Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad regulacji temperatury plynu dla potrzeb medycyny, zwlaszcza do dializy, nalezacy do dziedziny srodków sluzacych poddawaniu krwi oddzialywaniom chemicznym, fizycznym lub me¬ chanicznym z pominieciem naturalnego krwiobiegu.Stan techniki. W urzadzeniach do dializy dla pacjentów z niewydolnoscia nerek stosuje sie dia¬ lizator, nazywany sztuczna nerka, w którym za¬ chodzi oczyszczanie krwi pacjenta. Dializator za¬ wiera komore krwi, wlaczona w krwiobieg pa¬ cjenta, oraz komore plynu, wlaczona w obwód przeplywu plynu dializacyjnego. Obie komory dia¬ lizatora przedzielone sa blona pólprzepuszczalna poprzez która zachodzi usuwanie zanieczyszczen z krwi do plynu droga dyfuzji i, w razie potrzeby, usuwanie z krwi nadmiaru wody, wskutek róznicy cisnien hydrostatycznych wytwarzanej miedzy ko¬ morami. . ' . Plyn dializacyjny, wprowadzany do dializatora, powinien miec temperature ciala ludzkiego, ponie¬ waz styka sie z krwia tylko poprzez cienka blo¬ ne pólprzepuszczalna, umozliwiajaca wymiane cie¬ pla. Dlatego w urzadzeniach do dializy stosuje sie uklady regulacji temperatury plynu.Znany jest sposób regulacji temperatury plynu polegajacy na tym, ze plyn przeplywajacy przez przestrzen ogrzewcza ogrzewa sie elementem grzej¬ nym, bezposrednio lub za posrednictwem osrodka przekazujacego cieplo. Doplywem energii do ele¬ mentu grzejnego steruje regulator, który posiada czujnik mierzacy temperature plynu w przestrzeni ogrzewczej, lub temperature osrodka przekazuja¬ cego cieplo. Regulator steruje doplywem energii do 5 elementu grzejnego, tak aby otrzymac zadana tem¬ perature plynu wyplywajacego z ukladu regulacji temperatury.Znany jest uklad regulacji temperatury plynu, zawierajacy przestrzen ogrzewcza, posiadajaca wlot 10 i wylot plynu, element grzejny ogrzewajacy plyn w przestrzeni ogrzewczej i regulator .z dolaczo¬ nym do niego czujnikiem temperatury. Regulator ma element wykonawczy sterujacy doplywem energii do elementu grzejnego i nastawnik umoz- ]5 liwiajacy nastawienie wartosci zadanej, odpowia¬ dajacej zadanej temperaturze plynu. Uklad regu¬ lacji temperatury plynu moze ponadto zawierac osrodek przekazujacy cieplo, za posrednictwem którego ogrzewa sie plyn w przestrzeni ogrzew- 20 czej. Element grzejny moze byc umieszczony w przestrzeni ogrzewczej lub w osrodku przekazu¬ jacym cieplo. To samo dotyczy umieszczenia czuj¬ nika.Opisany wyzej sposób i uklad regulacji tempe- 25 ratury plynu przedstawiono w opisie patentowym Wielkiej Brytanii nr 1122 526. Wedlug tego zna¬ nego rozwiazania plyn do dializy przeplywa przez przestrzen ogrzewcza wykonana w postaci wezow- nicy umieszczonej w zbiorniku- z ciecza stanowiaca 30 osrodek przekazujacy cieplo. Element grzejny oraz 107 5733 czujnik regulatora umieszczone sa równiez w zbiorniku z ciecza. Istnieje zaleznosc miedzy nate¬ zeniem przeplywu plynu a temperatura plynu wyplywajacego z ukladu regulacji temperatury.Zmiana temperatury plynu w wyniku zmiany na¬ tezenia przeplywu plynu jest wada opisanego spo¬ sobu i ukladu regulacji temperatury.Zmiana natezenia rJrzeplywu plynu przez uklad , regulacji temperatury moze nastapic gdy uklad regulacji zasila jeden dializator, gdyz natezeniem przeplywu plynu mozna regulowac, na przyklad, szybkosc procesu dializy. Jednak najwieksze zmia¬ ny natezenia przeplywu plynu, a zatem i waha¬ nia temperatury, nastepuja w centralnym ukladzie 'przygotowania- plynu, który zasila jednoczesnie wiele dializatorów.'Wynika to z faktu, ze ilosc jed¬ noczesnie zasilanych plynem dializatorów moze byc rózna, w zaleznosci od chwili rozpoczecia i zakon¬ czenia zabiegu dializy u róznych pacjentów. -¦tak wiec uklad regulacji temperatury plynu powinien byc niewrazliwy na zmiany natezenia przeplywu, zwlaszcza w centralnym ukladzie przy¬ gotowania plynu.W ukladzie przygotowania plynu, zarówno cen¬ tralnym jak i zasilajacym jeden dializator, plyn przygotowuje sie zazwyczaj w nastepujacy sposób.Doplywajaca wode wodociagowa miesza sie, przy uzyciu dozownika, w okreslonej proporcji z kon¬ centratem zawierajacym, na przyklad, chlorek so¬ dowy, octan sodowy i glukoze. Za pomoca ukladu regulacji temperatury ogrzewa sie uzyskany plyn dializacyjny albo wode przed dodaniem do niej koncentratu.Zwiekszenie natezenia przeplywu plynu przez uklad regulacji temperatury powoduje zmniejsze¬ nie temperatury plynu wyplywajacego z ukladu regulacji. Uchyb temperatury od wartosci zadanej, wywolany zaklócajacym w, lywem zmian nateze¬ nia przeplywu, jest znanym zjawiskiem w ukla¬ dach automatycznej regulacji i powstaje zwlaszcza przy zastosowaniu regulatora o" prostej konstrukcji.Czesto stosowanym regulatorem, ze wzgledu na prosta konstrukcje i duza pewnosc dzialania, jest regulator dwupolozeniowy. Wlacza on i wylacza doplyw energii do elementu grzejnego, gdy tem¬ peratura plynu odpowiednio 'spadnie lub wzrosnie poza nastawione granice. Temperatura plynu prze¬ kracza jednak nastawione granice, co jest wywo¬ lane pojemnoscia cieplna grzalek i opóznieniem zadzialania czujnika regulatora, wynikajacym z pojemnosci cieplnej jego obudowy. Temperatura plynu opada wiec dopiero" po pewnym czasie od chwili osiagniecia górnej nastawionej granicy i podnosi sie równiez z opóznieniem od osiagniecia dolnej nastawionej granicy.Przy malym natezeniu przeplywu plynu tempe¬ ratura podnosi sie szybko po wlaczeniu doplywu energii do elementu grzejnego, natomiast opada powoli po wylaczeniu, gdyz ilosc chlodnego plynu doprowadzonego do ukladu regulacji jest mala i mala jest równiez ilosc ciepla odprowadzanego wraz z plynem. Przekroczenie górnej nastawionej granicy temperatury bedzie wieksze niz' granicy ¦. dolnej, co wynika z wiekszej szybkosci narastania niz szybkosc opadania temperatury, przy tym sa- 573 4 mym czasie opóznienia. Srednia wartosc oscylacji temperatury, które powstaja w wyniku dzialania regulatora dwupolozeniowego, przesunie sie wiec w kierunku wyzszych temperatur. Odpowiednio ,5 przy duzym natezeniu przeplywu plynu srednia wartosc temperatury przesunie sie w kierunku nizszych temperatur.Kazdemu natezeniu przeplywu odpowiada wiec, w stanie ustalonym, inny uchyb temperatury od 10 wartosci zadanej.Dla usuniecia uchybu w stanie ustalonym sto¬ suje sie w regulatorach czlony korekcyjne, które nadaja ukladowi regulacji charakterystyke calku¬ jaca. Zastosowanie tych czlonów komplikuje jed- 15 nak konstrukcje regulatora oraz nie zapewnia szybkiej likwidacji uchybu, który zanika dopiero o pewnym czasie od chwili zmiany wielkosci za¬ klócajacej. Wynikajacy stad przejsciowy wzrost temperatury moze b^c niebezpieczny dla pacjen- 20 tów," zwlaszcza przy stosowaniu centralnego ukladu przygotowania plynu. Zatrzymanie przeplywu ply¬ nu w pewnej ilosci dializatorów, na przyklad przy zakonczeniu, zabiegu, moze spowodowac przejscio¬ wy wzrost temperatury plynu przeplywajacego 25 przez pozostale dializatory dolaczone do central¬ nego ukladu przygotowania plynu.Ciagle utrzymanie temperatury plynu na zada¬ nej wartosci mozna uzyskac przez zastosowanie kompensacji zaklócen. Znane uklady kompensacji 30 zawieraja miernik wielkosci zaklócajacej i czlon sprzezeniowy wprowadzajacy odpowiedni sygnal kompensacji do regulatora. W wypadku ukladu regulacji temperatury plynu, uklad kompensacji musialby zawierac miernik natezenia przeplywu 35 i przetwornik, który przetwarza natezenie prze- V plywu na sygnal korekcyjny, na przyklad elek¬ tryczny, który wprowadza sie do regulatora. Opi¬ sany uklad kompensacji jest jednak skompliko¬ wany i powoduje obnizenie pewnosci dzialania 40 ukladu regulacji.Istota wynalazku. Istota sposobu regulacji tem¬ peratury plynu wedlug wynalazku jest to, ze stru¬ mien plynu doplywajacego do przestrzeni ogrzew¬ czej kieruje sie tak, ze doplywajacy plyn ochla- 45 dza czujnik regulatora temperatury.Chlodzenie czujnika sprawia, ze sygnal przeka¬ zywany do regulatora jest taki, jakby temperatura plynu w przestrzeni ogrzewczej byla nizsza niz jest w rzeczywistosci. Wskutek chlodzenia, regula- 50 tor doprowadza wieksza ilosc energii do elementu grzejnego, niz gdyby czujnik mierzyl rzeczywista temperature plynu - w przestrzeni ogrzewczej lub temperature osrodka przekazujacego cieplo do tej przestrzeni. Zwiekszenie natezenia przeplywu od- 55 dzialywuje wiec w kierunku zwiekszenia tempe¬ ratury plynu wskutek zwiekszenia chlodzenia, a jednoczesnie oddzialywuje w kierunku jej zmniejszenia wskutek zaklócajacego wplywu zmian natezenia przeplywu plynu. Zaklócajacy wplyw 60 zmian natezenia przeplywu na temperature plynu jest wiec skompensowany poprzez chlodzenie czujnika.Dla uzyskania jak najbardziej stabilnej tempe¬ ratury plynu stopien chlodzenia czujnika dobiera 65 sie. tak, aby przy maksymalnym natezeniu prze-107 578 20 25 plywu plynu wprowadzenie chlodzenia powodowa¬ lo taki sam przyrost temperatury wyplywajacego plynu, jaki zachodzi bez stosowania chlodzenia po zmianie natezenia przeplywu plynu od maksymal¬ nego do minimalnego.Istote ukladu regulacji temperatury plynu we- cllug wynalazku jest to, ze przewód doprowadza¬ jacy plyn do przestrzeni ogrzewczej umieszczony jest blisko czujnika regulatora w celu umozliwie¬ nia chlodzenia czujnika. Dla uzyskania wymiany ciepla miedzy czujnikiem^a doplywajacym plynem, przewód doprowadzajacy plyn jest korzystnie ?przymocowany do- czujnika lub jest wykonany jako jedna calosc z obudowa czujnika.W odmianie rozwiazania, pozwalajacej na latwa regulacje stopnia chlodzenia, czujnik regulatora jest umieszczony w zasiegu wyplywania strumienia z przewodu doprowadzajacego plyn. Strumien ply¬ nu omywa przy tym czujnik regulatora.W innej korzystnej odmianie rozwiazania wedlug wynalazku, dla intensywnego omywania czujnika przez plyn doplywajacy do przestrzeni ogrzew¬ czej, czujnik jest czesciowo osadzony w rurce be¬ dacej zakonczeniem przewodu doprowadzajacego plyn. Stopien chlodzenia jest w tym przypadku regulowany przez ustawianie glebokosci osadzenia..Omywanie czujnika strumieniem plynu moze byc zapewnione równiez przez skierowanie wylotu przewodu w strone czujnika, na wybi-ane miejsce jego powierzchni. Przewód doprowadzajacy plyn 30 do przestrzeni ogrzewczej moze posiadac osobne odgalezienie doprowadzajace plyn do chlodzenia czujnika.W przypadku odmian konstrukcji zapewniaja¬ cych omywanie czujnika — zamocowanie czujnika M i przewodu doprowadzajacego plyn jest takie, iz pozwala na regulacje ich polozenia wzgledem sie¬ bie. Umozliwia to dobór stopnia chlodzenia czuj¬ nika, a tym samym ustawienie kompensacji zmian temperaturyplynu. 40 W przypadku doprowadzenia plynu do czujnika osobnym odgalezieniem, ustawienia kompensacji dokonuje sie przez regulacje rozplywu plynu w odgalezieniach. W tym wypadku na co najmniej . jednym odgalezieniu umieszczony jest regulacyjny 45 zawór dlawiacy.-Zaleta sposobu regulacja temperatury plynu we¬ dlug wynalazku jest utrzymanie stalej tempera- 4 turyrpomimo zmiennego natezenia przeplywu ply¬ nu, zas zaleta ukladu regulacji jest prostota i pew nosc dzialania wynikajaca z wyeliminowania wszelkich przetworników pomiarowych OTaz me- , chanizmów zawierajacych czesci ruchome.Sposób i uklad regulacji temperatury plynu we¬ dlug wynalazku moze byc stosowany w ukladach 55 przygotowania plynu do dializy, a zwlaszcza w centralnych ukladach przygotowania plynu do dia¬ lizy; moze tez byc stosowany wszedzie tam, gdzie chodzi o utrzymanie stalej temperatury plynu pomimo zmian natezenia jego przeplywu, w Dotyczy to zwlaszcza plynów majacych stycznosc z ustrojem zywym, jak plyny infuzyjne, czy.tez plyn bedacy nosnikiem tlenu w niektórych ty¬ pach oksygeneratorów krwi.Objasnienie^ figur rysunków. Wynalazek jest do¬ lo kladniej objasniony na przykladach w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia sche¬ mat ukladu regulacji tempeiratury plynu, fig. 2, 3 i 4 — rózne warianty doprowadzenia plynu w poblize czujnika wchodzacego w sklad ukladu po¬ kazanego na fig. 1, fig. .5 — zespól dializatorów dolaczonych do ukladu pokazanego na fig. 1, a fig. 6, 7 i 8 — wykresy przebiegów uzyskanych przy pomocy wynalazku.Przyklad wykonania wynalazku. Jak pokazano na fig. 1 rysunku, uklad regulacji temperatury plynu jest zaopatrzony w ogrzewczy zbiornik 1, zbiornik 2, doprowadzenie 3 wody, zbiornik 4 z koncentratem, proporcjonalna pompe 5, przewód 6 15 doprowadzajacy plyn, przewód 7 laczacy, wylot 8 plynu i regulator poziomu 9. Regulafcof 9 zawiera plywak 10, zderzak 11, styki 12 i 13, oraz zderzak 14T i styki 1C i 16. W sklad ukladu regulacji tem¬ peratury plynu wchodzi równiez regulator 17 tem¬ peratury zawierajacy czujnik 18 oraz styki 19 i 20.Uklad regulacji temperatury zawiera ponadto za¬ ciski 21- i 22 zasilania, grzejny element 23 1 mie¬ szadlo 24.Woda wodociagowa poprzez doprowadzenie 3 oraz koncentrat ze zbiornica 4 doplywaja dó pro¬ porcjonalnej pompy 5, która miesza wode i kon¬ centrat w odpowiedniej proporcji, korzystnie 1 : 30 i tloczy uzyskany plyn poprzez przewód 6 do zbiornika 1. W zbiorniku 1, stanowiacym prze¬ strzen ogrzewcza, plyn ogrzewa si§r Nastepnie plyn ze zbiornika 1 doplywa przewodem laczacym 7. do dolnej czesci zbiornika 2. Temperatura plynu doplywajacego do zbiornika 2 wykazuje oscylacje wynikajace z zastosowania regulacji dwupolozeniom wej. W zbiorniku 2 zachodzi mieszanie konwek¬ cyjne plynu, dzieki czemu oscylacje te zostaja znacznie stlumione i temperatura plyna odprowa¬ dzanego z wylotu 8 odpowiada sredniej, wartosci oscylacji.Staly poziom w zbiornikach 1 i 2, które sa na¬ czyniami polaczonymi, utrzymuje sie za pomoca regulatora poziomu 9, którego plywak 10 unosi sie na powierzchni plynu w zbiorniku 2. Gdy poziom plynu osiaga górna wyznaczona granice, plywak 10 naciska na* zderzak li, wskutek czego rozwieraja sie styki 12 i 13 regulatora poziomu 9, który na¬ stepnie wylacza pompe proporcjonalna 5, co po-,, woduje przerwanie doplywu do* zbiornika 1. W maaTe odplywu plynu przez wylot 8, poziom plynu obniza sie, a po osiagnieciu dolnej' wyznaczonej granicy, plywak 10 naciska na zdeTzak 14, wsku¬ tek czego zwieraja^ sie styki 15 i 16 regulatora 9, który wlacza pompe 5, co powoduje wznowienie doplywu do zbiornika 1. Dolna granice poziomu plynu wyznacza sie tak, ze znajduje sie ona po¬ wyzej wylotu 8, co umozliwia ciagly odplyw plynu.Im intensywniejszy jest odplyw plynu przez wy¬ lot plynu 8, tym czesciej wlacza sie pompa pro¬ porcjonalna 5. 60 Regulator dwupolozeniowy 17, którego czujnik 18 umieszczony jest ,w zbiorniku 1, zwiera i roz¬ wiera styki 19 i 20, które doprowadzaja prad elek- «~tryczny z zacisków zasilania 21 i 22 do elementu grzejnego 23. Doplyw pradu do elementu grzejne- •5 go 23 jest wlaczany lub wylaczany gdy tempe- 50107 573 7 » "ratura plynu, mierzona czujnikiem 18, odpowied¬ nio spadnie lub wzrosnie oza granice ustawione za pomoca nastawnika regulatora 17. Mieszadlo 24 miesza plyn w zbiorniku 1, co powoduje szybkie wyrównywanie temperatury plynu w calej obje¬ tosci zbiornika 1 oraz lepsza wymiane ciepla mie¬ dzy plynem a elementem grzejnym - 23 i czujni¬ kiem 18.Czujnik 18 jest czesciowo osadzony w rurce be¬ dacej zakonczeniem przewodu doprowadzajacego 6. doplywajacy plyn omywa czujnik 18, ochladzajac go. Ustawienie kompensacji zmian temperatury wskutek zmian natezenia przeplywu plynu mozna regulowac glebokoscia zanurzenia czujnika 18 w rurce.? W odmianie rozwiazania pokazanej na fig. 2 rysunku, czujnik 18 i wylot przewodu 6 doprowa¬ dzajacego plyn umieszczone sa blisko obok siebie, a stopien chlodzenia reguluje sie ich wzajemna odlegloscia.W odmianie rozwiazania pokazanej na fig 3 ry¬ sunku, wylot przewodu 6 doprowadzajacego plyn skierowany jest w strone bocznej powierzchni czujnika 18. Stopien chlodzenia czujnika reguluje sie zmiana polozenia ,i kierunku wylotu plynu wzgledem czujnika18. ' W odmianie wykonania przedstawionej na fig. 4 przewód 6 do rowdazajacy plyn ma osobne odga¬ lezienie 25, którym plyn doprowadzany jest w po¬ blize czujnika 18. W odgalezienliach znajduja sie zawory dlawiace 26, 27, którymi jest regulowany rozplyw plynu a tym samym i stopien chlodzenia czujnika 18.W przypadku zastosowania wynalazku do cen¬ tralnego ukladu przygotowania plynu, ilosc dola¬ czonych do ukladu dializatorów moze byc rózna.Na fig. 5 "rysunku pokazano zespól trzech diali¬ zatorów. Plyn z wylotu 8 przeplywa przez dlawia¬ cy zawór 28, po czym doprowadzony jest do dia¬ lizatora 29, który zawiera komore 30 plynu i od¬ dzielona za pomoca pólprzepuszczalnej blony 31 komore 32 krwi. Plyn przeplywa przez komore 30 wskutek ssania plynu z jej wyjscia za pomoca ssacej pompy 33, po czym, przewodem* 34, kiero¬ wany jest do scieku. Dlawieniem przeplywu za pomoca dlawiacego zaworu 28 reguluje sie pod¬ cisnienie w komorze 30 a tym samym reguluje sie szybkosc usuwania z krwi nadmiaru wody po¬ przez pólprzepuszczalna blone 31. Komora 33 wla¬ czona jest w krwiobieg poprzez konczyne 35 pa¬ cjenta.. Na fig. 6—8 uwidoczniane sa przebiegi zareje¬ strowane podczas pracy ukladu regulacji tempe¬ ratury plynu. Na górnych wykresach przedstawio¬ no doplyw plynu do zbiornika 1. W stanie 1 pompa 5 jest wlaczona, a w stanie 0 — wylaczo¬ na. Im czesciej' i dluzej wlaczona jest pompa 5, tym wieksze jest natezenie przeplywu plynu przez uklad regulacji temperatury. Na srodkowych wy¬ kresach przedstawiony jest przeplyw pradu przez element grzejny ?3. W stanie 1 przeplyw pradu istnieje,, a w stanie 0 przeplyw pradu jest prze- . rwany. Na dolnych wykresach przedstawione sa przebiegi temperatury , w wybranych punktach i roznych warunkach pracy ukladu regulacji tem¬ peratury. ^ Na wykresie fig. 6 przedstawiono najpierw tem¬ perature plynu w zbiorniku 1 a nastepnie tempe¬ rature plynu wyplywajacego z wylotu 8 przy sta¬ lym natezeniu przeplywu. Jak widac z wykresu, oscylacje temperatury ulegaja znacznemu stlumie¬ niu po przejsciu plynu przez zbiornik 2.Na fig. 7 i 8 przedstawiono przebiegi przy zmniejszaniu natezenia przeplywu plynu. Dolne wykresy dotycza temperatury plynu wyplywaja¬ cego z wylotu 8. Zmniejszeniu natezenia przeply¬ wu plynu odpowiada mniej czeste wlaczanie do¬ plywu pradu do elementu grzejnego 23.Wykresy na fig. 7 zostaly zarejestrowane, gdy przewód 6 doprowadzajacy plyn nie byl umiesz¬ czony blisko czujnika 18. W tym wypadku, po zmniejszeniu natezenia przeplywu temperatura plynu wyplywajacego z wylotu 8 wzrosla o 2°C.Wykresy na fig. 8 zostaly zarejestrowane, gdy czujnik 18 byl umieszczony w zasiegu wyplywa¬ nia strumienia z przewodu doprowadzajacego plyn.W tym wypadku, po zmniejszeniu natezenia prze¬ plywu, temperatura plynu wyplywajacego z wylo¬ tu 8 nie wzrasta.Z porównania przebiegów temperatury na fig. 7 i fig. 8y wynika, ze umieszczenie czujnika 18 w za¬ siegu wyplywania strumienia z przewodu dopro¬ wadzajacego* plyn umozliwia uzyskanie niezalez¬ nosci temperatury od zmian natezenia przeplywu plynu przez uklad regulacji temperatury.Zastrzezenia patentowe L .Sposób regulacji temperatury plynu dla po- 85 trzeb, medycyny, w którym plyn przeplywajacy, przez przestrzen ogrzewcza ogrzewa sie za pomoca elementu grzejnego polaczonego z regulatorem zao¬ patrzonym w czujnik mierzacy temperature ogrze¬ wanego plynu lub temperature osrodka przekazu- ** jacego cieplo do tego plynu, znamienny tym, ze strumien plynu doplywajacego do przestrzeni ogrzewczej kieruje sie tak iz ochladza on czujnik mierzacy temperature, zas stopien chlodzenia czuj¬ nika dobiera sie tak, aby przy maksymalnym nate- 49 zeniu przeplywu plynu wprowadzenie chlodzenia powodowalo taki sam przyrost temperatury wyply¬ wajacego plynu jaki zachodzi bez stosowania chlo- t dzenia po zmianie natezenia przeplywu -plynu od maksymalnego do minimalnego. 50 2. Uklad regulacji temperatury plynu^~dla po¬ trzeb medycyny, zaopatrzony w regulator tempe¬ ratury polaczony z czujnikiem i z elementem grzejnym, znamienny tym, ze przewód (6), dopro¬ wadzajacy plyn do przestrzeni ogrzewczej zbiór1 55 mika (1), jest umieszczony w poblizu czujnika (18). 3. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze przewód (6) doprowadzajacy plyn jest przymoco¬ wany do czujnika (18). 4. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze W przewód (6) doprowadzajacy plyn jest wykonany jako jedna calosc z obudowa czujnika (18). 5. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze czujnik (18) jest czesciowo osadzony w rurce sta¬ nowiacej z?konczenie przewodu (6) doprowadzaja- 85 cego plyn. 10 15 20 25 30 35 49 50 55 69107 573 9 6. Uklad wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze przewód (6) doprowadzajacy plyn ma osobne od¬ galezienie doprowadzajace ten plyn do czujnika (18) a na co najmniej jednym z odgalezien jest umieszczony dlawiacy zawór (26, 27). 10 7. Uklad wedlug zastrz. 2 lub 3 lub 4 lub 5 lub 6, znamienny tym, ze zamocowanie czujnika (18) iAub przewodu (6) doprowadzajacego plyn jest ruchome w stopniu umozliwiajacym zmiane ich polozenia wzgledem siebie. 3 5 21 13 12 11 FIG.1 6 | 18. m 18 V 3i FIG. 2 FIG. 3 FIG.4 FIG. 5107 573 521 44 36 34' g FIG.6 1000 S 0 /////// \ BB iliffliB m i \ \ \ \ v-UWUU\U\\\\\\\ft- H \ 1000 S FIG.7 ifflffiffi n i \uU\\\\\\\ fi 1000 S FIG. 8 WZGraf. Z-d 2 — 749/80 — 95 Cena 45 zl PLThe subject of the invention is a method and a system for regulating the temperature of a fluid for the purposes of medicine, in particular for dialysis, which belongs to the field of means for subjecting blood to chemical, physical or mechanical effects, bypassing the natural circulation. State of the art. Dialysis machines for patients with renal insufficiency use a dialyser, called an artificial kidney, which cleans the patient's blood. The dialyzer comprises a blood chamber connected to the patient's bloodstream and a fluid chamber connected to the dialysis fluid flow circuit. The two dialysis chambers are separated by a semi-permeable membrane through which impurities are removed from the blood into the fluid by diffusion and, if necessary, excess water is removed from the blood due to the differential hydrostatic pressure generated between the chambers. . '. The dialysis fluid entering the dialyzer should be at the temperature of the human body, since it comes into contact with blood only through a thin, semi-permeable block that allows heat exchange. Therefore, in dialysis machines, fluid temperature control systems are used. It is known to regulate the temperature of the fluid in which the fluid flowing through the heating space is heated by a heating element, either directly or through a heat transfer medium. The energy supply to the heating element is controlled by a regulator which has a sensor measuring the temperature of the fluid in the heating space or the temperature of the heat transfer medium. The regulator controls the energy supply to the heating element in order to obtain the desired temperature of the fluid flowing from the temperature control system. There is a fluid temperature control system containing a heating space, having a fluid inlet 10 and an outlet, a heating element heating the fluid in the heating space and a regulator. with a temperature sensor attached to it. The regulator has an actuator for controlling the energy supply to the heating element and a regulator for adjusting a set point corresponding to the set fluid temperature. The fluid temperature control system may further include a heat transfer medium by means of which the fluid in the heating space is heated. The heating element may be located in the heating space or in the heat transfer medium. The same applies to the placement of the sensor. The method and system for regulating the fluid temperature described above is described in Great Britain Patent No. 1,122,526. According to this known solution, the dialysis fluid flows through a heating space made in the form of a tube placed in the reservoir - with the liquid constituting the heat transfer medium. The heating element and 107 5733 regulator sensor are also housed in the liquid reservoir. There is a relationship between the flow rate of the fluid and the temperature of the fluid flowing from the temperature control system. The change in the temperature of the fluid as a result of a change in the fluid flow voltage is a disadvantage of the described method and the temperature control system. The change in the flow rate of the fluid through the temperature control system may occur. when the control system feeds one dialyzer, as the fluid flow rate can be adjusted, for example, the speed of the dialysis process. However, the greatest variation in the fluid flow rate, and hence the temperature fluctuations, occurs in the central fluid preparation system which supplies multiple dialyzers simultaneously. This is due to the fact that the number of dialyzers fed simultaneously with the fluid may vary, depending on the time the dialysis treatment was started and ended in different patients. - Thus, the fluid temperature control system should be insensitive to changes in flow rate, especially in a central fluid preparation system. In a fluid preparation system, both the central unit and the one dialyzer feed, the fluid is usually prepared in the following manner. The water supply company is mixed, by means of a dispenser, in a certain proportion with a concentrate containing, for example, sodium chloride, sodium acetate and glucose. By means of the temperature control system, the dialysis fluid or the water obtained is heated before the concentrate is added to it. Increasing the flow rate of the fluid through the temperature control system reduces the temperature of the fluid flowing from the control system. The temperature deviation from the set point, caused by a disturbing flow rate change, is a known phenomenon in automatic control systems and occurs especially when a controller with a "simple structure is used. A frequently used controller, due to its simple structure and high operational reliability, is a two-position regulator. It turns on and off the energy supply to the heating element when the temperature of the liquid drops or rises above the set limits, respectively. The temperature of the liquid, however, exceeds the set limits, which is caused by the heat capacity of the heaters and the delay in sensor activation the regulator, resulting from the thermal capacity of its housing. The temperature of the fluid drops only after a certain time after reaching the upper set limit and also rises with a delay after reaching the lower set limit. At a low flow rate, the temperature rises quickly after switching on the power supply energy to the heating element, on on the other hand, it drops slowly after switching off, because the amount of cool liquid supplied to the control system is small and the amount of heat removed with the liquid is also small. The exceeding of the set upper temperature limit will be greater than the limit value. lower, which is due to the higher rate of rise than the rate of temperature drop, with the same delay time. The average value of the temperature oscillations that arise as a result of the operation of the two-position regulator will therefore shift towards higher temperatures. Correspondingly, at a high flow rate the mean temperature value will shift towards lower temperatures. Each flow rate therefore corresponds to, in the steady state, a different temperature deviation from the set value. For the elimination of the deviation in the steady state, the corrective components are used in the regulators which give the control system an integral characteristic. The use of these members, however, complicates the structure of the regulator and does not ensure a quick elimination of a deviation which disappears only some time after the change of the disturbing value. The resulting temporary rise in temperature can be dangerous to patients, "especially when using a central fluid preparation system. Stopping the flow of fluid in a number of dialyzers, for example at the end of a treatment, may cause a temporary rise in fluid temperature. The fluid temperature can still be maintained at the desired value by applying noise compensation Known compensation systems 30 include an interference quantity meter and a coupling member inputting the appropriate compensation signal to the controller. of the fluid temperature control system, the compensation circuit would have to include a flow meter 35 and a transducer that converts the flow rate into a correction signal, for example an electrical signal, which is input into the regulator. The described compensation circuit, however, is complex and complex and causes obnize operating uncertainty of the control system. Summary of the invention. The essence of the fluid temperature control method according to the invention is that the fluid stream flowing into the heating space is directed so that the incoming fluid cools the temperature controller sensor. Cooling the sensor causes the signal to be transmitted to the controller to be as if the temperature of the fluid in the heating space is lower than it really is. Due to the cooling, the controller 50 applies more energy to the heating element than if the sensor were measuring the actual temperature of the fluid in the heating space or the temperature of the heat transferring medium into the space. The increase in flow rate thus acts to increase the temperature of the fluid as a result of the increased cooling, and at the same time tends to reduce it due to the disturbing effect of changes in the fluid flow rate. The disturbing effect 60 of the change in flow rate on the temperature of the fluid is thus compensated by the cooling of the sensor. In order to obtain the most stable temperature of the fluid, the degree of sensor cooling is selected. so that, at the maximum flow rate of the fluid, the introduction of cooling would result in the same temperature rise of the outgoing fluid that occurs without the use of cooling after changing the fluid flow rate from the maximum to the minimum. It is a feature of the invention that the conduit for the fluid supply to the heating space is placed close to the sensor of the controller to allow the sensor to cool. In order to achieve heat exchange between the sensor and the incoming fluid, the fluid feed line is preferably attached to the sensor or made one piece with the sensor housing. In a variant that allows easy adjustment of the cooling rate, the sensor of the controller is positioned within the flow range. from the fluid tube. The flow of fluid flushes the sensor of the regulator. In another preferred embodiment of the invention, for intensive washing of the sensor by the fluid entering the heating space, the sensor is partially embedded in a tube ending the fluid supply conduit. The degree of cooling is in this case regulated by setting the embedment depth. Washing the sensor with a liquid stream can also be ensured by directing the cable outlet towards the sensor, at a selected point of its surface. The fluid supply line 30 to the heating space may have a separate branch for supplying the fluid for cooling the sensor. In the case of design variants that allow the sensor to be washed, the mounting of the sensor M and the fluid supply line is such that they can be adjusted with respect to each other. This makes it possible to select the degree of sensor cooling, and thus to adjust the compensation of fluid temperature changes. 40 When the fluid is supplied to the sensor via a separate branch, the compensation setting is made by adjusting the fluid flow in the branches. In this case, at least. one branch is a regulating throttle valve. The advantage of the method of regulating the temperature of the fluid according to the invention is the maintenance of a constant temperature despite the variable flow rate of the fluid, and the advantage of the control system is the simplicity and reliability of operation resulting from the elimination of any OTaz measuring transducers Mechanisms containing moving parts. The method and system for regulating the temperature of the fluid of the invention may be used in dialysis fluid preparation systems 55, and particularly in central dialysis fluid preparation systems; It can also be used wherever it is necessary to maintain a constant temperature of the fluid despite changes in its flow rate, in particular, this applies to fluids that come into contact with the living organism, such as infusion fluids, or the oxygen carrier fluid in some types of blood oxygenators. Explanation of the figures of drawings. The invention is explained in more detail with reference to the drawing, in which Fig. 1 shows a diagram of the fluid temperature control system, Figs. 2, 3 and 4 - different variants of the fluid feeding in the vicinity of the sensor included in the presented system. Fig. 1, Fig. 5 shows the dialyzer unit connected to the system shown in Fig. 1, and Figs. 6, 7 and 8 show graphs of the waveforms obtained by the invention. An embodiment of the invention. As shown in Fig. 1 of the drawing, the fluid temperature control system is provided with a heating tank 1, tank 2, water inlet 3, concentrate tank 4, proportional pump 5, fluid line 6 15, connecting line 7, fluid outlet 8 and a regulator. Level 9. Regulafcof 9 includes a float 10, a stop 11, contacts 12 and 13, and a stop 14T and contacts 1C and 16. The fluid temperature control system also includes a temperature regulator 17 having a sensor 18 and contacts 19 and 20. The temperature control system also comprises supply terminals 21- and 22, a heating element 23 and a mixer 24. The tap water through the inlet 3 and the concentrate from the reservoir 4 flow to the proportional pump 5, which mixes the water and the concentrate in a suitable proportion, preferably 1:30, and presses the obtained liquid through conduit 6 to tank 1. In tank 1, which is a heating space, the liquid heats up. Then the liquid from tank 1 flows through the connecting conduit 7. to the lower part of the reservoir 2. The temperature of the fluid flowing into the reservoir 2 shows oscillations resulting from the application of the two-position control. In tank 2, convective mixing of the fluid takes place, whereby these oscillations are significantly suppressed and the temperature of the liquid discharged from the outlet 8 corresponds to an average value of the oscillation. The constant level in tanks 1 and 2, which are connected vessels, is maintained at by means of a level regulator 9, the float 10 of which floats on the surface of the liquid in the tank 2. When the liquid level reaches the upper predetermined limit, the float 10 presses the stopper, as a result of which the contacts 12 and 13 of the level regulator 9 open, which shuts down stepwise proportional pump 5, which interrupts the flow to tank 1. Low fluid outflow through outlet 8, the level of the fluid drops, and after reaching the lower limit, the float 10 presses on the spacer 14, which causes them to close contacts 15 and 16 of the regulator 9, which switches on the pump 5, re-start the flow to the tank 1. The lower limit of the fluid level is set above the outlet 8, which allows for continuous The more intense the outflow of the fluid through the fluid outlet 8, the more frequently the proportional pump 5 switches on. 60 Two-position regulator 17, the sensor 18 of which is located in the tank 1, closes and opens the contacts 19 and 20, which bring electricity from the power supply terminals 21 and 22 to the heating element 23. The current supply to the heating element 23 is turned on or off when the temperature of the liquid, measured by the sensor 18, is turned on or off. the limits set by the adjuster of the regulator 17. The agitator 24 mixes the liquid in the tank 1, which causes a rapid equalization of the temperature of the liquid in the entire volume of the tank 1 and a better heat exchange between the liquid and the heating element - 23 and the sensor The sensor 18 is partially embedded in a tube ending the feed line 6. the incoming fluid flows through the sensor 18, cooling it. Setting the compensation for temperature changes due to changes in the fluid flow rate can be adjusted by the depth of the sensor 18 in the tube. In the embodiment shown in Fig. 2 of the drawings, the sensor 18 and the outlet of the fluid line 6 are placed close to each other, and the degree of cooling is regulated by their spacing. In the embodiment shown in Fig. 3 of the figure, the outlet of the flow line 6 is the liquid is directed towards the side surface of the sensor 18. The cooling degree of the sensor is regulated by changing the position and direction of the liquid outlet with respect to the sensor18. In the embodiment shown in Fig. 4, the conduit 6 to the fluid supply has a separate branch 25 through which the fluid is led in the vicinity of the sensor 18. In the branches there are throttle valves 26, 27, which regulate the flow of the fluid and thus and the degree of cooling of the sensor 18. When the invention is applied to a central fluid preparation system, the number of dialyzers attached to the system may vary. Figure 5 "shows a set of three dialyzers. The fluid from the outlet 8 flows through the gland. valve 28 is then applied to a dialyser 29 which contains a fluid chamber 30 and is separated by a semipermeable membrane 31 from a blood chamber 32. The fluid flows through the chamber 30 by sucking fluid from its outlet by a suction pump 33 after it is directed to the sewage through the conduit 34. By throttling the flow by means of a throttle valve 28, the negative pressure in the chamber 30 is regulated and the speed of removing excess water from the blood is regulated. through the semi-permeable membrane 31. Chamber 33 is introduced into the bloodstream through the limbs 35 of the patient. Figures 6-8 show the waveforms recorded during the operation of the fluid temperature control system. The upper diagrams show the fluid flow to tank 1. In state 1, pump 5 is on, and in state 0, off. The more frequently and longer the pump 5 is turned on, the greater the flow of the fluid through the temperature control system. The flow of current through the heating element 3 is shown in the middle graphs. In state 1, the current flow exists, and in state 0, the current flow is trans. torn. The lower graphs show the temperature curves at selected points and different operating conditions of the temperature control system. The graph of FIG. 6 shows first the temperature of the fluid in the reservoir 1 and then the temperature of the fluid exiting the outlet 8 at a constant flow rate. As can be seen from the diagram, the temperature oscillations are significantly suppressed after the passage of the fluid through the reservoir 2. Figures 7 and 8 show the waveforms for reducing the fluid flow rate. The lower graphs show the temperature of the fluid exiting the outlet 8. The reduction in the fluid flow rate corresponds to a less frequent application of current to the heating element 23. The graphs in Fig. 7 were recorded when the fluid line 6 was not placed close to the sensor 18. Here, after reducing the flow rate, the temperature of the fluid flowing from the outlet 8 increased by 2 ° C. The graphs in Fig. 8 were recorded while the sensor 18 was placed within the flow range of the fluid supply line. the temperature of the fluid flowing from the outlet 8 does not increase after the flow rate is reduced. From the comparison of the temperature waveforms in Figs. 7 and 8y, it appears that the positioning of the sensor 18 within the range of the flow from the fluid inlet conduit makes it possible to obtain temperature independence from changes in the flow rate of the fluid through the temperature control system. Patent claims L. Method of fluid temperature regulation for medical needs, in which the fluid flowing through the heating space is heated by a heating element connected to a regulator fitted with a sensor measuring the temperature of the heated fluid or the temperature of the medium transferring heat to this fluid, characterized by in that the flow of liquid flowing into the heating space is directed so that it cools the sensor measuring the temperature, and the cooling degree of the sensor is selected so that at the maximum flow rate of the liquid, the introduction of cooling causes the same temperature increase of the flowing liquid as occurs without the use of cooling after changing the flow rate from maximum to minimum. 50 2. Fluid temperature control system for medical needs, provided with a temperature regulator connected to the sensor and to the heating element, characterized in that a conduit (6), leading the fluid to the heating space, a collection of 55 mica (1) , is located close to the sensor (18). 3. System according to claim The method of claim 2, characterized in that the fluid supply line (6) is attached to the sensor (18). 4. System according to claim The method of claim 2, characterized in that the fluid feed line (6) is integrally formed with the sensor housing (18). 5. System according to claim The method of claim 2, wherein the sensor (18) is partially seated in a tube ending the fluid supply conduit (6). 10 15 20 25 30 35 49 50 55 69 107 573 9 6. System according to claim A fluid supply line (6) as claimed in claim 2, characterized in that the fluid supply line (6) has a separate fluid supply branch to the sensor (18) and a throttle valve (26, 27) is provided on at least one of the branches. 10 7. Arrangement according to claim 2. The method of claim 2 or 3 or 4 or 5 or 6, characterized in that the mounting of the sensor (18) and the or of the fluid feeding conduit (6) is movable to the extent that their position with respect to each other can be changed. 3 5 21 13 12 11 FIG. 1 6 | 18.m 18V 3i FIG. 2 FIG. 3 FIG. 4 FIG. 5107 573 521 44 36 34 'g FIG. 6 1000 S 0 /////// \ BB iliffliB mi \ \ \ \ v-UWUU \ U \\\\\\\ ft- H \ 1000 S FIG. 7 ifflffiffi ni \ uU \\\\\\\ fi 1000 S FIG. 8 ZGRAPH. Z-d 2 - 749/80 - 95 Price PLN 45 PL