NL8401837A

NL8401837A - Schuimende vloeibare detergenscompositie.

Info

Publication number: NL8401837A
Application number: NL8401837A
Authority: NL
Original assignee: Colgate Palmolive Co
Priority date: 1983-06-09
Filing date: 1984-06-08
Publication date: 1985-01-02
Also published as: DE3416190A1; NO162296C; ATA146584A; FR2547314A1; US4454060A; CA1225563A; BE899709A; GB8414424D0; SE8402164L; DK201184D0; NO841517L; IT1206162B; ZA843036B; GR82178B; PH20752A; AT388926B; SE8402164D0; NO162296B; SE459183B; NZ207900A

Description

* -i . * f «

VO 63OS

Schuimende vloeibare detergenscompositie.

De uitvinding heeft betrekking op schuimende, vloeibare detergenscomposities en in het bijzonder op een dergelijk soort composities van het type, dat voor licht waswerk bestemd is, in hoofd2aak vrij is van "builders" en een kationactieve polymere schuimstabilisator 5 bevat.

Vloeibare detergenscomposities voor licht waswerk, die gewoonlijk voor het met de hand wassen van borden, keukengerei, en dergelijke worden gebruikt, zijn welbekend en zijn vanwege hun in het algemeen goede was- en schuimeigenschappen en gemakkelijke gebruiks-10 vorm door het publiek in hoge mate geaccepteerd. De meeste formuleringen, die tegenwoordig commercieel worden toegepast, zijn gebaseerd op synthetische, organische detergentia, tezamen met veelal conventionele toevoegsels. Detergentie, schuimvermogen, schuimstabiliteit, helderheid, verenigbaarheid met de huid en/of viscositeitskenmerken, 15 en dergelijke van zulke formuleringen zijn natuurlijk steeds beschouwd als minder dan optimaal en voor verbetering vatbaar te zijn.

Het is een oogmerk van de uitvinding om een vloeibare detergenscompositie voor licht waswerk te verschaffen, waarbij één of meer van de eerder genoemde kenmerken op onverwachte wijze worden verbeterd.

20 andere oogmerken en voordelen zullen uit het verdere verloop van de beschrijving blijken.

Het bereiken van een dergelijk oogmerk wordt mogelijk gemaakt door deze uitvinding, die het verschaffen van een vloeibare detergenscompositie omvat, die in hoofdzaak bestaat uit een waterhoudend medium, 25 dat ongeveer 5-50 gew.% organisch, schuimend, niet-kationactief deter-gensmateriaal, 0-20 gew.% uit een aromatisch sulfonaat bestaande hydro-trope verbinding, 0-8 gew.% van een schuimstabilisator op basis van een C^g ^g-alkaanzuur - ^-alkanolamide en 0,1-10 gew.% van een kationactief schuimstabiliserend copolymeer bevat, welk copolymeer on-3Q geveer meer dan 50% van acrylamide, methacrylamide of een mengsel daarvan afgeleide eenheden, 0,5-2 gew.% van afhangende quatemaire stikstof en 0,1-10 gew.% van afhangende Q^^-hydrofobe groepen bevat.

Alle componenten van de boven omschreven composities volgens de uitvinding zijn voor vloeibare detergenscomposities voor licht was- 8401837 * wv -2- , werk τη-in of meer conventioneel, behalve het omschreven copolymeer, waarbij laatstgenoemde term hierin wordt gebruikt om te verwijzen naar een lineair polymeer, dat afkomstig is van de polymerisatie van meer dan één (bij voorkeur twee of drie verschillende polymeriseer-5 bare monoalkenisch onverzadigde monomeren. Gevonden werd, dat het in deze compositie opnemen van genoemd, omschreven copolymeer, onverwacht effectief is voor wat betreft het verschaffen van dergelijke composities met verbeterde detergentie, schuimend vermogen, schuin-stabiliteit, helderheid, verenigbaarheid met de huid en/of viscosi-10 teitskenmerken, en dergelijke.

De copolymeren volgens de uitvinding zijn lineair, waarbij de ruggegraatketen in het algemeen bestaat uit koolstofatomen, die eventueel afgewisseld worden door kleine hoeveelheden,"bijvoorbeeld van ten hoogste ongeveer 10 mol.%, hete'roatomen, zoals S, N, O, en 15 dergelijke. De quaternaire stikstof en de hydrofobe Cg 24-^0^011 zijn afhangend, dat wil zeggen zijn aanwezig in of als zijketens of vertakkingen. De quatemaire stikstof is aanwezig in de vorm van quaternaire ammoniumgroepen en de genoemde hydrofobe’groepen zijn hydrocarbyl-aralkyl, bijvoorbeeld nonylfenyl, octylnaftyl of derge-20 lijke, of bij voorkeur alifatisch, met een vertakte of bij voorkeur rechte keten, onverzadigd of bij voorkeur verzadigd, dat wil zeggen alkyl, zoals octyl, octadecyl, didodecyl, enz. Het copolymeer bevat daarbij een kritische balans van hydrofobe en hydrofiele groepen, die effectief zijn om één of meer van de eerder genoemde, gewenste verbe-25 terde kenmerken te verschaffen.

Volgens een eerste voorkeürsuitvoeringsvorm van de uitvinding bevat genoemd copolymeer ongeveer 55-95 gew.% eenheden, die van acrylamide, methacrylamide of een mengsel daarvan zijn afgeleid, 4-30 gew.% hydrofiel-functionele eenheden met de moleculaire configu-30 ratie van eenheden, die afgeleid zijn van ten minste één monoalkenisch onverzadigd monomeer, dat een quaternaire ammoniumgroep bevat, en 1-15 gew.% eenheden, die afgeleid zijn van ten minste één monoalkenisch onverzadigd monomeer, dat een hydrofobe groep met 8-24 koolstof-atomen bevat, welk monomeer vrij is van quateraaire stikstof.

35 Bij de genoemde eerste voorkeursuitvoeringsvorm heeft genoemd monomeer, dat een quaternaire ammoniumgroep bevat, bij voorkeur de 8401837 -3- c i formule 1, waarin: R^ voorstelt H of CH^, R^ en R^ onafhankelijk van elkaar C^_^-alkylen voorstellen, R4 voorstelt C^-alkyl, C2_3-hydroxyalkyl of benzyl, 5 R_, R- en R. tezamen minder dan 9 koolstof atomen bevatten, 2 3 4 .

Z een in water solubiliserend zoutvormend anion is, en M de groep -CO-X- ksm. zijn, waarbij dan X voorstelt -0-of -NRg- met Rg in de betekenis van ff of C^^-alkyl en en x gelijk is aan 1-6 of 10 M fenyleen kan zijn, waarbij dan x gelijk is aan 1.

Bij voorkeur stellen in bovengenoemde formule 1 van het morio-meer , R^, R^ en R^ de groep CH^ voor, is M de groep -CONH-, is x gelijk aan 3 en stelt Z voor Cl, overeenkomende met methylacrylamido-propyl-trimethylammoniumchloride (MAPTAC). Andere monomeren met de for-15 mule 1 kunnen echter worden toegepast, waarbij R2 en R^ methyl, ethyl, n- of iso-propyl of -butyl kunnen zijn, R^ dezelfde betekenis kan hebben als R2 of R3 of hydroxyethyl of hydroxypropyl kan vertegenwoordigen, Z elk gewoon anion kan zijn, zoals sulfaat, nitraat of halogenide, en R^ dezelfde betekenis kan bezitten als R2 of R3 of ff kan zijn. Als 20 voorbeelden van dergelijke andere monomeren kunnen worden genoemd methacryloxyethyltrimethylammoniumchloride, methacryloxyethyldimethyl-benzylammoniumchloride, methacryloxyethyldimethylbutylammoniumchloride en hun acryloxy-analoga, vinylbenzyItrimethylammoniumchloride, vinyl-benzyldimethylbenzylammoniumchloride, vinylbenzyldimethylethylammonium-25 chloride, allylmethylethylhydroxyethy lammoniumchloride, allyItrimethylammoniumchloride, allyldimethyLbenzylammoniumchloride, allyldimethy ammoniumchloride, methacrylamidohexyl- en methacrylamidomethyl-tri-methylammoniumchloride, methacrylamidopropyldimethylbenzylammoniumchloride, methylacrylamidopropyldimethylethylammoniumchloride en hun 30 acrylamido-analoga, en de overeenkomstige sulfaten, methylsulfaten, nitraten, fosfaten en andere anionen, en dergelijke.

Ook beantwoordt in de eerder genoemde eerste voorkeursuitvoeringsvorm het genoemde monomeer, dat een hydrofobe groep bevat, bij voorkeur aan de formule 2, waarin: 9401837 ί ί -4- R, waterstof of CH, voorstelt, 1 3 X voorstelt -0- of -ΝΕ,γ·"' Υ de groep -G^H^O- of de groep -C^H^O- vertegenwoordigt, Y gelijk is aan. 0-60 5 terwijl wanneer X voorstelt -O-, R, een hydrocarbyl met 8-24 koolstof-

O

atomen vertegenwoordigt en wanneer X voorstelt -NR^-, Rg een hydrocarbylgroep met 1-24 koolstof-atomen is en R^ waterstof of een hydrocarbylgroep met 1-24 koolstof-atomen vertegenwoordigt, waarbij ten minste één van de symbolen R_ en

O

10 R^ een hydrocarbylgroep met 8-24 koolstofatomen' is.

Bij voorkeur geldt voor de monomer en met de bovengenoemde formule 2, dat X voor stelt -O-, Y voorste lt -C^H^O- (hetgeen ethyleen-oxy of EO betekent), Y gelijk is aan 20, R^ voorstelt CHg èn Rg voorstelt octadecyl of C^g_^g-alkyl, overeenkomend 15 met stearyl-(OEj^Q-methacrylaat (SE-2Q-MA). Andere monomeren met de formule 2 kunnen echter worden toegepast, waarbij Rg en R^ kunnen zijn C^- tot ^-hydrocarbyl, bij voorkeur n-alkyl, waarbij ten 'minste één van de symbolen Rg en R_, ten minste 8 koolstof atomen bevat, Y kan zijn -CgH^O- (dat propeenoxy- of PrO betekent), enz. Als voorbeelden van 20 dergelijke monomeren kunnen worden genoemd: · C -alkyl-(OE) -acrylaat of -methacrylaat,

O

C2^-alkyl-(OE)gQ-acrylaat of -methacrylaat, C^Q-alkyl-acrylaat of -methacrylaat, N—[C -alkyl-(OE) Q]-acrylamide of -methacrylamide, 18 o 25 N-[Cg-alkyl-(Opr)4]-acrylamide of -methacrylamide, N-C^q-alkyl-acrylamide of -methacrylamide, N, N-bis(C -alkyl)-acrylamide of -methacrylamide.

O

Volgens een tweede voorkeursuitvoeringsvorm van de uitvinding bevat het copolymeer in de composities volgens de uitvinding ongeveer 30 85 tot 97 gew.% eenheden, die van acrylamide, methacrylamide of meng sels daarvan zijn afgeleid en 3-15 gew.% eenheden met de moleculaire configuratie van eenheden, die afgeleid zijn van ten minste één mono-alkenisch onverzadigd monomeer, dat quaternaire ammonium- en hydrofobe groepen met 8-24 koolstofatomen bevat.

35 Bij de genoemde tweede voorkeursuitvoeringsvorm heeft het on verzadigde monomeer, dat zowel quaternaire ammonium- als hydrofobe 8401837 « \ -5- groepen met 8-24 koolstofatomen bevat, bij voorkeur de formule 3, waarin: R^ waterstof of CH^ voorstelt, R2 en R^ onafhankelijk van elkaar hydrocarbylgroepen met 5 1-4 koolstofatomen zijn, R^ een hydrocarbylgroep met 8-24 koolstofatomen is, S een in water solubiliserend zoutvormend anion is en M de groep -CO-X- kan zijn, waarbij dan X voorstelt -0- of -NRg- voorstelt, waarbij 10 R_ voorstelt Ξ of C^^^-alkyl en x gelijk is aan 1-6, of M fenyleen kan zijn, waarbij dan x gelijk is aan 1.

Bij voorkeur geldt voor het monomeer met de formule 3, dat 15 Rj, R2 en R^ de groep CH^ voorstellen, R^ dodecylbenzeen is, M de groep -CQNH- vertegenwoordigt, x gelijk is aan 3 en 2 voorstelt Cl, overeenkomend met methacrylamidopropyl-dimethyl-dodecylbenzyl-amao- niumchloride (MAPDDB AC), of R. voor stelt Ξ, R_ en R_ de groep CH_ z 1 z j j voorstellen, R^ tetradecyl is, M fenyleen is, x gelijk is aan 1 en 20 Z voorstelt Cl, overeenkomende met tetradecyl-dimethyivinylbenzyl- ammoniumchloride (TDVB AC). Andere monomeren met de formule 3 kunnen z echter worden toegepast, waarbij als voorbeelden daarvan kunnen worden genoemd methacrylamidohexyl-dimethyloctyl- en C2 ^-alkyl-ammonium-chloriden, methacrylamidomethyl-ethyl-isobutyl-octadecyl-ammonium-25 chloride, N-methyl-methacrylamidopropyl-dimethyl-hexadecylbenzyl- ammoniumchloride, de acrylamido-, acryloxy-, methacrylam ido-analoga, Cg-alkyl- en C^^-alkyl-dimethyl-vinylbenzyl-ammoniumchloride en de overeenkomstige sulfaten, methylsulfaten, nitraten, fosfaten en andere anionen, en dergelijke.

30 Een copolymeer, dat voor toepassing in de compositie volgens de uitvinding de voorkeur verdient, bevat ongeveer 70-90 gew.% eenheden, die van acrylamide zijn afgeleid, 8-25 gew.% eenheden, die van methacrylamidopropyl-trimethyl-ammoniumchloride zijn afgeleid, en 1-8 gew.% eenheden, die van stearyl-(oxyethyleen)^-methacrylaat zijn 35 afgeleid.

8401837 -6-

Het zal duidelijk zijn, dat in bovengenoemde formules 1 en 3, de symbolen R2 en ^3 rechtstreeks of via hetero-atomen, zoals 0, S en/of N, verbonden kunnen zijn, waarbij een heterocyclische verbinding met het aangegeven N-atoom wordt gevormd, zonder dat van de geest 5 en omvang van deze uitvinding wordt afgeweken. Het zal. ook duidelijk zijn, dat de moleculaire configuratie van de copolymeereenheden, die afgeleid zijn van monomeren met de fomule 1 en de formule 3, binnen het kader van deze uitvinding kan worden bereid door bij de copoly-merisatiestap de niet-gequaterniseerde tertiaire amine-voorlopervorm 10 van de monomeren (die geen ï^Z, R^Z of R^Z bevatten) te gebruiken en achteraf te quaterniseren door het resulterende copolymeer te laten reageren met het R2Z-, R^Z- of R^Z-alkyleringsmiddel.

Het molecuulgewicht van de volgens de uitvinding toegepaste copolymeren is niet kritisch, doch kan, daar het moeilijk is dit recht-15 streeks te bepalen, bij voorkeur zodanig worden omschreven, dat het voor een oplossing van‘het copolymeer in water, die 2,0 gew.% vaste stof bevat, een relatieve viscositeit zal opleveren van ongeveer 5-100 mPa.s, gemeten met een Brookfield viscosimeter, model LVF, bij 60 omw/min, waarbij de keuze van de spil afhankelijk is van de ervarea-20 heid van de bedienende persoon en gebaseerd is op het verkrijgen van een aanvaardbare afleesschaal, zoals beschreven is in het Brookfiel-handboek.

Deze copolymeren worden op bekende wijze geproduceerd door vinyl-additie-polymerisatie in een waterhoudend systeem, in tegenwoor-25 digheid van een bekende effectieve initiator voor vrije radicaal-poly-merisatie. Voorbeelden van dergelijke initiatoren zijn onder meer tert.butyl-hydroperoxyde, ammonium-, natrium- en kalium-persulfaat, -perboraat en -percarbonaat, peroxyden, en dergelijke. Gebruikelijke doseringen zijn ongeveer 0,1-2 gew.% van de monomeren. Zij kunnen wor-30 den toegepast met natriumhydrosulfiet of andere in redox-systemen reducerend werkende middelen. De toepassing van verhoogde temperaturen vergemakkelijkt en bevordert voltooiing van de polymerisatie. De polymerisatie kan tot stand worden gebracht door bestraling of door middel van door zware metalen geactiveerde katalysatorsystemen. Desgewenst 35 kan het waterhoudende medium, dat afkomstig is van de polymerisatie-reactie, rechtstreeks voor het mengen met de andere componenten van de 8401837 ·. * * -7- compositie volgens de uitvinding worden toegepast, zonder het polymeer te isoleren.

De bovenomschreven uit copolymeer-eenheden bestaande componenten zijn willekeurig in de polymeerketen verspreid, waarbij de van 5 acrylamide en/of methacrylamide afgeleide eenheden op basis van het gewicht overheersen. Daar de laatstgenoemde eenheden in het algemeen, zo niet steeds, een molecuulgewicht hebben, dat lager is dan de andere omschreven, uit eenheden bestaande componenten, die de vereiste qua-ternaire stikstofgroepen en hydrofobe groepen met 8-24 koolstofatomen 10 verschaffen, is de verhouding of het percentage van acrylamide- en/of methacrylamide-eenheden in de polymeerketen op molaire basis in het algemeen niet altijd belangrijk hoger dan op gewichtsbasis. Het zal duidelijk zijn, dat zonder de bovenomschreven gewichtspercentage-gebieden van de omschreven copolymeereenheden in belangrijke mate aan 15 te tasten, de copolymeerketen kleine niet-storende hoeveelheden eenheden kan bevatten met de moleculaire configuratie van niet-storende eenheden, die van andere, daarvan verschillend zijnde polymeriseer-bare monoalkenisch onverzadigde monomeren zijn afgeleid.

Het organische, schuimende, niet-kationactieve detergens-20 actieve materiaal, dat in de composities volgens de uitvinding aanwezig is in een hoeveelheid van ongeveer 5-50 gew.%, bij voorkeur ongeveer 20-40 gew.%, is welbekend en in de stand van de techniek overvloedig gedocumenteerd, zoals in "Surface Active Agents and Detergents", volume II, door Schwartz, Perry en Berch (1958, Interscience, 25 Publicers, Inc.) en McCutchon's "Detergents and Emulsifiers Annuals” (1969, 1970 en daarna). Zij omvatten de welbekende, in het algemeen in water oplosbare anionactieve, niet-ionogene, zwitterionactieve en amfotere oppervlakte-actieve detergentia en elk mengsel daarvan, zoals in bijzonderheden beschreven is in het fimerikaanse octrooi-30 schrift 4.076.800, kolom 7, regel 10 tot kolom 10, regel 41.

De anionactieve, oppervlakactieve detergentia zijn bijvoorbeeld in het algemeen in water oplosbare zouten van het type carboxy-laten, fosfaten, fosfonaten en bij voorkeur sulfaten en suifonaten van verbindingen, die een hydrofobe groep bevatten, waarbij de gewen-35 ste HLB (hydrofiele-lipolfiele-evenwicht)-waarden worden verschaft, en een dergelijke groep in het algemeen een Cg 24"°nver2adi?de' 3°ch 8401837 é * -8- bij voorkeur vérzadigde, alifatische koolwaterstofgroep (alkyl) met een vertakte, doch bij voorkeur rechte keten is. De anionactieve detergentia, die voor toepassing in de composities volgens de uitvinding de voorkeur verdienen, zijn· de zouten van 2Q-al^^enzeensulf onaten, 5 C10_2Q-alkyl-(oxyethyleen)2_3Q-sulfaten, C10_20-alkylsulfaten, alkaan- sulfonaten en mengsels daarvan, in het bijzonder mengsels van zouten van C^Q_2Q-alkylbenzeensulf°naten en ^0-20-3^^1- (oxyethyleen )2_3o~ sulfaten in een gewichtsverhouding van ongeveer 1:1 tot 2:1 en mengsels van alkaansulfonaten en de laatstgenoemde sulfaten in gewichtsverhou-10 dingen van ongeveer 3:1 tot 6:1.

De kationen in deze anionactieve detergentia zijn welbekend en bij voorkeur alkalimetalen, zoals kalium en in het bijzonder natrium en/of ammonium. Andere geschikte kationen zijn onder meer bijvoorbeeld aardalkalimetalen, zoals magnesium en calcium en "laag” gesubstitueerd 15 ammonium, zoals die, welke 1, 2 of 3 lage (b.v, C^^J-alkyl- en/of alkanolgroepen (methyl, ethanol, propyl, isopropanol, enz.) bevatten.

De niet-ionogene detergentia zijn zeer vaak de condensatie-produkten van een aantal molen ethyleenoxyde met een organische verbinding, die een hydrofobe Cg ^-gzoep en een labiel of reactief water-20 stofatoom, zoals in OH, COOH, COHl·^, SO2NH2, enz. bevat. De voorkeurs-vertegênwoordigers zijn de (5-30) polyethoxyethyleengroepen bevattende Cg Ook behoren tot deze categorie detergentia de semi- polaire, niet-ionogene organische oxyden, zoals die, welke beschreven zijn in het Amerikaanse octrooischrift 4.076.800. In een niet-ionogene 25 detergens van het semi-polaire type, bevat de hydrofiele groep een semi-polaire binding tussen 2 atomen, bijvoorbeeld N -*-0, P -»-0,

As -*-0 en S —»-0, waarbij de pijl de gebruikelijke voorstelling van . een semi-polaire binding voorstelt. Tussen de 2 rechtstreeks gebonden atomen is er een ladings-scheiding, doch het molecuul draagt geen 30 netto lading en dissocieert niet in ionen. Typen, die als voorbeeld 12 3 kunnen worden genoemd, zijn amine-oxyden met de formule R R R H ->-0, 12 3 fosfine-oxyden met de formule R R R P -*-0, en sulfoxyden met de for-12 1 mule R R S vO, waarin R een Cfl_ 2 -alkyl, alkenyl- of alkanol-groep 2 3 is of deze bevat en R en R onafhankelijk van elkaar C^_g-alkyl of 35 -alkanol voorstellen.

8401837 ♦ -* -9-

Een anionactief/niet-ionogeen detergensmengsel verdient veelal de voorkeur, bijvoorbeeld alkaansulfonaten, C^_2Q-alkyl-(oxyethy-leen)2_2o“suJ,faten en cg 24-ai^ano^en met P°lyoxyethyleengroepen (5-30 O.E.) in respectieve gewichtsverhoudingen van ongeveer (20-12) : 5 (4-2) : 1.

De amfolytische en zwitterionactieve, oppervlakactieve deter-gentia worden ook in genoemd Amerikaans octrooischrift 4.076.800 beschreven en omvatten de welbekende betaine- en sulfobetaine-detergen-tia.

10 De composities volgens de uitvinding kunnen 0 tot ongeveer 8 gew.%, bij voorkeur ongeveer 2 tot ongeveer 5 gew.% van de bekende schuimvormende, schuimstabiliserende, viscositeitsverhogende, van C._ ,„-alkaanzuur afgeleide lage alkanolamiden bevatten. De voorkeurs-vertegenwoordigers daarvan zijn de mengsels van c^-14-a^aanZUUr^eri” 15 vaten, waarin de verhouding van laurinezuur tot myristinezuur ligt tussen ongeveer 3 : 1 en 1 : 3 en bij voorkeur ongeveer 1 : 1 bedraagt.

De lage alkano lamidegroepen kunnen monoalkanolamiden of dialkanolamiden zijn en de alkanol bevat gewoonlijk 2-4 koolstof atomen en is bij voorkeur ethanol. Het voorkerusmateriaal van dit type is een mengsel van 20 laurine- en myristinediëthanolamide en/of in het bijzonder -monoëthanoi-amide of mengsels daarvan.

Deze composities kunnen ook 0 tot ongeveer 20 gew.%, bij voorkeur ongeveer 3 tot ongeveer 12 gew.% van de bekende water-solubilise-rende, de viscositeit-regelende hydrotrope verbindingen op basis van 25 aromatisch sulfonaat bevatten, zoals xyleen-, cumeen- of tolueen- sulfonaatzouten of mengsels daarvan. De kationen in deze zouten zijn welbekend en dezelfde als die, welke hierboven bij de anionactieve detergentia zijn vermeld. Natrium- en ammoniumzouten verdienen de voorkeur.

30 Het water in het waterhoudende medium is in de composities volgens de uitvinding aanwezig in gewichtsverhoudingen van ongeveer 20 tot ongeveer 8Q%, bij voorkeur ongeveer 35 tot ongeveer 65%, waarbij het gewenst is, dat het gecombineerd is met ten hoogste ongeveer 20 gew.%, bij voorkeur ongeveer 3 tot ongeveer 10 gew.% van een in 35 water oplosbaar oplosmiddel, bij voorkeur een lage mono- of dihydroxy-alcohol met 2-4 koolstofatomen, in het bijzonder ethanol. Andere alge- 8401837 » * -10- mene oplosmiddelen met 2-8 koolstofatomen zijn onder meer bijvoorbeeld isopropanol, butanol, methylpropanol-1 en -2, pentanol, ethyleenglycol, propyleenglycol, butyleenglycol en hun monoethyl- en monobutyl-ethers, diëthyleenglycoldimethylether, en dergelijke.

5 De onderhavige composities zijn homogene, vrij-vloeiende, troebele, doorschijnende, doch bij voorkeur heldere vloeibare oplossingen, die bij voorkeur een viscositeit bezitten van ongeveer 50 tot 600 mPa.s, gemeten met een Brookfield-viscosimeter van het model LVF, onder toepassing van spil nr. 1 bij 12 omw/min en bij 25°C. De gewenste » 10 viscositeit wordt gemakkelijk geregeld door geschikte instelling van de verhouding van de eerder genoemde componenten, in het bijzonder de alkanolamide-schuimstabilisator, het hydrotrope aromatische sulfonaat en de oplosmiddelcomponenten. Natriumnitraat en/of -formiaat in kleine hoeveelheden kan (kunnen) ook worden toegevoegd als fluïdiseermiddel 15 of middel om de viscositeit te regelen, waarbij natriumformiaat voorts weerstandsvermogen levert aan de vorming vein een oppervlaktefilm op •het vaatwerk en gereedschappen.

Kleine hoeveelheden, tot ten hoogste ongeveer 10 gew.%, bij voorkeur ten hoogste, ongeveer 5 gew.% van de gebruikelijke niet-toxi-20 sche dermatologisch aanvaardbare toevoegsels kunnen mede worden opgenomen, bijvoorbeeld troebelingsmiddelen, zoals stearinezuur-mono-etha-nolamide en ethyleenglycol-distearaat, buffers, die gewoonlijk gewenst zijn om de pH van het produkt op ongeveer 4 tot 9, bij voorkeur ongeveer 5,5-7,5 te houden, zoals borax en citroenzuur, verdikkingsmidde-25 len, reukstoffen, kleurmiddelen, optische witmiddelen, UV-absorberende middelen, bevochtigingsmiddelen, conserveringsmiddelen, desinfecterende middelen, kiemdodende middelen, sequestreermiddelen, zoals ethyleen-diamine-tri- en -tetra-azijnzuur, zouten, zoals natrium- en kalium-chloride en -sulfaat, inhibitoren tegen het dof worden en corrosie-30 inhibitoren, verzachtende middelen en andere middelen, die heilzaam voor de huid zijn en dergelijke.

De vloeibare composities volgens de uitvinding worden op normale wijze toegepast voor het wassen van vaatwerk en keukengereedschap, en dergelijke waarbij een toereikende hoeveelheid (van enkele druppels 35 tot een scheut of een dop vol of meer) aan het waswater wordt toegevoegd om de gewenste graad van detergentie en schuiming te verschaffen, 8401837 -11- ♦ * 4 in het algemeen ongeveer 0,02 tot ongeveer 0,5 gew.%, bij voorkeur ongeveer 0,03 tot ongeveer 0,3 gew.%, berekend, op het waswater. Onverwacht gunstige resultaten worden verkregen in hard water, zoals water, dat een hardheid bezit van 100 tot 500 ppm, bij voorkeur ongeveer 5 100 tot 300 ppm, berekend als CaCO^· Wanneer gewassen wordt met betrek kelijk zacht water, is het veelal gunstig om in de compositie een kleine hoeveelheid magnesiumsulfaat op te nemen. Het waswater verkeert in het algemeen op verhoogde temperatuur van ongeveer 40° tot 60 °C, terwijl de pH ervan ongeveer 4-9, bij voorkeur ongeveer 5,5-7,5 be-10 draagt. Gedurende de wasperiode, dis verscheidene seconden tot verscheidene minuten kan duren, wordt een stabiel, overvloedig schuim van gewenste consistentie en gewenst uiterlijk verkregen en wordt het vaatwerk en dergelijke schoon gewassen.

Ofschoon de voorafgaande beschrijving gericht is op de prod.uk-15 tie van vloeibare composities voor licht vaatwaswerk, zal het duidelijk zijn, dat de composities volgens de uitvinding ook effectieve schuimende detergentia voor andere doeleinden zijn, waarbij zij bijzonder voordelig zijn voor toepassingen, waarbij contact tussen het detergens en keratine, met inbegrip van de menselijke huid en het menselijke haar 20 is betrokken, zoals haar-shampoos, bubbelbaden, vloeibare haarreini-gers en vloeibare huidreinigers, en dergelijke.

De nu volgende voorbeelden dienen om voorkeursuitvoeringsvormen van de in de composities volgens de uitvinding toegepaste copo-lymeren en de methoden voor de bereiding van dergelijke copolymeren « 25 nader toe te lichten.

Dit voorbeeld geeft een nadere toelichting op de bereiding * van een karakteristiek copolymeer van 75% acrylamide (AM), 20% metha-crylamidopropyltrimethylammoniumchlcride (MAPTAC) en 5% octadecylpoly-30 (oxyethyl)2Q-methacrylaat (SE-20-MA). In een kolf van 2 liter, die was uitgerust met een roerder, koeler, thermometer en stikstofinvoerbuis werden gebracht 1400 g gedexoniseerd water, 56 g acrylamide, 30 g van een 50% vaste stof bevattende oplossing van MAPTAC en 3,8 g SE-20-MA.

Het mengsel werd, terwijl door de kolf een langzame stikstofstroom werd 35 gevoerd, verwarmd tot 80-82°C. Wanneer de temperatuur tot 80-82°C was gestegen, werd een oplossing van 0,15 g ammoniumpersulfaat, opgelost in 8401837 * » -12- 10 g water, toegevoegd. Het reactiemengsel werd bij 80-82°C 5-5,5 uur geroerd, waarna men het tot 70°C liet afkoelen, op welk moment het resterende monomeer werd verwijderd door toevoeging van een oplossing van 0,5 g t-butyl-hydroperoxyde in 10 g gedeloniseerd water, gevolgd door 5 toevoeging vein een oplossing van 0,5 g natriumsulfoxylaat-formaldehyde in 10 g gedeloniseerd water. Het gehalte aan vaste stoffen van de resulterende polymeeroplossing was 5,0, terwijl de viscositeit 55 mPa.s (Brookfield LVF viscosimeter, spil 1, 60 omw/min) bedroeg.

II

10 Dit voorbeeld geeft een nadere toelichting op de bereiding van een polymeer uit 88,1% AM, 10% MAPTAC en 1,9% SE-20-MA. In een reactor van ongeveer 19 liter (5 gallon), die was uitgerust met een thermometer, roerder, koeler en stikstofinlaatbuis werden gebracht 14.500 g gedeloniseerd water, 1760 g acrylamide, 400 g MAPTAC en 15 38,4 g SE-20-MA. Terwijl het bad onder een stikstofatmosfeer tot 60° tot 62°C werd verwarmd, werd een oplossing van 0,17 g kopersulfaat-pentahydraat in 20 g gedeloniseerd water toegevoegd. Wanneer de reac-tortemperatuur tot 60-62°C was gestegen, werd een oplossing van 0,47 g iso-ascorbinezuur in 25 g gedeloniseerd water toegevoegd.

20 Nadat dit in het reactiemengsel was ingemengd, werd een op lossing van 10 g ammoniumpersulfaat in 25 g water toegevoegd. Men liet de temperatuur tot 88°C stijgen en daarna dalen tot 60-65°C, waarna een oplossing van 2 g t-butylhydroperoxyde in 130 g gedeloniseerd water en ongeveer 3-5 minuten later een oplossing van 2 g iso-ascorbinezuur in 25 130 g gedeloniseerd water werden toegevoegd. Het vastestofgehalte van het produkt bedroeg 11,7% en de viscositeit was 3200 mPa.s (Brookfield viscosimeter, model LVF, spil 4, 60 omw/min).

III

In dit voorbeeld wordt de bereiding van een copolymeer van 30 85% AM, 10% MAPTAC en 5% methacrylamidopropyldimethyldodecyl-benzyl- ' ammoniumchloride nader toegelicht. De werkwijze volgens voorbeeld I werd herhaald, met dit verschil, dat 63,7 g AM, 15 g van de 50% vaste stoffen bevattende MAPTAC-ορlossing en 3,8 g methacrylamidopropyl-dimethyldodecylbenzyl-ammoniumchloride werden toegepast.

8401837 -13- Λ . ...

IV

Met dit voorbeeld wordt de bereiding van een polymeer uit 95% AM en 5% tetradecyldimethylvinylbenzylammoniumchloride nader toegelicht, De werkwijze volgens voorbeeld I werd herhaald, met dit verschil, dat 71 g M en 4 g tetradecyldimethylvinyihenzylammoniumchloride wer-5 den toegepast.

V

Met dit voorbeeld wordt de bereiding van een polymeer uit 75% AM, 20% MAPTAC en 5% dodecylacrylamide nader toegelicht. De werkwijze volgens voorbeeld I werd herhaald, met dit verschil, dat 60,0 g AM, 10 32,0 g van de 50% vaste stoffen bevattende MAPTAC-oplossing en 4 g dodecylacrylamide werden toegepast.

De thans volgende voorbeelden geven een nadere toelichting op vloeibare detergenscomposities voor licht werk volgens de uitvinding en op hun vergelijkende schuim- en vaatwas-eigenschappen met betrek-15 king tot soortgèlijke composities, die vrij zijn van de aangeduide kationactieve copolymeren, wanneer zij worden getoetst, zoals hieronder wordt beschreven. Alle hoeveelheden en verhoudingen, waarnaar hierin en in de bijgevoegde conclusies wordt verwezen, zijn gewichts-hoeveelheden en gewichtsverhoudingen, tenzij anders is aangegeven.

20 Bij de Tergotometer-schuimproef, waarvan de resultaten in de tabellen A, B en C zijn vermeld, werden bij een temperatuur van 50°C bevuilde plaatjes (diameter 2,54 cm en dikte 0,318 cm), die elk 1 g CriscJ^-vuil droegen, met bepaalde tijdsintervallen (elke 2 minuten) toegevoegd aan een 0,1%'s waterhoudende toetsoplossing met een hard-25 heid van 150 ppm, berekend als CaCO^ (Ca/Mg = 2/1) en een alkalini-teit van 100 ppm, berekend als HCO^, waarna 1 minuut bij 75 omw/min werd geroerd. Wanneer het roeren na elke toevoeging van plaatjes werd stopgezet, werd het scnuimniveau geregistreerd en het totale aantal plaatjes, dat vereist was om het schuim te doen verdwijnen, opgetekend.

30 Bij de handvaatwasprcef-resultaten, die in tabel D zijn samen gevat, werden keramische eetborden met een diameter van 24,13 cm, die bevuild waren met 4 g Crisco, met intervallen van 40 seconden met de hand gewassen bij een temperatuur van ongeveer 46°C in een afwasteil, die 12 g (0,02%) van de vloeibare detergens-toetscompositie, opgelost 35 in 6 liter water met een hardheid van 100 ppm en van 300 ppm, bevatte.

8401837 -14-

Door 6 liter water vanuit een 40,64 cm boven de bodem van de afwasteil gemonteerde scheitrechter te laten vallen in een Petri-schaal, die de vloeibare toetscompositie bevatte en in het midden van de afwasteil was geplaatst, werd een schuimlaag gevormd. Alvorens met de 5 proef te beginnen, werd de Petri-schaal voorzichtig verwijderd en de schuimhoogte gemeten. Elke 30 seconden werd een bevuild stuk vaatwerk in de oplossing geplaatst en gedurende 10-15 seconden gewassen, terwijl het ongeveer half in en half buiten de oplossing werd gehouden. Het wassen werd voort ge zet tot ongeveer de helft van het oppervlak van de 10 afwasteil met schuim was bedekt. Gewoonlijk werd tegelijkertijd met de toetscompositie een controleproef uitgevoerd om eventuele verschillen die aan verschillende uitvoerende personen te wijten zijn, te elimineren. De resultaten zijn reproduceerbaar en een verschil van 2 borden is significant.

15 Bij de proeven werden de volgende copolymeren toegepast:

Polymeer A bevatte eenheden, die van acrylamide (AM) en tetra-decyldimethyl-vinylbenzyl-ammoniumchloride (TDVB^Ac) waren afgeleid in de gewichtsverhouding van 95/5 onder toepassing van de in bovengenoemd voorbeeld IV beschreven.werkwijze.

20 Polymeer B bevatte eenheden, die van AM, methacrylamido- propyltrimethyl-ammoniumchloride (MAPTAC) en dodecyl-dimetyl-vinylbenzyl-ammoniumchloride (DDVB^Ac) waren afgeleid in de gewichtsverhouding van respectievelijk 75/20/5 onder toepassing van de werkwijze 'volgens bovenbeschreven voorbeeld I.

25 Polymeer C bevatte AM, MAPTAC en methacrylamidopropyl-dimethyl- dodecylbenzyl-ammoniumchloride (MAPDDB^Ac) in de gewichtsverhouding van respectievelijk 75/20/5 onder toepassing van de in voorbeeld III beschreven werkwijze.

Polymeer D bevatte eenheden, die afgeleid waren van AM, MAPTAC 30 en dodecylacrylamide (DAM) in de gewichtsverhouding van respectievelijk 75/20/5 onder toepassing van de hierboven in voorbeeld V beschreven werkwij ze.

Polymeer E bevatte eenheden, die afgeleid waren van AM, MAPTAC en stearyl (oxyethyleen) 2Q-raethacrvlaat (SE-20-MA) in de gewichtsverhou-35 ding van respectievelijk 75/20/1 onder toepassing van de werkwijze volgens bovenbeschreven voorbeeld I.

8401837 -15-

Polymeer F bevatte eenheden, die afgeleid waren van AM, MAPTAC en SE-20-MA in de gewichtsverhouding van respectievelijk 87,5/10/2,5 onder toepassing van de in bovenbeschreven voorbeeld II vermelde werkwijze.

8401837 9 -16- p·» m 15 · »

P*· f*1 CM 15 O iH

«4 1-4 10 CM

p·* m 1/5 ** - p- n cm io o o

1-4 i-4 15 CM

eN» r*» m o •sf * *> o p* m cm 15 o ι-· p" 1-4 w*-I 10 *-“l

P

0 μ 44 +> Φ o

0 O

μ p* en μ ή n * *· 1 r* m cm 15 O co M «4 t4 IQ Ή 0) μ o

S

o μ §1 p* en μ cm -

<D p* C) CM 15 O CO

μ i>4 i4 15 —4

vQ EIJ

S e

ffl O

a σ'

Ê4 r4 P« CO

Q i*4 ' « > p m cm i5 o o

11 1-4 10 CM +J

0) 3

Ά O

jj N

3 . S

μ μ 3 en <u 3 -w 0) r4 O c

μ O p- en NO

a μ - - Si g+JP-n 15 CM CM 35 *h3i*4**4 ιθι·4 *»4 3 3 0 ^ λ o μ r O 3 +j W G 3 3 .. '44

Ό μ H

H 3 3 0) 3 3

O C I

Λ 0 en H ¾ «2·

ó (-4 C

O 3 0 > 3 0)

M G H

O O >i

r4 O ,G

Ό N μ

μ GO

O 44 O Sp

<& O O 3 Λ X

. 3 μ O i-4 0 5 -Η 3 ·η >4 ^

O G μ μ O I

Οι 0 3 3 φ μ ΐι4 Ο 3 Ό >ι ι ο ρ -μ ο μ atη ο α ρ=3 ft ό ,μ ft τ) η μ ο ν. 3 G μ μ μ μ μ μ G144C μι ο ο ο ο ο ο ο η οο *η ιη G οοοοοοο-μο 3 ι-4

Oihcm igsSSSC^oo ο ι ft WCn>i>i>i>i>i>i30Jii3 c cm S ΕΟΟΗΗΗΗΗΗ^μ 3 S *H -< Ο ΩΗΟΟΟΟΟΟμβΟ Ο iJ u o aeiftftftftftftciisfto r4 cm 8401837 -17- CM * % " 2 ω « -.10 * S S' - « η.

CM 00 CM ^ «3 -Φ ^ t-* 0 ' * « ' cm eo cm -» w ΰ ^ '2 τΗ «3 -rt .

«> «Η § § VQ «* a ^ CM 03 04 *« Λ « J V β

I ω B

s-i +* α> μ 1 t

% X

p a _ “> ·* a 2»c- ^ ° 3 £ •J ta ja e I M * « £ ^ N ffl N H uiyj^^o ® Ή •p ta •y w Φ S 3 vo ^ | 4J CM ® CM «Λ Ό «8 2 ^ c 1-i VO ^ s s s g 1*4 a js m ®

Φ _Q

® 1 a i § £ >> V, 4J Φ o 3 £ «-Ι (0 Ή Ό M-4 Ό

•P M * d _L

3 4) <W 3 «-1 Λ 3 <0 Ο M « !* . C UI JJ 0) Η ft 1¾ η -H 01 Ό >1 0

® <W C Μ -P Μ M

O' ·ρ o ? 3 3 &

w 3 Ή Φ 3 3 I

1 Μ φ I—I <-f Η O

riJCQUQH&tl Ό .¾ ft 1¾ μ c Φ >» _ § r* e «·θ5-ιθ θΜΜΦ O' Ή fi 3 £ § φφφφφφ φφ^ 9¾ dm c «φφφφ φφ^ιο » jj ω S' 2 o wsssssIs^spms §9

Ut wen 3 5^^^^^1^1^2 975 13 § Λ

= OW-PHi-lr-lr-l'P'PlfjS-POS Ü B

s s ^ n s s s π s ë s n *.*«“ 8401837 V t- -18- ω cs va cs va cs cs m cn o m- in cs co cs *« » in CS va CS CS nul oo *-) n m —i Λ

<U

H 03 CS dP

0 - * O

M cs va cs mr-ocs p cn ui «η h

Ή C

<D Q P

0 0 0 P P> ft

I -P

u en

φ CU

p co cs p o ». ·» 5 -s1 cs va cs cn tn ^ Ό —I en in —·

P

6

P

<u

O P

, co es J w * Köcncsvacscninvo ca Φ *4 en ui f-t #C O' *1 o

P

ld ld

P

tn φ _ <u h co es a

po - O

άι p es va n f'· —< i e p en tn —4 oo •p e ! -r OQ c ,G O <u

0 CU

01 H

, S

Pi >1 <u * <U o Λ w Ή 1

O H

O S* 0» —·

^ H

O cd

Ό —< I

P —· p 0) * ^4

id CU VH I

up cö en O en σ> . c -p +u a> u 5 0 c en -n

(U lp o P -P G

O' rS en 3 G <u 3 lp (U cd cu | 0] Φ ip r-t O'

I IH Cu Ό ^ a O

PC (U 'v. G

G (d PP θ' Ή G 0 euid ο <u <ρ o <u ·ρ G P oeuo-pen i

O h iSGPcn cn P

ft IÖ 01 >i >i ld CU ^ <Ö CU

glOlOHiP,CP35 ·Ρ

Q (ÖWHOOPiÖCUO S

O sSaftftwSBiO m 8401837 03 -19- ω

{VI (fl Μ Ν Ν Η Cl VO

(Μ Π ^ ω -4 ^ οι ν οι τί cn cm η μ ο Λ 0 ' _ C ώ Ν Μ —( «Ό 00 4J η ^ S3 8 ω Ο va cm cm ri m «η « « " *> § ω § u * —1 Λ,ον VO CM CM f-im· If)

Γ S «η £ CM

3 S

i -° 3

So _ g

j- Η β M

4j 2 va cm »-) η σι <0 4J « . w a a a > 8 “ ^ H § CO p- cn CM —* VO voco S 01 —4 —( -4 i-4—< < -* * i .

<u t— p- <r> <n ^-1 ^ _ —i -4 W -4 VO Ifl 00 4J ** ** itf

a nJ

(D

MO

ft «Μ ^ s o * •Η M f" CO -4 VO CM Cl 3 4J 1-11-4 1-(1-) A a S 8 •e> Ό r-4

O

Ü a M f ft O ft ft 0 ft > -4 0 \ o o

Ο O CO

-4 1-) Ό *n

+J » Μ τη -H

id m O -» a dP id 0 Ο Λ

. c 40 O C

ao cn ·η fi o

5 <W M COM

6 -4 3 Ο ω ο 3 Φ m cn id 1 01 *—i o id 3 [ m ft A Ό 3 o 4J C O 0 O' c id Μ M <H 01 01 O ld Ο Ο 0 «Μ * · *

C X O O 4-> 0 * C C

O r-i SSMC MO O

Οι co co id · >i >i ,κ g q *0 . Ό

gf COO I Hi-fr-4 3.C+JMM

eaaazS’Ss&saa 8401837 -20-

De in de bovengenoemde tabellen A-D vermelde resultaten geven een duidelijk bewijs voor de onverwachte verbetering in schuim-eigenschappen, die verkregen wordt door het opnemen van de omschreven kationactieve copolymeren in de vloeibare detergenscomposities voor 5 licht werk volgens deze uitvinding.

Hieronder volgen extra voorbeelden van formuleringen volgens deze uitvinding.

Component Voorbeeld (gew.%) 10 23 24 LDBS 17,0 17,0 AEOS . 13,0 13,0

Na-cumeen-sulfonaat 7,4

Na-xyleen-sulfonaat 2,4 5,2 15 Ethanol 5,8 5,6

Lauriner/fayristine- ^ monoëthanolamide, 1/1 ' g

Polymeer G 2,0 2,0

Na-nitraat 2,0 20 Na-formaat 1,5 2,0

Mg-sulfaat 0,5 0,5 EDTA-Na3 0,008 0,008

Reukstof/kleurstof, 10/1 0,1 0,1

Water, q.s. tot 100% tot 100% g 25 Gemodificeerd polymeer P, AM/MAPTAC/SE-20-Ma, 87,1/9,9/1,9 ^Ethyleen-diamine-tri-azij nzuur, trinatriumzout 8401837

Claims

1. Een vloeibare detergens-compositie, die in hoofdzaak bestaat uit een waterhoudend medium, dat ongeveer 5-50 gew.% van een organisch schuimend niet-kationactief detergens-materiaal, 0-20 gew.% hydrotroop aromatisch sulfonaat, 0-8 gew.% C,„ .-alkaanzuur-C. .-alkanolamide 5 als schuimstabilisator en 0,1-10 gew.% van een kationactief schuim-stabiliserend copolymeer bevat, welk copolymeer ongeveer meer dan 50 gew.% van acrylamide, methacrylamide of een mengsel daarvan afgeleide eenheden, 0,5-2 gew.% afhangende quatemaire stikstof en 0,1-10 gew.% afhangende hydrofobe Cg^^groepen bevat.

2. Een compositie volgens conclusie 1, waarin genoemd copoly meer ongeveer 55-95 gew.% van acrylamide, methacrylamide of een mengsel daarvan afgeleide eenheden, 4-30 gew.% hydrofiel-functionele eenheden met een moleculaire configuratie van eenheden, die afgeleid zijn van ten minste één monoalkenisch onverzadigd monomeer met een quater-15 naire ammoniumgroep, en 1-15 gew.% eenheden, die afgeleid zijn van ten minste één monoalkenisch onverzadigd monomeer met een hydrofobe cg_24~ groep en zonder quatemaire stikstof, bevat.

3. Een compositie volgens conclusie 2, waarin genoemd monomeer met een quatemaire ammoniumgroep beantwoordt aan de formule 1, waarin: 20 voorstelt H of CH^, Rj en Rg onafhankelijk van elkaar C^_4-alkylgroepen zijn, R4 een C^-alkylgroep, een C2_3-hydroxylalkylgroep of een benzylgroep is, R^, Rg en R^ tezamen minder dan 9 koolstof atomen bevatten, 25. een in water solubiliserend zoutvormend anion is en M kan zijn de groep -CO-X-, waarbij dan X voorstelt - -O- of -NRg-, met Rg in de betekenis van H of C^- alkyl en x gelijk is aan 1-6, of M fenyleen kan zijn, waarbij dan x gelijk is aan 1.

4. Een compositie volgens conclusie 3, waarin in genoemd mono meer met een quatemaire ammoniumgroep , R2, R^ en de groep CH^ voorstellen, M de groep -CONH- is en x gelijk is aan 3.

5. Een combinatie volgens conclusies 2-4, waarin genoemd mono meer met een hydrofobe groep beantwoordt aan formule 2, waarin: 8401837 A -22- waterstof of CHg voorstelt, X voorstelt -0- of -NR-,-, Y voorstelt -C^H^O- of -CgH_,0-, y gelijk is aan 0-60, 5 wanneer X voorstelt -O-, Rg een Cg 24_hydrocarl3y15roeP is en wanneer X voorstelt -NR^-, Rg een C1_24_liydrocari)y-I-1?roeP is en R^ waterstof of een ^^-hydrocarbylgroep vertegenwoordigt, waarbij ten minste één van de symbolen Rg en R^ een is·

6. Een compositie volgens conclusie 5, waarin in genoemd mono- 10 meer met een hydrofobe groep X voorstelt -0, Y voorstelt -Cg^O-, y gelijk'is aan 20, R^ een CHg-groep is en Rg een C^g^g-alkylgroep vertegenwoordigt. Een compositie volgens conclusie 1, waarin genoemd copoly-meer ongeveer 85-87 gew.% van acrylamide, methacrylamide of een meng-15 sel daarvan afgeleide eenheden en 3-15 gew.% eenheden met de moleculaire configuratie van eenheden, die afgeleid zijn van ten minste één monoalkenisch onverzadigd monomeer met een quaternaire ammoniumgroep en een hydrofobe , bevat.

8. Een compositie volgens conclusie 7, waarin genoemd onverza- 20 digd monomeer beantwoordt aan de fomule 3, waarin: R^ voorstelt waterstof of CHg, Rg en Rg onafhankelijk van elkaar C^_4-hydrocarbyl vertegenwoordigen , R^ voorstelt Cg_24-hydrocarbyl, 25. een in water solubiliserend zoutvormend anion is, M kan zijn -CO-X-, waarbij dan X voorstelt -0- of -NRg, waarin Rg waterstof of Cj^-alkyl is en x gelijk is aan 1-6 of M kan zijn fenyleen, waarbij dan x gelijk is aan 1.

9. Een compositie volgens conclusie 8, waarin in genoemd on verzadigd monomeer R^, Rg en Rg de groep CHg voorstellen, R^ voorstelt dodecylbenzyl, M voorstelt -C0NH- en x gelijk is aan 3.

10. Compositie volgens conclusie 8, waarin in genoemd onverza digd monomeer R^ waterstof is, R2 en Rg de groep CHg voorstellen,

35 R^ tetradecyl is, M fenyleen is en x gelijk is aan 1. t 8401837 κ ·% -23-

11. Sen compositie volgens conclusie 2, waarin genoemd copoly-meer ongeveer 70-90 gew.% eenheden, die afgeleid zijn van acrylamide, 3-25 gew.% eenheden, die afgeleid zijn van methacrylamidopropyltri-methyl-ammoniumchloride en 1-8 gew.% eenheden, die afgeleid zijn van 5 stearyl- (oxyethyleen) ^g-niethacrylaat bevat.

12. Een compositie volgens conclusies 1-11, waarin het detergens-materiaal een anionisch detergens of een mengsel van anionische deter-gentia bevat, gekozen uit zouten van C1Q_2Q-alkylken2eensul-foiiat:en? C10-20~alky^ 2-30_S;ilfaten' C10-20_alkylsulfaten °f 5>araf~ 10 fine-sulfonaten en eventueel een nonionisch detergens, in het bijzonder een polyoxy-geëthvleneerde (5-30 O.E.) Cg_7^-alkaan.

13. Een compositie volgens conclusie 12, waarin het detergens-materiaal een mengsel bevat van paraffinesulfonaten, C^^^Q-alkyl (oxyethyleen) ^ 24“su^^aten en polyoxygeëthyleneerde (5-30 O.E.) cg_24~ 15 alkanolen.

14. Een compositie volgens conclusie 12, waarin het detergens-mate- riaal een .mengsel bevat van zouten van en cio-2o-a^^^” (oxyeth7leen> 2-3o”sulfaten *

15. Een compositie volgens één of meer der conclusies 1-4, die 20 ongeveer 2 tot ongeveer 5 gew.% van genoemde alkanolamide-schuimstabi- lisator bevat.

16. Een compositie volgens conclusie 15, waarin genoemde alkanol-amide-schuimstabilisator laurine-/myristinezuur-mono- of di-ethanol-amiden of mengsels daarvan bevat.

17. Een compositie volgens één of meer der conclusies 1-16, die ongeveer 3 tot ongeveer. 12 gew.% van een uit een aromatisch sulfonaat bestaande hydrotrope verbinding bevat.

18. Een compositie volgens conclusie 17, waarin genoemde hydrotrope verbinding zouten van xyleen-, ctimeen- of tolueensulfonaten of 30 mengsels daarvan omvat,

19. Een compositie volgens één of meer der conclusies 1-18, die ongeveer 3 tot ongeveer 20 gew,% ethanol bevat.

20. Een compositie volgens één of meer der conclusies 1-9, die ongeveer 0,5-5 gew.% van genoemd copolymeer, 10-40 gew.% van één 35 anionactief detergens of van een mengsel van anionactieve detergentia, 2-5 gew.% van genoemde alkanolamide-schuimstabilisator en 3-12.gew.% van een uit een aromatische sulfonaat bestaande hydrotrope verbinding hevat. 3401837 «> -V" r2 CH2 · f * « - (CH2)x - N+- &3 2- *1 ........L •CH2 = ” co “ X - Yy - R6 r: 3 R2 CRo - C - M - (CH2) - N+- R3 Z” I x I Rj R4 9401837 O v ’r'1 ώ -"C” ? — ί~11. v *3 Ό c rn ‘2 %z j'«