Przedmiotem wynalazku jest kabina do obrób¬ ki powierzchniowej przedmiotów oraz sposób wentylacji kabiny do obróbki powierzchniowej przedmiotów. Korzystnie wynalazek dotyczy ka¬ biny do walcowania ciekla farba za pomoca pe- dzlowania lub natryskiwania, wzglednie naklada¬ nia warstw powierzchniowych utworzonych ze srodków stalych takich jak proszek, operacji za¬ cierania i szlifowania. Na przyklad, kabiny do malowania natryskowe¬ go stanowia czesto czesc linii produkcyjnej do wytwarzania wyrobów takich jak nadwozia sa¬ mochodowe. Calkowicie lub czesciowo zmontowa¬ ne nadwozia samochodowe sa zazwyczaj przeno¬ szone za pomoca przenosników do pomieszczenia lub tunelu, tworzacego czesc kabiny i wymagany kolor lub kolory nakladane sa recznie lub auto¬ matycznie na nadwozia za pomoca malowania natryskowego. Przy natryskiwaniu recznym odpowiednio odziany personel, pracujacy w kabinie, kieruje sprzet do malowania natryskowego na nadwozia, które maja byc pomalowane. Gazy i opary jak równiez rozpylona farba i mgly, powstajace pod¬ czas operacji natryskiwania, szkodza zdrowiu. Dlatego wymagany jest skuteczny system wenty¬ lacyjny dla personelu i pracy kabin. Korzystna jest takze czesto mozliwosc naklada¬ nia róznych kolorów lub ich odcieni na rózne wyroby przechodzace przez kabine. Dlatego tez wazne jest aby unikac mieszania sie kolorów przez zapobieganie przedostawaniu sie farby z jednego do drugiego stanowiska do natryskiwa¬ nia wewnatrz kabiny. Usilujac zbudowac kabine do malowania natry¬ skowego, która eliminuje niebezpieczenstwo dla zdrowia i zapewnia kontrole operacji natryski¬ wania próbowano róznych rozwiazan. W uprzed¬ nio stosowanych kabinach znajduje sie otwór wlotowy powietrza w suficie, przez który wpro¬ wadzane sa bardzo duze ilosci powietrza do ka¬ biny. Powietrze to wychodzi z kabiny przez otwór wylotowy umieszczony w podlodze lub gdzie in¬ dziej, a opary unoszace rozpylona farbe i tym podobne, porywane sa przez strumien powietrza i wydalane z kabiny. Jezeli wielkosc otworu wlo¬ towego powietrza jest niewystarczajaca, przyczy¬ nia sie to czesto do powstawania zawirowan i two¬ rza sie przypadkowo skierowane strumienie po¬ wietrza, które przenosza opary, unoszace rozpylo¬ na farbe, do niepozadanych stref kabiny. Aby za¬ pobiec powstawaniu zawirowania, powietrze wprowadzane jest do kabiny ze stosunkowo duza szybkoscia. Zrozumiale jest jednak, ze kabina do malowania, na przyklad, karoserii samochodo¬ wych, posiada stosunkowo duza pojemnosc. Ka¬ bina taka moze byc przykladowo 20—90 metrów dluga, 4—5 metrów szeroka i 3—5 metrów wy¬ soka. Powietrze wentylacyjne musi posiadac nor¬ malna, robocza temperature otoczenia, np. w za- 105 583105 583 kresie 19—23°C. Ze wzgledów zdrowotnych sto¬ sowane jest na ogól do przewietrzania calkowi¬ cie swieze powietrze zewnetrzne tak, ze w zimie jest konieczne ogrzewanie powietrza do tempe¬ ratury roboczej od temperatur na przyklad rze¬ du 20°C. Dlatego, zrozumiale jest, ze potrzebne sa ogromne ilosci energii dla zapewnienia nie¬ zbednej, duzej ilosci powietrza o umiarkowanej temperaturze i stosunkowo duzej szybkosci w ca¬ lej kabinie od sufitu do podlogi. Ze wzgledów praktycznych nie jest takze mozliwe inne od opisanego przewietrzanie uprzednio stosowanych kabin bez podzielenia ich na czesci. W przypadku kabiny do malowania natrysko¬ wego, a wiec takiej, w której umieszcza sie tyl¬ ko jeden przedmiot, znany jest taki podzial ko¬ mór wentylacyjnych, ze powietrze wyplywa mie¬ dzy nimi z rózna predkoscia. W ten sposób uzy¬ skuje sie intensywniejsze wietrzenie strefy, w której odbywa sie natryskiwanie, podczas gdy strefa zewnetrzna i srodkowa wykazuja mniejszy przewiew. W tym znanym sposobie strumienie powietrza skierowane sa stale pionowo z góry na dól. Daje to wprawdzie dobre odprowadzenie mgiel z rozpylonej farby po bokach przedmiotu, jest ono jednak niewystarczajace w strefie srod¬ kowej przed i za obrabianym przedmiotem. W tych miejscach powstana silne wiry. Zastosowa¬ nie tego sposobu wietrzenia w kabinie do obrób¬ ki powierzchniowej przedmiotów, w której przed¬ mioty obrabiane przemieszczaja sie w odstepach, spowodowaloby trudnosci, poniewaz w wyniku tworzacych sie z przodu i z tylu przedmiotu wi¬ rów farba przenosi sie na kolejny przedmiot. Znany jest z opisu patentowego Stanów Zjed¬ noczonych Ameryki nr 1119 282 sposób kierowa¬ nia strumieniami powietrza tworzacymi kurtyne pionowo w dól. Do przewietrzania strefy roboczej przewiduje sie tylko slaby strumien powietrza, tak ukierunkowany, ze przylega do kurtyny po¬ wietrznej. Strefa robocza jest wiec praktycznie nie przewietrzana. Wiekszosc powietrza przepro¬ wadzana jest natomiast przez strefe przebywania, w wyniku czego powstaje silny przeciag, który dla pracujacych tam ludzi jest bardzo uciazliwy. Taki rozdzial wentylacji jest niekorzystny, po¬ niewaz pozadane jest dobre przewietrzanie strefy roboczej w celu jak najszybszego odprowadzenia z niej mgiel rozpylonej farby i oparów oraz wy¬ eliminowania osadzania sie oparów na innych przedmiotach, które przesuwaja sie na urzadzeniu transportujacym w pewnym odstepie za aktual¬ nie obrabianym przedmiotem. Zgodnie z rozwiazaniem wedlug wynalazku ka¬ bina zawiera dysze ^wlotowe powietrza tworzace¬ go kurtyne powietrzna usytuowane poprzecznie wzgledem strefy roboczej nad odstepem miedzy dwoma kolejnymi przedmiotami poddawanymi obróbce. Dysze te sa osadzone przesuwnie wzgle¬ dem kabiny. Korzystnie przesuwanie sie dysz usytuowanych poprzecznie wzgledem komory roboczej jest ste¬ rowane ruchem przenosnika tasmowego. Zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku po¬ wietrze tworzace kurtyne powietrzna kieruje sie stromo w dól, a zarys strumieni powietrza wen¬ tylacyjnego zweza sie w ksztalcie klina do dolu tak, ze odplyw powietrza ze strefy roboczej od¬ bywa sie ze zwiekszona predkoscia miedzy prze¬ suwajacymi sie przedmiotami. Korzystnie predkosc; przeplywu powietrza wy¬ plywajacego ze strefy roboczej reguluje sie przez zmiane odstepu miedzy przedmiotami przeznaczo¬ nymi do obróbki. Jednoczesnie zmniejsza sie predkosc wlotowa powietrza wentylacyjnego do strefy przebywania tak, ze powstaje tam cisnie¬ nie nizsze niz w strefie roboczej, a skierowane stromo w dól kurtyny powietrzne odchyla sie pod dzialaniem róznicy cisnien na zewnatrz, w kierunku strefy przebywania. Korzystnie do strefy roboczej wprowadza sie powietrze wentylacyjne 0,15 do 0,20 m/s., a zwlaszcza z predkoscia od oko¬ lo 0,15 do 0,20 m/s. Wokól kazdego przedmiotu przeznaczonego do obróbki tworzy sie strefe o niewielkiej predkosci przeplywu powietrza utrzymujac kurtyny powie¬ trza w niewielkiej odleglosci od obrabianych przedmiotów. Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym przedstawiono schematycznie kabine do malowa¬ nia natryskowego w przekroju poprzecznym. Ponizej dachu 2 kabiny 1 znajduje sie sufit 3, który jest skonstruowany tak, ze posiada otwór wlotowy powietrza. Dmuchawa lub wieksza ilosc dmuchaw (nie pokazanych) dostarcza powietrze wentylacyjne do przestrzeni 4 pomiedzy dachem 2 a sufitem 3, które to powietrze przeplywa na¬ stepnie w kierunku oznaczonym strzalka poprzez sufit 3 do kabiny. Wchodzace powietrze wenty¬ lacyjne utrzymywane jest w temperaturze oto¬ czenia za pomoca srodków nie pokazanych na ry¬ sunku. Ponadto podloga (takze nie pokazana) ka¬ biny zaopatrzona jest w otwory wylotowe po¬ wietrza, przez które usuwane jest z kabiny zu¬ zyte powietrze, zawierajace mgly, opary, farbe, pyl i tym podobne. Kabina posiada znaczna dlu¬ gosc i przenosnik, jest usytuowany wzdluz kabi¬ ny. Przedmioty malowane natryskowo, na przy¬ klad czesci 5 nadwozia umieszczane sa na prze¬ nosniku (nie pokazanym). Nadwozia umieszczane sa na przenosniku w pewnej odleglosci jedno od drugiego. Dysze 6 umieszczone sa po obydwu stronach drogi przesuwania sie przedmiotów przez komore do malowania natryskowego w suficie 5 lub po¬ nizej sufitu. Dysze 6 sa typu strumieniowego i moga kierowac strumien powietrza ze stosun¬ kowo duza predkoscia na przestrzen bezposrednio przylegla do drogi przesuwania sie czesci nad¬ wozi samochodowych i w kierunku ich krawe¬ dzi bocznych. Dysze 6 rozmieszczone sa równomiernie na ca¬ lej dlugosci komory natryskowej tak, ze tworza one ciagla kurtyne powietrzna 7 wzdluz kazdego' podluznego boku kazdej karoserii samochodowej, gdy przesuwa sie ona przez komore do malowa¬ nia natryskowego. Zamiast dyszy 6 moga byc takze zastosowane otwory lub odpowietrzniki w 40 45 50 55 605 105 583 6 suficie 3 lub w specjalnie umieszczonych prze¬ wodach. Powietrze tworzace kurtyne powietrzna 7 moze byc dostarczane przewodami rurowymi lub podobnymi przewodami 8, zamocowanymi, na przyklad, ponizej lub powyzej sufitu 3. Kurtyny powietrzne 7 dziela wnetrze komory natryskowej na trzy strefy, a mianowicie dwie podluzne strefy I, umieszczone po bokach i jedna srodkowa podluzna strefe II, które sa skutecznie jedna od drugiej oddzielone przez kurtyne po¬ wietrzna 7. Strefy I przeinaczone sa dla perso¬ nelu roboczego a strefa II dla przedmiotów, w tym przypadku karoserii samochodowych 5. Strumieniowi powietrza kurtyny 7 mozna na¬ dawac kazda wymagana predkosc, która moze do¬ wolnie róznic sie w zaleznosci od róznych wa¬ runków, które maja byc uzyskane w komorze. Na przyklad szybkosc poczatkowa wynosic moze okolo 10 m/sek przy suficie do, 0,5 m/sek w sa¬ siedztwie podlogi. Istnieje równiez mozliwosc zmiany predkosci powietrza w granicach trzech stref I, I i II. Na przyklad poczatkowe predkosci przy suficie w strefach I wynosic moga 0,15—0,2 m/sek. a po¬ czatkowa predkosc przy suficie w strefie II wy¬ nosic moze 0,5 m/sek. Poczatkowa predkosc w strefach I mozna zredukowac, na przyklad do 0,1 m/sek w sasiedztwie otworu wylotowego. Po¬ wietrze w strefie II przeplywa z predkoscia, któ¬ ra uniemozliwia przeplyw wzdluz boków karose¬ rii, równolegle do ich drogi poruszania sie, wsku¬ tek sciany powietrza pod cisnieniem, utworzo¬ nej przez kazda z kurtyn. Wskutek tego osiaga sie zmniejszenie predkosci powietrza na obszarze szczególnie nad karoseriami. Poniewaz czesci nad¬ wozi zagradzaja znaczna czesc obszaru wyplywu powietrza w podlodze, tylko przestrzen pomiedzy tymi czesciami jest dostepna dla usuwania po¬ wietrza wentylacyjnego w strefie II. Dlatego osiaga sie strefy o wzrastajacej predkosci powie¬ trza w granicach obszarów pomiedzy czesciami nadwozi. Predkosc powietrza w tych strefach mo¬ ze posiadac wartosc, która jest srednia pred¬ koscia wlotowej i wylotowej lub moze byc równa predkosci wlotowej albo nawet przewyzszac pred¬ kosc wlotowa przy suficie. Dla zwiekszenia predkosci powietrza wewnatrz strefy II i pomiedzy karoseriami, w zmodyfiko¬ wanym przykladzie wykonania wynalazku znaj¬ duja sie otwory wlotowe 9 powietrza, w których tylko jeden jest pokazany, pomimo, ze otwory takie sa w praktyce umieszczone po obydwóch stronach strefy II. Kazdy z otworów wylotowych 9 posiada dysze 10, która jest pochylona do wne¬ trza i w dól do komory w kierunku górnej kra¬ wedzi karoserii i z jej obydwóch boków. Stru¬ mienie powietrza tworzace kurtyny 12, wydoby¬ wajace sie z dysz 10 tworza strefe posiadajaca ksztalt klina. Kurtyny powietrzne 12 skutecznie oddzielaja boki karoserii bardziej trwale anizeli dokonuje tego samo powietrze kurtyny 7 z dysz 6. Kurtyny powietrzne 12 z dysz 10 sa równo¬ legle do drogi poruszania sie wyrobów i zde¬ rzaja sie z powietrzem doprowadzanym poprzez sufit 3 powyzej strefy II. Gdy wewnatrz strefy roboczej I istnieje nizsze cisnienie, a w tym sa¬ mym czasie w strefie II istnieje cisnienie wyz¬ sze, kurtyny powietrzne 12 z dysz 10 moga ulec zakrzywieniu, jak oznaczono to linia przerywana na zewnatrz i w dól, gdy kat pomiedzy granicz¬ nymi kurtynami powietrznymi 12 z kazdej z dysz zostanie zmniej/szony. Nastepnie, strefy wylo¬ towe pomiedzy karoseriami staja sie wezsze i cis¬ nienie w strefie II wzrasta i zwieksza sie pred¬ kosc wylotowa powietrza. Ponadto przez zmiane kata i/lub predkosci wy¬ lotowej dysz 10, kurtyny 12 mozna rozdzielic bardziej skutecznie, przez zwiekszenie predkosci powietrza w przestrzeni pomiedzy wyrobami i za¬ pewnienie bocznego ekranowania w strefie II. Zrozumiale jest, ze dysze 6 i/lub 10 moga byc zamocowane ruchomo, obrotowo lub w inny spo¬ sób, dla zmiany ich indywidualnych kierunków wyrzucania powietrza. Ponadto^ dysze 6 i 10 moga posiadac regulacje predkosci wylotowej powie¬ trza. Dysze 6 i 10 moga byc uzywane indywi¬ dualnie lub lacznie. Mozliwe jest utrzymywanie róznej temperatu¬ ry powietrza w< strefach I, I i II a nawet regu¬ lowanie stopnia wilgotnosci. Do powietrza w strefie II moga byc dodawane korzystne domiesz¬ ki dla aktywacji procesu malowania natrysko¬ wego. Takze dla zmniejszenia predkosci doplywu powietrza do stref I, I zastosowac mozna srodki zmniejszajace doplyw w obrebie odcinków sufitu powyzej stref I, I. Srodki te Obejmowac moga uklady regulujace doplyw powietrza z zewnetrz¬ nego zródla (nie pokazanego). Srodiki te obejmo¬ wac moga takze maty filtrujace 11, oczyszczaja¬ ce powietrze z pylu. Zrozumiale jest, ze maty filtrujace 11 moga byc umieszczone w poprzek calego sufitu 3 tak, ze powietrze doplywajace do wszystkich stref I, I i II jest filtrowane. Poza tym, jezeli zachodzi potrzeba wiekszego zmniejszenia floplywu powie¬ trza do poszczególnych stref lub strefy, maty filtrujace znajdujace sie nad tymi strefami moga byc grubsze lub wykonywane z materialu za¬ pewniajacego mniejsza przepuszczalnosc powie¬ trza. W celu zapewnienia poprzecznych kurtyn poza kurtynami 7 i 12 umieszcza sie w kabinie do¬ datkowe dysze. Dysze te sa podobne do dysz two¬ rzacych kurtyny 7 i 12. Tego rodzaju poprzecz¬ ne kurtyny pomiedzy wyrobami zapobiegaja mie¬ szaniu sie na przyklad róznych kolorów. Poprzeczne kurtyny powietrzne sa synchronicz¬ nie ruchome wraz z przenosnikiem lub karoseria¬ mi, przykladowo zsynchronizowane z przenosni¬ kiem przenoszacym karoserie przez kabine. Podluzne kurtyny powietrzne 7. sa tak rozmie¬ szczone aby nie stykaly sie bezposrednio z karo¬ seriami. W ten sposób unika sie duzych pred¬ kosci w bezposrednim sasiedztwie karoserii, co ma znaczenie gdy nakladanie farb przeprowadza sie metoda elektrostatyczna. Jezeli podluzne kur¬ tyny powietrzne umieszczone sa nieco z boku, w oddaleniu od nadwozi, podstawowy efekt wzro¬ stu szybkosci powietrza pomiedzy karoseriami jest pomimo tego zachowany. 40 45 50 55 607 Stosowane sa ruchome lub stacjonarne aplika- tory farby na przyklad w ukladach powlekania elektrostatycznego. W takich urzadzeniach do nakladania powlok korzystne jest umieszczenie kurtyn powietrznych. Urzadzenia wytwarzajace kurtyne powietrzna z zespolami dysz lub tym podobnymi, umieszczone sa równolegle lub pod katem do kierunku wyplywu farby z urzadzenia do nakladania powlok. Uklad taki pozwala na re¬ gulacje niekorzystnego rozrzutu materialu powlo¬ kowego podczas malowania lub czyszczenia srod¬ kiem czyszczacym i zapobiega unoszeniu sie i wirowaniu farby lub rozcienczalnika. Zrozumialym jest, ze mozliwe jest zastosowanie jednej podluznej strefy I i jednej podluznej stre¬ fy II. Ponadto wystepowac moze wieksza ilosc zmieniajacych sie na przemian stref I, II,* I, II itd. Vf kazdym przykladzie wykonania, kurtyny powietrzne dzialaja jatko oslony dla farby przed strumieniami mgiel, oparów, pylu itd. tak od wyrobu do wyrobu jak i od operatora do wyro¬ bu. Strumienie te, posiadajace duza predkosc, od¬ prowadzane sa z kabiny przez kurtyny powie¬ trzne do otworu wylotowego powietrza tak, ze nie moze wystapic niekorzystne zanieczyszczenie wyrobów w strefach II. Próby, przeprowadzane w kabinie wedlug wy¬ nalazku wykazaly mozliwosc duzych oszczednosci energii, przy jednoczesnej poprawie warunków pracy personelu i mozliwosci kontrolowanej re¬ gulacji wentylacji róznych stref. Sa to wiec udo¬ skonalenia ekonomiczne, techniczne i przyczynia¬ jace sie do poprawy stanu srodowiska. PL