Przedmiotem wynalazku jest wal przegubowo- -teleskopowy szerokokatny dla przekazywania na¬ pedu z ciagnika na maszyne rolnicza.Znane z opisu patentowego RFN nr 2221670 i zgloszeniowego nr 2 802 572 waly szerokokatne za¬ chowuja homokinetycznosc przekazywanego ruchu obrotowego we wszystkich plaszczyznach, jednakze konstrukcje ich badz uniemozliwiaja ze wzgledu na duze wymiary zamontowanie ich na ciagniku rolniczym, badz tez mechanizmy powodujace rów- nokatne ustawienie przegubu wbudowane we¬ wnatrz widlaków ograniczaja przenoszony moment obrotowy, a ponadto ze wzgledu na koniecznosc smarowania tego plytkowo-kulkowego mechanizmu ciernego nieoslonietego maja bardzo mala trwa¬ losc w zapylonym srodowisku jakie wystepuje w normalnej eksploatacji maszyn rolniczych.Celem wynalazku jest skonstruowanie walu prze- gubowo-teleskopowego, który usuwa podstawowe wady dotychczas znanych walów szerokokatnych przez wyeliminowanie wewnetrznego wirujacego lacznie z przegubem mechanizmu ustawienia rów- nokatnego widlaków, zastepujac go trwalym i nie¬ zawodnym mechanizmem zewnetrznym zwiazanym z nieruchoma nieobracajaca sie oslona walu.Cel ten osiaga sie w ten sposób, ze krótki wal dwuwidlakowy poprzez polaczone z nim widlaki ulozyskowany jest w stalych nieobracajacych sie podczas obrotu walu oslonie skrajnej i oslonie te¬ leskopowej. Oslona skrajna i oslona teleskopowa 111 823 10 15 20 2 polaczone sa obrotowo za pomoca lezacych w jed¬ nej plaszczyznie czopów z wychylna oslona. Po¬ miedzy wychylna oslona a oslona skrajna i oslona teleskopowa wbudowany jest mechanizm wymu¬ szajacy równe katy obrotu wokól czopów oslony skrajnej i oslony teleskopowej, widlaków wzgle¬ dem osi wychylnej oslony i krótkiego walu dwu- widlakowego.Mechanizm wymuszajacy wzajemne przegiecie walu z widlakiem wzgledem walu z widlakiem mozna wykonac w róznych wariantach.Mechanizm wymuszajacy jest wykonany w po¬ staci dwóch par zazebionych segmentów zebatych o osi zazebienia lezacej w osi czopów wymuszaja¬ cych wychylenie o równy kat pslony skrajnej z widlakiem i pierscienia oslony teleskopowej z wi¬ dlakiem.Mechanizm wymuszajacy jest wykonany w po¬ staci dwóch par kól zebatych lancuchowych lub dwóch par kól linowych o osi wspólnej z osia czopów trwale zlaczonych z oslona skrajna oraz pierscieniem teleskopowej oslony i polaczonych lancuchami, linami lub tasmami skrzyzowanymi przeciwbieznie.Mechanizm wymuszajacy jest wykonany w po¬ staci dwóch sztywnych skrzyzowanych dzwigni laczacych przemiennie ich punkty zaczepu po obu stronach oslony skrajnej z pierscieniem telesko¬ powej oslony.111823 3 4 Zaleta walu wedlug wynalazku, jest to, ze prze¬ gub szerokokatny zachowuje homokinetycznosc tylko w plaszczyznie poziomej, a wymuszenie rów- nokatnego ustawienia widlaków przegubu szero¬ kokatnego nastepuje poprzez oslone walu zew¬ netrznym mechanizmem. Wal przegubowo-telesko- powy przekazuje naped z ciagnika na maszyne rol¬ nicza zachowujac równobieznosc czlonu wejscio¬ wego i wyjsciowego przy skretach dyszla maszyny rolniczej wzgledem osi wzdluznej ciagnika w pla¬ szczyznie poziomej w zakresie kata 90°. Natomiast katy skretu wzgledem plaszczyzn pionowych po¬ przecznej i wzdluznej sa niewielkie i w zaleznosci od nierównosci terenu wynosza do 20°.Wal przegubowo-teleskopowy szerokokatny wed¬ lug wynalazku uwidoczniono przykladowo na ry¬ sunku, którego fig. 1 przedstawia wal ten schema¬ tycznie w przekroju podluznym; fig. 2 przedstawia oslone walu w widoku z góry, fig. 3 przedstawia w widoku z góry oslone podwójnego przegubu z czesciowo odslonietym mechanizmem wymuszaja¬ cym; fig. 4 przedstawia w widoku z góry oslone podwójnego przegubu z mechanizmem wymusza¬ jacym lancuchowym lub tasmowym; fig. 5 przedsta¬ wia oslone jak na fig. 4 lecz z mechanizmem wy¬ muszajacym dzwigniowym.Wal przegubowo-teleskopowy wedlug wynalazku zapewniajacy homokinetycznosc przekazywania mocy sklada sie z trójprzegubowego walu osadzo¬ nego w oslonie przegubowej zasadniczo w pla¬ szczyznie poziomej, przy czym zawiera ona w oslo¬ nie mechanizm wymuszajacy równy skret katowy walu z widlakiem 1 wzgledem walu z widlakiem 3, polaczonych przegubowo z walem dwuwidlako- wym 2. Wal z widlakiem 1 jest osadzony w lozysku podwójnym 6, na którym osadzona jest oslona skrajna 7 podobnie równiez wal z widlakiem 3 osadzony jest w lozysku podwójnym 11, na którym spoczywa oslona teleskopowa 12. Oslona skrajna 7 jest polaczona przegubowo tylko w plaszczyznie pionowej w okolo czopa 9 i posiada przedluzenie w postaci zebatego segmentu 16 zazebionego z przeciwleglym segmentem zebatym 16 trwale po¬ laczonym z pierscieniem oslonowym 10, w którym wahliwie pionowo zamocowana jest oslona telesko¬ powa 12 walu teleskopowego 3, teleskopowo pola¬ czonego poprzez wielowpust z walem z widla¬ kiem 4, przy czym oslona 12 tego walu osadzona jest w pierscieniu 13 oslony 14 obejmujacej wal z widlakiem 5. Oslona 14 jest zamocowana pionowo wychylnie w pierscieniu 13. Wal z widlakiem 5 jest umieszczony w lozysku 15 i zakonczony koncówka do osadzenia w wale przyjecia mocy przyczepy. Oslony 7 i 14 posiadaja, kazda ucha 19 i 20 do zamocowania walu do wsporników walu odbioru mocy ciagnika oraz wsporników walu przyjecia mocy przyczepy.Wal wedlug wynalazku mozna wykonac w róz¬ nych wariantach wykonania mechanizmu wymu¬ szajacego wzajemne przegiecie walu z widlakiem 1 wzgledem walu z widlakiem 3. Mechanizm wedlug fig. 4 ma trwale osadzone kola 21 zebate na oslo¬ nie 7 i pierscieniu 10 polaczone najlepiej lancuchem 17 przeciwbieznie osadzonym, mozna tez stosowac kola 21 z tasmami lub linami metalowymi. Mecha¬ nizm wedlug fig. 5 jest natomiast zaopatrzony w uklad skrzyzowanych dzwigni 18 powodujacych wzajemne wymuszanie katów stretu.Zastrzezenia patentowe 1. Wal przegubowo-teleskopowy szerokokatny z glównym elementem wykonanym w postaci krót¬ kiego walu z dwoma przegubami krzyzakowymi, znamienny tym, ze krótki wal dwuwidlakowy (2) poprzez polaczone z nim widlaki (1) i (3) ulozysko- wany jest w stalej nieobracajacej sie podczas obrotu walu oslonie skrajnej (7) i oslonie telesko¬ powej (12), przy czym oslona skrajna (7) i oslona teleskopowa (12) polaczone sa obrotowo za pomoca lezacych w jednej plaszczyznie czopów (9) z wy- chylna oslona (8), a pomiedzy wychylna oslona (8) a oslona skrajna (7) i oslona teleskopowa (12) wbudowany jest mechanizm wymuszajacy równe katy obrotu wokól czopów (9) oslony skrajnej (7) i oslony teleskopowej (12) oraz widlaków (1) wzgle¬ dem osi wychylnej oslony (8) i krótkiego walu dwuwidlakowego (2). 2. Wal przegubowo-teleskopowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze mechanizm wymuszajacy ma dwie pary zazebiajacych sie segmentów zebatych (16), o osi zazebienia lezacej w osi czopów (9) wy¬ muszajacych wychylenie o równy kat oslony skraj¬ nej (7) z widlakiem (1) i pierscienia (10) oslony teleskopowej (12) z widlakiem (3). 3. Wal przegubowo-teleskopowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze mechanizm wymuszajacy ma dwie pary kól (21) zebatych lancuchowych lub kól linowych o osi wspólnej z osia czopów (9) trwale zlaczonych z oslona skrajna (7) oraz pierscieniem (10) teleskopowej oslony (12) i polaczonych lancu¬ chami, linami lub tasmami (17) skrzyzowanymi przeciwbieznie. 4. Wal przegubowo-teleskopowy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze mechanizm wymuszajacy ma dwie sztywno skrzyzowane dzwignie (18) laczace przemiennie ich punkty zaczepu po obu stronach oslony skrajnej (7) z pierscieniem (10) teleskopo¬ wej oslony (12). 10 19 20 25 30 35 49111823 Z, A I* 10 \2 12 IS 14 Fig.1 9 I0 I2 B 14 20 PLThe subject of the invention is a wide-angle articulated-telescopic shaft for transmitting power from a tractor to an agricultural machine. The wide-angle shafts known from the German patent description No. 2221670 and application No. 2 802 572 show the homokinetics of the transmitted rotational movement in all planes, but their structures or they make it impossible to mount them on an agricultural tractor, or mechanisms for even positioning of the joint, built inside the forks, limit the transferred torque, and moreover, due to the necessity to lubricate this exposed plate-ball friction mechanism, they have a very short service life The aim of the invention is to construct an articulated-telescopic shaft, which removes the basic disadvantages of the previously known wide-angle shafts by eliminating the internal rotating mechanism, including the articulation, of the setting mechanism. This objective is achieved by replacing it with a durable and reliable external mechanism connected with the fixed non-rotating shaft cover. This objective is achieved in such a way that the short two-fork shaft is mounted in a fixed end cover that does not rotate during shaft rotation. teeskopowa. The end cover and the telescopic cover 111 823 10 15 20 2 are rotatably connected by means of pivots lying in one plane with a hinged cover. Between the tilting guard and the end guard and the telescopic guard there is a built-in mechanism forcing equal angles of rotation around the pins of the end guard and the telescopic guard, forks in relation to the pivoting axis of the guard and the short two-fork shaft. The fork shaft can be made in various variants. The forcing mechanism is made in the form of two pairs of toothed toothed segments with an axis of gear lying in the axis of the pivots forcing inclination equal to the angle of the extreme pslone with the fork and the ring of the telescopic shield with a visor. the forcing is made in the form of two pairs of chain gears or two pairs of pulleys with a common axis of the pivots permanently connected with the end cover and with the ring of the telescopic cover and connected with chains, ropes or tapes crossing the opposite direction. The forcing mechanism is made in the form of two rigid crossed levers connecting transformations The advantage of the shaft according to the invention is that the wide-angle joint is homokinetic only in the horizontal plane, and the necessity of the wide-angle joint forks to be aligned evenly, is the advantage of the shaft in accordance with the invention, on both sides of the extreme casing with the telescopic guard ring. it is carried out through the shaft cover by an external mechanism. The articulated telescopic shaft transmits the drive from the tractor to the agricultural machine while maintaining the equality of the input and output part when the agricultural machine drawbar turns with respect to the longitudinal axis of the tractor on a horizontal plane within the range of 90 °. On the other hand, the turning angles with respect to the transverse and longitudinal vertical planes are small and, depending on the terrain unevenness, are up to 20 °. The wide-angle articulated-telescopic shaft according to the invention is illustrated, for example, in the figure, Fig. 1 of which shows this shaft schematically in longitudinal section; Fig. 2 is a top view of the shaft cover, Fig. 3 is a top view of the double joint cover with a partially exposed forcing mechanism; 4 is a top view of the double joint casing with a chain or belt forcing mechanism; Fig. 5 shows a cover as in Fig. 4, but with a lever thrust mechanism. The articulated telescopic shaft according to the invention, which ensures homokinetic power transmission, consists of a three-joint shaft embedded in the articulated cover substantially in a horizontal plane, whereby it includes in the cover a mechanism forcing the shaft with the fork 1 to turn evenly in relation to the shaft with the fork 3, articulated with the double fork shaft 2. The shaft with the fork 1 is mounted in a double bearing 6 on which the end cover 7 is mounted, likewise The shaft with the fork 3 is seated in a double bearing 11, on which the telescopic cover 12 rests. The extreme cover 7 is only articulated in a vertical plane around the pin 9 and has an extension in the form of a toothed segment 16 interlocked with the opposite toothed segment 16 permanently connected with a cover ring 10 in which the telescopic cover 12 of the telescopic shaft 3 is pivoted vertically telescopically connected by a spline to the shaft with the fork 4, the cover 12 of this shaft being seated in the ring 13 of the cover 14 containing the shaft with the fork 5. The cover 14 is mounted vertically pivotally in the ring 13. The shaft with the fork 5 is arranged in the bearing 15 and a tip to be embedded in the shaft of the power take-up of the trailer. The covers 7 and 14 each have lugs 19 and 20 for attaching the shaft to the tractor power take-off brackets and the trailer power take-off brackets. According to the invention, the shaft can be made in various variants of the mechanism forcing the mutual bend of the shaft with the fork 1 in relation to the shaft. with forklift 3. The mechanism according to FIG. 4 has permanently mounted gear wheels 21 on the shield 7 and the ring 10, preferably connected by a chain 17 mounted in opposite directions, it is also possible to use wheels 21 with metal belts or ropes. The mechanism according to Fig. 5, on the other hand, is provided with a system of crossed levers 18 causing the joint angle of the zone to be forced. Claims 1. Wide-angle articulated-telescopic shaft with the main element made in the form of a short shaft with two universal joints, characterized by a short The two-fork shaft (2), through the forklifts (1) and (3) connected to it, is mounted in a fixed end cover (7) that does not rotate during shaft rotation and a telescopic cover (12), with the end cover (7) and The telescopic cover (12) is pivotally connected by the pivots (9) to the tilting cover (8), and between the tilting cover (8) and the extreme cover (7) and the telescopic cover (12) there is an override mechanism equal angles of rotation around the pins (9) of the end shield (7) and the telescopic guard (12) and the fork (1) with respect to the pivot axis of the shield (8) and the short two-fork shaft (2). 2. Articulated telescopic shaft according to claims The forcing mechanism according to claim 1, characterized in that the forcing mechanism has two pairs of interlocking toothed segments (16), with the axis of toothing lying in the axis of the pins (9), having to incline by an equal angle of the extreme cover (7) with the fork (1) and the ring (10) the telescopic cover (12) with a fork (3). 3. Articulated telescopic shaft according to claims 1, characterized in that the forcing mechanism has two pairs of chain sprockets (21) or pulleys with a common axis with the pivot axis (9) permanently connected to the end cover (7) and the ring (10) of the telescopic cover (12) and connected to the lance With lines, ropes or belts (17) crossed in opposite directions. 4. The articulated telescopic shaft according to claims The forcing mechanism according to claim 1, characterized in that the forcing mechanism has two rigidly crossing levers (18) alternating their engagement points on both sides of the end guard (7) with the ring (10) of the telescopic guard (12). 10 19 20 25 30 35 49111823 Z, A I * 10 \ 2 12 IS 14 Fig. 1 9 I0 I2 B 14 20 PL