TARIFNAME BIR DÖNER KANATLI HAVA ARACI Bu bulus, döner kanatli hava araçlarinda kullanilan rotor fren sistemleri için olusturulan mekanik frenleme mekanizmasi ile ilgilidir. Döner kanatli hava araçlari, uçaklardan farkli olarak hem tasima hem itki ve hem de kontrol elemani olarak rotoru kullanmaktadir. Rotorun dönme hareketi neticesinde helikopterler havada askida kalabilmekte ancak oldukça yüksek güç tüketimine sahip olmaktadir. Uçaklarda ise tasima kanat aerodinamigi ile saglanmakta, gövde sürüklemesini yenecek itkiyi saglamak için güç harcanmaktadir. Pal üzerinde akis, helikopter düsey yönde uçus yaparken palin dönmesiyle yüksek hizlara ulasir. Helikopter palini uçak kanadi seklinde kullanmak için rotor durdurulduktan sonra ters açida kalan palin 180 derece çevrilerek akisa göre olmasi gereken konuma getirilmesi gerekmektedir. Bu yapisal açidan zorlu, kararlilik açisindan riskli ve kontrol açisindan karmasik bir eylemdir. Eliptik kanatçiklar, hem firar kenarinda hem de hücum kenarinda ayni geometriye sahip olduklarindan palin çevrilmesine gerek kalmadan sadece açinin düzeltmesi ile gerekli konuma kolaylikla getirilebilir. Normal kanatçiga benzer sekilde kamburluk ve kalinlik orani degisimi pal boyunca optimize edilerek en uygun pal geometrisini elde etmek mümkün olabilmektedir. Teknigin bilinen durumuna dâhil olan U83246862A2 numarali Amerika Birlesik Devletleri patent dokümaninda, hava aracinda yeterli bir ileri uçus modu elde edildiginde, motorlar ve pervaneler tarafindan sürdürülen, rotor hizi, rotor tahrik güç araçlarinin uygun kontrolü ve hava aracinin hareketi yoluyla yavaslatildigi açiklanmaktadir. Hava aracinin içerdigi frenleme sisteminde yer alan pompa ile rotor hizi tarafindan kontrol edilmesi açiklanmaktadir. Teknigin bilinen durumuna dâhil olan CN111470039A numarali Çin Halk Cumhuriyeti patent dokümaninda, kademeli pervaneleri olan bir agir hizmet döner kanatli hava tasiti için uygun bir rotor kontrol sistemi açiklanmaktadir. Hava tasitinda, bir üst pervane sistemi ve bir alt pervane sisteminden olusan kademeli bir pervane sistemi benimsenmekte ve asansör tipi yardimci pervane açiklanmaktadir. Teknigin bilinen durumuna dâhil olan US701414282 numarali Amerika Birlesik Devletleri patent dokümaninda, sürtünmeyi azaltan bir kanatçiga sahip rotor kanatli hava tasiti açiklanmaktadir. Hava tasitinda bir aparat ile lineer ve/veya döner uçus sirasinda rotor/ paller üzerindeki sürtünmeyi avantajli bir sekilde azaltabildigi açiklanmaktadir. 5325ITR Bu bulusla gelistirilen bir döner kanatli hava araci, hem düsey yönde inis kalkis yapan helikopter kabiliyetleri olan, hem de havada uçak gibi süzülmek sureti ile daha uzun süre havada kalmak ve havada daha hizli yol almak amaciyla dönen rotoru havada durdurarak kanat gibi davranmasini saglamaktir. Pal üzerindeki kanatçiklar ile hava sürüklemesi olusturarak hemen hemen tamamen mekanik etkilerle frenleme saglamaktadir. Bulusun bir baska amaci, döner kanatli hava araçlari için modüler ve esnek bir frenleme mekanizmasi saglamaktir. Bulusun amacina ulasmak için gerçeklestirilen, ilk istem ve bu isteme bagli istemlerde tanimlanan döner kanatli hava araci, bir gövde, gövde üzerinde yer alan ve gövdenin hareketi için yakiti kullanarak çalisan, hava araci uçusu için gerekli kuvveti üreten en az bir motor içermektedir. Gövdenin kalkis hareketi sirasinda, havalanabilmesi için gerekli aerodinamik tasima kuvveti olusturan en az bir rotor içermektedir. Rotor ile motor baglantili olarak çalismaktadir. Motor tarafindan tetiklenen ve rotordan uzandigi eksen etrafindan dönen en az bir saft içermektedir. Gövdenin disina dogru uzanan ve uzandigi eksenin etrafinda dönme hareketi yapan rotora ve safta bagli olan, rotorun uzandigi eksenin etrafinda rotorla beraber dönme hareketi yapan ve böylece gövdeyi tasiyabilecek gerekli kuvveti elde edebilen en az iki pal içermektedir. Pal üzerinde yer alan, hareket etmesiyle rotora sürükleme kuvveti saglayan en az bir kanatçik içermektedir. Kanatçiklar, pal üzerinde yüzey ile örtüsen formda oldugu bir kapali konum ve yüzeyden disari dogru uzandigi ve hava ile karsilikli kalacak sekilde hareketlendirilerek açildigi bir açik konum, kanatçigin kapali konumdan rotorun hareketi ile lineer bir sekilde hareket ederek palden disari dogru uzandigi ve rotor sürükleme kuvvetini arttirdigi bir açik konum, kanatçigin kapali konum ve/veya açik konuma geçmesini saglayarak rotor hizinin kullanici tarafindan ayarlanmasina olanak saglayan, rotor ile baglantili olarak gövde üzerinde yer alan en az bir fren sistemi içermektedir. Bulus konusu döner kanatli hava araci, palin dönüs hareketi ile bagli olarak hareket eden en az bir eleman içermektedir. Eleman saft tarafindan tetiklenmektedir. Eleman palin dönüs hareketine bagli olarak saft dönüs hizindan farkli bir tork ile dönüs hareketini yapmaktadir. Kanatçiklarin açik konum ve/veya kapali konuma gelmesi, elemanin hemen hemen tamamen mekanik olacak sekilde dönüs hareketi ile yapilmaktadir. Kanatçiklarin açik konum ve/veya kapali konumda olma durumu rotorun dönüs hareketi ile orantilidir. Içerisinde elemanin konumlandigi ve saft ile baglantili sekilde yer alan en az bir kanatçik mekanizmasi içermektedir. Fren sistemi tarafindan tetiklenerek kullanici tarafindan önceden belirlenen devirde, rotordan aldigi tork ile tetiklenerek kanatçiklarin dönme yönüne göre açik konum 5325ITR ve/veya kapali konuma gelerek, kapali açik konumda olan kanatçigin hava araci ileri hareketine ve dönme yönüne göre kuvvet olusturarak hizi azalan ve devirleri ölçerek fren olusturan kanatçik mekanizmasi içermektedir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, fren sisteminden aldigi torku safta ileten en az bir pin içermektedir. Pin, fren sistemi ile baglantili olacak sekilde kanatçik mekanzimasi içerisinde yer almaktadir. Döner kanatli hava araci, bir ucu saft ile bir ucu pin ile baglantili olan en az bir tabla içermektedir. Tabla, saft ile pin arasinda tork aktarimi için yer almaktadir. Eleman ile tabla baglantili olacak sekilde kanatçik mekanizmasi içerisinde yer almaktadir. Tablanin dönüs hareketi yapabilmesi için, elemanin pine yakinlasip uzaklasacak sekilde serbest dönüs hareketi yapmasini içermektedir. Saft tarafindan tetiklenen eleman, kanatçiklarin açik konum ve/veya kapali konuma gelmesiyle rotor hizini kademeli olarak azaltilmasini içermektedir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, tabladan gelen hareketi kanatçiklara aktaran en az bir çubuk içermektedir. Çubuk, tablaya en azindan kismen temas edecek sekilde saft içerisinde yer almaktadir. Tabla, pine göre egimli olacak sekilde kanatçik mekanizmasi içerisinde yer almaktadir. Tablanin bir tarafi yukaridayken bir tarafi asagida kalacak sekilde egimli formda konumlanmaktadir. Tabla, elemandan gelen serbest dönüs hareketini saft vasitasiyla kanatçiklara aktarmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, kanatçiklarin, paller üzerine çikarilabilir sekilde takilmasi için mil içermektedir. Miller, paller üzerinde çikarilabilir sekilde yer almaktadir. Döner kanatli hava araci, bir ucu safta bir ucu mile bagli olacak sekilde yer alan, safttan aldigi tork kuvvetini millere iletilmesini saglayan en az bir dikey iletim parçasi içermektedir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, kanatçiklari açik konumda tutmak için her bir kanatçik için en az bir destek kolu içermektedir. Destek kolu, mil baglantili olacak sekilde pal üzerinde yer almaktadir ve gelen torkun aktarimi için kullanilmaktadir. Destek kolunun, kapali konumdan açik konuma (O) gelmesi için içerisinde sikisma enerji depolayan, pal üzerinde kanatçik ile baglantili olacak sekilde yer alan her bir kanatçik için en az bir yay içermektedir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, tabladan fren sisteminde dogru uzanan pin içermektedir. Üzerinde basma enerjisi depolayan, pin ile baglantili olacak sekilde, pini çevreleyen en az bir pin yayi içermektedir. Pin üzerinde yer alan, kendi ekseni etrafinda dönerek tork olusturan en az bir rulman içermektedir. Tablaya, bagli oldugu eksende yakinlasip uzaklasacak sekilde hareket eden en az bir plaka içermektedir. Tabla pin 5325ITR üzerinde, pini çevreleyecek sekilde konumlandirilmistir. Bir ucu rulmana bir ucu plakaya bagli olacak sekilde rulman ve plaka arasinda yer alan en az bir tel içermektedir. Döner kanatli hava araci, tel üzerinde kullanici tarafindan önceden belirlenen bir bölgede yer alan ve tablanin dönme hareketi yapabilmesi amaciyla plakanin agirligiyla olusturdugu kuvvet sonucunda merkezkaç kuvvetine maruz kalarak tablanin, rotora göre dikey yönde hareketini Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, bir ucu plakaya bir ucu fren sistemine bagli olan, üzerinde bulunan makara yardimiyla, fren sisteminden gelen kuvvet hareketini ileten en az bir iletim elemani içermektedir. Tablanin dikey yönde, safta dogru yukari çikarilmasiyla aktif hale gelen fren sistemi, merkezkaç kuvvetiyle telin üzerinde konumlandirilan elemanin, telin üzerinde konumlandirilmasiyla birinci konuma (I) gelen tablanin, plaka vasitasiyla kapali konumda (C) olan kanatçiklarin pal dönme hizinin azaltilmasiyla saftin merkezkaç kuvvetinin yavaslamasi ve plakanin asagi dogru hareket ederek dönme devrini azaltmasi vasitasi ile aktif hale gelerek rotorun hizini yavaslatan Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, helikopter formu gibi pallerin dönerek rotorun çalisip uçtugu hal (hidrolik motoru 0 pozisyonu), - Havada iken uçak konumuna geçis yapmasi, - Transmisyon kavramasinin açilmasi ile ana rotora kuvvet iletiminin kesilmesi, - Transmisyon içindeki tablanin yukari itilmesi, - Tablaya temas eden sag ve sol çubuklarin esitlenerek kanatçigin açilmasi, - Dönme ile kanatçiklarin aç-kapa yaparak rotoru frenlemesi, - Devirin kullanici tarafindan belirlenen bir degerin altina düsmesi ile mekanik fren mekanizmasinin tahrik edilmesi, - Devrin kullanici tarafindan belirlenen bir ikinci degerin altina düsmesi ile geldiginde, pal ve kanatçik formlarinin sabitlenmesi ile frenlemenin saglanmasi islem adimlarini içermektedir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, tabla üzerinde ve tabladan iletilen hareketin kanatçiklara aktarilmasini saglayan saft içermektedir. Saft üzerinde yer alan çubuklarin tabla üzerinde kayarak hareketine olanak saglayan en az bir tabla yatagi içermektedir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, eliptik kesit formuna sahip pal içermektedir. Paller ile yüzeyi kapali pozisyonda hemen hemen tamamen örtüsen kanatçiklar içermektedir. 5325ITR Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, daire formunda olan tabla ve daire formunda olan plaka içermektedir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci, küresel forma sahip eleman içermektedir. Bu bulusun amacina ulasmak için gerçeklestirilen döner kanatli hava araci ekli sekillerde gösterilmis olup, bu sekillerden; Sekil 1 - Döner kanatli hava araci sematik görünümüdür. Sekil 2 - Pal sematik görünümüdür. Sekil 3 - Pal sematik görünümüdür. Sekil 4 - Tansmisyon sematik görünümüdür. Sekil 5 - Kanatçik mekanizmasi (8) sematik görünümüdür. Sekil 6 - Birinci konuma (I) sahip tabla sematik görünümüdür. Sekil 7 - Kapali konuma (C) sahip kanatçik sematik görünümüdür. Sekil 8 - Açik konuma (O) sahip kanatçik sematik görünümüdür. Sekillerdeki parçalar tek tek numaralandirilmis olup bu numaralarin karsiliklari asagida verilmistir. 1 Döner kanatli hava araci 2 Gövde 3. Rotor 4 Saft 401. Çubuk 501. Kanatçik Fren sistemi Eleman Kanatçik mekanizmasi 101. Tabla yatagi 4599°N97 5325ITR 11. Mil 12. Dikey iletim parçasi 13. Destek kolu 14. Yay . Pin yayi 16. Rulman 17. Plaka 18. Tel 19. Iletim elemani (0) Açik konum (C) Kapali konum (I) Birinci konum Döner kanatli hava araci (1), bir gövde (2), gövde (2) üzerinde yer alan, hava araci uçusu için gerekli kuvveti üreten en az bir motor (M), gövde (2) içerisinden disari dogru uzanan, motor (M) ile baglantili olacak sekilde kendi ekseni etrafinda dönebilir sekilde yer alan bir rotor (3), rotordan (3) disari dogru uzanan, motor (M) tarafindan tetiklenerek rotordan (3) uzandigi eksen etrafindan dönerek hareket eden en az bir saft (4), saft (4) ile baglantili olarak yer alan ve saft (4) tarafindan tetiklenerek hareket eden en az iki pal (5), pal (5) üzerinde yer alan, hareket etmesiyle rotora (3) sürükleme kuvveti saglayan en az bir kanatçik (501), kanatçigin (501) hemen hemen tamamen pal (5) aerodinamik yüzeyi ile örtüstügü bir kapali konum (C), kanatçigin (501) kapali konumdan (C) rotorun (3) hareketi ile lineer bir sekilde hareket ederek palden (5) disari dogru uzandigi ve rotor (3) sürükleme kuvvetini arttirdigi bir açik konum (O), kanatçigin (501) kapali konum (C) ve/veya açik konuma (O) geçmesini saglayarak rotor (3) dönme hizinin kullanici tarafindan ayarlanmasina olanak saglayan, rotor (3) ile baglantili olarak gövde (2) üzerinde yer alan en az bir fren sistemi (6) içermektedir. Bulus konusu döner kanatli hava araci (1), palin (5) dönüs hareketine bagli olacak sekilde ve saft (4) tarafindan tetiklenerek saft (4) dönüs hizindan farkli bir hizda hareket eden en az bir eleman (7), elemanin (7) dönüs hareketi ile rotor (3) hareketine göre kanatçiklarin (501) açik konum (O) ve/veya kapali konuma (C) gelmesini hemen hemen tamamen mekanik etkilerle saglayan, saft (4) ile baglantili olacak sekilde, içerisinde elemanin (7) yer aldigi en az bir kanatçik mekanizmasi (8) içermektedir. (Sekil -1, Sekil -7, Sekil -8) 5325ITR Hava araçlarinda bulunan bir gövde (2), hava araci uçusu için gerekli kuvvetin motor (M) tarafindan üretilmesi saglanmaktadir. Gövdeden (2) disari dogru boylu boyunca uzanan, güç aktarimi yaparak ekseni etrafinda dönen en az bir rotor (3), rotordan (3) disari dogru uzanan, motor (M) tarafindan tetikIenerek rotordan (3) uzandigi eksen etrafindan dönerek hareket eden en az bir saft (4) içermektedir. Rotorun (3) aktardigi güç ile rotor (3) ekseni etrafinda dönen en az iki palin (5) aerodinamik kuvvetleri sagIayabiImesi ile gövdenin (2) tasinarak uçuruImasi saglanmaktadir. Pal (5) üzerinde yer alan, hareket eden kanatçiklar (501) sayesinde rotora (3) sürükleme kuvveti saglanmaktadir. Kanatçigin (501) hemen hemen tamamen pal (5) aerodinamik yüzeyi ile örtüstügü bir kapali konum (C), kanatçigin (501) kapali konumdan (C) rotorun (3) hareketi ile lineer bir sekilde hareket ederek palden (5) disari dogru uzandigi ve rotor (3) sürükleme kuvvetini arttirdigi bir açik konum (O), kanatçigin (501) kapali konum (C) ve/veya açik konuma (O) geçmesini saglayarak rotor (3) dönme hizinin kullanici tarafindan ayarlanmasi fren sistemi (6) tarafindan saglanmaktadir. Pal (5) üzerindeki kanatçiklar (501) ile açik konumda (0) hava sürüklemesi olusturarak frenleme saglanmaktadir. Palin (5) dönüs hareketine bagli olacak sekilde ve saft (4) tarafindan tetikIenerek saft (4) dönüs hizindan farkli bir hizda hareket eden elemanin (7) dönüs hareketi sayesinde rotor (3) dönme hareketine göre kanatçiklarin (501) açik konum (O) ve/veya kapali konuma (C) gelmesi hemen hemen tamamen mekanik etkilerle olmasi saglanmaktadir. Saft (4) ile baglantili olacak sekilde, içerisinde elemanin (7) yer aldigi en az bir kanatçik mekanizmasi (8) içermektedir. Kanatçik mekanizmasi (8) sayesinde, dönmeye devam eden pali (5) durdurmak amaci ile ileri giden hava aracinda, pal (5) ilerleyen tarafinda (advanced side) kanatçiklarin (501) açilarak ileri yönde hareketinden olusan hava akisini sürükleme yaratarak rotor (3) için kademeli fren olusumu saglanmaktadir. Pal (5) dönüsü sirasinda pali (5) gerileyen tarafa geldiginde kanatçiklarin (501) kapatilarak ters yöndeki akisin pali (5) hizlandirmasinin önüne geçilmesi saglanmaktadir. Kanatçiklarin (501) rotor (3) etrafinda dönerken periyodik olarak açik konum (O) ve kapali konuma (C) gelmesi ile rotor (3) için frenleme olusumu saglanmaktadir. Kanatçiklar (501) tekli veya çiftli sistemler seklinde konumlandirilabilmektedir. (Sekil -1) Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), kanatçik mekanizmasi (8) içerisinde fren sistemi (6) ile baglantili olacak sekilde yer alan, fren sisteminden (6) aldigi torku safta (4) ileten en az bir pin (9), bir ucu safta (4) bir ucu pine (9) bagli olacak sekilde saft (4) ile pin (9) arasinda yer alan ve tork aktarimina olanak saglayan en bir tabla (10), tabla (10) ile baglantili olacak sekilde yer alan tablanin (10) dönme hareketi yapabilmesi için pine (9) yaklasip uzaklasacak sekilde serbest dönüs hareketi ile saft (4) tarafindan 5325ITR tetiklenerek kanatçiklarin (501) açik konum (O) ve/veya kapali konuma (C) gelmesini saglayarak rotor (3) hizini kademeli olarak azaltan eleman (7) içermektedir. Tablanin (10) dönmesi ile elemanin (7) agirligi nedeni ile merkezkaç kuvvetine maruz kalip yukari yönlü hareket etmesi saglanmaktadir. (Sekil -4) Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), saft (4) içerisinde yer alan, tabladan (10) gelen hareketi kanatçiklara (501) aktaran en az bir çubuk (401), pin (9) ile baglantili olacak sekilde pine (9) göre egimli olarak yer alan, bir tarafi yukaridayken bir tarafi asagida kalacak sekilde hareket eden bu sayede elemandan (7) gelen serbest dönüsü çubuklar (401) ile kanatçiklara (501) aktaran tabla (10) içermektedir. Egimli durusa sahip tabla (10) sayesinde elemandan (7) gelen merkezkaç ile olusan dönüs hareketinin çubuklar (401) ile kanatçiklara (501) aktarilmasi saglanmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), kanatçiklarin (501) paller (5) üzerinde çikarilabilir sekilde takilmasina olanak saglayan, paller (5) üzerinde yer alan en az bir mil (11), saft (4) ve mil (11) ile temas edecek sekilde yer alan, safttan (4) aldigi tork kuvvetinin millere (11) iletilmesini saglayan en az bir dikey iletim parçasi (12) içermektedir. Miller (11) sayesinde kanatçiklarin (501) pal (5) üzerinde takilip çikarilmasi saglanmaktadir. Dikey iletim parçasi (12) sayesinde saftan (4) gelen tork millere (11) iletilmesi ve bu sayede kanatçiklarin (501) hareket etmesi saglanmaktadir. (Sekil -3) Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), pal (5) üzerinde, mil (11) ile baglantili olacak sekilde yer alan, safttan (4) gelen torkun iletilmesini saglayarak kanatçigi (501) açik konumda (O) tutan en az bir destek kolu (13), kanatçigin (501) açik konuma (O) gelmesini sikisma enerjisi ile saglayan, pal (5) üzerinde yer alan en az bir yay (14) içermektedir. Destek kolu (13) sayesinde kanatçiklar (501) açik konumda (O) iken sabitlenmesi saglanmaktadir. Yay (14) sayesinde sikistirma ile depoladigi enerjinin açiga çikmasiyla kanatçiklarin (501) açilmasi saglanmaktadir. (Sekil -2) Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), tabladan (10) fren sistemine (6) dogru uzanan pin (9), pin (9) üzerinde yer alan, üzerinde enerji depolayan en az bir pin yayi (15), pin (9) üzerinde yer alan en az bir rulman (16), pin (9) üzerinde tablaya (10) yaklasacak veya uzaklasacak sekilde hareket edebilen en az bir plaka (17), bir ucu rulmana (16) bir ucu plakaya (17) bagli olacak sekilde rulman (16) ve plaka (17) arasinda yer alan en az bir tel (18), tel (18) üzerinde kullanici tarafindan önceden belirlenen bir bölgede yer alan ve tablanin (10) dönme hareketi yapabilmesi amaciyla plakanin (17) agirligiyla olusturdugu kuvvet sonucunda merkezkaç kuvvetine maruz kalarak tablanin (10) rotora (3) göre dikey yönde hareketini saglayan eleman (7) içermektedir. Kanatçik mekanizmasi (8) içerisinde pin 5325ITR (9), pin (9) üzerinde pin yayi (15) ve rulman (16) bulunmaktadir. Eleman (7) ayni zamanda pinin (9) üzerinde dikey olarak hareket edebilen plakaya (17) baglanmistir. Tablanin (10) dönmesi ve elemanin (7) hareketi nedeni ile merkezkaç kuvvetine maruz kalip yukari yönlü hareket etmesi saglanmaktadir. Bu hareket ile plakanin (17) yukarida tutulmasi saglanmaktadir. Helikopter modunda uçus gerçeklestirilirken bir aktifligi yoktur. (Sekil -5) Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), bir ucu plakaya (17) bir ucu fren sistemine (6) bagli olan, üzerinde bulunan makara yardimiyla hareketi ileten en az bir iletim elemani (19), tablanin (10) dikey yönde yukari çikarilmasiyla aktif hale gelen fren sistemi (6), merkezkaç kuvvetiyle telin (18) üzerinde konumlandirilan eleman (7), elemanin (7), telin (18) üzerinde konumlandirilmasiyla birinci konuma (I) gelen tablanin (10), plaka (17) vasitasiyla kapali konumda (C) olan kanatçiklarin (501) pal (5) dönme hizinin azaltilmasiyla saftin (4) merkezkaç kuvvetinin yavaslamasi ve plakanin (17) asagi dogru hareket ederek dönme devrini azaltmasi vasitasi ile aktif hale gelerek rotorun (3) hizini yavaslatan frenleme sistemi (6) içermektedir. Helikopter modunda iken elemanin (7) merkezkaç kuvveti neticesi ile yukarida duran plakaya (17), rulmana (16) baglanmistir. Rulmanlar (16) sayesinde döner hareketin etkisinin azaltilmasi sayesinde daha kontrollü olmasi saglanmaktadir. Kanatçiklar (501), açik konuma (O) geldiginde, pal (5) yavaslayacagindan, saft (4) dönme devri azalacak ve elemanin (7) merkezkaç kuvveti zayiflayacagi için plakanin (17) asagi inmesi saglanmaktadir. Plakanin (17) asagi inme hareketi ile tel (18) ile fren sistemi (6) frenleme yapmasi için aktif hale gelmesi saglanmaktadir. Plakanin (17) asagi yukari hareket etmesi hidrolik sistem ile saglanmaktadir. (Sekil -6) Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), - Transmisyon kavramasinin açilmasi ile rotora (3) kuvvet iletiminin kesilmesi, - Tablanin (10) birinci konuma (I) getirilmesi, - Kanatçigin (501) açik konuma (O) gelmesi, - Dönme hareketi ile kanatçiklarin (501), açik konum (O) ve kapali konumda (C) sürekli hareket etmesi, - Devrin kullanici tarafindan önceden belirlenen bir sayiya gelmesi ile fren mekanizmasinin (6) tahrik olmasi, - Devrin kullanici tarafindan önceden belirlenen sayinin altina düsmesi ile palin (5) sabitlenmesi, adimlari ile rotor (3) için frenleme olusturan kanatçik mekanizmasi (8) içermektedir. Pal (5) ve/veya kanatçiklarin (501) konum ve/veya formlarinin sabitlenmesi ve dönmenin tamamen sifirlanmasi ile döner kanatli hava aracinin (1), uçak moduna geçisi saglanmaktadir. 5325ITR Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), tabla (10) üzerinde ve tabladan (10) iletilen hareketin kanatçiklara (501) aktarilmasini saglayan saft (4), saftin (4) tabla (10) üzerinde kayarak hareketine olanak saglayan en az bir tabla yatagi (101) içermektedir. Tabla yatagi (101) sayesinde saft (4) üzerinde yer alan çubuklarin (401) kayarak hareket etmesiyle kanatçiklara (501) hareket iletimi kolayca saglanmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), eliptik kesit formuna sahip pal (5) ile yüzeyi hemen hemen tamamen örtüsen kanatçiklar (501) içermektedir. Eliptik kanatçiklar (501), hem firar kenarinda hem de hücum kenarinda pal (5) ile ayni geometriye sahip olduklarindan pallerin (5) çevrilmesine gerek kalmadan sadece açi düzeltmesi ile kanatçiklarin (501) gerekli konuma kolaylikla getirilmesi saglanmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), daire formunda olan tabla (10) ve daire formunda olan plaka (17) içermektedir. Bu sayede, tabla (10) ve plakanin (17), saft (4) ile form uyumlu olmalari saglanmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda, döner kanatli hava araci (1), küresel forma sahip eleman (7) içermektedir. Elemanin (7) küresel formu sayesinde daha etkin bir merkezkaç kuvveti uygulamasi saglanmaktadir. TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR