini saglayan akim düzenleyicili güç kaynagi, - test tezgâhi üzerine basinç ve akis göstergelerinin baglanmasini saglayan klemens kutusu - test tezgahinda AS-AT valfinin basinç, debi degerlerinin okunmasini saglayan LCD ekran içermesi ile ilgilidir. Bulusun yapisal ve karakteristik özellikleri ve tüm avantajlari asagida verilen sekiller ve bu sekillere atifIar yapilmak suretiyle yazilan detayli açiklama sayesinde daha net olarak anlasilacaktir. Bu nedenle degerlendirmenin de bu sekiller ve detayli açiklama göz önüne alinarak yapilmasi gerekmektedir. Bulusun Anlasilmasina Yardimci Olacak Sekiller Sekil 1a: Bulus konusu test tezgahinin ön görünümüdür. Sekil 1b: Bulus konusu test tezgahinin yan görünümüdür. Sekil 1c: Bulus konusu test tezgahinin üst görünümüdür. Sekil 2: Bulus konusu test tezgahina ait HPU (Hidrolik Güç Ünitesi) hidrolik devre semasidir. Parça Referanslarinin Açiklanmasi 11. Birinci vana 12. Ikinci vana 13. Üçüncü vana 14. Ayar valfi . Manometre . Güç kaynagi . Akim düzenleyicili güç kaynagi 40. Klemens kutusu 50. LCD ekran V. AS-AT valfi Bulusun Detayli Açiklamasi Bu detayli açiklamada, bulus konusu test tezgahinin tercih edilen alternatifleri, sadece konunun daha iyi anlasilmasina yönelik olarak ve hiçbir sinirlayici etki olusturmayacak sekilde açiklanmaktadir. Sekil 1a, 1b ve 1c'de bulusa konu test tezgahinin görünümleri verilmistir. Buna göre test tezgâhi en temel halinde; AS-AT valfini (V) test eden HPU (Hidrolik Güç Ünitesi) (10), HPUlda (10) pompa motorunu besleyen güç kaynagi (20), AS-AT valfine (V) istenilen akim degerinin verilmesini saglayan akim düzenleyicili güç kaynagi (30), test tezgahi üzerine basinç ve akis göstergelerinin baglanmasini saglayan klemens kutusu (40), test tezgahinda AS-AT valfinin (V) basinç, debi degerlerinin okunmasini saglayan LCD ekran (50) içermektedir. Bulusa konu test tezgahinda AS-AT valfinin (V) testi HPU (Hidrolik Güç Ünitesi) (10) vasitasiyla yapilmaktadir. Söz konusu HPUlda (10), pompa motoru güç kaynagindan AS-AT valfini (V) test eden HPU (10), AS-AT valfine (V) gelen basinci açip kapatan birinci vana (11), ikinci vana (12) ve üçüncü vana (13) olmak üzere kontrol vanalarina sahiptir. AS-AT valfinin (V) oransal kontrolü S anahtari vasitasiyla saglanmaktadir. AS-AT valfinin (V) test esnasinda basinci ise ayar valfi (14) ile ayarlanmakta ve manometre (15) ile ölçülmektedir. AS-AT valfine (V) istenilen akim degeri akim düzenleyicili güç kaynagi (30) ile verilmektedir. Akim düzenleyicili güç kaynagi (30), 24VDC/2A gücündedir. Test tezgâhi üzerine basinç ve akis göstergeleri, klemens kutusu (40) vasitasiyla baglanmakta ve test tezgahinda AS-AT valfinin (V) basinç, debi degerleri LCD ekran (50) üzerinden okunmaktadir. Sekil 21de HPU (Hidrolik Güç Ünitesi) (10) hidrolik devre semasi görülmektedir. Test islemi için AS-AT valfi (V) HPUlya (10) baglanmaktadir. Baslangiç sartlarinda HPUlda (10), birinci vana (11) ve ikinci vana (12) kapali, üçüncü vana (13) açik ve manometrede (15) okunan basinç 0 bar, 8 anahtari açik ve ampermetre 0A olmalidir. Basinç testi için kontrol valfinin ayar civatasi sonuna kadar gevsetilir. Birinci vana (11) açilir ve ikinci vana (12) kapatilir. Basinç, ayar valfi (14) ile 240 bara ayarlanir. Bir dakika boyunca herhangi bir sizinti gözlemlenmemelidir. Bu asama tamamlandiktan sonra basinç, ayar valfi (14) ile 0 bara ayarlanir. AS-AT valfini (V) ayarlamak için ikinci vana (12) açilir ve S anahtari kapatilir. AS-AT valfinin (V) basinç ve akim degeri ayarlanarak valf ayari ve kontrolü yapilir. Kontrol tamamlandiktan sonra 8 anahtari açilir ve akim degeri 0A olarak okunur. Sizinti testi için ikinci vana (12) kapatilir, üçüncü vana (13) açilir. Basinç, ayar valfi (14) ile 160 bara ayarlanir. AS-AT valfinin (V) bir dakika boyunca sizintisi 20 damladan daha fazla olmamalidir. Sizinti testi tamamlandiktan sonra basinç 0 bara indirilir, baslangiç sartlarina dönülür ve AS-AT valfi (V) test tezgahindan sökülerek etiketi yapistirilir. TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR