PL105961B1 - Srodek do usuwania kamienia kotlowego - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do usuwania kamienia kotlowego ze gcianek kotlów parowych i innych urzadzen parowo-wodnyeh.

Po pewnym okresie eksploatacji na sciankach kotlów parowych i innych urzadzen parowo-wodnych wytwarza sie twardy osad powszechnie nazywany kamieniem kotlowym. Kamien kotlowy zawiera glównie sole wapnia i magnezu jak CaC03, MgC03, MgCOH)^, CaS04, CaSi03, MgSi03 oraz fosforany, krzemionke i tlenki zelaza i miedzi. Warstwa kamienia kotlowego zmniejsza przewodnosc cieplna scianek kotla powodujac wzrost zuzycia paliwa oraz niebezpieczenstwa wydec, pekniec a nawet eksplozji. Omówionym zjawiskom przeciwdziala sie w dwojaki sposób. Po pierwsze przez stosowanie wody uzdatnionej o mozliwie minimalnej zawartosci zwiazków nieorganicznych. Szczególnie ma to miejsce w wysokocisnieniowych kotlach energetycznych pracuja¬ cych w obiegu zamknietym. Oczywiscie im uzdatnienie wody jest lepsze,woda bardziej czysta, tym powstawanie kamienia jest wolniejsze. Po drugie wytworzony kamien kotlowy jest periodycznie usuwany ze scianek mechanicznie lub chemicznie.

Metody chemiczne zdecydowanie przewyzszaja mechaniczne usuwanie kamienia, które jest wysoce pracochlonne, moze spowodowac uszkodzenie urzadzenia a na przyklad w wezownicach jest w wogóle niemozliwe. Chemiczne usuwanie kamienia kotlowego polega na stosowaniu roztworów wodnych odpowiednich srodków, które rozpuszczaja kamien. Dla przyspieszenia procesu rozpuszczania, który jest dosc zlozony roztwór podgrzewa sie i miesza. Do sporzadzania roztworów rozpuszczajacych stosuje sie najczesciej kwasy zarówno nieorganiczne, na przyklad solny czy amidosulfonowy jak równiez organiczne, na przyklad cytrynowy, winowy, mrówkowy czy octowy. Stosuje sie równiez dwustopniowe usuwanie kamienia najpierw za pomoca roztworu alkalicznego a nastepnie kwasnego.

Znany z opisu patentowego RFN w 900030 srodek do usuwania kamienia kotlowego zawiera 15% roztwór kwasu amidosulfonowego z dodatkiem organicznych siarczków jako inhibitorów trawienia.

Natomiast srodki znane z opisu patentowego RFN nr 2305821 zawieraja oprócz kwasu amidosulfonowego i srodków powierzchniowo-czynnych takie inhibitory trawienia jak alkilo- lub arylopochodne tiomocznika, na2 105 961 przyklad dwuetylo- lub dwubutylotiomocznik. Znany jest równiez z opisu patentowego ZSRR nr 378571 srodek do usuwania kamienia kotlowego oparty na kwasie cytrynowym zawierajacy ponadto hydrat hydrazyny, Trylon B oraz benzotriazol. Roztwór tego srodka nadaje sie glównie do oczyszczania urzadzen mosieznych.

Istota wynalazku polega na tym, ze srodek do usuwania kamienia kotlowego zawierajacy kwas cytrynowy, benzotriazol jako inhibitor trawienia, srodki powierzchniowo-czynne oraz wskaznik pH zawiera równez chlorek cynawy jako dodatkowy inhibitor trawienia.

Srodek ten moze ponadto zawierac jako inhibitory trawienia równiez sulfotknek benzylu albo amine.

Srodek wedlug wynalazku zawiera 85-98% wagowych kwasu cytrynowego, 0,25—2,5% wagowych inhibitora trawienia, 0,02—5% wagowych srodków powierzchniowo-czynnych, na przyklad produktów kondensacji tlenku etylenu do alkoholi tluszczowych albo do alkilofenoli albo tez do estrów d-sorbitu i,kwasów tluszczowych, 0,5-5% wagowych NaF oraz 0,05—2,5% wagowych wskaznika pH, na przyklad blekitu tymolowego albo oranzu metylowego.

Dzieki jednoczesnemu zastosowaniu róznych inhibitorów srodek ten moze byc stosowany do oczyszczania urzadzen wykonanych zarówno z materialów zawierajacych zelazo jak równiez z materialów zawierajacych miedz. Zaleta srodka wedlug wynalazku jest to, ze przy zachowaniu szerokiego zakresu stosowania powieksza on asortyment srodków do usuwania kamienia kotlowego, co w pewnych warunkach ekonomicznych moze miec istotne znaczenie.

Srodek wedlug wynalazku wyjasniono blizej w przykladzie wykonania.

W reaktorze umieszczono 50 kg kwasu cytrynowego, 250 g uwodnionego chlorku cynawego SnCl2 • 2H20, 250 g bezotriazolu 25 g Rokanolu L—10, 25 g oranzu metylowego i 500 g fluorku sodu. Skladniki -dokladnie wymieszano uzyskujac bialy lub szary proszek latwo rozpuszczalny w wodzie. W celu sprawdzenia skutecznosci dzialania tak otrzymanego srodka oczyszczano nim wezownice z kotla La Monta po jsgo 5-letniej eksploatacji.

Przed oczyszczeniem grubosc warstwy kamienia kotlowego wynosila od 3 do 3,5 mm. Analiza chemiczna wykazala, ze kamien zawiera 88,2% wagowych CaC03,4,9% wagowych Fe2C>3,6,8% wagowych Si02 oraz 6,9% wagowych zwiazków nierozpuszczalnych w HC1 w temperaturze 60°C.

Wezownice napelniono woda o temperaturze 60°C i wprowadzono srodek wedlug przykladu wykonania w ilosci do wytworzenia 10% roztworu. Roztwór przepompowano przez urzadzenie utrzymujac temperature 65—75°C. Na poczatku procesu oraz po trzech i pieciu godzinach sprawdzono wizualnie zabarwienie roztworu.

Kolor czerwony swiadczyl o wystarczajacym stezeniu roztworu. Po pieciu godzinach roztwór srodka spuszczono do scieków) wezownice przeplukano woda a nastepnie zneutralizowano 5% roztworem weglanu sodu. Stwierdzo¬ no calkowite usuniecie kamienia kotlowego.

Claims (2)

Zastrzezenia patentowe

1. Srodek do usuwania kamienia kotlowego urzadzen parowych i parowo-wodnych zawierajacy kwas cytrynowy, inhibitory trawienia miedzy innymi benzotrazol, srodki powierzchniowo-czynne i wskaznik pH, znamienny tym, ze jako inhibitor trawienia zawiera mieszanine chlorku cynawego i benzotriazolu oraz ewentualnie sulfotlenek benzylu lub amine.

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera od 85% do 98% wagowych kwasu cytrynowego, od 0,25% do 2,5% wagowych inhibitora trawienia, od 0,02% do 5% wagowych srodków powierzchniowo-czynnych, na przyklad produktów kondensacji tlenku etylenu do alkoholi tluszczowych, produktów kondensacji tlenku etylenu do alkilofenoli, produktów kondensacji tlenku etylenu do estrów d-sorbitu i kwasów tluszczowych, od 0,5% do 5% wagowych NaF oraz od 0,05% do 2,5% wagowych wskaznika pH, na przyklad blekitu tymolowego lub oranzu metylowego. Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120 + 18 Cena 45 zl