Przedmiotem wynalazku jest uchwyt samocentrujacy, zwlaszcza w dogladzarkach do pierscieni lozyskowych, umozliwiajacy jednoczesnie bardzo dokladne centrowanie przedmiotu — cienkosciennej tulei malymi silami pro¬ mieniowymi nieodksztalcajacymi jej oraz mocowanie — zacisk duza sila dzialajaca wzdluznie na czolo tulei Znane uchwyty samocentrujace, zwlaszcza membranowe, nie gwarantuja dostatecznie mocnego zacisku tulei, wy¬ starczajacego dla przeniesienia przez obrabiana, tuleje momentu obrotowego wywolanego silami' skrawania.Gdyby jednak w tym celu zwiekszyc wielkosc sil promie¬ niowych centrujacych trzymana tuleje, wtedy nastapilaby nadmierna, niedopuszczalna jej deformacja.Znane sa takze uchwyty, w których obrabiana tuleja jest centrowana wewnetrzna powierzchnia walcowa sztyw¬ nego cylindra umocowanego na stale do kolnierza wrzeciona obrabiarki. Mocowanie — zacisk odbywa sie tu za posred¬ nictwem szczek dociskowych dzialajacych na czolo obra¬ bianej tulei. Wada tej drugiej metody jest uzaleznienie dokladnosci centrowania od wielkosci tolerancji wykonania zewnetrznej srednicy tulei tak jak od wielkosci hizu miedzy srednica zewnetrzna tulei, a srednica wewnetrzna centruja¬ cej powierzchni walcowej cylindra uchwytu.W uchwycie wedlug wynalazku zastosowano element membranowy, podobny w ksztalcie do typowego uchwytu membranowego sluzacy tylko do centrowania tulei malymi silami promieniowymi, a do mocowania przedmiotu — tulei przewidziano dociski, dzialajace na czolo obrabianej tulei, zamocowane w sposób wykluczajacy jej odksztalcenia.W tym elemencie membranowym mozna wyróznic: dno w postaci membrany, boczne segmenty wraz z usytuowany* mi w nich nastawnymi wkretami centrujacymi oraz po¬ srednia tuleje sprezysta, za posrednictwem której element membranowy jest polaczony ze sztywnym kolnierzem mo- 5 cujacym. Kolnierz ten jest zamocowany miedzy dwoma takze sztywnymi elementami, odpornymi na odksztalcenia przy oddzialywaniu sil powstalych przy dociskaniu od czola tulei, a mianowicie miedzy gruba czescia cylindryczna oraz grubosciennym dnem, które jest zamocowane do io kolnierza wrzeciona obrabiarki.Uklad dociskowy sklada sie z docisków korzystnie trzech, które sa umocowane do ciegien przechodzacych przez otwory symetrycznie rozstawione w dnie elementu membranowego, usytuowane korzystnie w miejscach po 15 usunieciu tam bocznych segmentów. Z drugiej strony ciegna umocowane sa obrotowo do okraglej plyty ciagowej, usytuowanej miedzy dnem elementu membranowego, a dnem korpusu.Dociski dociskaja mocowana tuleje do cylindrycznych 20 wsporników podpierajacych, umocowanych do dna sztyw¬ nego korpusu bezposrednio pod dociskami i przechodzacych przez takze symetrycznie rozstawione otwory w dnie elementu membranowego oraz w plycie ciagowej przy czym opieraja sie wtedy jednymi swoimi koncami o czolo tulei, 25 a drugimi o czolo sztywnego trudno odksztalcalnego kor¬ pusu. Dociski umocowane sa do ciegien przegubowo za posrednictwem chomat usytuowanych miedzy nimi i pola¬ czonych z nimi obrotowo. Koncówki ciegien sa zaopatrzone od strony zewnetrznej w skosne powierzchnie. W odpo- 30 wiadajace im tak samo skosne powierzchnie rozchylajace 111 892111892 3 na zewnatrz koncówki ciegien wraz z dociskami przy ich ruchu do góry, zaopatrzona jest cylindryczna czesc korpusu.Wewnatrz wrzeciona obrabiarki usytuowane jest cen¬ tralne ciegno, sciagajace plyte ciagowa wraz z dociskami za pomoca ukladu sprezyn talerzowych usytuowanych po drugiej stronie wrzeciona, nie obciazajacych lozysk wrze¬ ciona w czasie jego ruchu obrotowego. Takze pod ta kon¬ cówka wrzeciona usytuowany jest glówny cylinder roboczy korzystnie hydrauliczny, otwierajacy uchwyt, przy czym w jego tloku usytuowany jest pomocniczy cylinder hydra¬ uliczny uruchamiajacy wyrzutnik przedmiotu — tulei za posrednictwem trzpienia umieszczonego wewnatrz ciegna centralnego.Uchwyt wedlug wynalazku jest zgrubnie nastawiany do centrowania tulei o danej srednicy zewnetrznej, przez od¬ powiednie wykrecenie wkret 3w centrujacych oraz uzycie czujnika zegarowego zamocowanego do wrzeciennika, przy czym koncówka czujnika opiera sie o czola poszczególnych srub. Nastawienie dokladne mozna przeprowadzic sto¬ sujac szlifowanie czól srub reczna szlifierka elektryczna lub pneumatyczna zamocowana do wrzeciennika, który w tym celu wprawiany jest w ruch posuwisto-zwrotny.Nacisk docisków na czolo przedmiotu — tulei jest regulo¬ wany naciskiem sprezyn talerzowych przez pokrecanie talerza osadzonego za posrednictwem polaczenia gwinto¬ wego na koncówce ciegna centralnego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku na którym fig. 1 przedstawia uchwyt w przekroju podluznym, a fig. 2 uchwyt w widoku z góry.Uchwyt centrujacy i mocujacy obrabiana tuleje 1 sklada sie z elementu membranowego podobnego w ksztalcie do typowego uchwytu membranowego, w którym mozna wyróznic dno 2 w postaci membrany, sztywny kolnierz mocujacy 3, posrednia luleje sprezysta 4, boczne segmenty 5 wraz z usytuowanymi w nich wkretami centrujacymi 6.Element membranowy umocowany jest za posrednictwem sztywnego kolnierza mocujacego 3 do cylindrycznego korpusu, odpornego na odksztacenia przy oddzialywaniu sil powstalych przy dociskaniu przedmiotu — tulei 1, skladajacego sie z grubej cylindrycznej czesci 7 oraz grubo- sciennego dna 8, przy czym te trzy czesci polaczone sa razem srubami.Uklad dociskowy stanowia dociski 10, korzystnie trzy.Sa one umocowane do ciegien 11, które przechodza przez trzy symetrycznie rozmieszczone w stosunku do osi uchwy¬ tu otwory 12 usytuowane korzystnie w miejscach po usu¬ nieciu znajdujacych sie tam segmentów 5 i sa z drugiej strony umocowane obrotowo do okraglej plyty ciegowej 13 usytuowanej miedzy dnem 8 korpusu, a dnem 2 elementu membranowego. Dociski dociskaja tuleje 1 do cylindrycz¬ nych wsporników podpierajacych 14 umocowanych bez¬ posrednio pod dociskami 10 do dna 8 korpusu i przecho¬ dzacych przez inne symetrycznie rozstawione otwory w dnie 2 elementu membranowego oraz w plycie ciegowej 13. Dociski 10 jednymi koncami opieraja sie o czolo przed¬ miotu — tulei 1, a drugimi o czolo 15 sztywnej trudno odksztalcalnej czesci cylindrycznej 7 korpusu oraz umoco¬ wane sa przegubowo do koncówek ciegien za posrednict¬ wem chomat 16, usytuowanych miedzy nimi i polaczonych z nimi obrotowo za pomoca kolków 17. Koncówki ciegien zaopatrzone sa od strony zewnetrznej w skosne powierz¬ chnie 18, naprzeciw których usytuowane sa wewnatrz czesci cylindrycznej 7 korpusu, odpowiadajace im tak samo skosne powierzchnie 19. Miedzy plyta ciagowa 13, a cieg- 4 nami 11 usytuowane sa plaskie sprezyny 20 rozchylajace ciegna wraz z dociskami na zewnatrz przy ich ruchu do- góry.Wewnatrz wrzeciona 9 usytuowane jest centralne ciegno 21, które jednym koncem umocowane jest do plyty ciagowej 13, a drugim za posrednictwem polaczenia gwintowego do talerza 22. Miedzy tym talerzem, a drugim talerzem 23, przykreconym srubami do koncówki wrzeciona 9, usytuo¬ wane sa sprezyny talerzowe 24 sciagajace dociski 10 i nie obciazajace przy tym lozysk wrzeciona w czasie jego ruchu obrotowego. Pod talerzem 23 umieszczony jest glówny cylinder roboczy korzystnie hydrauliczny 25, którego tlok 26 tloczyskiem swoim moze sciskac sprezyny talerzowe i przesuwac ciegno centralne 21 w kierunku uchwytu, otwierajac go. Wewtnarz ciegna centralnego usytuowany jest trzpien 27 wyrzutnika 28 przedmiotu — tulei 1.Przesuw wyrzutnika 28 uzyskiwany jest od tloka 29 pomocniczego cylindra hydraulicznego 30 usytuowanego w tloczysku tloka 26 glównego cylindra hydraulicznego 25.Cylinder ten umocowany jest na stale do korpusu obra¬ biarki, pod koncówka wrzeciona.Zastrzezenia patentowe 2 1. Uchwyt samocentrujacy zwlaszcza w dogladzarkach. do pierscieni lozyskowych umozliwiajacy jednoczesne bardzo dokladne centrowanie przedmiotu — cienkosciennej tulei malymi silami promieniowymi nie odksztalcajacymi jej oraz mocowanie — dociskanie duza sila dzialajaca. 0 wzdluznie na czolo przedmiotu — tulei, znamienny tym, ze sklada sie z elementu membranowego, przeznaczonego do wstepnego centrowania tulei (1) malymi silami pro¬ mieniowymi, zbudowanego z dna (2) w postaci membrany, bocznych segmentów (5) wraz z usytuowanymi w nich nastawnymi wkretami centrujacymi (6), posredniej tulei sprezystej (4) i sztywnego kolnierza mocujacego (3) za. posrednictwem którego element sprezysty jest umocowany srubami do sztywnego, odpornego na odksztalcenia przy oddzialywaniu sil powstalych przy dociskaniu tulei, cylin¬ drycznego korpusu, który stanowi gruba cylindryczna czesc (7) i gruboscienne dno (8) umocowane na stale do kolnierza wrzeciona (9) oraz uchwyt sklada sie z ukladu dociskowego, w którym mozna wyróznic dociski (10), korzystnie trzy, które sa umocowane do ciegien (11)* przechodzacych przez otwory (12) w dnie elementu mem¬ branowego korzystnie w miejscach po usunieciu znajdu¬ jacych sie tam segmentów (5), z drugiej strony ciegna sa. polaczone obrotowo z okragla plyta ciegowa (13) usytuo¬ wana miedzy dnem (8) korpusu, a dnem (2) elementu membranowego, przy czym dociski (10) docjsloija tuleje (1) do cylindrycznych wsporników podpierajacych (14) umocowanych do dna korpusu (8) i przechodzacych przez takze symetrycznie rozstawione otwory w dnie (2) ele¬ mentu membranowego oraz przez otwory w plycie ciegowej 2. Uchwyt wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do¬ ciski (10) opieraja sie jednymi swoimi koncami o czolo- tulei (1), a drugimi o czolo (15) sztywnej trudno odksztal¬ calnej czesci cylindrycznej (7) korpusu oraz, ze sa umoco- 6o wane do ciegien (11) przegubowo za posrednictwem cno- matek (16) usytuowanych miedzy nimi oraz kolków (17), przy czym koncówki ciegien (11) sa zaopatrzone od strony zewnetrznej w skosne powierzchnie (18) naprzeciw których usytuowane sa wewnatrz czesci cylindrycznej (7) korpusu 55 odpowiadajace im skosne powierzchnie (19), a takze miedzy 13 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60111892 plyta ciegowa (13), a ciegnami (U) usytuowane sa plaskie sprezyny (20) rozchylajace koncówki ciegien wraz z do¬ ciskami na zewnatrz, przy ich ruchu do góry. 3. Uchwyt wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze we¬ wnatrz wrzeciona (9) usytuowane jest centralne ciegno (21) umocowane z jednej strony do plyty ciegowej (13), a z drugiej za posrednictwem polaczenia gwintowego do talerza (22), przy czym miedzy talerzem tym, a drugim talerzem (23) umocowanym bezposrednio do koncówki wrzeciona (9) umieszczone sa sprezyny talerzowe (24) sciagajace dociski (10) i nie obciazajace przy tym lozysk wrzeciona w czasie jego ruchu obrotowego. 10 4. Uchwyt wedlug zastrz. 1 lub 2 lub 3, znamienny tym, ze pod talerzem (23) usytuowany jest glówny cy¬ linder roboczy korzystnie hydrauliczny (25), którego tlok (26) tloczyskiem swoim moze sciskac sprezyny talerzowe oraz przesuwac ciegno centralne (21) w kierunku uchwytu otwierajac go, przy czym wewnatrz niego usytuowany jest trzpien (27) wyrzutnika (28) przedmiotu tulei (1), którego przesuw uzyskiwany jest od tloka (29) pomocni¬ czego cylindra hydraulicznego (30) usytuowanego w tlo- czysku tloka (26) glównego cylindra hydraulicznego (25), który umocowany jest na stale do korpusu obrabiarki, pod koncówka wrzeciona.^W^w^^^av,vaavv] Fiq. { Fig.2 PL