TARIFNAME ORGANIK MALZEMELERDEN OLUSAN SAP VE BUNUN ÜRETIM YÖNTEMI TEKNIK ALAN Bulus, yapilarda kullanilmak üzere gelistirilmis ve organik maddelerle hazirlanan daha hafif, isi ve ses yalitimi yüksek, saglikli ve düsük maliyetli bir sap uygulamasi ve bunun üretimi ile ilgilidir. TEKNIGIN BILINEN DURUMU Bir yapiya uygulanacak yüzey kaplamasi öncesi zemin üzerinde istenilen kotta bir yüzey olusturmak ve sonraki zemin uygulamasina hazir ve düz bir alan olusturmak amaciyla uygulanan kaplama malzemesine sap denir. Tesviye betonu, betonarme veya çelik dösemeler üzerine uygulanan bu sap katmani portlant çimento ve kaba veya ince kum karisimlariyla hazirlanan bir uygulama olarak yayginlikla kullanilmaktadir. Çimento esasli tesviye sapi ve beton sapi oldugu gibi Anhidrit alçidan hazirlanan alçi sapi gibi sap çesitleri bulunmaktadir. Kum, çimento ve su ile hazirlanan geleneksel sap islak sekilde zemine bosaltilir ve bir düzlestirici ile zemine esit miktarda yayilarak kurumaya birakilir. bulus, "Bulus, bir bina zemin plakasinin bir genlesme baglantisinin yapim yöntemini açiklamaktadir. Yöntem su adimlari içerir: 1) genlesme derzinin ankraj ucunun sol alt kösesinin her birine, genlesme derzinin ankraj ucunun sag alt kösesine ve genlesme derzinin serbest ucunun her birine önceden bir kösebent gömmek. zemin yapisal kiris çelik baglama islemi; 2) her bir kösebent demirinin altindaki çelik çubuklari takviye eden plaka yüzeyi; 3) ankraj ucunun ve serbest ucun kenarlarindaki kösebent demirleri üzerinde yatay bir kenari olan V-biçimli bir bilesenin monte edilmesi veya kaynaklanmasi; 4) V seklindeki bilesenin ortasinin bitümlü kenevir lifi ile doldurulmasi; 5) serbest uçtaki kösebent üzerine lastik yastiklarin yerlestirilmesi; 6) ankraj ucunun, genlesme derzinin ve serbest ucun her birine bir derz sizdirmazlik levhasinin monte edilmesi; 7) ankraj ucunun döseme plakasi betonunun dökülmesi ve serbest ucun genlesme derzinin döseme plakasi betonunun dökülmesi. Bulusa göre, zemin levhasinin sekillendirilmesi tek bir döküm isleminde gerçeklestirilmekte ve zemin yapisal kiris çelik baglamasinin konstrüksiyonu ve zemin levhasi genlesme derzi konstrüksiyonu ayni anda yürütülmekte, böylece insaat teknolojisi süreci basitlestirilmis, ikincil konstrüksiyon önlenir, insaat süresi kisalir, çevre kirliligi azalir, nakliye maliyeti azalir ve insaat ilerlemesi hizlanir." seklinde özetlenmistir. Teknigin bilinen durumunda olan GB1016610A yayin numarali dokümanda bulus, düz, ses ve isi yalitim tabakasi saglamak için bir destek malzemesi, kenevir samani, ezilmis kavuz gibi gevsek, genis yüzeyli, akici maddelerin kaplanmasi veya emprenye edilmesiyle olusturulur. 60-150°C'ye kadar isitilana kadar yapiskan hale gelmeyen termoplastik bir baglayici ile yonga-ahsap atiklari vb. bitüm, ya küçük topaklar halinde uygulanir, bu durumda dolgu malzemelerine yapismasina neden olacak ancak bunlarin birbirine yapismasina neden olmayacak kadar sicak hava üfleyerek isitilarak iyice karistirilir veya bir çözelti olarak çözücü yapismayi önlemek için malzeme çalkalanirken buharlastirilir. Su itici ve antiseptik maddeler, örn. kalsiyum veya çinko stearat, bakir naftenat, sorbik asit veya sorbitol eklenebilir. Kullanim sirasinda malzeme serilir, tesviye edilir ve ardindan ayri ayri parçaciklarin birbirine yapismasini saglamak için isitilir. lsi, sicak, nihai yüzey malzemesi tarafindan saglanabilir; alternatif olarak istenirse alt tabaka bir kagit veya oluklu mukavva ile yalitilabilir." seklinde özetlenmistir. Teknigin bilinen durumunda açiklanan bu yayinlar incelendiginde, zemin kaplamalarin yogunluklari yüksek ve bundan dolayi uygulamalari zor, isil iletkenlik katsayilari yüksek ve ses yalitim degerleri düsüktür. Ayrica üretimde kürlenme süreleri çok uzun oldugu için insaat sektörünün ihtiyaçlarini karsilamakta sorun yasanmaktadir. Bunun yani sira ürünlere ait karbon ayak izleri degerleri ve 002 salinim degerleri yüksektir ve kullanilan kimyasallardan dolayi üretim maliyetleri çok yüksektir. BULUSUN TANIMI Mevcut bulus yukarida bahsedilen dezavantajlari ortadan kaldirmak ve ilgili teknik alana yeni avantajlar getirmek üzere gelistirilmis bir sap malzemesi ile ilgilidir. Bulusun amaci, içerdigi malzemelerden ve kullanilan kimyasallarla, sistemin içinde bos hava kürecikleri olusturmak ve bu sayede daha hafif, isil iletkenlik katsayisi düsük, ses yalitim degeri yüksek, su buhari geçirgenligi fazla bir sap olusturmaktir. Böylelikle saglikli ve düsük maliyetli binalar yapilabilecektir. Ayrica bulusla, beton- betonarme, çelik plak ve her cins malzeme ile imal edilen asmolen dösemelere rahatlikla uygulanabilir bir sap uygulamasi elde edilmistir. Bulusun üretiminde kullanilan malzemelerle, sistemin içinde bos hava kürecikleri olusturmaktadir. Bu sayede ürün daha hafif, isil iletkenlik katsayisi düsük, ses yalitim degeri yüksek, su buhari geçirgenligi fazladir. Genel karisimin karbon izi ve gömülü enerjisi düsüktür. Karisimda kullanilan kireç 002 ye hassas olmasi nedeniyle kullanilan ortamin 002 degerini düsürür, hava kalitesini arttirir. Bulus ayrica isi yalitim degerleri 0,08-0,30 arasinda olmasindan dolayi isi yalitimina katki saglayici malzeme olarak da kullanilabilir. Bulusun bir baska amaci, içerdigi malzemelerle özellikle karbon ayak izleri degerleri ve 002 salinim degerleri düsük bir yapi malzemesi elde etmektedir. Böylelikle çevreci bir bina olusturulabilmesi mümkün kilinacaktir. Burada, bilinen tekniklerde yer alan karisimlarda birçok kimyasal malzeme kullanilmaktadir. Buna karsilik bulus konusu üründe herhangi bir atik kullanilmadigi gibi birçok kimyasal da kullanilmamakta ve bu ürünün üretim prosesi de gayet basit olmaktadir. Teknigin bilinen durumunda belirtilen bu patentlerde kenevir lifi kullanilirken basvuru konusu bulusumuzda kenevir lifi kullanilmamakla birlikte zemine uygulanabilir yogunlukta bir malzeme olusturmak üzere kullanilabilecek boyutlara indirgenmis kenevir hurdu kullanilmaktadir. Çizimler Yukarida kisaca özetlenen ve asagida daha detayli ele alinan mevcut bulusun uygulamalari, bulusun ekteki çizimlerde betimlenen örnek uygulamalarina basvurarak anlasilabilir. Ancak ekteki çizimlerin yalnizca bu bulusun tipik uygulamalarini betimledigini ve bulus, bu nedenle, diger esit derecece etkili uygulamalara izin verebilecegi için, kapsamini sinirladiginin varsayilmayacagini belirtmek gerekir. Sekil 1, bulusun üretim metodunu gösterir islem adimlaridir. Anlasilmayi kolaylastirmak adina, sekillerde ortak olan özdes elemanlari belirtmek için, mümkün hallerde özdes referans numaralari kullanilmistir. Sekiller ölçekli çizilmemistir ve açiklik için basitlestirilebilir. Bir uygulamanin elemanlari ve özelliklerinin daha fazla açiklama lüzum olmaksizin diger uygulamalara faydali bir biçimde dâhil edilebilecegi düsünülmektedir. Çizimlerdeki Detaylarin Açiklanmasi Sekillerde gösterilen referans numaralarinin karsiliklari asagida verilmistir. 1- Toz karisimin hazirlanmasi 2- Harç haline getirme 3- Dinlendirme 4- Uygulama BULUSUN DETAYLI AÇIKLANMASI Bu detayli açiklamada bulus konusu yapilanmanin tercih edilen alternatifleri, sadece konunun daha iyi anlasilmasina yönelik olarak ve hiç bir sinirlayici etki olusturmayacak sekilde açiklanmaktadir. Bulus, 0,1 - 1 mm boyutlarindaki toz halindeki maddelerle 0,1 - 0,15 cm boyutlarindaki organik malzemelerin Sekil 1'de görülen asamalardan geçirilerek hafif, isil iletkenlik katsayisi düsük, maliyeti düsük, ses yalitim degeri yüksek, su buhari geçirgenligi fazla bir sap olusturulmasiyla karakterize edilmistir. Bulusta, 0,1 - 1 mm toz halinde hammaddeler ve kenevir 0,1 - 0,15 cm boyutlarindaki kenevirin ortasinda bulunan ve liflerden arindirilmis hurt adi verilen kisim kullanilmaktadir. Hidrolik baglayicilar, dolgu malzemeleri, adetifler ve organik pigmentler reçete oraninda mekanik karistiricida karistirilir. Bulusta Sekil 1'de görülecegi üzere toz hammaddeler tartilarak toz mikserine konulur. Burada toz hammadde olarak %10-25 oraninda beyaz çimento, %10-30 düsük devirli mikserde homojen hale gelene kadar karistirilarak toz karisimin hazirlanmasi (1 ) asamasi tamamlanir. Ardindan toz karisim buradan harç mikserine aktarilir ve içerisine 1kg toz karisima 400 gram - 600 gram olacak sekilde su ilavesi yapilir. Su ilavesinde su miktarinin tamami bir defada konulmayarak önce su miktarinin % 70'i katilarak karistirilir. Ardindan kalan su da yavas yavas ilave edilerek harç kivamina gelene kadar karistirilir. Böylelikle harç haline getirme (2) asamasi tamamlanir. Dinlendirme (3) isleminde, karistirilan harç birkaç dakika süre ile dinlendirilir. Dinlendirilen ürün, istenilen sap atma ekipmaniyla uygulama alanina uygulanarak uygulama (4) islemi tamamlanmis olur. Bulus bir alternatif uygulamasinda (4) sap atma makinesiyle de uygulanabilmektedir. Burada makine haznesine ihtiyaç kadar bosaltilan hazir toz, yine 1 kg toz karisima 400 gram - 600 gram su ilavesi yapilarak düsük devirde karistirilir. Suyun %70'i öncelikle, %30 u karisim devam ederken yavas yavas ilave edilir. Sivi karisim hazirlandiktan sonra sap makinesi ile uygulamaya geçilir. Bulus içeriginde kullanilan oranlar binalarin yapisina, iklimsel bölgeye, istenilen nitelige göre degiskenlik gösterebilir. Bunun yani sira bulusta kenevir yerine saman ve odun talasi, beyaz çimento yerine elyafli-elyafiz her tür ve cins çimento, Kireç yerine hidrolik kireç ( her cins ve sinif), sönmüs kireç ve sönmemis kireç ve zeolit grubundan diyatomit, cliptonit ve benzeri malzemeler de kullanilabilir. Böylelikle bu malzemelerin kullanilmasi reçetedeki oranlarda degisiklik yapabildigi gibi bazi malzemelerin kullanilmasini da ortadan kaldirabilir. Sap, kullanilacagi yüzeyin özelliklerine göre degisiklik gösterebilir. TR TR TR TR TR TR TR