TARIFNAME BIR ALACAK SORGULAMA SISTEMI Teknik Alan Bu bulus, mobil operatör abonelerinin mobil hat kullanimlari dogrultusunda olusan iade bakiyelerini tek bir merkezden sorgulayabilmelerini, iade bakiyelerinin yüklenmesi durumunda bildirim alabilmelerini ve söz konusu iadeleri tahsil edebilmelerini saglayan bir sistem ile ilgilidir. Önceki Teknik Teknigin bilinen durumunda bir operatör üyeliginin iptali veya farkli bir sebeple abonelere iade edilecek olan tutarlar için aboneler ya operatörler tarafindan sunulan sorgulama birimleri üzerinden ya da deVlet kurumlarina ait servislerden sorgulama yapabilmektedirler. Bir kisinin çok fazla sayida operatörden alacakli olmasi durumunda operatörler tarafindan sunulan sorgulama birimleri üzerinden yapilan sorgular alacakli kisiler için zaman kaybina sebep olmaktadir. Devlet kurumlarina ait servislerden yapilan sorgulamalar da ise sorgulamanin yapildigi anda operatör firmalarinin iadelere iliskin henüz bildirimde bulunmamasi nedeniyle yapilacak iadelere ulasilamamasi sorunu ortaya çikmaktadir. Ayrica her iki sorgulama yönteminde de kisilere iadelerini alabileceklerine dair bir bildirimde bulunulmadigindan kisiler iadelerini ancak sorguladiklarinda görebilmekte ve iadeye iliskin yasal sürenin geçmesi nedeniyle iadelerini tahsil edememektedirler. Bu sebeple mevcut teknikte bulunan çalismalar ve eksiklikler göz önünde bulunduruldugunda mobil operatör abonelerinin mobil hat kullanimlari dogrultusunda olusan iade bakiyelerini tek bir merkezden sorgulayabilmelerini, iade bakiyelerinin yüklenmesi durumunda bildirim alabilmelerini ve söz konusu iadeleri tahsil edebilmelerini saglayan bir sisteme ihtiyaç duyuldugu anlasilmaktadir. Teknigin bilinen durumunda yer alan CN110163595 sayili Çin patent dokümaninda, blok zincir agina dayanan bir ödeme yönteminden bahsedilmektedir. CN110163595 sayili Çin patent dokümaninda bahsi geçen bulus; blok zincirine dayali bir ön ödeme tüketim yöntemini ve sistemini ve bir depolama oitamini açiklamaktadir. Yöntem, bir müsteri tarafindan ödenen ön ödemeli yüklemenin bir banka kamu denetim hesabina kaydedilmesi adimlarini içermektedir; ön ödemeli sarj bilgilerinin ve müsteri tarafindan ödenen tüketim bilgilerinin blok zincir dagitilmis hesap defteri araciligiyla kaydedilmesi; blok zinciri dagitik hesap defterinde kayitli ön ödemeli yeniden yükleme parasi bilgilerine ve tüketim bilgilerine göre, ödeme yapilmasi ve bir banka kamu gözetim hesabi tarafindan mahsup edilmesi; ön ödemeli fazla parayi önceden ayarlanmis bir akilli sözlesmeye dayali olarak müsteriye iade edilmesi. Bulusa göre, blok zincirinin kurcalanmama, izlenebilirlik ve dogrulanabilirlik özelliklerinden yararlanilmaktadir; avansin isyerinde saklanmasina gerek olmamasi, ön ödemeli tüketim hizmetinde üye isyerinin parayi yuvarlayip yoldan çikma ihtimalinin ortadan kalkmasi, avans müsterisinin havale talebi ve iade talebinin garanti altina alinabilmesi, müsterinin tüketim güvenligi iyilestirilmektedir ve yöntem, ön ödemeli tüketim hizmeti alanina genis çapta uygulanabilmektedir. Bulusun Kisa Açiklamasi Bu bulusun amaci, mobil operatör abonelerinin mobil hat kullanimlari dogrultusunda olusan iade bakiyelerini tek bir merkezden sorgulayabilmelerini, iade bakiyelerinin yüklenmesi durumunda bildirim alabilmelerini ve söz konusu iadeleri tahsil edebilmelerini saglayan bir sistem gerçeklestirmektir. Bu bulusun baska bir amaci, mobil operatör firmalarindan abonelere ait olan iade bakiyelerinin dagitik bir yapiya sahip olan bir agda toplanarak söz konusu ag üzerinden merkezi bir yapiya iletilmesini ve abonelerin erisimine sunulmasini saglayan bir sistem gerçeklestirmektir. Bulusun Ayrintili Açiklamasi Bu bulusun amacina ulasmak için gerçeklestirilen "Bir Alacak Sorgulama Sistemi" sekille gösterilmis olup, bu sekil; Sekil 1. Bulus konusu sistemin sematik görünüsüdür. Sekilde yer alan parçalar tek tek numaralandirilmis olup, bu numaralarin karsiliklari asagida verilmistir: 1. Sistem 2. Blok Zincir agi 3. Sunucu A. Operatör sunucusu B. Kurum sunucusu C. Banka sunucusu Iade bakiyelerinin kurumlardan alinarak saklanmasini, yapilan iade sorgularina cevap verilmesini, iadesi bulunan kisilerin bilgilendirilmesini ve iade talepleri dogrultusunda iade bakiyelerinin kisilere tahsil edilmesini saglayan bulus konusu -içerisinde operatör sunucularindan (A) alinan iade bilgilerini kisilere ait ayirt edici bilgilerle iliskilendirilmis bir sekilde dagitik bir yapida kayit altinda tutmak üzere yapilandirilan en aZ bir blok Zincir agi (2) ve -kisilere yapilacak iadelerin tanimlandigi operatör sunucusu (A) ve kisilerin iade bilgilerini sorgulayabildikleri kurum sunucusu (B), banka sunucusu (C) seklindeki dis sunucularla iletisim kurmak ve veri alisverisi gerçeklestirmek, operatör sunucusundan (A) gelen iade verilerini alarak blok Zincir agina (2) kaydetmek, kisilerin kurum sunucusu (B) üzerinden yaptiklari iade bakiyesi sorgularini alarak blok Zincir agi (2) üzerinde bir sorgu gerçeklestirmek ve iade bilgisinin olup olmadigini tespit etmek, tespit edilen iade verileri dogrultusunda kisilerin bilgilendirilmesi için kurum sunucusuna (B) blok Zincir agi (2) üzerinden ulasilan verileri iletmek, operatör sunucusundan (A) blok Zincir agina (2) bir iade verisi iletildiginde otomatik olarak tetiklenerek kurum sunucusunu (B) tetiklemek ve kisilere iadenin aktarildigina iliskin bildirim iletilmesini saglamak, kurum sunucusu (B) üzerinden bir iade tahsil talebi iletildiginde tetiklenerek blok Zincir agina (2) erismek ve iade tutarinin kisinin kayitli banka hesabina aktarilmasini saglamak üzere yapilandirilan en aZ bir sunucu (3) içermektedir. Bulus konusu sistemde (1) yer alan blok Zincir agi (2), verilerin sifrelenmis bir sekilde saklanabilmesini saglayan, dogrulanmasi için çok kullanicili katilim gerektiren konsensüs modellerine sahip dagitik bir yapida olan ve sifreli verilerin bloklar halinde birbiri ardina eklenerek saklandigi bir veri tabanidir. Söz konusu blok Zincir agi (2), kullanicilara özel anahtarlarla içerisinde tutulan verilerin yetkili kullanicilarin erisimine açik oldugu ve kullanicilarin birbirleri ile veri alisverisi yapabildikleri bir yapidadir. Blok Zincir agi (2) iade yapacak kurumlarin entegre olarak iade verilerini aktarabildigi bir yapidadir. Bulusun tercih edilen düzenlemesinde blok Zincir agi (2) içerisinde operatör firmalarina ait operatör sunucularindan (A) elde edilen iade bakiyesi verilerini iadelerin ait oldugu kisilere iliskin kimlik numarasi seklindeki ayirt edici tekil bir bilgi ile iliskilendirilmis bir sekilde kayit altinda tutmak üzere yapilandirilmaktadir. Blok Zincir agi (2) içerisinde abonelere iliskin operatör sunuculari (A) tarafindan iletilen abonelik bilgisi, kurum bilgisi, iade tutari, tutarin para cinsi, iadenin yapilacagi banka bilgisi, iadenin yapilacagi hesap numarasi bilgisi seklindeki bilgileri kayit altinda tutmak üzere yapilandirilmaktadir. Bulus konusu sistemde (1) yer alan sunucu (3) kisilere yapilacak iadelerin tanimlandigi operatör sunucusu (A) ve kisilerin iade bilgilerini sorgulayabildikleri kurum sunucusu (B) seklindeki dis sunucularla iletisim kurmak ve veri alisverisi gerçeklestirmek üzere yapilandirilmaktadir. Sunucu (3) operatör sunucularindan (A) alinan iade verilerini blok Zincir agina (2) kaydetmek üzere yapilandirilmaktadir. Sunucu (3) kurum sunucusuna (B) entegre olarak kisilerin kurum sunucusu (B) üzerinden yaptiklari iade sorgularini almak ve söz konusu sorgular için blok Zincir agina (2) eriserek kisiye ait bir iade verisi olup olmadigini tespit etmek üzere yapilandirilmaktadir. Sunucu (3) blok Zincir agi (2) üzerinde kurum sunucusundan (B) sorgu ileten kisiye ait bir iade verisi oldugunu tespit ederse blok Zincir agindan (2) iade verilerini almak ve kullanicinin bilgilendirilmesi için kurum sunucusuna (B) iletmek üzere yapilandirilmaktadir. Sunucu (3), herhangi bir operatör sunucusundan (A) blok Zincir agina (2) kisiye iliskin bir iade verisi girisi oldugunda tetiklenerek iade tutarinin yattigina iliskin kurum adi, abonelik bilgisi ve iade bakiyesi bilgilerini içeren bir bildirim mesaji olusturmak ve kisiye kisa mesaj, elektronik posta, uygulama bildirimi seklindeki bir iletisim yolu ile iletilmesi için kurum sunucusunu (B) tetiklemek üzere yapilandirilmaktadir. Sunucu (3) kisilerin kurum sunucusu (B) üzerinden ilettikleri iade bakiyesini tahsil etme talebi ile tetiklenerek blok Zincir agina (2) erismek ve kisiye ait bir iade verisi olup olmadigini tespit ederek kisiye ait bir iade bakiyesi mevcutsa söz konusu iade tutarini kisinin kayitli hesap verileri dogrultusunda banka sunucusu (C) üzerindeki banka hesabina aktarmak üzere yapilandirilmaktadir. Bulusun Sanayiye Uygulanmasi Bulus konusu sistemde (l) operatör firmasi seklindeki herhangi bir kurumdan iadesi olan bir kisinin bir devlet kurumuna ait bir servisten sorgulama yapmasi dogrultusunda ilgili kuruma ait kurum sunucusundan (B) sorgu talepleri alinarak operatör sunucusundan (A) elde edilen ve bir blok Zincir aginda (2) kayit altinda tutulan iade verilerinin kisiye iletilmesi ve iade tutarlarinin banka sunucusu (C) üzerinden kisinin banka hesabina yatirilmasi saglanmaktadir. Bulus konusu sistem (1) kullaniciya veri gizliligi ilkeleri içeren bilgilendirme ve onay sunmakta olup, Kisisel Verilerin Korunmasi Kanunu (KVKK) dahilinde faaliyet göstermektedir. Bu temel kavramlar etrafinda, bulus konusu "Bir Alacak Sorgulama Sistemi (1)" ile ilgili çok çesitli uygulamalarin gelistirilmesi mümkün olup, bulus burada açiklanan örneklerle sinirlandirilamaz, esas olarak istemlerde belirtildigi gibidir. TR TR TR TR TR