Przedmiotem wynalazku jest tama podsadzkowa, wzmoc- niona szkieletem linowym, do tamowania podsadzanych wyrobisk podziemnych.Przy wybieraniu srednich i grubych pokladów minera¬ lów uzytecznych powstaje pustka poeksploatacyjna, któ- 5 rq czesto likwiduje sie za pomocq podsadzki hydirauliicz- nej. Z procesem hydraulicznego podsadzania zwiqzana jest koniecznosc budowy tam, oddzielajacych przestrzen podsadzana od reszty wyrobiska. W górnictwie glebi¬ nowym znany jest szereg rozwiazan tam podsadzkowych, 10 wsród których czesto wystepuja tamy budowane na szkielecie linowym.W polskim opisie patentowym nr 70558 przedstawiona jest tama zawieszona w stropie wyrobiska na kotwiach, za pomoca specjalnych uchwytów, która stanowia sta- 15 lowe liny wzmacniajace, odsacza Ina przepona zamoco¬ wana równiez do uchwytów kotwiowych oraz plótno podsadzkowe zamocowane do odsaczalnej przepony.Dolne konce lin wzmacniajacych tame oraz plótno pod¬ sadzkowe sa zagiete przy spagu w kierunku przestrzeni 20 podsadzkowej.Z polskiego opisu patentowego nr 74750 znana jest tama podsadzkowa skladajaca sie z odsaczalnej prze¬ pony, wzmocnionej u góry i u dolu pasami wzmacnia¬ jacymi, oraz uchwytów do mocowania tamy do kotwi 25 stropowych i spagowych.W polskim opisie patentowym nr 77614 przedstawio¬ na jest tama górnicza do ograniczenia przeplywu po¬ wietrza w wyrobiskach górniczych, która jednak moze byc stosowana do podsadzania pustek poeksploatacyj- 30 nych. Tama ma szkielet w formie siatki wykonanej z na¬ pietych lin stalowych, które sa przytwierdzone do stro¬ pu, spagu i ociosów za pomoca zaczepów kotwiowych.Natomiast w polskim opisie patentowym nr 79987 uja¬ wniona jest tama podsadzkowa, w której szkielet lino¬ wy zamocowany jest do stropu za pomoca uchwytów i koftwii, natomiast do spagu - za pomoca spagnicy i sto¬ jaków podporowych. Wreszcie z polskiego opisu pa¬ tentowego nr 81772 znana jest tama z elastycznym li¬ nowym szkieletem, pokrytym siatka i plótnem filtracyj¬ nym, kitóra mocuje sie do stropu kotwiarrti a do spagu kotwiami wyposazonymi w specjalne wieJoczesciowe uch¬ wyty. Zagadnienie tam podsadzkowych jest wiec rozwia¬ zywane na wiele sposobów, w celu uzyskania lekkiej i (trwalej tamy, która bedzie mozna demontowac po uzy¬ ciu i ponownie zastosowac w nastepnym wyrobisku lub miejscu. Wada wspólna tych tam jest koniecznosc bu¬ dowania ich w wyrobisku górniczym. Tymczasem tame wimno sie wykonywac w warsztacie a w wyrobisku górni¬ czym tylko montowac.Zalozenie to spelnia tama podsadzkowa wedlug wyna¬ lazku. Tama wykonana jest z powtarzalnych segmentów podstawowych o ksztalcie prostokatnym i segmentów bocznych o ksztalcie prostokatnym lub trójkatnym. Seg¬ menty tamy wykonane sa z lin ulozonych w formie siat¬ ki. Skrzyzowania lin w segmencie sa utrwalone za po¬ moca zacisków krzyzowych, które uniemozliwiaja prze¬ mieszczanie siie lin wzgledem siebie pod obciazeniem.Liny pionowe segmentów tamy maja dlugosc wieksza od wysokosci tamy i dzieki temu powstaja wolne konce lin, 111686111686 które sq mocowane do pionowych lin segmentów tamy za pomoca samozakleszczajacych sie zamków linowych, zawieszonych ma skrzyzowaniach lin segmentów tamy.Segmenty boczne tamy maja poziome liny wypuszczane poza skrajna zewnetrzna line pionowa.Calosc tamy tworza ponadto kotwie stropowe wraz ze znanymi uchwytami zaczepowymi, plótno filtracyjne mo¬ cowane do szkieletu linowego za pomoca szpil oraz znane spagowniica i zastrzaly. Podstawowymi elementa¬ mi tamy sa zacislki krzyzowe ii zamki linowe. Zaciski utwo¬ rzone sa z dwóch elementów plaskich oraz elementów ziacznych, zwlaszcza srubowych. Elementy plaskie za¬ pisków maja-no-powierzchniach wewnetrznych wykonane krayzofwe. wyzlobienia na krzyzujace sie fony segmentu tamy. ' Natomiast samozakleszczajace sie zamki I mowe skla¬ daja* sijff (corpusu z;zawiesiem w postaci podwójnego haka 4- otwown -Winowym na line oraz z klina. Podczas montowania tamy w wyrobisku górniczym segmenty szkie¬ letu tamy podwiesza sie do kotwi stropowych, laczy sie segmenty ze soba mreklkim drutem a nastepnie za po¬ moca spagownicy i zastrzalów mocuje sie wokie konce pionowych lin do spagu. ^-- Wynalazek jest dokladnie uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wi¬ dok szkieletu tamy czolowej, fig. 2 —"tame czolowa w widoku z boku, fig. 3 — zacisk krzyzowy w widoku z bo¬ ku, fig. 4 — zamek linowy w widoku z boku, natomiast fig. 5 — sposób laczenia pasów plótna filtracyjnego ze szkieletem linowym.Przedstawiona w przykladzie tama podsadzkowa sluzy do tamowania wyrobisk chodnikowych. Sklada sie z kilku segmentów 1 podstawowych oraz dwóch segmentów 2 bocznych w ksztalcie trójkaitów.Kazdy segment wykonany jest z lin poziomych i pio¬ nowych, które w miejscach krzyzowania lin sa uchwy¬ cone zaciskami 3 krzyzowymi. Zaciski te skladaja sie z dwóch tarcz 8 ze specjalnymi wyzlobieniami 9 na krzy¬ zujace sie liny oraz z czterech srub 10 i nakretkami, które sluza do zacisniecia tarcz 8 na linach. Segmenty zawieszone sa *na kotwiach 17 stropowych obudowy wy¬ robiska za pomoca uchwytów 18 ha/kowych. Dolne kon¬ ce 5 lin pionowych mocowane sa do spagu za pomoca spagownicy 7 oraz samozakleszczajacych sie zamków 4 linowych. Spagawnica 7 przytwierdzona jest do spagu za pomoca zastrzalów 19 oraz kolków 21 oporowych, przy czym zastrzaly rozparte sa pomiedzy spagawnica a butem 20 oporowym w stropie. Zamki 4 linowe utwo¬ rzone sa z korpusów 11 w ksztalcie pochew z klinowymi otworami 12 i z podwojonymi zawiesiami 14 oraz z kli¬ nów 13 plaskich. Calosc tamy uzupelniaja poziome pasy 16 plótna filtracyjnego mocowane do szkieletu linowego szpilami 15. Segmenty 2 boczne maja poziome liny z wolnymi koncami 6 wystajacymi poza skrajna line pionowa.Przed przystapieniem do skladania tamy, wykonuje sie obrywke stropu i ociosów, czyszczenie spagu oraz zabu¬ dowuje sne rzad kotwi w strapie. Na kotwie zaklada sie uchwyty fiolkowe, na których zalwiesza sie poszczególne segmenty tamy na styk lub na zakladke. Na spagu ukla¬ da sie drewniana spagownice w miejscu takim, aby przechodzaca przez spagownice i rzad kotwi plaszczyz¬ na, byla nachylona wzgledem spagu w kierunku tamowa¬ nej pustki pod katem okolo 70°. W spagu przy spagow¬ nicy od strony pustki, wierci sie kilka otworów o glebo¬ kosci okolo 30 cm i wbija w nie kolki oporowe stalowe, które ograniczaja mozliwosc przesuniecia sie spagow¬ nicy w kierunku pustki poeksploatacyjnej.Luzne konce pionowych lin segmentów przewleka sie 5 pod spagownica w kierunku podsadzanej pustki a spa¬ gownice rozpiera sie zastrzalami ó strop. Konce lin prze¬ wleczone pod spagownica zaWiesza sie na wysokosci okolo 1,5 m na zaciskach krzyzowych za pomoca zamków linowych, przez zabicie klinów. Wolne konce poziomych 10 lin segmentów bocznych rozciaga sie mozliwie poziomo no ociosach, w kierunku podsadzanej pustki, korzystajac z nierównosci i spekan ociosów.Poszczególne segmenty laczy sie ze soba za pomoca miekkiego drutu, wiazac skrajne pionowe liny. Po wy- 13 konaniu nosnej konstrukcji tamy wykonuje sie opinke z plótna filtracyjnego pasami poziornymi na zakladke, przypinajac tkanine-szpilami na linach* poziomych." Usz¬ czelnienie spagu, stropu i ociosów wykonuje sie przez wypuszczenie fartuchów w kierunku pustki poeksploa- 20 tacyjnej.W czasie procesu podsadzania, na skutek naporu pod¬ sadzki na powierzchnie tamy, nastepuje wyoblenie tamy i naprezenie lin, zwlaszcza pionowych. Dlatego tez pod¬ czas demontawania tamy zachowuje .sie odpowiednia 25 kolejnosc czynnosci. Czynnosci te przebiegaja nastepu¬ jaco: ^demontuje sie zastrzaly, wybija ikliny z zamków linowych, wyciaga sie pojedyncze liny z piasku, poczy¬ najac od pionowych lin segmentu srodkowego, wyjmuje sie szpile mocujace póltno filtracyjne do poziomych lin, 30 rozdziela sie segmenty szkieletu linowego, zdejmuje sie r kolejno segmenty z uchwytów kotwi oraz zdejmuje sie same uchwyty, segmenty zwija sie i transportuje wraz z pozostalymi elementami tamy do nastepnego wyro¬ biska. 35 Podczas montowania i demontowania tamy wykorzy¬ stuje sie poszczególne segmenty jako drabinke sznurowa, co umozliwiia zaniechanie budowy pracochlonnych po¬ mostów lub rusztowan.Tamo podsadzkowa wedlug wynalazku szczególnie na- 40 daje sie do tamowania ociosów komór, podczas ura¬ biania grubych pokladów. Doskonale zabezpiecza skarpe piaskowa przed usypywaniem sie piasku do wybieranej na styk komory, co umozliwia wybieranie mineralu bez pozostawia ma talk zwanych nóg lub plotów. 45 Zastrzezenia patentowe 1. Tama podsadzkowa, ze szkieletem linowym w po- 50 staci siatki 9 przepona odsaczalna zamocowana na szkie¬ lecie Minowym, mocowana w stropie za pomoca kotwi i uchwytów a do spagu — za pomoca spagownicy 1 za¬ strzalów, znamienna tym, ze szkielet tamy sklada sie z powtarzalnych segmentów (1) podstawowych i seg- 55 mentów (2) bocznych, utworzonych z lin mocowanych w siatke za pomoca zacisków (3) krzyzowych, przy czym dolne konce (5) pionowych lim segmentów (1 i 2) tamy sa przewleczone pod spagownica (7) i zawieszone w miejscach krzyzowania sie lin za pomoca samozaklesz- ó0 czajacych sie zamków (4) l'imowych. 2. Tama wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze seg¬ menty (1) podstawowe maja ksztalt prostokatów, nato¬ miast segmenty (2) boczne prostokatów lub trójkatów. 3. Tama wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze seg- 65 menty (2) boczne maja poziome liny wypuszczone poza,111686 5 6 slkrajnq zewnetrzna line pionowa a powstale w ten spo- 5. Tama wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze samo- sób woline konce (6) sq ulozone na ociosie. zakleszczajace sie zamki (4) linowe do mocowania wol- 4. Tama wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze zacis- nych konców (5) lin skladaja sie z korpusu (11) z otwo- ki (3) krzyzowe utworzone sa z dwóch elementów (8) rem (12) klinowym na line, zawiesia (14) w postaci zdwo- plaskich z wyzlobieniami (9) na liny oraz elementów (10) 3 jonego haka oraz klina (13). zlacznych, zwlaszcza srubowych.111686 fiyj 16 VI h'ig.4 Fic* LDA- Zaklad 2 zam. 1655/81 -95 egz.Cena 100 zl PL