Przedmiotem wynalazku jest podnosnik srubowy z silnikiem elektrycznym, sluzacy do precyzyjne¬ go podnoszenia i opuszczania ciezaru, realizujacy szybki i wolny wysuw podpory (sruby glównej).Znany jest z polskiego opisu patentowego Nr 71 957 podnosnik srubowy, skladajacy sie ze sruby glównej z kulkowa nakretka pociagowa i mecha¬ nizmu przekladniowego, osadzonego na podstawie- wsporczej. Sruba glówna podnosnika jest osadzona dolnym swym koncem w korpusie przekladni za pomoca dwóch lozysk skosnych, przy czym z obu stron korpusu przekladni sa zamocowane przy¬ stawki korpusowe, zaopatrzone od zewnatrz w cy¬ lindryczne czopy tulejowe. Czopy tulejowe leza na wspólnej osi prostopadlej do podluznej osi sru¬ by glównej i umozliwiaja osadzenie podnosnika o- brotowo.Mechanizm obracajacy srube glówna tworzy przekladnia slimakowa zebata ze slimacznica, któ¬ ra jest osadzona na -srubie glównej, miedzy lozy¬ skami skosnymi. Slimacznica jest sprzegnieta z walkiem slimakowym, zwiazanym z obu stron z dwoma przekladniami zebatymi o róznym przelo¬ zeniu, osadzonymi w przystawkach korpusowych.Przekladnie te sa napedzane walkami osadzonymi Wewnatrz cylindrycznych czopów tulejowych. Kor¬ pus nakretki posiada dwa cylindryczne czopy nos¬ ne, lezace na wspólnej osi, prostopadlej do pod¬ luznej osi sruby glównej. 10 15 20 25 30 Podnosnik srubowy wedlug wynalazku posiada srube posrednia, zawierajaca dwa gwinty: ze¬ wnetrzny i wewnetrzny, rózniace sie wielkoscia skoku, laczace srube posrednia ze sruba glówna i walem napedowym oraz pos'ada jako zakonczenie sruby glównej wahajacy sie przegub kulowy. Po¬ nadto podnosnik ma tuleje hamujaca, zwiazana z walem napedowym i zacisnieta na srubie posre¬ dniej oraz sprzegla samoczynne, sprzegajace w je1 den zespól srube posrednia ze sruba glówna, za¬ opatrzone w cztery tarcze sprzeglowe, z których dwie sa umieszczone na srubie glównej i dwie na srubie posredniej.Podnosnik wedlug wynalazku posiada — obok sprzegiel samoczynnych — sprzeglo sterowane, u- mieszczone na jednym z konców sruby posredniej, trwale zwiazane ze sruba posrednia zas suwli- wie ze sruba glówna.Podnosnik srubowy bedacy przedmiotem wyna¬ lazku jest mechanizmem o niewielkich gabarytach i wysokiej sprawnosci, zapewniajacym precyzyjne podnoszenie dowolnych konstrukcji. Moze byc wy¬ korzystywany w ukladach poziomowania, gdzie szybki ruch umozliwia znaczne skrócenie czasu po¬ ziomowania, zas wysuw wolny — dokladne wypo- ziomowanie elementu.W innych zastosowaniach, dzieki szybkiemu wy¬ suwowi sruby glównej podnosnik mozna stosun¬ kowo szybko dostosowac do podnoszonego ciezaru, 111 297iii i a wysuwem wolnym — delikatnie go podeprzec i podniesc na wymagana wysokosc.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 uwidacznia przekrój wzdluzny podnosnika ze sprzeglami samoczynnymi, zas fig. 2 — przekrój wzdluzny podnosnika z dodatkowym sprzeglem sterowanym.Podnosnik srubowy sklada sie ze sruby glównej 1, zaopatrzonej w glówke 2, na której to srubie spo¬ czywa podnoszony ciezar. Sruba glówna 1 jest napedzana walem napedowym 3 za posrednictwem sruby posredniej 4. Wal napedowy 3 jest wpra¬ wiany w ruch obrotowy slimacznica 5 i slima¬ kiem 6, napedzanym .silnikiem elektrycznym 7.Podnosnik posiada korpus 8, w którego górnej czesci, za pomoca dwóch lozysk stozkowych 9 o- sa,dzony jest wal napedowy 3. Sruba glówna 1, sruba posrednia 4 oraz wal napedowy 3 osloniete sa od góry gumowa oslona faldowana 10, mogaca sie wydluzac i skracac. Sruba glówna 1 posiada na obu swych koncach unieruchomione tarcze sprzeglowe 11, wspólpracujace z tarczami sprze¬ glowymi 12, umieszczonymi na koncach sruby po¬ sredniej 4.Tarcze sprzeglowe 12 moga wspólpracowac z -wystepami 13 w formie klów znajdujacych sie na koncach walu napedowego 3 i na zwiazanej z wa¬ lem 3 tulei hamujacej 17.W glówce 2 sruby glównej 1, na sworzniu 14 waha sie przegub kulowy 15, którego os jest stale nachylana do osi sruby glównej 1 pod katem o- strym. Gniazdo 16 przegubu kulowego 15 jest trwale zwiazane z podnoszonym ciezarem i unie¬ mozliwia obrót sruby glównej 1, która — podno¬ szac ciezar — przemieszcza sie jedynie osiowo.Wal napedowy 3 jest wydrazony i posiada gwint wewnetrzny, wspólpracujacy z gwintem zewnetrz¬ nym sruby posredniej 4. Sruba 4 jest wydrazona równiez, a jej gwint wewnetrzny wspólpracuje z gwintem zewnetrznym sruby glównej 1. Wspólpra¬ cujace ze soba gwinty róznia sie znacznie wielko¬ sciami skoków, przy czym gwinty pomiedzy walem napedowym 3 i sruba posrednia 4 posiadaja skoki kilkakrotnie wieksze od skoków gwintów pomiedzy sruba posrednia 4 i sruba glówna 1.W zwiazku z powyzszym moment obrotowy przykladany do walu napedowego 3, powodujacy przesuniecie osiowe sruby posredniej 4 jest kilka¬ krotnie wiekszy od momentu niezbednego do prze¬ mieszczenia sruby glównej 1. Wobec tego, po wla¬ czeniu silnika elektrycznego 7, przekladnia slima¬ kowa wprawia w ruch wal napedowy 3, który u- tworzy ze sruba posrednia 4 jeden zespól wyko¬ nujacy ruch obrotowy. W tym przypadku, sruba glówna 1 wysuwa sie ze sruby posredniej 4. Zre¬ alizowany wiec zostaje wolny wysuw podpory.Tarcze sprzeglowe 11, po odpowiednim prze¬ mieszczeniu sie sruby glównej 1 w stosunku do sruby posredniej 4 zostaja sprzegniete z tarczami sprzeglowymi 12. Moment sprzegniecia jest wielo¬ krotnie wiekszy od momentu pomiedzy sruba po¬ srednia 4 i walem napedowym 3. Sruby glówna 1 i posrednia 4 tworza wówczas zespól wysuwajacy 297 4 sie osiowo z walu napedowego 3. Zrealizowany wiec zostaje szybki wysuw podpory. Osiowy prze¬ suw sruby posredniej 4 jest mozliwy do chwili za¬ zebienia sie klów tarczy sprzeglowej 12 z klami \ 5 13 walu napedowego 3.Ruch w mechanizmach podnosnika ustanie, wy¬ stapi poslizg sprzegla przeciazeniowego silnika 7, a silnik 7 bedzie pracowal na przeciazeniu. Po zmianie kierunku obrotów silnika, sruba glówna 1, maksymalnie wysunieta ze sruby posredniej 4 u- zyska przesuw osiowy w kierunku przeciwnym, az do momentu sprzegniecia sie odpowiednich tarcz 11 i 12. Wówczas sruba 1 i 4 utworza zespól, prze¬ suwajacy sie osiowo w stosunku do walu napedo¬ wego 3 do momentu zazebienia sie odpowiednich klów tarczy sprzeglowej 12 z klami 13 walu na¬ pedowego 3 oraz poslizgu sprzegla przeciazeniowe¬ go silnika 7. 20 Tuleja hamujaca 17 jest wykonana w formie przecietego pierscienia, trwale zwiazanego z wa¬ lem napedowym 3. Jest ona zacisnieta na srubie posredniej 4, dajac dodatkowy moment hamujacy pomiedzy walem napedowym 3 i sruba posrednia 25 4. Takie rozwiazanie ma dodatkowa korzysc, a .mianowicie osiowy wysuw sruby posredniej 4 z walu napedowego 3 jest mozliwy-dopiero po pel¬ nym przesuwie sruby glównej 1 w posredniej 4 i po sprzegnieciu sie odpowiednich tarcz 11 i 12, 30 niezaleznie od osiagnietych dokladnosci wykonaw¬ czych powierzchni wspólpracujacych- gwintów i wspólczynników tarcia tych powierzchni.Podnosnik srubowy przedstawiony na fig. 2 ma dodatkowe sprzeglo elektromagnetyczne 23. Jest 35 ono umieszczone w obudowie 18, suwliwie zwia¬ zanej za pomoca wpustu 19 ze sruba glówna 1 oraz za pomoca wpustu 24 z korpusem 8. Z obu¬ dowa 18 jest polaczona obrotowo za pomoca lozysk tocznych 20 sruba posrednia 4. Tuleja 21 jest 40 trwale polaczona ze sruba posrednia 4 i tarcza sprzeglowa 22 sprzegla elektromagnetycznego 23.Gdy sprzeglo elektromagnetyczne 23 jest wyla¬ czone, sruba posrednia 4 obraca sie swobodnie w stosunku do obudowy 18 i sruby glównej 1, u- 45 mozliwiajac jej przesuw osiowy. Zalaczenie sprze¬ gla elektromagnetycznego 23 powoduje sprzegnie¬ cie sruby posredniej 4 i glównej 1 i ich wspólny przesuw w stosunku do walu napedowego 3, do momentu zazebienia sie odpowiednich klów tar- 50 czy sprzeglowej 12 z klami 13 walu napedowego 3 i zadzialania sprzegla przeciazeniowego silnika 7.W tym rozwiazaniu sprzeglo elektromagnetyczne 23 umozliwia wlaczenie wysuwu wolnego lub szyb¬ kiego w dowolnym momencie, w granicach maksy¬ malnych przesuwów sruby glównej 1 w posre¬ dniej 4. i60 Zastrzezenia patentowe 1. Podnosnik srubowy skladajacy sie ze sruby glównej i mechanizmu napedowego- osadzonego w korpusie, znamienny tym, ze posiada srube po- 65 srednia (4), zawierajaca dwa gwinty zewnetrzny111 297 i wewnetrzny, rózniace sie wielkoscia skoku, za posrednictwem których sruba posrednia (4) jest polaczona ze sruba glówna (1) i walem napedowym (3), a ponadto posiada jako zakonczenie sruby glównej (1) wahajacy sie przegub kulowy (15). 2. Podnosnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze posiada tuleje hamujaca (17) zwiazana z walem napedowym (3) i zacisnieta na srubie posredniej (4). 3. Podnosnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, 6 10 ze posiada sprzegla samoczynne, sprzegajace w jeden zespól srube posrednia <4) ze sruba glówna (1), zaopatrzone w cztery tarcze sprzeglowe, z któ¬ rych dwie (11) sa umieszczone na srubie glównej (1), a pozostale dwie (12) na srubie posredniej (4). 4. Podnosnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze posiada sprzeglo sterowane (23), umieszczone na jednym z konców sruby posredniej (4), zwia¬ zane z nia trwale, zas suwliwie ze sruba glów¬ na (1).As-/.l 111 297 fig-2 bN-3, z. 147/81 Cena 45 zl PL