Przedmiotem wynalazku jest kokila odlewnicza przeznaczona do odlewania gra¬ witacyjnego na recznych lub maszynowych koki¬ larkach.Stan techniki. Ze wzgledu na konfiguracje odle¬ wu stosuje sie kokile o podziale mieszanym, w któ¬ rych, przy zamykaniu i otwieraniu kokili, czesci boczne sa przesuwane po czesci dolnej zamocowa¬ nej do plyty podkokilowej, tworzac plaszczyzne podzialu o zarysie odwróconej duzej litery „T".Centrowanie glównych czesci skladowych takich kokil nastepuje za posrednictwem co najmniej czte¬ rech kolków, przy czym obie boczne czesci sa wza¬ jemnie centrowane dwoma kolkami ustalajacymi, umieszczonymi w jednej z nich, zas czesci boczne wzgledem czesci dolnej sa centrowane przez dwa bazujace kolki walcowe, umieszczone w czesci dol¬ nej w plaszczyznie podzialu pionowego kokili.Sila zamkniecia kokili dzialajaca na dlugim od¬ cinku przez tloczyiska lub popychacze, wzglednie sruby kokilarki oraz laczniki i czesci boczne ko- kili skutkiem sily metalostatycznej, podczas odle¬ wania, powoduje wyboczenie i podniesienie czesci bocznych ponad czescia dolna, bowiem kolki wal¬ cowe mocowane w czesci dolnej nie zapobiegaja ruchowi w kierunku pianowym, zas kolki ustala¬ jace mocowane w czesci bocznej dopuszczaja taki ruch w granicach luzu w otworach oraz ze wzgledu na ich sprezyste zginanie.Do szczeliny miedzy czesciami bocznymi i czescia 10 15 25 dolna przedostaje sie wlewany metal, co powoduje powstawanie wadliwego odlewu. Znane sa równiez inne sposoby centrowania kokil za pomoca wpus¬ tów, zacisków, klamer lub prowadnic, ale wszyst¬ kie te sposoby albo nie zapobiegaja niedogodnosci powstawania szczelin, wzglednie kokila lub koki¬ larka jest wtedy bardziej zlozona. Celem unikniecia tych niedogodnosci wystapila potrzeba skonstruo¬ wania prostej kokili, w której czesci boczne nie moga sie podnosic nad czescia dolna i cel ten zo¬ stal osiagniety w kokili odlewniczej wedlug wyna¬ lazku.Istota wynalazku. W kokili odlewniczej wedlug wynalazku w jej czesci dolnej zamocowane sa je¬ den lub dwa kolki bazujace, które nad czescia walcowa o mniejszej srednicy posiadaja kolnierz o wiekszej srednicy. Dolna powierzchnia kolnierza skierowana do czesci dolnej kokili tworzy centru¬ jaca powierzchnie stozkowa. W obu czesciach bocz¬ nych kokili wykonane sa symetryczne wybrania, posiadajace równiez centrujace powierzchnie stoz¬ kowe.W stanie zamknietym kokili, wybrania w czes¬ ciach bocznych obejmuja kolki kolnierzowe, przy czym ich centrujace powierzchnie stozkowe przy¬ legaja do centrujacych powierzchni stozkowych kolków bazujacych, przez co zostaje uniemozliwio¬ ne wzajemne przesuwanie sie czesci skladowych kokili we wszystkich kierunkach, a wiec takze nie- 111 533111 533 mozliwe jest podnoszenie sie czesci bocznych nad czescia dokia.Przyklad wykonania wynalazku. Przedmiot wy- nalazku jest przedstawiony w przykladzie wyko¬ nania na rysunku perspektywicznym. W czesci dol¬ nej 3, znanym sposobem umozliwiajacym wymia¬ ne, na przyklad przez zakrecanie, wciskanie i in¬ nym, sa sztywno zamocowane kolki bazujace 4, których osie wyznaczaja pionowa plaszczyzne po¬ dzialu kokiili. Pionowo z czesci dolnej 3 wystajacy kolek bazujacy 4 jest u dolu wykonany w postaci walcowego trzpienia o mniejszej srednicy, nad którym znajduje sie kolnierz 8 o wiekszej sredni¬ cy. Dolna powierzchnia kolnierza 8 tworzy centru¬ jaca powierzchnie stozkowa 5, której kat a miedzy tworzaca i plaszczyzna pozioma miesci sie w gra¬ nicach do 45°.W czesciach bocznych 1 i 2 sa wykonane syme¬ tryczne wybrania 6 odpowiadajace ksztaltem polo¬ wie kolka bazujacego 4, posiadajace centrujaca po¬ wierzchnie stozkowa 7. W stanie zamknietym ko- kili wybrania 6 w czesciach bocznych 1 i 2 sa dosuoiete do kolków bazujacych 4, przy czym cen¬ trujace powierzchnie stozkowe 7 i 5 wybran 6" i kolków bazujacych 4 przylegaja do siebie. W ko- kilach, w których czesc dolna 3 nie uczestniczy 10 15 bezposrednio w procesie odlewania, wystarcza za¬ stosowanie jednego kolka bazujacego 4, umieszczo¬ nego centralnie w srodku czesci dolnej 3. Zaleta kokrili wedlug wynalazku jefct uproszczenie kon¬ strukcji przez wyeliminowanie kolków ustalaja¬ cych w czesciach bocznych, oraz calkowite zabez¬ pieczenie przed mozliwoscia podnoszenia sie czesci bocznych nad czescia dolna.Zastrzezenia patentowe 1. Kokila odlewnicza do odlewania grawitacyj¬ nego o podziale mieszanym, tworzacym zarys od¬ wróconej litery „T», w której czesci skladowe sa centrowane za posrednictwem kolków, znamienna tym, ze kolki bazujace (4) mocowane w czesci dol¬ nej (3) zaopatrzone sa w kolnierze (8), posiadajace centrujace powierzchnie stozkowe (5), które w sta¬ nie zamknietym kokili przylegaja do powierzchni stozkowych (7) wybran (6), wykonanych w czes¬ ciach bocznych (1 i 2). 2. Kokila wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze jest wyposazona w jeden kolek bazujacy ' (4) umieszczony centralnie w czesci dolnej (3), lub w dwa kolki bazujace (4), umieszczone naprzeciw¬ legle w poblizu krawedzi czesci dolnej (3).'-Fig.1 Drukarnia Narodowa Z-6, zam. 348/81 Cena 45 al PL