Przedmiotem wynalazku jest zawór dlawiaco-od¬ cinajacy, stosowany w ukladach hydraulicznych do sterowania parametrami przeplywu.Znany zawór dlawiaco-odcinajacy sklada sie z korpusu z dwoma polaczonymi ze soba hydraulicz¬ nie koncówkami, doprowadzajaca i odprowadzaja¬ ca, pomiedzy którymi osadzony jest zespól czynny w postaci pierscieniowego gniazda oraz stozkowe¬ go grzybka. Grzybek osadzony jest na koncu gwin¬ towanego wrzeciona, którego ruch poosiowy zmie¬ nia polozenie grzybka wzgledem gniazda powodu¬ jac zmiane pierscieniowej powierzchni czynnej za¬ woru.Wada znanego zaworu jest to, ze wraz ze wzro¬ stem cisnienia dlawionego czynnika wzrasta sila poosiowa dzialajaca na wrzeciono. Zawór taki wy¬ maga stosowania stosunkowo duzych sil przy zmia¬ nie parametrów przeplywu, szczególnie przy du* zych cisnieniach. W celu zmniejszenia sily nie¬ zbednej do obrotu wrzeciona stosowane sa spec¬ jalne srodki techniczne, zmierzajace do odciazenia wrzeciona badz specjalne przekladnie. Z tego po¬ wodu stosowane sa baterie, skladajace sie z kilku zaworów o róznych przekrojach grzybków. Wy¬ mienione rozwiazania komplikuja jednak konstruk¬ cje zaworu.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tej wa¬ dy. Cel ten osiagnieto w rozwiazaniu wedlug wy¬ nalazku, którego istota polega na tym, ze zespól czynny zaworu sklada sie z kilku * koncentrycznie 10 lfl 20 25 30 wzgledem podluznej osi wrzeciona usytuowanych par gniazdo-grzybek o róznych powierzchniach czynnych. Koncentryczne pary gndacdcHgrzyibefc utworzone sa przez wspólosiowo umieszczone tule¬ je, których zewnetrzne powierzchnie uksztaltowa¬ ne sa na ksztalt grzybków, a wewnetrzne zaopat¬ rzone sa w gniazda, przy czym najbardziej ze¬ wnetrzne gniazdo umieszczone jest w korpusie za¬ woru, a grzybek o najmniejszej powierzchni czyn¬ nej ma postac trzpienia i stanowi przedluzenie wrzeciona. Tuleje zaopatrzone sa w otwory prze¬ lotowe, umozliwiajace przeplyw czynnika przy ot¬ wartej co najmniej jednej parze gniazdo-grzybek.Zawór wedlug wynalazku pozwala na bardzo dokladne ustalenie parametrów przeplywu czyn¬ nika w stosunkowo duzym zakresie cisnien i przy znacznie mniejszej sile wywieranej na pokretlo.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przed¬ stawia zawór w przekroju wzdluz jego podluznej osi i w polozeniu otwartym.Zawór sklada sie z zaopatrzonego w koncówke wlotowa korpusu 1, koncówki wylotowej 2 oraz zespolu czynnego w postaci stozka 3 i osadzonych wspólsrodikowo z nim tulejek 4 i 5, zaopatrzonych w przelotowe otwory 11 i 12. Stozek 3 stanowi integralna czesc wrzeciona 7, które poprzez osa¬ dzony w nim trzpien 6 zazebia sie z podluznymi otworami tulejek 4 i 5. Na wrzecionie 7 osadzony jest oporowy pierscien 8, zaopatrzony w gniazda 113 6593 113 659 4 dla sprezynowych zatrzasków 9 i 10, umocowanych do konców tulejek 4 i 5. Gniazdo w korpusie 1, wewnetrzne i zewnetrzne, stozkowe powierzchnie tulejek 4 i 5 oraz stozek 3 tworza trzy pary gniaz- do-grzybek o róznych i malejacych powierzch¬ niach czynnych, zamykanych w kolejnosci od naj¬ wiekszej do najmniejszej i otwieranych w kolej¬ nosci odwrotnej.Zastrzezenie patentowe Zawór dlawiaco-odcinajacy, skladajacy sie z kor¬ pusu z koncówkami wlotowa i wylotowa, gwin- 10 t cwanego wrzeciona oraz zespolu dlawiaco-odeina- jacego typu grzybkowego, znamienny tym, ze ze¬ spól odcinajaco-dlawiacy zawiera wiecej niz jed¬ na pare gniazdo-grzybek o róznych powierzch¬ niach czynnych, usytuowanych koncentrycznie wzgledem podluznej osi wrzeciona (7) i utworzo¬ nych przez znajdujacy sie na przedluzeniu wrze¬ ciona (7) stozek (3) oraz tulejki (4) i (5) z ze¬ wnetrznymi powierzchniami stozkowymi, przy czym tulejki (4 i 5) zaopatrzone sa w przelotowe otwory (11) i (12), a na ich koncach umieszczone sa zatrzaski (10) wspólpracujace z gniazdami, znajdujacymi sie w osadzonym na wrzecionie (7) oporowym pierscieniu (8).Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, zam. 38/82 Cena 45 zl PL