Przedmiotem wynalazku jest generator samowzbudny LC do syntetyzerów czestotli¬ wosci synchronizowany napieciem odchylki powstalej -z porównania jego czestotliwosci i wzorcowej czestotli¬ wosci odniesienia. Zawiera on takze uklad modulacji -czestotliwosci.Stan techniki. Znane sa generatory synchronizowane, samowzbudne LC do syntetyzerów czestotliwosci, prze- ^strajanych i synchronizowanych przy pomocy diody lub diod pojemnosciowych, w których jest wytwarzana skoko¬ wo zmienna czestotliwosc niemodulowana o stalosci ge¬ neratora wzorcowego jak podano np. w opisach patento¬ wych RFN Nr: 1910333, 2058874, 2362116 i 2532004 lub w opisach syntetyzerów z analiza czestotliwosci w ksiaz¬ kach R. Janulisa — „Jednowstegowy system lacznosci" i „Automatyczne nadajniki radiokomunikacyjne" W.K.iL. 1970 i 1974.Modulacja czestotliwosci jest wytwarzana w osobnych ukladach poza generatorem, np. przez modulowanie czesto¬ tliwosci generatora kwarcowego, a nastepnie przez zmie- szanie jego czestotliwosci z czestotliwoscia wyjsciowa generatora synchronizowanego. Ze wzgledu na male wartosci dewiacji osiagane w generatorze kwarcowym czestotliwosc jego i dewiacja musi byc powielona. Za¬ stosowanie dodatkowego generatora kwarcowego modulo¬ wanego czestotliwosciowo pogarsza wypadkowa stalosc czestotliwosci zas dodanie mieszacza i powielaczy czesto¬ tliwosci pogarsza czystosc widmowa wyjsciowego sygnalu.Te dodatkowe uklady powoduja wieksza komplikacje ukladu, zwiekszaja wymiary niezawodnosc. koszty oraz zmniejszaja 10 15 25 30 Istota wynalazku. W generatorze samowzbudnym LC z petla automatycznej synchronizacji czestotliwosci wpro¬ wadzono dodatkowe elementy, umozliwiajace uzyskanie bezposrednio modulacji czestotliwosci przez doprowadze¬ nie napiecia modulujacego malej czestotHwosci.Uklad generatora samowzbudnego LC jest wyposazony w jedna, dwie lub wiecej diod o pojemnosciach zmieniaja¬ cych sie ze zmiana ich punktu pracy podlaczonych równo¬ legle do obwodu rezonansowego generatora, przy czym elektrody tej diody lub diod polaczono odpowiednio z wyjs¬ ciem dolnoprzepustowego filtru petli automatycznej syn¬ chronizacji czestotliwosci o czestotliwosci granicznej mniej¬ szej niz najmniejsza czestotliwosc przesylanego pasma akustycznego, z wyjsciem modulatora malej czestotliwosci modulujacego czestotliwosciowo wspomniany generator oraz ze zródlem napiec polaryzujacych diode lub diody pojemnosciowe.Korzystne skutki wynalazku. Zastosowanie wyna¬ lazku pozwala na uzyskanie bezposrednio w synchronizo¬ wanym generatorze LC modulacji czestotliwosci o duzej dewiacji czestotliwosci, przy malych znieksztalceniach, duzej czystosci widma oraz duzej stalosci czestotliwosci równej stalosci generatora wzorcowego syntetyzera za pomoca ukladu prostszego, tanszego, o mniejszym poborze mocy i o wiekszej niezawodnosci niz obecnie stosowane.Wprowadzenie niezaleznego ukladu do modulacji z jed¬ nej lub wiecej diod pojemnosciowych, tj. ukladu genera- 108 723108 723 3 tora o dwóch i wiecej diodach pojemnosciowych umozliwia uzyskanie jeszcze wiekszych dewiacji przy mniejszych znieksztalceniach.Objasnienie figur rysunku. Sposób pracy generatora wedlug wynalazku w petli synchronizacji czestotliwosci syntetyzera przedstawia schemat blokowy na fig. L Sa podane nastepujace schematy ideowe przykladów wykona¬ nia: generatora z jedna dioda pojemnosciowa na fig. 2, zas generatora z dwiema diodami pojemnosciowymi na fig. 3.Przyklady wykonania wynalazku* Na fig. 1 w dys- kryminatorze fazy i nastepuje porównanie fazy dwóch doprowadzonych sygnalów: jednego o czestotliwosci fx uzyskanej przez podzielenie w dzielniku czestotliwosci 2 y^aieuliwoóei f^ grnrytora 3 oraz drugiego o czestotli- Wc&J #z4r3ow*j t^tfzymanej przez podzielenie z gene¬ ratora wzorcowego. W wyniku porównania faz tych dwóch Sygnalów na. wyjsciu fayskryminatora fazy 1 pojawia sie gamecie, q^u^U ctohiupiupuaiewy-4y-J czestotliwosci granicznej mniejszej Od najmniejszej czestotliwosci akustycznej pasma prze¬ sylanego, eliminujacy czestotliwosci niepozadane, do pierwszego wejscia generatora 3. Do drugiego wejscia generatora 3 jest doprowadzony sygnal malej czestotliwosci Um z modulatora malej czestotliwosci, powodujacy mo¬ dulacje czestotliwosci sygnalu w.cz. Na wyjsciu generatora 3, w wyniku dzialania sygnalów U sygnal wielkiej czestotliwosci o stalosci czestotliwosci równej stalosci generatora wzorcowego i modulowany czestotliwosciowo.Jak to wynika z fig. 2 generator 3 zbudowany jest na tranzystorze Tl pracujacym w ukladzie OB z tym, ze mozliwe jest tu zastosowanie ukladu generacyjnego o innej konfiguracji. Rezystory R13 R2, R3 ustalaja punkt pracy tranzystora Tl. Obwód drgan generatora 3 oraz jego sprzezenie zwrotne sklada sie tu z kondensatorów C15 C2, C3 C4 oraz z diody DL i cewki L15 przy czym pojemnoscio¬ wa dioda Dj sluzy tu zarówno do przestrajania, jak i mo¬ dulacji czestotliwosci nosnej fg , poniewaz jest ona pod¬ laczona równolegle poprzez kondensator C4 do obwodu drgan generatora 3. Jedna z elektrod diody polaczona jest poprzez rezystor R4 z wyjsciem dolnoprzepustowego filtru 4 petli automatycznej synchronizacji czestotHwosci samowzbudnego generatora 3, natomiast druga elektroda polaczona jest poprzez rezystor R5 z wyjsciem modulatora malej czestotliwosci oraz dla wielkiej czestotliwosci poprzez kondensator C5 z masa ukladu. Tadruga elektroda diody Dj. polaczona jest ponadto z masa ukladu rezystorem R5, na którym wytwarzane jest napiecie modulujace punkt pracy powyzszej diody. Dla odsprzezenia obwodu zasilania zwarto dla wielkiej czestotliwosci ten obwód do masy ukladu przy pomocy kondensatora C6. Wyjscie samowzbud¬ nego generatora 3 polaczone jest poprzez sprzegajacy kondensator C7 do emitera tranzystora Tl.Na fig. 3 przytoczono przyklad wykonania samowzbud¬ nego generatora 3 oraz jego polaczen z petla automatycznej synchronizaqi czestotliwosci i z modulatorem dla przy¬ padku zastosowania dwu diod Dt i D2 o pojemnosciach zmieniajacych sie ze zmiana ich punktu pracy z tym, ze kazda z tych diod Dt i D2 polaczona jest szeregowo z od¬ powiednim kondensatorem C4 lub C8, tworzac dwie ga- 4 lczie ukladowe, które sa podlaczone równolegle do obwodu rezonansowego samowzbudnego generatora 3. Pierwsza elektroda jednej diody DL jest polaryzowana napieciem stalym, w celu ustalenia punktu pracy tej diody poprzez 5 rezystor R7 z potenqometru R8, zalaczonego pomiedzy^ obwód zasilania i mase ukladu, a druga jej elektroda, polaczona z modulatorem malej czestotliwosci poprzez rezystor Rs, jest zwarta dla wielkiej czestotliwosci do masy ukladu kondensatorem C5, przy czym ta druga elektroda 10 diody Di jest polaczona ponadto rezystorem R6 z masa ukladu, umozliwiajac w ten sposób wytwarzanie sie na¬ piecia modulujacego na tym rezystorze R^ Natomiast jedna elektroda drugiej diody D2 polaczona jest poprzez rezystor R4 z wyjsciem dolnoprzepustowego filtru 4 petlf 15 automatycznej synchronizacji czestotliwosci.Zastrzezenia patentowe 1. Generator samowzbudny o modulowanej czestotliwosci 20 do syntetyzerów czestotliwosci z petla automatycznej synchronizaqi skladajacy sie z dzielnika czestotliwosci,, dyskryminatora fazy, do którego jednego z wejsc podla¬ czone jest wyjscie z generatora wzorcowego oraz z filtru dolnoprzepustowego, wyposazony w diode o pojemnosci 25 wlasnej zmieniajacej sie ze zmiana punktu pracy tej diody, przy czym dioda ta dla sygnalów wielkiej czestotliwosci jest podlaczona równolegle wraz z szeregowym kondensa¬ torem do obwodu rezonansowego samowzbudnego gene¬ ratora, jedna z jej elektrod polaczona jest przez rezystor 30 z wyjsciem dolnoprzepustowego filtru petli automatycznej synchronizacji, znamienny tym, ze druga elektroda diody (Dj) polaczona jest przez rezystor (R5) z wyjsciem modulatora malej czestotliwosci i dla wielkiej czestotliwosci przez kondensator (C5) z masa ukladu oraz, ze filtr dolno- 35 przepustowy 4 posiada czestotliwosc graniczna mniejsza od najmniejszej czestotliwosci przesylanego pasma akus¬ tycznego. 2. Generator samowzbudny a modulowanej czestotli¬ wosci do syntetyzerów czestotliwosci z petla automatycznej 40 synchronizacji skladajaca sie z dzielnika czestotliwosci, dyskryminatora, do którego jednego z wejsc podlaczone jest wyjscie z generatora wzorcowego oraz z filtru.dolno¬ przepustowego, wyposazony w dwie lub wiecej diody o pojemnosciach wlasnych zmieniajacych sie ze zmiana 45 punktu pracy tych diod z tym, ze kazda ze wspomnianych diod polaczona jest szeregowo z odpowiednim kondensa¬ torem, tworzac przynajmniej dwie galezie ukladowe, które sa podlaczone równolegle do obwodu rezonansowego samowzbudnego generatora, przy czym jedna elektroda 50 pierwszej diody polaczona jest poprzez rezystor z wyjsciem dolnoprzepustowego filtru petli automatycznej synchroni¬ zacji, zas druga elektroda tej diody jest polaczona z masa ukladu, znamienny tym, ze jedna elektroda drugiej diody (Dj) jest polaryzowana napieciem stalym w celu 55 ustalenia punktu pracy tej diody, a druga jej elektroda jest polaczona z modulatorem malej czestotliwosci i dla wielkiej czestotliwosci przez kondensator (C5) z masa ukladu oraz, ze filtr dolnoprzepustowy 4 posiada czesto¬ tliwosc graniczna mniejsza od najmniejszej czestotliwosci 60 przesylanego pasma akustycznego.108 723 J\Ajy Figi CkO r S 9i C ¦e • «3D Zasilanie Uy x 4=\iUc* J D m ~1 Fig.2108 723 1^7 Uwy Ji2 JCs Jt4 DriDr2t Cl ^3 JL)2 JU, 1" Zasilanie Um Fig.3 1 LZG Z-d 3, z. 305/1400/81, n. 125+20 egz.Cena 45 zl PL