Przedmiotem wynalazku jest listwa profilowa do obramowywania i mocowania zewnetrznej szy¬ by ochronnej na ramie okiennej, której jedna czesc profilowa obejmujaca brzeg szyby jest po¬ laczona z kolnierzem mocujacym, majacym otwo¬ ry do wprowadzenia lbów srub mocujacych wkre¬ canych w rame okienna, a której druga czesc profilowa przykrywajaca sruby mocujace posia¬ da pod lbem srub mocujacych chwytajaca w po¬ lozeniu zamknietym czesc zatrzaskowa, unieru¬ chamiajaca na ramie okiennej kolnierz mocujacy. Dla poprawienia dzwiekochronnosci i cieplo- chronnosci okien zewnetrzne szyby mocuje' sie do zasadniczej ramy okiennej za pomoca stosun¬ kowo slabo skonstruowanej pomocniczej ramy. Pomocnicza rama sklada sie z dwóch czesci pro¬ filowych, z których pierwsza czesc profilowa obejmuje brzeg szyby i ma kolnierz mocujacy dla mocowania do ramy okiennej, podczas gdy druga czesc profilowa ma za zadanie przykrywac kolnierz mocujacy. Tego rodzaju ramy pomocnicze powinny byc zdejmowalne, aby umozliwic dostep pomiedzy dwiema szybami okiennymi w celu mycia i czy¬ szczenia. Aby nie zachodzila potrzeba odkrecania wszystkich srub mocujacych przy zdejmowaniu ramy pomocniczej, znane jest takie rozwiazanie konstrukcyjne ram pomocniczych z tworzywa sztucznego, w których kolnierz mocujacy pierw¬ szej czesci profilowej ma tak duze otwory dla srub mocujacych, ze moga przez nie przechodzic takze ich lby. Druga czesc profilowa jest skon¬ struowana jako elastyczna klamra, która obej¬ muje lby srub mocujacych i w ten sposób zabez¬ piecza kolnierz mocujacy pierwszej czesci profi¬ lowej. Aby mozna bylo bez trudnosci zdjac ze¬ wnetrzna szybe z okna razem z rama pomocni¬ cza, trzeba ponownie uwolnic lby srub mocuja¬ cych z drugiej czesci profilowej. Jest to bardzo trudne ustawienie wszystkich srub wchodzacych do drugiej czesci profilowej w idealnie tej samej plaszczyznie. Zwykle wystepuja wieksze odchyle¬ nia od pozadanej linii prostej z wynikajaca z te¬ go niepozadana konsekwencja, ze równiez druga czesc profilowa przebiega mniej lub bardziej nie¬ równo. Ponadto okazalo sie praktycznie niemozliwym wykonac ukosne sciecia wszystkich czterech sty¬ kajacych sie w rogach odcinków listwy profilo¬ wej z taka dokladnoscia jak to jest pozadane i czyste zestawienie ich ze soba. Wreszcie okaza¬ lo sie takze, ze mocowanie zaciskowe jest czesto zbyt nierównomierne. Jesli sruby sa zbyt slabo dokrecone to rama pomocnicza nie siedzi nieru¬ chomo i szczelnie na ramie okiennej. Jesli nato¬ miast sa one dokrecone zbyt silnie to druga czesc profilowa nie zaciska sie na nich w stopniu wy¬ starczajaco pewnym. Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej wspomnianych wad i niedogodnosci. 106 082106 082 Dla osiagniecia tego celu postawiono sobie za zadanie skonstruowac tak listwe profilowa do obramowywania i mocowania zewnetrznych szyb, która zapewnialaby znacznie wieksza pewnosc prawidlowego zamocowania i latwego zdejmowa- b nia niz to mialo miejsce w przypadku dotychczas stosowanych listew tego typu. Zadanie to rozwiazano wedlug wynalazku w ten sposób, ze czesc zatrzaskowa jest przesuwna pod lbem sruby za pomoca ruchu przesuwnego w drugiej czesci profilowej, tworzac jedna calosc z pierwsza czescia profilowa i polaczonej przegu¬ bowo z ta pierwsza czescia profilowa oraz ze te czesci profilowe maja ze soba, w polozeniu przy¬ krywajacym pod wplywem elastycznego odksztal- 15 cenia, dodatkowe polaczenie zatrzaskowe. W wyniku polaczenia w jedna calosc dwóch czesci profilowych, dnuga czesc profilowa nie moze przebiegac krzywo, inaczej niz pierwsza czesc profilowa. Jest ona ponadto dodatkowo 20 usztywniona przez pierwsza czesc profilowa, przez co nie moze ona juz zmieniac swego uloze¬ nia w wyniku nierównego ustawienia srub mo¬ cujacych. Poniewaz w kazdym rogu ramy styka¬ ja sie nie cztery ale tylko dwie listwy profilowe 25 to mozna takze uzyskac równiejszy styk przy za¬ stosowaniu prostych srodków. W dodatku rama pomocnicza wedlug wynalazku jest w zwiazku z tym latwiejsza w zakladaniu i ma bardziej estetycznywyglad. 30 Punkt obrotu przegubu tworzacego uchylne po¬ laczenie pomiedzy obydwiema czesciami profilo¬ wymi lezy korzystnie na wysokosci lba sruby mocujacej lub wyzej, a druga czesc profilowa, patrzac od punktu obrotu przegubu po stronie 35 zwróconej do lbów sruby, ma czesc zatrzaskowa wspólpracujaca z lbem sruby. Zamiast tego punkt obrotu przegubu moze znajdowac sie nizej od przewidywanej wysokosci lba sruby, a druga ezesc profilowa, patrzac od punktu otworu, rów- 40 niez posiada po stronie zwróconej ku srubie czesc zatrzaskowa wspólpracujaca z lbem sruby. W kazdym z tych przypadków celowym jest jesli druga czesc profilowa w polozeniu zamknietym wspólpracuje zatrzaskowo z pierwsza czescia pro- 45 filowa w ten sposób, ze zostaje ona zabezpieczo¬ na w tym polozeniu niezaleznie od zatrzaskiwa¬ nia na lbach srub. Jest to wazne zwlaszcza wte¬ dy, gdy druga czesc profilowa zaslania cala pier¬ wsza czesc profilowa, majac niejako postac po- 50 krywy, poniewaz wtedy uzyskuje sie pewnosc, ze druga czesc profilowa, niezaleznie od poloze¬ nia srub, przyjmuje jednolicie zadane polozenie na calej swej dlugosci Gdy czesc zatrzaskowa wspólpracujaca z lbami 55 srub znajduje sie na drugiej czesci profilowej po stronie zwróconej do tych srub, to korzystnym jest wtedy aby ta czesc zatrzaskowa byla uksztal¬ towana w postaci hakowego wystepu, przebiega¬ jacego po luku kola zakreslanego z punktu 60 obrotu. Gdy ma on dokladnie ksztalt luku kolo¬ wego daje sie bez trudnosci zalozyc za leb sruby i w swym krancowym polozeniu znajduje sie czesciowo pod tym lbem tak, ze jest on zabezpie¬ czony wewnatrz listwy profilowej. Jednak w 65 wiekszosci przypadków wystep ten zaopatruje sie w zaczepy o innym ksztalcie niz lukowy, aby mógl on jeszcze lepiej wspólpracowac z lbem sruby. Gdy do tego na rame pomocnicza- bedzie * sie .dzialalo sila odciagajaca ja od ramy okien¬ nej, to znaczy sila która bedzie dazyla do wy¬ ciagniecia lbów srub z listwy profilowej, to lby srub beda dzialaly na wspólpracujaca z nimi czesc zatrzaskowa, powodujac jej odpychanie w io bok. Dla unikniecia tego, korzystnym moze by6 takie rozwiazanie ksztaltowe listwy profilowej,, aby jej czesc zatrzaskowa opierala sie swa stro¬ na przeciwlegla do lba sruby o czesc pierwszej czesci profilowej, obejmujaca brzeg szyby okien- nej. Czesto oparcie to bedzie uzyskiwane juz. przez to, ze odstep pomiedzy czescia obejmujaca brzeg szyby, znajdujaca sie w pierwszej czesci profilowej listwy a lbem sruby bedzie po prostu tak waski, zeby czesc zatrzaskowa scisle do niej pasowala. Czesc zatrzaskowa albo czesc obejmu¬ jaca brzeg szyby w pierwszej czesci profilowej moze byc jednak jeszcze tak uksztaltowana, aby miala dodatkowe elementy dla oparcia. Okazalo sie celowym takie uksztaltowanie listwy aby pierwsza czesc profilowa co najmniej na jednej krawedzi swej dolnej powierzchni by¬ la zaopatrzona w warge uszczelniajaca. Ta warga uszczelniajaca powinna sluzyc nie tylko do zapo¬ biegania przedostawaniu sie zanieczyszczen i wil- goci do zamknietej przestrzeni, ale takze, w wy¬ niku swej elastycznosci, powinna zapewniac przy niewielkich róznicach w dokreceniu srub, jedna¬ kowe przyleganie ramy pomocniczej na calym jej obwodzie do ramy okiennej. Aby zapewnic równomierne, pokrywajace sie z przebiegiem ramy pomocniczej, ustawienie srub mocujacych, korzystnym jest zaopatrzenie kol¬ nierza mocujacego w obustronnie ograniczajace ten kolnierz powierzchnie prowadzace dla szablo- 40 nu do wiercenia otworów. Ponadto korzystnym jest przy tym takze, gdy odleglosc pomiedzy gór¬ na powierzchnia kolnierza mocujacego i czescia zatrzaskowa, na odchylanej w polozenie pionowe drugiej czesci profilowej, bedzie mniejsza niz wy- 45 sokosc szablonu do wiercenia otworów. Dzieki temu bedzie mozliwe zapobiegniecie opadaniu' drugiej czesci profilowej na kolnierz mocujacy w miejscu polozenia szablonu, co przeszkadzalo¬ by w wierceniu. 50 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania przedstawionych na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia listwe pro¬ filowa w stanie otwartym, fig. 2 — listwe pro¬ filowa wedlug fig. 1 w stanie zamknietym, a fig^ 55 3 — inny przyklad wykonania listwy w stanie zamknietym. W przedstawionych na rysunku przykladach wykonania listwy profilowej wedlug wynalazku, pierwsza czesc profilowa 1 obejmuje kolnierz mo- 60 cujacy la oraz czesc o przekroju ceowym, skla¬ dajaca sie iz dwóch ramion 2, 3 i srodnika 4, slu¬ zaca do osadzenia brzegu 5 szyby. W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 1 i 2, do pierwszej czesci profilowej 1 nalezy takze scian- «5 ka boczna 6 przylegajaca do kolnierza mocujace- 40 45 50 55IM 4 go 1. Przejscie od pierwszej czesci profilowej 1 do drugiej czesci, profilowej 7, skladajacej sie z petoywy 7a i czesci zatrzaskowej 8 utworzone jest przez gesciej zakreskowany fragment listwy, znajdujacy sie w przykladzie pokazanym na f^ li Z w miejscu przechodzenia scianki bocznej 6 w pokrywe 7a, wykonany z bardziej miekkiego materialu niz reszta listwy i w ten sposób two¬ rzacego rodzaj przegubu 10. W .przykladzie wykonania przedstawionym na 10 fig. 3, przegub ten tworzy bezposrednio sasiadu¬ jacy z kolnierzem mocujacym fragment o mniej¬ szej grubosci, przy czym to przewezenie chociaz nie pokazano tego na rysunku moze byc wykona¬ ne równiez z bardziej miekkiego materialu w ce- 15 lu uzyskania lepszej elastycznosci ale w wiekszo¬ sci przypadków bedzie to twardsze tworzywo, z którego wykonana jest zasadniczo cala listwa profilowa. Kolnierz mocujacy la jest zaopatrzony w otwo- 20 ry 12 rozmieszczone w pewnych odstepach, któ¬ rych wielkosc jest taka, zeby mogly przez nie przechodzic lby 13 srub 14, wkrecanych w rame okienna. Kolnierz mocujacy la jest zaopatrzony, na krawedzi przeciwleglej do szyby zewnetrznej, 25 w miekka elastyczna warge uszczelniajaca 15, podczas gdy wewnetrzny kolnierz 2 stanowiacy przedluzenie kolnierza mocujacego la przechodzi na swej krawedzi w pasek 16, wykonany z bar¬ dziej miekkiego materialu niz reszta kolnierza, 30 który takze ma ukosnie scieta waTge, zbiezna w kierunku ramy okiennej 14, a ponadto miekko przylega do szylby 5. W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 1 i 2, kolnierz mocujacy 1 przebiegajacy M równolegle do szyby 5 przechodzi na swej ze¬ wnetrznej, przeciwleglej do szyby krawedzi, w prostopadla do niego scianke boczna 6. Pomiedzy ta scianka boczna 6 i srednikiem 4 czesci profi¬ lowej, obejmujacej szybe, powstaje zatem otwar- *° ta ku górze, ograniczona po obu bokach prze¬ strzen w ksztalcie kanalu, który nadaje sie do prowadzenia w nim szablonu do wkrecania srub, który jest pokazany na fig. 1 linia kreska — kropka. Szablon ten sklada sie z dolnej czesci 17, 45 majacej odpowiednie wybrania dla prowadzenia wiertla, zaznaczone linia osiowa 18 i którego wy¬ sokosc odpowiada zadanej odleglosci pomiedzy górna powierzchnia kolnierza mocujacego la i górna powierzchnia lbów. Szablon ten ma pó- M nadto uchwyt 19, który moze byc uksztaltowany niesymetrycznie, gdy przy niesymetrycznym usy¬ tuowaniu srub w kanale musi byc zapewnione prawidlowe wyprowadzenie szablonu do kanalu. Uchwyt 19 siega tak wysoko ponad kolnierz mo- 55 cujacy la, aby zapewnil on odpychanie na bok czesci zatrzaskowej 8, jak to pokazano na fig. 1 linia kreska — kropka, aby nie przeszkadzala ona w wierceniu lub wkrecaniu srub. 60 Pokrywa 7a siega od przegubu 10 na cala sze¬ rokosc pierwszej czesci profilowej, a na koncu ma zalamanie 20, skierowane w strone szyby, które styka sie z nia po zamknieciu. Dzieki te¬ mu uzyskuje sie gladki wyglad ramy bez row- # C ków, które moga byc sklonne do gromadzenia sie brudu. Czesc zatrzaskowa 8 ma w przyblizeniu 'ksztalt luku 21 zakreslonego ze srodka przegubu 10, przy czym geometryczne uksztaltowanie tej czesci jest takie, ze jej dolny koniec 22 wchodzi pod leb 1S sruby. Ten dolny koniec 22 moze odbiegac swym ksztaltem od podstawowego luku kola i byc od¬ powiednio uksztaltowany dla zapewnienia lepsze¬ go dzialania mocujacego. Po przeciwleglej stronie czesci zatrzaskowej jest ona zaopatrzona w nosek 23, który w stanie zamknietym wspólpracuje za- trzaskowo z odpowiednim noskiem 24 na srodni- ku 4, w celu utrzymania drugiej czesci profilo¬ wej w polozeniu zamknietym. Gdy przegub 10 lezy w przyblizeniu na wyso¬ kosci lba 13 sruby lub jak na rysunku wyzej, czesc zatrzaskowa 8 przy uksztaltowaniu zblizo¬ nym do lukowatego moze byc wprowadzona bez powazniejszych odksztalcen sprezystych w prze¬ strzen pomiedzy lbem 13 sruby i srodnikiem 4 i przy tym* wchodzi automatycznie pod leb sruiby w celu zabezpieczenia przed ruchem ramy w kie¬ runku osi sruby. Oczywiscie mozliwe sa jednak odchylenia od tego ksztaltu lukowego i tak na przyklad nawet korzystnym jest jesli wprowadze¬ nie czesci zatrzaskowej, ewentualnie przy odpo¬ wiednim odksztalceniu sprezystym scianki bocz¬ nej 15 lub srednika 4, do przestrzeni pomiedzy lbem 13 sruby i srodnikiem 4 moze byc ulatwio¬ ne i przez takie odbieganie od ksztaltu lukowego uzyskuje sie lepsze zaczepienie czesci zatrzasko¬ wej o leb 13 sruby lub lepsze oparcie tej czesci o srodnik 4. W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 3 przegub 11 jest usytuowany mozliwie gle¬ boko ponizej lba 13 sruby i blisko kolnierza mo¬ cujacego la, a czesc zatrzaskowa 9 znajduje sie blisko punktu obrotu przegubu 11. Czesc zatrza¬ skowa jest wiec przy zamykaniu drugiej czesci profilowej 7 wprowadzona z boku pod leb sruby. Dla zatrzasniecia drugiej czesci profilowej 7 w pierwsza czesc profilowa 1, tj. uzyskania poloze¬ nia zamkniecia, sluzy dodatkowy wystep 25, któ¬ rego uksztaltowanie moze byc inne niz uksztalto¬ wanie czesci zatrzaskowej 8 z przykladu pokaza¬ nego na fig. 1 i 2, ale wystep ten moze byc tak¬ ze wydluzony jak pokazuje to linia kreska — kropka na fig. 3, tak aby podobnie do czesci za¬ trzaskowej 8 wspólpracowal on równiez z lbem 13 sruby. Poniewaz w tym przypadku przekrój wystepu 25 nie moze przebiegac w kierunku luku kola zakreslonego z punktu obrotu 11, przeto za¬ jecie przez niego polozenia zatrzasnietego bedzie zwiazane z odpowiednim odksztalceniem sprezy¬ stym tego wystepu. Zastosowanie listwy profilowej wedlug wyna¬ lazku nie ogranicza sie tylko do zakladania do¬ datkowych szyb ochronnych w oknach. Nadaje sie ona takze do zastosowania we wszystkich tych przypadkach, w których szyby maja .byc za¬ kladane na elementy ramowe równolegle do po¬ wierzchni szyb, na przyklad w przypadku scia¬ nek dzialowych w duzych pomieszczeniach.106 082 Listwy profilowe wedlug wynalazku uzywa sie w nastepujacy sposób. Listwy profilowe tworzace rame pomocnicza, po zalozeniu ich na szybe i dopasowaniu na szy¬ bie sa ukladane na ramie nosnej i ewentualnie mocowane do niej tymczasowo przy uzyciu odpo¬ wiednich srodków. Przy pomocy szablonu wkre¬ ca sie sruby o 'odpowiedniej wielkosci lbach. Na¬ stepnie trzeba jeszcze tylko zamknac druga czesc profilowa przez zatrzasniecie i montaz szyby jest zakonczony. Jesli chce sie zdjac szybe, wtedy otwiera sie z powrotem druga czesc profilowa i mozna zdjac pojedyncze listwy albo cala rame pomocnicza z szyba, bez potrzeby odkrecania srub. PL PL PL PL PL PL PL