Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do kompensacji sztywnosci elementów sprezystych, zwlaszcza przyrzadów pomiarowych do pomiaru dlugosci, w których wymagany jest staly nacisk pomiarowy w calym zakresie wskazan.Opis metod kompensacji mechanicznych elemen¬ tów sprezystych przedstawiony jest w opubliko¬ wanej w 1971 r. rozprawie doktorskiej E. Sukien¬ nika pt. „Analiza mozliwosci realizacji mechanicz¬ nej kompensacji przyrostu nacisków w przyrza¬ dach pomiarowych". • W znanych urzadzeniach do kompensacji sztyw¬ nosci elementów sprezystych stosowane sa po¬ wszechnie uklady mechaniczne charakteryzujace sie ujemna sztywnoscia co. jest uzyskiwane przez wprowadzenie elementów sprezystych rozpreznych osadzonych prostopadle do kierunku przesuwu trzpienia pomiarowego zwiazanego kinematycznie z elementem sprezystym, którego sztywnosc na¬ lezy skompensowac.Przy wychyleniu trzpienia z polozenia równowa¬ gi chwiejnej wystapi sila od elementów kompen¬ sacyjnych zgodna z kierunkiem przesuwu trzpie¬ nia a przeciwnie skierowana do kierunku sily od elementu sprezystego. Przez zmiane napiecia wstepnego elementów sprezystych rozpreznych u- zyskuje sie skompensowanie przyrostu nacisku- pomiarowego. Znane sa równiez urzadzenia wy¬ posazone w sprezyne plaska zwiazana w srodku z 10 15 20 25 50 trzpieniem pomiarowym i utwierdzona na koncu tak, aby jej dlugosc byla mniejsza od jej dlugo¬ sci w stanie swobodnym co powoduje, ze sprezyna posiada polozenie równowagi chwiejnej. Przy wy¬ chyleniu z tego polozenia sprezyna ma ujemna sztywnoscia, która kompensuje sztywnosc pozo¬ stalych elementów sprezystych.Wada pierwszego rozwiazania jest koniecznosc przegubowego lozyskowania kompensacyjnych ele-, mentów sprezystych co ze wzgledu na wystepuja¬ ce znaczne sily jest trudne do realizacji w spo¬ sób beztarciowy, a ponadto komplikuje konstruk¬ cje i montaz przyrzadu. W drugim rozwiazaniu klopotliwy jest dobór punktu pracy tak, aby nie nastepowalo obciazanie silami bocznymi trzpienia pomiarowego.Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie wyposazone w trzpien pomiarowy zwiazany kine¬ matycznie z elementami sprezystymi posiada zwo- re polaczona sztywno z trzpieniem pomiarowym osadzonym pomiedzy elementami sprezystymi, ko¬ rzystnie membranami, prowadzacymi go prostoli¬ niowo, stanowiaca czesc ruchoma stalego obwodu magnetycznego zwiazanego z korpusem urzadze¬ nia i dzielaca przestrzen miedzy elementami tego obwodu przynajmniej na dwie szczeliny których zmienna wielkosc realizuje kompensacje magne¬ tyczna. Staly obwód magnetyczny—utworzony jestprzez magnesy stale zamocowane w korpusie urza¬ dzenia., Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, który przedsta¬ wia w ujeciu schematycznym konstrukcje urza¬ dzenia.Urzadzenie zawiera trzpien pomiarowy 1 osa¬ dzonym miedzy membranami 2. Do trzypienia po¬ miarowego, przymocowana jest zwora 3 wykona¬ na z materialu magnetycznie miekkiego. Zwora 3 porusza sie miedzy dwoma magnesami trwalymi 4 przymocowanymi-, trwale do korpusu urzadzenia.Pomiedzy zwora 3 i magnesami 4 istnieja dwie szczeliny 5 i 6. W polozeniu srodkowym trzpie¬ nia pomiarowego 1 sily wytwarzane w szczelinach 5 i 6 równowaza sie. Zaklócenie stanu równowagi spowodowane przesunieciem trzpienia pomiarowe¬ go powoduje jednoczesna zmiane wielkosci szcze¬ lin, przy czym jedna maleje a druga*wzrasta, co powoduje zmniejszenie sily oddzialywania magne¬ tycznego w szczelinie wiekszej a wzrost w szcze¬ linie mniejszej. Róznica tych sil kompensuje przy¬ rost sil od sztywnosci elementów sprezystych w tym równiez i membran 2. Przyrost róznicy tych sil ma zwrot zgodny z kierunkiem ruchu trzpie¬ nia 1 a wiec przeciwny do zwrotu przyrostu sil od elementów sprezystych. W wyniku regulacji ^ wielkosci szczelin 5 i 6 mozna osiagnac skompeYiJ spwanie przyrostów sily od elementów sprezy¬ stych równych co do wartosci lecz przeciwnie^^- skierowanych niz przyrosty sil oddzialywania ma- - 6 gnetycznego w szczelinach 5 i 6.Zastrzezenia patentowe 10 1.' Urzadzenie do kompensacji sztywnosci ele¬ mentów sprezystych zwlaszcza przyrzadów pomia¬ rowych wyposazone w trzpien pomiarowy zwia¬ zany kinematycznie z elementami sprezystymi, znamienne tym, ze posiada zwore (3) polaczona ' 15 sztywno z trzpieniem pomiarowym (1) osadzonym pomiedzy elementami sprezystymi, korzystnie membranami (2), prowadzacymi go prostolinio\vo, stanowiaca ruchoma czesc stalego obwodu magne¬ tycznego zwiazanego z korpusem urzadzenia i 20 dzielaca przestrzen miedzy elementami tego ob¬ wodu (4) przynajmniej na dwie szczeliny po¬ wietrzne (5, 6) których zmienna wielkosc realizuje kompensacje magnetyczna. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne, tym, 25 ze staly obwód magnetyczny utworzony jest przez magnesy stale (4) zamocowane w korpusie urza¬ dzenia. 2 / PL