TARIFNAME ORAL HIJYEN IÇIN SÜPÜRÜCÜ APARAT TEKNIK ALAN Bulus, 0-3 yas bebeklerde agizda bulunan yabanci cisimlerin zararsiz bir sekilde çikarilmasini saglamaya yönelik bir aparat ile ilgilidir. Bulus, ayni zamanda trikofaji hastalari için de hayati kolaylastirmaktadir. ÖNCEKI TEKNIK Bebek ve çocuklara yönelik pek çok oral hijyen aparati bulunmaktadir. Bu aparatlar dis firçalari, dil firçalari ve dis etlerini uyarmak için kullanilan dis kasima aparatlari olarak karsimiza çikmaktadir. Söz konusu aparat ve oyuncaklar farkli desen sekil ve boyutlarda olmakla birlikte farkli malzemelerden de yapilmaktadirlar. Bunca ürün, marka ve model çesitliligine ragmen yapilan alan arastirmasi verilerine göre özellikle bebeklerde ihtiyaç duyulan yabanci madde çikarma aparati piyasada bulunmamaktadir. Bulus, bu alandaki bir boslugu doldurmak ve ihtiyaci karsilamak üzere gelistirilmistir. Tüm dünyada bebek sahibi ebeveynlerin yasadiklari ortak sorunlardan birisi gelisim sürecinin önemli bir basamagi olan ve 0-12 ay'a tekabül eden oral dönemde (bu süre bazi çocuklarda 24 aya dek uzayabilmektedir) çocuklarinin çevresindeki tüm cisimleri agizlari ile tanima çabasina girmesidir. Bu süreç gelisimin dogal bir basamagi olmakla beraber bir takim istenmeyen sorunlara da yol açmaktadir. Bu istenmeyen durumlarin en basinda; yabanci cisimlerin yutulmasiyla gelisen bogulma, agizda enfeksiyonlar, mide ve bagirsaklarda ülser olusumu, bezoarlar, alerji, alerjik astim gibi rahatsizliklar gelmektedir. Ölüme bile varabilen bu fiziksel rahatsizliklarin yani sira cisimlerin çikarilma sekli ve teknigi ile çikarilmalari sirasindaki yetiskinlerin davranislari çocukta psikolojik hasarlar birakabilmektedir. Bu hasarlar anksiyete ve buna bagli olarak yutma güçlügü, yutma bozuklugu, korku, stres, kaygi, tikler gibi olay sonrasinda da bireyin hayatini olumsuz etkileyecek kalici problemler olabilmektedir. Yapilan çalismalarda 0-17 yas araligindaki çocuklarda pek çok yabanci cisim yutulma vakasi yasandigi gösterilmistir. Bu vakalarin üçte birinden fazlasi (%38) 6 ay - 5 yas grubundaki çocuklarda görülmektedir. Cografya ve kültüre bagli farkliliklar olmakla birlikte (örnegin uzak dogu ülkelerinde balik kilçigi yutulmasinin bölgesel bir sorun olmasi gibi) ülkemizde yapilan bir çalismada doktora basvuran vakalarda su maddeler göze çarpmaktadir; madeni para, toplu igne, çengelli igne, saç tokasi, oyuncak bilye, balik kilçigi, bezoar, çali, çay kasigi, demir tel, dügme, erik çekirdegi, jelatin, jeton, kayisi çekirdegi, kemik, kirmizi et, künye, küpe, metal fermuar, pil kutup basi, pil, tavuk eti, tirnak makasi, suda sisen oyuncak, yiyecek artigi, yüzük vb. pek çok cisim çocuklar tarafindan yutulmaktadir. Ölümcül sonuçlari olmadigi ve kolaylikla yutak borusundan geçtigi için bunlarin disinda kalan, saç teli, kil, toz yumagi, kâgit, peçete, pamuk, elyaf vb. maddeler için öncelikle aile kendisi çikarmak istemekte basarisiz olunursa da yutulmasina göz yumulmaktadir. Burada bebek ve çocuklarda yukarida bahsi geçen travmalar cismin çikarilmasi sirasinda gelisebilmektedir. Ayrica cisimden degil de yetiskinin parmagindan, tirnagindan ya da uygunsuz alet kullanimindan dolayi agza bulasan bakteri, virüs ya da mikroorganizmalar agiz içinde dejenerasyonla birlikte çogalabilmekte ve yaralara sebep olabilmektedir. Yukarida sayilan fiziksel ve psikolojik hasarlarin önüne bir nebze geçilebilmesi, özellikle oral dönemde ve emekleme asamasinda yerdeki istenmeyen maddelerin agiz ile kontaminasyonunda bu maddeleri hizli ve pratik bir sekilde çikarilabilmesi için bas kismi dis firçasi veya dis kasima aparatlarindan farkli bir sekilde dizayn edilmis özel bir aparatin tasarlanmasina ihtiyaç duyulmustur. SEKIL LISTESI Sekil 3.Lform Sekil 4.Tform Sekil 5.+form BULUSUN DETAYLI AÇIKLAMASI Bulus, tasarimi ve bu tasarimdan kaynaklanan islevi ile teknik etki yaratan bir oral hijyen aparati ile ilgilidir. Bulusa ait tasarim, sadece farklilasmayi yaratacak bir bilesen olmaktan ziyade ürüne temel islevsel özelligini katan en önemli unsur niteligindedir. Zira bulusun tasarimindan saglanan teknik etki, uygulanacak yüzeyden daha fazla ve daha kolay istenmeyen madde almaya yönelik fayda saglanmasidir. Bulusa konu oral hijyen aparatinin içerdigi kivrimli yüzeyler ve çengelimsi yapilar teknik etkinin temelini olusturmaktadir. Bulus, gövde ve bas kisim olarak iki temel bölümden olusmaktadir. Aparatin gövdesi tutmayi kolaylastiracak ergonomik bir yapida, bas kismi ise agiz içinde süpürmeyi kolaylastiracak dile temas eden yüzeyi (killar) kancali, L, T veya arti (+) sekilli yapilardan en az biri olacak sekilde tasarlanmistir. Bu yapilan Sekil 1-5 arasinda verilmistir. Çengelli yapi daha çok yetiskinler ve kil tüy için uygunken (yetiskinlerin agzi çok acimamaktadir), L yapi hem ucu küt oldugu hem de daha çok kâgit, toz yumagi alabildigi için bebeklere daha uygundur. Bulusun bir yapilanmasinda, aparatin dile temas edecek yüzeyi (killar) kancali bir yapidadir. Bu kancali yapilarin aparat üzerindeki dizilimi tek bir yönde (sag veya sol) veya ortadan baslayarak iki yöne bakacak sekilde dagilmis olabilmektedir. Bulusun bir baska yapilanmasinda aparatin dile temas edecek yüzeyi (killar) L formundadir. L formundaki yapilarin aparat üzerindeki dizilimi tek bir yönde (sag veya sol) veya ortadan baslayarak iki tarafa bakacak sekilde (Sekillerde verilmemistir) dagilmis olabilmektedir. L formun uç kisimlari dile paralel yapidadir. Bulusun bir baska yapilanmasinda aparatin dile temas edecek yüzeyi (killar) T formundadir. T formundaki yapilarin aparat üzerindeki dizilimi, bir yatay T formunun yaninda bir dikey T formu olacak sekilde yerlestirilmis olabilmektedir. T formun uç kisimlari dile paralel yapidadir. Bulusun bir baska yapilanmasinda aparatin dile temas edecek yüzeyi (killar) arti sekli (+) formundadir. Arti sekli (+) formundaki yapilarin aparat üzerindeki dizilimi, arti sekillerinin yüzeye sigacak sekilde dagitilmasiyla olusturulmustur. Arti seklindeki form dile paralel yapidadir. Yukaridaki yapilanmalarda bahsi geçen temas edecek yüzeyler (killar) esit uzunlukta veya farkli formlar olusturacak sekilde farkli uzunluklarda olabilir. Yani bir baslik yüzeyi, dalgali bir form olusturacak sekilde farkli uzunluktaki killarin bir araya gelmesiyle kaplanmis olabilmektedir. Yukaridaki yapilanmalarin sag, sol ve hem sag hem sol yönlü olmalari, kullanicilarin saglak ve solak olma durumu ile aparati kisinin kendisinin kullanimi ve baskasinin kullanimi halinde tutus seklinin, süpürme yönünün ve açinin etkilenecek olmasi ile ilgilidir. Süpürücü aparatin dilin orta kismindan disa dogru hareket ettirilerek kullanilmasi gerekmektedir. Bir ebeveynin kendisinin kullanimini baz alarak aldigi bir firça ile ebeveynin çocuguna uygulayacagi süpürme isleminde açi ve yön farklilik göstereceginden tek yönlü firça bu noktada yetersiz kalabilecektir. Bu aparatin tamami veya sadece agiz ile temas edecek uç kismi silikon kauçuk veya termoplastik elastomer (TPE) materyalden olusmaktadir. Bunu sebebi bu malzemelerin birbirine göre farkli özellik ve avantajlara sahip olmakla birlikte benzer islevleri yerine getiriyor olmalaridir. Aralarindaki farkliliklardan birisi silikon vulkanizasyon islemi gerektirirken TPE'nin vulkanizasyon olmadan olusturulabilir olmasidir. TPE'nin maliyet avantaji ve çevreci bir ürün olmasi da tercih edilmesinde önce çikan avantajlardir. Bizim ürünümüz açisindan iki malzemenin öne çikan faydalari su sekilde siralanabilir; yüksek kimyasal ve akiskan direnci, yüksek isi dayanimi, yüksek esneklik, baskida düsük deformasyon, iyi derece düsük isi esnekligi, suya karsi geçirmezlik, kokusuz ve tatsiz olmasi ile kolay renklendirme ve yüksek derecede seffaflik saglanabilmesidir. Ürünün oral bölgede kullanilacak olmasi, sik sik dezenfeksiyon islemi gerektirmesi ve baskiya maruz kalabilecek olmasi yüzünden bu faydalar materyallerin kullanilmasinda ön plana çikmaktadir. Bulusa konu aparat yekpare yapida veya baslik kismi gövdeden ayrilabilir yapida olabilir. Baslik kisminin gövdeden ayrilabilir durumda oldugu yapilanmada, baslik kismi gövdeye siki geçme yöntemiyle oturmaktadir. Baslik kismi, içerisine parmak geçirilebilecek bir bosluk içerebilir. Bulusun teknik etkisi kapsaminda çesitli sosyal ve ekonomik kazanimlar ortaya çikmaktadir. Sosyal açidan incelendiginde; küçük yastaki çocuklarin ve bebeklerin agizlarina ve oradan da mide ve bagirsak sistemlerine kaçan istenmeyen maddeler yüzünden olusabilecek fiziksel saglik sorunlarinin önüne geçilebilecektir. Diger yandan cisimlerin akcigerlerine gitmesi öksürük, nefes darligi, alerji ve astim gibi sorunlara yol açarak daha uzun süreli saglik sorunlari dogurmakta bu durumda saglik harcamalarinin artmasina sebep olmaktadir. Bulus, bu problemlerin önlenmesine katki saglayabilecek potansiyeldedir. Bulus, küçücük bir kil ya da tüyü bile çikarmak için panikleyen ebeveynlerin bunu daha sakin ve kisa yoldan çözerek psikolojik olarak saglikli çocuklar büyütmesini saglayacaktir. Bulusun sagladigi önemli kazanimlardan biri de trikofaji olarak adlandirilan takintili bir sekilde saç/kil yeme rahatsizligi olan çocuklarin agizlarina aldiklari bu yabanci cisimleri çikarmalarina yarayacak profesyonel bir aparat görevi görecek olmasidir. Bu sayede bu hastaliga sahip çocuklari olan ebeveynlerin isleri daha da kolaylasmis olacaktir. Elbette, saçlari ve killari yemek için, öncelikle onlari koparmak gerekir. Bu yüzden trikotilomani olarak bilinen takintili biçimde saç ve kil yolma davranisiyla birlikte görülür. Bazi trikofajik bireyler, sadece kendi saçlarini degil, etrafta, halilar üzerinde, vb. yerlerde bulduklari killari da yerler. Özellikle bu tür asiri vakalarda sindirim kanalinda saç yumagi (trikobezoar) olusabilir. Bu hastaligin yayginligi ile ilgili saglikli çalismalar çok fazla degildir. Bunun sebebi hastaligin reddedilmesi, profesyonel destek almaktan kaçinma, hastaligin gizlenmesi, raporlamada yasanilan eksiklikler sayilabilir. Fakat mevcut çalismalar hastaligin sanildigi kadar nadir olmadigini ortaya koymaktadir. Yapilan bir arastirmaya göre her 50 kisiden 1'i hayatlarinin bir döneminde trikotilomani yasamaktadir. Diger yandan 2013 yilinda yapilan bir çalismada Amerika'da hastaliga sahip bireylerin genel nüfusun milyon Amerikali'nin hayatlarinin bir noktasinda bu durumdan etkilenebilecegi anlamina gelir. Buradan yola çikarak hastaligin tüm dünyada 60 milyona yakin kisiyi etkiledigi varsayilabilir. Bu hastalik dolayisiyla ya da bebeklerin oral dönemlerinde yabanci madde çikarmak amaciyla olsun büyük bir kitlenin bu ürüne ihtiyaç duyabilecegi düsünülmektedir. TR TR TR