PL102966B1 - Sposob wytwarzania 2,5-dwumerkapto-1,3,4-tiadiazolu - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 31.12.1980 102966 Int. Cl.2 C07D 285/12 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórcy wynalazku: Zdzislaw Bruszewski, Lech Dabrowski Uprawniony z patentu: Polska Akademia Nauk, Zaklad Doswiadczalny „Chemipan,, Instytutu Chemii Fizycznej i Insty¬ tutu Chemii Organicznej, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania 2,5-dwumerkapto- 1,3,4-tiadiazolu Przdmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania 2,5-dwumerkapto-l, 3, 4-tiadiazolu stosowanego ja¬ ko stabilizator w przemysle fotograficznym jak równiez w innych galeziach przemyslu jako czyn¬ nik redukujacy.

Znany sposób wytwarzania tego zwiazku polega na dzialaniu na dwusiarczek wegla hydrazyna, ewentualnie wodzianem hydrazyny lub siarczanem hydrazyny w zasadowym srodowisku wodno-alko- holowym, wodnym lub w pirydynie i wyodreb¬ nianiu surowego produktu przez zakwaszenie mie¬ szaniny poreakcyjnej stezonym kwasem solnym.

Wytracone krysztaly surowego produktu po odsa¬ czeniu krystalizuje sie z eteru etylowego lub al¬ koholu.

Ten znany sposób wykazuje szereg wad, które utrudniaja, a nawet czasem uniemozliwiaja jego przemyslowe zastosowanie. Chcac uzyskac produkt z wydajnoscia powyzej 65%, proces nalezy pro¬ wadzic w srodowisku pirydyny, co ze wzgledu na cene tego rozpuszczalnika jak tez nastepna konie¬ cznosc jego regeneracji podraza bardzo koszty tej metody. Przy stosowaniu zasadowego srodowiska wodnego lub wodno-alkoholowego wydajnosc pro¬ cesu jest znacznie nizsza od wyzej wymienionej.

W celu uzyskania w tym srodowisku wydajnosci surowego produktu powyzej 65%, czas reakcji na¬ lezaloby kilkakrotnie przedluzyc, który to fakt cze¬ sto dyskwalifikuje te metode, jako metode prze¬ myslowa. 2 Równiez dotychczasowy sposób oczyszczania su¬ rowego produktu jest klopotliwy. Krystalizacja z eteru lub alkoholu jest czasochlonna, a poza tym ze wzgledu na latwopalnosc i toksycznosc stosowanych rozpuszczalników wymaga szczegól¬ nych srodków ostroznosci. Oprócz tego taka opera¬ cja oczyszczania produktu obniza znacznie calko¬ wita wydajnosc procesu, a poza tym jest tez dro¬ ga gdyz wymaga regenerowania rozpuszczalników.

Stwierdzono, ze w znanym procesis wytwarzania 2,5-dwumerkapto-l, 3, 4-tiadiazolu przez wprowa¬ dzenie do zasadowego srodowiska reakcyjnego siar¬ czynu sodu lub siarczynu potasu w ilosci nie mniej¬ szej niz 0,1% molowych w stosunku do hydrazyny, mozna znacznie zwiekszyc wydajnosc surowego produktu. Wydajnosc procesu wzrasta przy tym o 20—30% w stosunku do wydajnosci z jaka prze¬ biega reakcja bez dodatku siarczynu. Górna gra¬ nica okreslajaca ilosc siarczynu wprowadzonego do srodowiska reakcyjnego moze byc w zasadzie dowolna, ale dodawanie tej soli w ilosci powyzej % molowych w stosunku do hydrazyny jest juz niecelowe, gdyz nie wplywa na dalszy wzrost wy¬ dajnosci surowego produktu.

Stwierdzono równiez, ze dotychczasowy sposób oczyszczania surowego 2,5-dwumerkapto-l, 3, 4-tio- diazolu mozna znacznie uproscic i równoczesnie wyeliminowac klopotliwe rozpuszczalniki organicz¬ ne.

Sposobem wedlug wynalazku surowy 2,5-dwu- 1029663 merkapto-1, 3, 4-tiadiazol rozpuszcza sie w wod¬ nym roztworze NaOH lub KOH, przy czym wymie¬ nione wodorotlenki stosuje sie w ilosciach w przy¬ blizeniu stechiometrycznych, odsacza nierozpusz- czony osad, a z roztworu wytraca oczyszczony pro¬ dukt za pomoca stezonego kwasu mineralnego, naj¬ lepiej kwasu solnego lub siarkowego.

Taki sposób oczyszczania 2,5-dwumerkapto-l, 3, 4-tiadiazolu zapewnia otrzymanie czystego produk¬ tu z wydajnoscia powyzej 95%, w stosunku do pro¬ duktu surowego.

Nizej podany przyklad wyjasnia blizej sposób wedlug wynalazku.

Przyklad. Do reaktora o pojemnosci 80 1 wle¬ wa sie 15 1 wody, wlacza mieszadlo i wprowadza 1,95 kg (15 moli) siarczanu hydrazyny oraz 0,1 kg siarczynu sodowego. Po pólgodzinnym mieszaniu do reaktora wprowadza sie roztwór 3 kg (36 moli) dwusiarczku wegla w 17 1 alkoholu etylowego. Na¬ stepnie, caly czas mieszajac, do reaktora wprowa¬ dza sie w ciagu 1,5 godziny roztwór 2 kg wodoro¬ tlenku potasowego w 5 1 wody. Po wkropleniu ca¬ lej ilosci roztworu wodorotlenku wlacza sie ogrze¬ wanie i w temperaturze 45°C miesza zawartosc reaktora przez 2,5 godz. Po uplywie tego czasu zawartosc reaktora ochladza sie do temperatury pokojowej i nastepnie dodaje w ciagu 1 godziny 26 1 stezonego kwasu solnego. Wytracony osad od¬ sacza sie (temperatura topnienia surowego produk¬ tu 148—155°C) i rozpuszcza w roztworze 1,3 kg wo¬ dorotlenku potasowego w 15 1 wody. Po odsaczeniu 1966 4 niewielkiej ilosci nierozpuszczonego osadu do prze¬ saczu wporwadza sie 4 1 stezonego kwasu solne¬ go. Wytracony osad odsacza sie i suszy. Otrzy¬ muje sie 1785 g 2,5-dwumerkapto-l, 3, 4-tiadiazo- lu o temperaturze topnienia 166—168°C, co odpo¬ wiada 85°/o wydajnosci teoretycznej.

Przy prowadzeniu powyzszego procesu bez do¬ datku Na2S03 do srodowiska reakcyjnego, otrzy¬ muje sie 1260 g 2,5-dwumerkapto-l, 3, 4-tiadiazolu 0 o temperaturze topnienia 166—168°C, co odpowia¬ da 60% wydajnosci teoretycznej.

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 5 1. Sposób wytwarzania 2,5-dwumerkapto-l, 3, 4- -tiadiazolu przez reakcje dwusiarczku wegla z hy¬ drazyna, siarczanem hydrazyny lub wodzianem hy¬ drazyny, w zasadowym srodowisku wodno-alkoho- lowym, wodnym lub w pirydynie, nastepne wytra- >0 cenie surowego produktu za pomoca stezonego kwa¬ su solnego i jego dalsze oczyszczanie, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w obecnosci siarczynu sodu lub siarczynu potasu w ilosci nie mniejszej niz 0,1% molowych w stosunku do hydrazyny.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze- surowy 2,5-dwumerkapto-l, 3, 4-tiadiazol oczysz¬ cza sie przez rozpuszczanie go w wodnym roztwo¬ rze wodorotlenku sodowego lub potasowego i na¬ stepnie ponowne wytracenie za pomoca stezonego- kwasu mineralnego, najkorzystniej kwasu solnego* lub siarkowego. W.Z.Graf. Z-d Glówny — 2472/80 — 95 Cena 45 zi