Przedmiotem wynalazku jest forma odlewnicza do odlewania ciezkich, grubosciennych odlewów, zwlaszcza do odlewania staliwnych walców hut¬ niczych.Znana jest np. z opisu patentowego RFN 855 151 forma odlewnicza do odlewania bloków staliw¬ nych, która na calej wysokosci odlewanego blo¬ ku sklada sie z zewnetrznej obudowy metalowej i wewnetrznego plaszcza z cienkiej blachy, a przestrzen miedzy nimi wypelniona jest war¬ stwa suchego piasku, w którym umieszczona jest wezownica sluzaca do przepuszczania czynnika chlodzacego. Czynnikiem chlodzacym moze byc gaz np. powietrze lub woda. Wewnetrzny plaszcz z cienkiej blachy trzeba do kazdego odlewania wykonywac nowy, poniewaz w procesie odlewa¬ nia nastepuje jego zespawanie z odlewanym blo¬ kiem.Istota wynalazku polega na tym, ze forma od¬ lewnicza w czesci odtwarzajacej najwieksze prze¬ kroje odlewanego walca sklada sie tak jak w zna¬ nym rozwiazaniu z zewnetrznej obudowy metalo¬ wej i wewnetrznego plaszcza metalowego, przy czym wykonane sa one jako jedna calosc. Obu¬ dowa zewnetrzna w czesci wymagajacej najinten¬ sywniejszego chlodzenia posiada otwór do dopro¬ wadzania i otwór do odprowadzania czynnika chlodzacego. Przestrzen miedzy obudowa zew¬ netrzna i wewnetrznym plaszczem wypelniona jest materialem o budowie umozliwiajacej swobodny 10 15 20 25 30 przeplyw czynnika chlodzacego i lub gazów. Ma¬ terialem tym, który w czesci wymagajacej naj¬ intensywniejszego chlodzenia powinien posiadac wlasnosci oziebiajace, moze byc srut metalowy.W czesci odlewu, która powinna zachowac jak najdluzej stan plynny, material powinien miec wlasnosci izolacyjne i moze nim byc szamot ziar¬ nisty. Plaszcz wewnetrzny wyposazony jest w o- twory sluzace do odprowadzania gazów z wneki formy i do doprowadzania czynnika chlodzacego w bezposrednie sasiedztwo odlewu. Otwory te slu¬ za równoczesnie do przytrzymania warstwy masy formierskiej odtwarzajacej zewnetrzny ksztalt od¬ lewu. Masa formierska zabezpiecza plaszcz wew¬ netrzny przed bezposrednim zetknieciem z cie¬ klym metalem, a tym samym przed zespawaniem sie z odlewem.Taka budowa formy umozliwia uzyskanie kie¬ runkowego krzepniecia odlewu nie tylko przez posrednie odprowadzanie ciepla z odlewu uzyski¬ wane przez chlodzenie formy jak to ma miejsce w znanym rozwiazaniu ale i równiez przez bez¬ posrednie odprowadzenie ciepla z odlewu uzyski¬ wane przez to, ze czynnik chlodzacy oplywa od¬ lew. W formie wedlug wynalazku mozliwe jest uzyskanie kierunkowego krzepniecia i kierowa¬ nie procesem krzepniecia i stygniecia odlewu z dowolna szybkoscia w zadanym zakresie tempe¬ ratur. Jest to szczególnie wazne przy odlewaniu walców staliwnych wykazujacych sklonnosci do 107 6713 107 671 4 \ pekniec w okreslonym zakresie temperatur.Forma odlewnicza wedlug wynalazku stosowa¬ na moze byc do wielokrotnego odlewania wal¬ ców, zuzyciu ulega tylko masa formierska. Od¬ lewy wykonane w formie wedlug wynalazku po¬ siadaja drobnoziarnista i scisla strukture.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest na zalaczonym rysunku, przedstawiajacym schema¬ tycznie forme w pólprzekroju podluznym.Forma w czesci odtwarzajacej najwieksze prze¬ kroje odlewanego walca sklada sie z obudowy zewnetrznej 1 polaczonej z plaszczem wewnetrz¬ nym 2 o grubosci scianki 8—10 mm. Obudowa zewnetrzna, w czesci odtwarzajacej odlew wyma¬ gajacy najintensywniejszego chlodzenia, wyposa¬ zona jest w otwór 3 do doprowadzania czynnika chlodzacego i w otwór 4 do odprowadzania czyn- nil^chjp.dzacego i gazów. Przestrzen miedzy obu¬ dowa zewnetrzna 1 a plaszczem wewnetrznym 2 wypelniona jest w czesci odlewu wymagajacej najintensywniejszego chlodzenia srutem metalo¬ wym 5 a w czesci odlewu, która powinna zacho¬ wac jak najdluzej stan plynny szamotem ziar¬ nistym 6. Wewnetrzny plaszcz 2 posiada otwory 7 sluzace do przeplywu czynnika chlodzacego i odprowadzania gazów oraz do przytrzymywania masy formierskiej 8 odwzorowujacej zewnetrzny ksztalt odlewu. Grubosc masy formierskiej 8, która powinna utracic swoje wlasnosci wiazace po utworzeniu sie na powierzchni odlewu zakrzeplej warstwy metalu, jest rzedu 10—40 mm. Czesc od¬ lewu o najmniejszym przekroju, odwzorowana jest w sposób tradycyjny; w skrzyni formierskiej wylozonej masa formierska.Do wneki formy wykonanej wedlug wynalazku wlewa sie znanym sposobem ciekly metal i po u- tworzeniu sie na jego powierzchni zakrzeplej war¬ stwy przepuszcza sie przez czesc formy odtwarza¬ jacej czesc odlewu, wymagajacej najintensywniej¬ szego chlodzenia, sprezone powietrze.Do demontazu formy, przy odlewaniu walców staliwnych o srednicy 300—1000 mm, mozna przy¬ stapic po 5—20 godzinach. Odlew posiada wów¬ czas temperature rzedu 400°C.Zastrzezenie patentowe 5 Forma odlewnicza, zwlaszcza do odlewania wal¬ ców hutniczych, która w czesci otaczajacej naj¬ wieksze przekroje odlewanego walca sklada sie z zewnetrznej obudowy metalowej i wewnetrzne¬ go plaszcza metalowego, miedzy którymi znajduje 20 sie przestrzen do prowadzenia czynnika chlodza¬ cego, znamienna tym, ze przestrzen miedzy sta¬ nowiacymi calosc obudowa zewnetrzna (1) wypo¬ sazona w czesci wymagajacej najintensywniejsze¬ go chlodzenia w otwór (3) do doprowadzania i ot- 25 wór (4) do odprowadzania czynnika chlodzacego, a wewnetrznym plaszczem (2) z otworami (7) wy¬ pelniona jest umozliwiajacym przeplyw czynnika chlodzacego i lub gazów materialem oziebiajacym (5), najkorzystniej srutem metalowym lub mater- 80 ialem izolacyjnym (6), najkorzystniej szamotem ziarnistym, a do plaszcza wewnetrznego (2) przy¬ lega warstwa masy formierskiej (8) odwzorowuja¬ ca zewnetrzny ksztalt odlewu.OZGraf. Lz. 498 (110+ 17) Cena 45 zl PL