Przedmiotem wynalazku jest wielopozycyjna glowica tokarska z blokiem narzedziowym sterowana hydraulicznie zwlaszcza do tokarek z suportem krzyzowym.Znane sa dotychczas glowice narzedziowe sterowane hydraulicznie przykladowo z polskich opisów patentowych nr 81963 i nr 82525. Glowice te posiadaja mozliwosc obrotu bloku narzedziowego do dowolnej pozycji przy pomocy mechanizmu obrotu glowicy skladajacej sie z cylindra hydraulicznego z tlokiem z nacieta zebatka oraz rygla ste¬ rowanego hydraulicznie lub elektromagnetycznie, sluzacego do wstepnego pozycjonowania polozenia bloku narzedzio¬ wego. Pozycjonowanie dokladne odbywa sie przy pomocy sprzegla wielozatkowego, przy czym *bkk narzedziowy dociskany jest do podstawy przy pomocy hydraulicznej prasy kolanowej, urzadzenia srubowego wzglednie krzyw¬ kowego.Opisane glowice posiadaja wiele mechanizmów pomocni¬ czych takich jak mechanizm wstepnego pozycjonowania lub róznego rodzaju mechanizmy dociskajace blok narzedziowy do podstawy.Dzialanie rygla wstepnie pozycjonujacego odbywa sie w sposób uderzeniowy co wplywa na jego szybkie zuzycie, powodujace powstawanie halasu a takze moze byc przy¬ czyna przemieszczania sie narzedzi zamocowanych w opraw¬ kach do bloku narzedziowego co w efekcie powodowac moze zmiany wymiarowe obrabianych detali.Mechanizmy zaciskowe ze wzgledu na dzialanie duzych sil maja tendencje do szybkiego zuzycia sie i dlatego co pewien czas wymagana jest ich regulacja i wymiana ele- 10 15 20 25 30 mentów zuzytych. Wada znanych urzadzen $g równiez ich duze gabaryty, £ekm wynalazku jesjt ugniecie tych wa*i poprzez zfcm- dawanie takkh ineftban&incw cforofei i waciaku, które nie wfmagrfytoy iadayeh -okresowych regulacji i napraw a kh prace cechowalaby elas*ycj2ao£c i cicho&ie?»osc.Istota wynalazku jest? wielopozycyjna glowica tokarska z blokiem narzedziowym sterowana hydraulicznie sklada¬ jaca sie z podstawy i l*loku jaarjapo&owggo posiadajaca u dolu podstawy <^a^yqznie usjs^uos^any cylmdfir # &•&- kroju kalowym z otworami wyplywowymi i wyfttepem oporowym .praz umieszczonym wewnatrz obrotowym tlor kiem wajhliw^m, tetoegp lopatka posiada kanady doprowa¬ dzajac medium na jego .obie strony przy czym tuleja tsoka polaczona jestprzesuwnie z blokiem narzedziowym a u góry podstawy znajduje sie równiez centrycznie osadzony cy¬ linder z tlokiem zwiazanym z tym blokiem narzedziowym.W komorze suwakowej wykonanej w lopatce tloka wa- hliwego i usytuowanej prostopadle do promienia cylindra oraz zamknietej obustronnie sciankami z otworami znaj¬ duje sie suwak posiadajacy na swych koncach elementy prowadzace przy czym powierzchnia czolowa kazdego elementu prowadzacego jest mniejsza od powierzchni prze¬ kroju poprzecznego komory suwakowej.Glowica wedlug wynalazku dzieki zastosowaniu w me¬ chanizmach podnoszenia i zacisku oraz obrotu bloku na¬ rzedziowego, elementów hydraulicznych pracujacych w ide¬ alnych warunkach smarowania wyróznia sie wyjatkowa trwaloscia i niezawodnoscia dzialania. 111862111 862 3 Hamowanie obrotu bloku narzedziowego po momencie dochodzenia do kazdej wybranej wstepnie pozycji katowej odbywa sie w sposób elastyczny. Wskutek zastosowania w lopatce tloka wahliwego suwaka sterujacego rozdzialem strugi oleju, dzialanie mechanizmu obrotu glowicy jest szybkie przy jednoczesnym malym zapotrzebowaniu oleju do obslugi glowicy. Zwarta konstrukcja glowicy powoduje, ze wysokosc jej podstawy jest uzalezniona wylacznie od danych konstrukcyjnych obrabiarki zwlaszcza od wysokosci wzniosu otworów narzedziowych ponad plaszczyzna su- portu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia prze¬ krój osiowy czteropozycyjnej glowicy tokarskie) z blokiem narzedziowym z urzadzeniem hydraulicznym do luzowania i obracania bloku narzedziowego do dowolnej pozycji w naj¬ krótszym czasie, fig. 2 pokazuje przekrój przez cylinder z tlokiem obrotowym i suwakiem sterujacym rozdzialem $trugi oleju, a fig. 3 przedstawia przekrój osidwy przez suwak.Glowica wedlug wynalazku sklada sie z podstawy 1 oraz bloku narzedziowego 2. W podstawie 1 znajduje sie me¬ chanizm podnoszenia zawierajacy cylinder 3 oraz tlok pierscieniowy 4 umieszczony w jej górnej czesci i oddzialu¬ jacy na blok narzedziowy 2 za posrednictwem lozyska tocznego wzdluznego 5. Dno cylindra 4 mechanizmu, pod¬ noszenia stanowi pokrywa 6 bedaca równoczesnie pokrywa kolowego wybrania w podstawie 1, które stanowi cylinder 7 mechanizmu obrotu. W cylindrze 7 umieszczona jest przeciwlopatka stala 8, oraz lopatka tloka wahliwego 9, zwiazana z centrycznie osadzona tuleja 10. Tuleja 10 po¬ siada w swej górnej czesci wielowypust 11 w celu prze¬ suwnego polaczenia z blokiem narzedziowym 2.W korpusie 1 wykonano cztery otwory wyplywowe 12 z cylindra 7 o srednicy nieco wiekszej niz wystep 13 w lo¬ patce 9. Wewnatrz lopatki 9 usytuowana jest prostopadle do promienia cylindra 7 komora suwakowa 14 zamknieta obustronnie sciankami z otworami 15 zawierajaca suwak sterujacy HI posiadajacy na swych koncach kolnierze prowa¬ dzace 17. Kolnierze prowadzace 17 maja na swym obwodzie wybrania tak, ze kazda powierzchnia czolowa suwaka 16 jest mniejsza od powierzchni przekroju poprzecznego komory suwakowej 14.Wzdluz osi suwaka wykonany jest otwór 18 o bardzo malej srednicy konieczny ze wzgledu na zabezpieczenie suwaka 16 przed wpadaniem w samowzbudzajace sie oscylacje.W górnej czesci podstawy 1 oraz w dolnej czesci bloku narzedziowego 2 naciete sa zeby tworzace sprzeglo wielo- zabkowe 19. W wybraniu bloku narzedziowego 2 znajduje sie pakiet sprezyn talerzowych 20 osadzonych na nakretce 4 21 osi glowicy 22. W podstawie 1 wykonane sa przewody 23 doprowadzajace olej do cylindra 3, a w osi glowicy 22 przewody 24, którymi olej doplywa do komory suwakowej 14. 5 W celu zmiany pozycji bloku narzedziowego 2 nalezy polaczyc jeden z otworów wyplywowych 12 odpowiadajacy zadanej po zmianie pozycji, z atmosfera a nastepnie do¬ prowadzic clej do przewodu 23, co spowoduje ruch tloka 4 do góry i w efekcie podniesienie bloku narzedziowego 2- Nastepnie doprowadza sie olej przewodem 24 do lopatki tloka wahliwego 9. Olej wplywajac do komory suwakowej 14 w lopatce 9 powoduje samoczynne przesuniecie sie suwaka sterujacego 16 w kierunku majacego nastapic ruchu lopatki 9. W ten sposób do aktualnie pracujacej komora cylindra 7 wplywa prawie cala ilosc oleju doprowadzonego przewodem 24 natomiast do komory zmniejszajacej swa objetosc wplywa jedynie minimalna ilosc oleju przedsta¬ wiajaca sie otworem 18 o bardzo malej srednicy. Ustanie ruchu lopatki tloka wahliwego 9 nastapi gdy wystep 13 lopatki 9 zasloni wlasciwy otwór wyplywowy 12. W tym momencie cisnienie po obu stronych lopatki 9 wyrównuje sie.Polaczenie otworu 23 ze zbiornikiem oleju zasilajacego powoduje opuszczenie tloka 4 w dól, dzieki czemu blok narzedziowy 2 zostaje docisniety za pomoca sprezyn 20 do podstawy 1, ustalajac swoje dokladne polozenie przy pomocy sprzegla 19; Zastrzezenia patentowe 1. Wielopozycyjna glowica tokarska z blokiem narzedzio¬ wym sterowana hydraulicznie zwlaszcza do tokarek z su- portem krzyzowym zawierajaca powrotne elementy spre¬ zyste oraz sprzeglo wielozabkowe, znamienna tym, ze u dolu podstawy (1) znajduje sie centrycznie usytuowany cylinder (7) o przekroju kolowym z otworami wyplywo¬ wymi (12) i przeciwlopatka stala (8) oraz z umieszczonym wewnatrz wahliwym tlokiem, którego lopatka (9) posiada otwory (15) doprowadzajace medium na jego obie stronjr przy czym tuleja (10) tloka polaczona jest przesuwnie z blokiem narzedziowym (2) a u góry podstawy (1) znaj¬ duje sie cylinder (3) z tlokiem (4) zwiazanym z tym blo¬ kiem narzedziowym (2). 2. Wielopozycyjna glowica tokarska wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze w komorze suwakowej (14) wykona¬ nej w lopatce (9) tloka wahliwego, usytuowanej prostopadle do promienia cylindra (7) oraz zamknietej obustronnie sciankami z otworami (15) znajduje sie suwak sterujacy (16) posiadajacy na swych koncach kolnierze prowadzace. (17), przy czym kazda powierzchnia czolowa suwaka ste¬ rujacego (16) jest mniejsza od powierzchni przekroju po¬ przecznego komory suwakowej (14). 15 20 25 30 35 40 45111 S62 A-A B=£_ Fig. 2 Fig. 3 PL