Przerabianie wystepujacych w naturze olejów mineralnych uskutecznialo sie, jak wiadomo, dotychczas w zasadzie w ten sposób, ze przez destylowanie rozklada¬ no je na rozmaite frakcje, które, w za¬ leznosci od stopnia zawartych w nich zanieczyszczen i przeznaczenia byly mniej lub wiecej oczyszczane zapomoca zgeszczonego kwasu siarkowego, alkal- jów, srodków bielacych.Zawarte w ropie, stale weglowodory zostaja przeprowadzane w stan, przy którym moga krystalizowac i byc otrzy¬ mywane i w znany sposób oczyszczane z odpowiednich frakcyj destylacyjnych, po uprzedniem ochlodzeniu zapomoca znanych procesów prasowania albo skra¬ plania, jako parafiny o zmiennym punkcie krzepnienia.Przez przebieg destylacji zostaje Jed¬ nak duza czesc stalych weglowodorów rozlozona na oleje o malej wartosci; bezposrednie otrzymywanie tych stalych weglowodorów dotychczas nie bylo osia¬ galne, gdyz koloidalnie rozpuszczone materje asfaltowe i zywicowe przeszka¬ dzaly ich oddzielaniu.Znaleziono obecnie, ze glówna masa bogatych w wegiel i ubogich w wodór, zawierajacych tlen i siarke zwiazków, tworzacych przy dotychczasowym spo¬ sobie pracy glówna czesc skladowa sta¬ lej albo pól-stalej pozostalosci, ,albo znajdujacych sie po oczyszczaniu olejów zwyklemi chemikaljami w odpadkach, juz przez wstepne traktowanie surowych olejów mineralnych przed destylacja, moga byc usuniete, jako zawierajace asfalt osady i, ze wskutek tego wstepnego traktowania po ochlodzeniu oleju równiezznajdujace sie w oleju surowym stale weglowodory wypadaja i latwo moga byc oddzielone.Stale weglowodory, mogace byc wy¬ dzielone z ropy przed rozpoczeciem prze¬ rabiania jej w zwykly dotychczas prakty¬ kowany sposób, przypominala swoim wy¬ gladem i wlasnosciami galicyjskie rodzaje • ozokerytu sredniej jakosci.Ten sposób oczyszczania moze rów¬ niez byc stosowany do czyszczenia ropy, znanej w technice, jako niebutwiejaca albo wolna od parafiny, jak równiez do czyszczenia mazutu, niezaleznie od tego, czy jest on butwiejacy, czy nie, w tym stanie, w jakim on pozostaje po wype¬ dzeniu destylatu o niskim ciezarze ga¬ tunkowym.Pozostala, po oddzieleniu czesci, as¬ faltowych i ozokerytowych, ropa desty¬ luje znacznie latwej i predzej od ropy nie poddanej temu procesowi i daje. destylaty i mazut, które, z natury rzeczy, daja sie oczyszczac przy znacznie mniej- szem zuzyciu chemikaljów. Wskutek, osiagnietego przez to uprzednie trakto¬ wanie, usuniecia asfaltowych skladników ropy albo mazutu otrzymuje sie z ciez¬ kich destylatów albo z mazutu bardziej odpowiednie i lepsze oleje do smaro¬ wania.Sposób polega na dokladnem mie¬ szaniu ropy albo mazutu ze stezonemi roztworami soli obojetnych, soli kwa¬ snych, kwasami oumiarkowanem stezeniu albo mieszaninami tych cial przy ogrze¬ waniu. Po rozpadnieciu sie emulsji w cieple wydzieliny przedstawiaja sie w postaci ciemnozabarwionych cial w war¬ stwie posredniej i na scianach naczynia.Po odciagnieciu plynnego odczynnika, który zostaje uzyty powtórnie, oddziela sie podczyszczony olej od wydzielin i pozostawia do ochlodzenia, przytem wypadaja stale weglowodory, jako ciala w rodzaju ozokerytu i zostaja przez filtrowanie oddzielone od oleju, który zostaje poddany destylacji i dalszemu obrabianiu.Podczas opadania cial asfaltowych i smolistych wskazanem jest utrzymy¬ wania mieszaniny oleju i odczynników w temperaturze pomiedzy 70°—100°, ale, zaleznie od punktu wrzenia roztworu odczynnika, mozna stosowac i wyzsza temperature i wykonywac prace pod cisnieniem.Jezeli oczyszczanie wykonywa sie kwasem siarkowym, to, zaleznie od ja¬ kosci ropy, uzywa sie kwas 40—600/0-owy.Dzialanie tego rodzaju kwasu rózni sie od stezonego kwasu siarkowego przy oczyszczaniu olejów mineralnych. Tu wy¬ stepuja daleko idace rozklady, tworza sie kwasy sulfonowe, produkty dodatko¬ we i estry, utleniania, polimeryzacje, zzywiczenia, przez co stosowany kwas zuzywa sie i staje sie niezdatnym do ponownego uzycia. Natomiast przy po¬ stepowaniu podlug niniejszego wyna¬ lazku wywoluje kwas fizyczne stracania i z tego powodu moze stale byc znów uzywany; zostaje on tylko rozwodniony wskutek pochlaniania wody.Znaleziono dalej, ze pomiedzy roz¬ tworami soli, najlepiej nadaja sie do stracania chlorowcowe zwiazki trójwar¬ tosciowego zelaza i ze, przy uzyciu in¬ nych odczynników do stracania, obec¬ nosc nawet malych ilosci tego rodzaju zwiazków zelaza znacznie przyspiesza proces stracania. To przyspieszajace dzialanie wodnych roztworów chloro¬ wych zwiazków trójwartosciowego zela¬ za jest specyficzne i nie posiadaja go wodne roztwory soli innych ciezkich metali, pomimo, ze one w wodnym roz¬ tworze naleza do najenergiczniejszych odczynników.Dzialanie stracajace asfaltu duza ilo¬ scia chemicznie albo technicznie czystych soli albo kwasów moze byc w ten spo- — 2 —sób znacznie podniesione i zastosowanie jego w praktyce upraszcza, skróca i czy¬ ni tanszem usuwanie asfaltu z mieszani¬ ny weglowodorów i wraz z tym usuwa¬ nie parafiny z ropy albo mazutu przed jej dystylacja.Przyspieszajace dzialanie osiaga sie przez dodanie do roztworów soli albo kwasów malej ilosci chlorowcowego zwiazku trójwartosciowego zelaza albo przez dodanie do roztworów, zawiera¬ jacych mniejsze lub wieksze ilosci trój¬ wartosciowego zelaza, w dowolny spo¬ sób malych ilosci jonów chlorowcowych, albo przez dodanie do roztworów, za¬ wierajacych jony chlorowcowe, w do¬ wolny sposób trójwartosciowego zelaza, albo, o ile chlorowiec i zelazo znajduja sie w postaci podtlenków, przeprowa¬ dzenie ich w tlenki w wiadomy sposób.Odczynnik moze byc stale znów uzy¬ wany tak dlugo, dopóki znajduje sie trójwartosciowe zelazo. Czesc zelaza zostaje przeprowadzona w podtlenek i moze po albo podczas operacji zna- nemi srodkami byc przeprowadzona w tlenek.Przyklad 1. 100 kg ropy z Tustanowic emulsjo- tiuje sie w temp. 70—100° C, 30 kg zge- szczonego roztworu siarczanu magnezo¬ wego przy dodaniu takiej ilosci kwasu siarkowego, by obok wytworzonego kwasnego siarczanu, pozostawal jeszcze wolny kwas i utrzymuje sie w tym sta¬ nie dopóki próbka rozpada sie predko na klarowna warstwe oleju, wydzieliny i roztwór soli. Olej pozostawia sie do ochlodzenia i, wypadajace, w zasadzie juz w temperaturze pokojowej, stale we¬ glowodory zostaja oddzielane przez fil¬ trowanie. Otrzymane podobne do ozo¬ kerytu weglowodory maja punkt krzep- nienia przy 65° C i daja po znanem oczyszczeniu cerezyne o p. topi. 70° C.Przyklad 2. 100 kg oleju mineralnego miesza sie dokladnie w temp. 70—100° C z 40 kg 50%-go kwasu siarkowego i ogrzewa trzymajac wT emulsji do czasu, kiedy próbki predko i wyraznie rozpadaja sie.Przez zwykle ochlodzenie daja sie otrzy¬ mac stale weglowodory, jak opisano w przykladzie 1.Przyklad 3. 100 kg surowej, zawierajacej parafine ropy z Galicji Wschodniej, która jest w temperaturze pokojowej stala, t. j. zu¬ pelnie zzelatynowana, zostaje emulsjo- wane w cieple 25—50%- go roztworu chlorku cynku, w którym znajduja sie male ilosci chlorku zelaza, wynoszace 1% ciezaru roztworu odczynnika i utrzy¬ mane w emulsji w 80—100° az do czasu, gdy nie daje sie zauwazyc juz powiek¬ szanie sie osadu cial asfaltowych. Od¬ dzielenie stalych weglowodorów odby¬ wa sie, jak w przykladzie 1.Przyklad 4. 100 kg ropy z v oryslawia zostaje emulsjowane w cieple 30% kwasem siar¬ kowym zawierajacym 55°/0 H2S04, w któ¬ rym znajduje sie zelazo i jony chlorow¬ cowe w ilosci, odpowiadajacej 1% FeCl3 calkowitego ciezaru roztworu odczynni¬ ka i emulsja zostaje utrzymana w tem¬ peraturze 80—100°.Dalszy przebieg jest taki sam, jak w przykladzie 1. PL PL