TARIFNAME BIR FIRLATICI MEKANIZMASI Bu bulus, uçak, helikopter veya insansiz hava araçlari üzerinde yer alan faydali yüklerin firlatilmasina olanak saglayan firlaticilar (launcher) ile ilgilidir. Uçak, helikopter veya insansiz hava araçlarinda operasyon sirasinda firlatilmak için kullanilan roket benzeri mühimmatlarin firlatilmasina olanak saglayan firlaticilar yer almaktadir. Firlaticiyi olusturan ve her biri içerisine hedefe taarruz etmek için faydali yük yerlestirilen tüpler yer almaktadir. Bu tüplere roket, füze benzeri mühimmatlar yerlestirilmektedir. Roketlerin her atistan sonra tüplerinin kullanim ömrü azalmaktadir. Üretici ve veya kullanici tarafindan zarar gören tüpler degistirilebilmektedir. Ek olarak, az roket atilmasi gereken görevler için daha agir olan yüksek kapasiteli firlatici tasimamak ve faydali yük kapasitesini azaltmamak amaciyla hava aracina daha düsük kapasiteli roket firlaticisi takilir, yogun roket atisi için ise yüksek kapasiteli roket atarlar kullanilmaktadir. Teknigin bilinen durumuna dâhil olan U82481910A1 numarali Amerikan Birlesik Devletleri menseili patent basvuru dokümaninda, firlatici içerisinde yer alan tüplere vidalama islemi yapilarak beraber tutulan, çok sayida degistirilebilir firlatici tüpü içeren çok borulu bir firlatici olusturuldugundan bahsedilmektedir. Bu bulusla gelistirilen bir firlatici mekanizmasi sayesinde, uçak, helikopter veya insansiz hava araçlari üzerinde yer alan firlaticilarin sahip oldugu tüplerin üretici ve/veya kullanici tarafindan kolay ve tüp yapisal parçasina zarar vermeden istenilen tüpün çikarilmasini saglayan bir firlatici mekanizmasi elde edilmektedir. Bu bulusun bir diger amaci bir firlatici mekanizmasi ile uçak, helikopter veya insansiz hava araçlari üzerinde yer alan firlaticilarin sahip oldugu tüplerin hava aracina etkin bir sekilde çikarilip takilmasina olanak saglayan bir firlatici mekanizmasi elde etmektir. Bu bulusun amacina ulasmak için gerçeklestirilen, ilk istem ve bu isteme bagli istemlerde tanimlanan bir firlatici mekanizmasi, uçak, insansiz hava araci veya helikopter olan sabit kanatli veya döner kanatli hava araci üzerinde bir gövde yer almaktadir. Üretici, kullanici veya pilot tarafindan önceden belirlenen görev geregi kullanilmak üzere planlanan ve 5503ITR taarruz etmek için kullanilan en az bir faydali yük yer almaktadir. Faydali yük olarak roketi füze benzeri olan mühimmatlar gövde üzerinde tasinmaktadir. Hava aracinin hava ile temas ettigi yüzey üzerinde veya içerisinde kullanici veya üretici tarafindan belirlenen ölçülerde gövde üzerinde boylu boyunca uzanan ve içerisinde faydali yük tasinmasini saglayan, kullanici ve/veya üretici tarafindan belirlenen geometrik formda üretilen veya silindir formunda olan birden fazla tüp yer almaktadir. Üretici veya kullanici tarafindan tüplerin bir araya getirilerek ve tüpler içerisine faydali yüklerin yerlestirilmesiyle olusturulan ve faydali yüklerin firlatilmasini ve/veya serbest birakilmasini saglayan en az bir firlatici yer almaktadir. Tüplerin, kullanici ve/veya üretici tarafindan önceden belirlenen bir sira veya hava araci uçus performansina göre hesaplanarak firlaticinin olmasi gereken ideal geometrik formunu olusturacak sekilde en az bir destek elemana yerlestirilmektedir. Destek elemani tüplerin firlatici üzerinde bir arada durmasini saglamaktadir. Bulus konusu bir firlatici mekanizmasi, tüplerin arasina kullanici veya üretici tarafindan çikarilabilir takilan ve destek elemana takilarak kullanici tarafindan belirlenen tüplerin eklenmesini saglayan birden fazla aparat yer almaktadir. Aparat, tüplerin arasina çikarilabilir sekilde konumlandirilirken en az iki tüpe de temas etmektedir. Aparat, destek elemanin boyutuna bagli kalmadan birbirlerine ayrilabilir sekilde takilarak kullanici veya üretici tarafindan firlatici mekanizmasina istenilen sayisinda tüp eklenebilmektedir. Aparat sayesinde, tüplerin firlatici üzerinde bir arada durmasini ve kullanici ve/veya üretici tarafindan firlaticinin geometrik formunun ve/veya boyutunun degistirilebilir olmasini saglamaktadir. Aparat ile kullanici tercihen 7'lik, 9'lük veya kullanici istegine bagli olarak belirlenen sayida firlatici olusturabilmektedir. Aparatlar ilk olarak destek elemanina çikarilabilir sekilde takilmaktadir. Sonradan eklenen tüpler için aparatlar birbirlerine çikarilabilir sekilde takilmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, aparatin uçlari, disi erkek kilit formu olan bir ucu çikinti bir diger ucu girinti olarak üretilebilmektedir. Aparat, destek elemanina ve/veya aparatlar birbirlerine herhangi bir baglayici olmadan söküp takilabilir olacak sekilde siki geçme ile baglanmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, aparat ile destek elemaninin veya aparatlar arasinda baglantiyi saglayan ve sökülebilir sekilde baglanan bir ara eleman yer almaktadir. Ara eleman ile firlatici mekanizmasinda yer alan tüplere herhangi bir vidalama islemi uygulanmayarak tüp yapisalinda tahribat olusmasi önlenmektedir. 5503ITR Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, hava aracinin uçusu sirasinda tüplerin hava ile temas eden yüzeyinde olan veya firlatici mekanizmasi üzerindeki en dista yer alan tüplerin üzerinde en az bir rod yer almaktadir. Rod, kullanici tarafindan belirlenen bir uzunlukta veya tüplerin uzandigi dogrultu boyunca uzanmaktadir. Rodlar yerlestirilirken bir ucu bir aparata, bir diger ucu diger aparata yekpare veya ayrilabilir sekilde baglanmaktadir. Kullanici veya üretici tercihine bagli olarak destek elemanlar arasinda da konumlandirilabilir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, aparat kullanici ve/veya üretici tarafindan önceden belirlenen araliklarla tüplerin uzandigi dogrultuda firlatici üzerine yerlestirilmektedir. Aparatlar belirli araliklarla yerlestirilirken tüplerin siki bir sekilde bir arada olmasini saglamaktadir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, aparatin tüplere temas eden yüzeyleri tüp kesit alani ile form uyumlu olmaktadir. Tercihen üç yüzeye sahip olan aparatin, yüzeyleri yay formunda ve aparat üçgen formunda kullanilmaktadir. Üretici veya kullanici en az iki yüzey ile tüplere temas edebilmektedir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, ara eleman, destek eleman ve/veya aparat ile baglantiyi saglarken tüplerin arasinda olusabilecek bosluklu bölgenin hemen hemen tamamen kapanmasini saglamaktadir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, ara eleman, aparat ve/veya destek elemanina bir vida gibi bir baglayici ile sökülebilir sekilde baglanmaktadir. Ara eleman, aparat ve destek elemanina baglanirken tüpe herhangi bir baglayici olmadan sadece temas ederek tüplerin firlatici üzerinde bir arada durmasini saglamaktadir. Ayrica, aparat ve/veya ara eleman üretici ve/veya kullanici tarafindan istenen tüplerin veya sadece tahrip olmus veya zarar görmüs tüpü firlaticidan tüpe vidalama veya sökme islemi uygulanmadan ayrilmasini saglamaktadir. Bu sayede, firlaticinin zarar görmesi engellenmektedir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, kullanici ve/veya üretici tarafindan destek elemana yerlestirilen tüplere ek olarak yerlestirilmek istenen tüpler için aparat, ara eleman vasitasiyla destek elemana baglanarak yeni tüpler konumlandirilmaktadir. Kullanici ve/veya üretici daha fazla tüp yerlestirildiginde ara eleman vasitasiyla yeni aparatlar eklenerek istenen sayida tüp eklenebilmektedir. 5503ITR Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, aparat, tüplerin geometrik formundan dolayi olusan bosluklari sahip oldugu formu sayesinde tüplerin yüzeyine temas ederek hemen hemen tamamen kapatmaktadir. Bu bulusun amacina ulasmak için gerçeklestirilen bir firlatici mekanizmasi ekli sekillerde gösterilmis olup, bu sekillerden; Sekil 1 - Firlatici mekanizmasinin perspektif görünümüdür, Sekil 2 - Firlatici mekanizmasinin perspektif görünümüdür. Sekil 3 - Firlatici mekanizmasinin patlatilmis görünümüdür. Sekillerdeki parçalar tek tek numaralandirilmis olup bu numaralarin karsiliklari asagida verilmistir. 1. Firlatici Mekanizmasi 2. Gövde 3. Tüp 4. Firlatici . Destek eleman 6. Aparat 7. Ara eleman 8. Rod Hava araci üzerinde yer alan bir gövde (2), gövde (2) üzerinde yer alan ve üretici ve/veya kullanici tarafindan önceden belirlenen hedeflere taarruz etmek üzere kullanilan en az bir faydali yük (P), gövde (2) üzerinde boylu boyunca uzanan ve içerisinde faydali yük (P) tasinmasini saglayan birden fazla tüp (3), gövde (2) üzerinde yer alan ve birden fazla tüpün (3) bir araya getirilerek olusturulan, faydali yüklerin (P) firlatilmasini ve/veya serbest birakilmasini saglayan en az bir firlatici (4), firlatici (3) üzerinde yer alan ve tüplerin (3), kullanici ve/veya üretici tarafindan önceden belirlenen konumlarda firlatici (4) üzerinde bir arada durmasini saglayan en az bir destek elemani (5) içermektedir. 5503ITR Bulus konusu firlatici mekanizmasi, tüplerin (3) arasina çikarilabilir sekilde konumlandirilan ve en az iki tüpe (3) temas edecek sekilde yerlestirilen, destek elemanina (5) ve/veya birbirlerine ayrilabilir sekilde takilan ve bu sayede, tüplerin(3) firlatici (4) üzerinde bir arada durmasini ve kullanici ve/veya üretici tarafindan firlaticinin (4) geometrik formunun ve/veya boyutunun degistirilebilir olmasini saglayan birden fazla aparat (6) içermektedir. Uçak, helikopter veya insansiz hava araci üzerinde yer alan gövde (2) üzerine mühimmat benzeri faydali yüklerin (P) takilmasina, operasyon sirasinda firlatilmasina olanak saglayan firlaticilar (4) yer almaktadir. Gövde (2) üzerinde boylu boyunca uzanan ve içerisinde faydali yük (P) tasinmasini saglayan birden fazla tüp (3) yer almaktadir. Kullanici ve/veya üretici tarafindan belirlenen ölçülerde ve kullanici tarafindan önceden belirlenen tüp (3) sayisina uygun olacak seklinde üretilen ve firlatici(4) üzerinde tüplerin (3) bir arada siki bir sekilde sabit durmasini saglayan destek elemani (5) yer almaktadir. Tüplerin (3) arasina yerlestirilen ve destek elemana (5) çikarilabilir sekilde takilarak üretici ve/veya kullanici tarafindan istenen sayida tüp (3) yerlesimi saglayan birden fazla aparat (6) yer almaktadir. Aparat (6), destek elemana ve / veya birbirlerine ayrilabilir sekilde en az iki tüpe (3) temas ederek takilmasi sayesinde tüplerin(3) firlatici (4) üzerinde bir arada durmasini ve kullanici ve/veya üretici tarafindan firlaticinin (4) geometrik formunun ve/veya boyutunun degistirilebilir olmasini saglamaktadir. Aparat (6) sayesinde, kullanici ve/veya üretici, belirlenen tüpü (3), diger tüplerde (3) herhangi biri islem yapmadan sadece belirlenen tüpün (3) çikarilmasini saglamaktadir. (Sekil-1, Sekil -2) Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, bir ucu çikinti bir diger ucu girinti formunda olan ve destek elemanina (5) ve/veya birbirlerine çikarilabilir olacak sekilde siki geçme ile baglanan aparat (6) içermektedir. Bir ucu çikinti bir diger ucu girinti formu sayesinde, tüplerin (3) yapisal formuna zarar vermeden bir arada durmasi ve herhangi bir baglayici kullanmadan söküp takma islemi ile kolaylik saglanmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, destek elemani (5) ile aparatin (6) arasinda ve/veya aparatlarin (6) birbirleri arasinda yer alan, sökülebilir sekilde aparatlarin (6) birbirlerine baglanmasini ve/veya destek elemanina (5) baglanmasini saglayan en az bir ara eleman (7) içermektedir. Ara eleman (7) sayesinde, aparatlar (6) destek elemana (5) veya aparatlarin (6) birbirine baglanmasi saglanmaktadir. Ara eleman (7) , destek 5503ITR elemandan (5) veya aparatlardan (6)sökülebilir oldugundan, tüpler (3) modüler olarak firlatici (4) içerisine yerlestirilmektedir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, tüplerin (3) boyunca boylu uzanan ve iki tüp (3) arasinda yer alan, tüplerin (3) uzandigi dogrultuda yer alan ve bir ucu bir aparata (6), bir diger ucu diger aparata(6) baglanan ve bu sayede, tüplerin (3) kayma, titresme gibi hareketlerini engelleyen en az bir rod (8) içermektedir. Üretici ve / veya kullanici tarafindan yerlesimi tamamlanan tüplerden (3) sonra, son yerlestirilen veya firlaticinin (4) geometrik formunun kenarlarini olusturan yüzeyleri üzerine ve tüplerin (3) boyunca uzanan ve en az iki tüpün (3) arasinda rod (8) yerlestirilmektedir. Bu sayede, tüplerin (3) firlatici üzerinde titreme, kayma veya hareketlenme durumlarinin minimuma indirilmesi saglanmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, tüplerin (3) boylu boyunca uzandigi dogrultuda, kullanici ve/veya üretici tarafindan önceden belirlenen bir aralikIa firlatici (4) üzerine yerlestirilen ve tüplerin (3) siki bir sekilde bir arada olmasini saglayan aparat (6) içermektedir. Tüplerin (3) uzandigi dogrultu boyunca kullanici ve/veya üretici tarafindan belirlenen mesafelerde aparatlar (6) konumlandirilarak tüplerin (3) sahip oldugu agirliklarin dengeli bir sekilde aparatlar üzerinde tutulmasini ve bu sayede daha saglam mukavemeti yüksek bir firlatici (4) elde edilmektedir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, tüp (3) kesit alani ile geometrik form uyumlu ve üçgen formunda olan ve bu sayede birden fazla tüpün (3)konumlandirilmasini saglayan aparat (6) içermektedir. Aparatin (6) üçgen formunda olmasiyla birden fazla tüp (3) yerlesimi saglanmakta ve tüplerin (3) bir araya gelmesiyle olusan boslugu tüplerin geometrik formuna uygun olarak örtüserek kapatmaktadir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, tüpe (3) temas eden karsilikli yüzeyleri tüp (3) ile form uyumlu olan ara eleman (7) içermektedir. Ara eleman (7), destek eleman (5) ve/veya aparat (6) ile baglantiyi saglarken tüplerin (3) arasinda olusabilecek bosluklu bölgenin hemen hemen tamamen kapanmasini saglamaktadir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, aparat (6) ve/veya destek elemanina (5) bir baglayici iIe sökülebilir sekilde baglanan ve bu sayede, tüplerin(3) firlatici (4) üzerinde bir arada durmasini ve üretici ve/veya kullanici tarafindan istenen tüplerin (3) firlaticidan (4) ayrilmasini saglayan ara eleman (7) içermektedir. Aparat (6) ve/veya ara 5503ITR eleman (7) üretici ve/veya kullanici tarafindan istenen tüplerin (3) veya sadece tahrip olmus veya zarar görmüs tüpü (3) firlaticidan (4) tüpe (3) vidalama veya sökme islemi uygulanmadan ayrilmasini saglamaktadir. (Sekil-3) Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, ara eleman (7) ile destek elemanina (5) baglanan ve bu sayede, üretici ve/veya kullanici tarafindan belirlenen sayida destek elemanin (5) çevresine tüplerin (3) çikarilabilir sekilde yerlestirilmesini saglayan aparat (6) içermektedir. Kullanici ve/veya üretici daha fazla tüp (3) yerlestirmek isterse ara eleman (7) vasitasiyla yeni aparatlar (6) eklenerek istenen sayida yeni tüp (3) eklenebilmektedir. Bulusun bir uygulamasinda bir firlatici mekanizmasi, kullanici ve/veya üretici tarafindan yerlestirilen silindir seklindeki tüplerin (3) birbirlerine temas ettigi bölgede olusan boslugu sahip oldugu geometrik form sayesinde hemen hemen tamamen kapatan aparat (6) içermektedir. Bu sayede hava araci uçusu sirasinda firlaticinin (4) maruz kaldigi hava akiminin yüzeyinde bosluklu alan minimuma indirilmektedir. TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR TR