Przedmiotem wynalazku jest spos6b prowadze¬ nia periodycznej filtracji cisnieniowej lub próz¬ niowej, zwlaszcza osadów krystalicznych, które po odfiltrowaniu musza byc dokladnie i równomiernie przemyte przy uzyciu minimalnej ilosci cieczy plu¬ czacej oraz filtr do prowadzenia periodycznej filt¬ racji, zwlaszcza do wydzielania i oczyszczania ad- duktu 2,2'-dwu/4-hydroksyfenylo/-propanu z feno¬ lem.Znany, jest sposób filtrowania osadów w filtrze periodycznym, posiadajacym plaska przegrode filt¬ racyjna, w tak zwanej nuczy cisnieniowej lub prózniowej. Ten znany sposób zachodzi przy stalej powierzchni filtracji, przy czym jako przegrode filtracyjna stosuje sie odpowiednio do rodzaju filt¬ rowanego krysztalu siatke lub tkanine spoczywaja¬ ca ze wzgledów konstrukcyjnych i wytrzymalos¬ ciowych na masywnej perforowanej plycie noc¬ nej.Znane sa takze rózne konstrukcje filtrów z za¬ stosowaniem przestrzennych elementów filtracyj¬ nych, zwykle w formie swiec filtracyjnych róznej budowy, zamocowanych w szczelnej przegrodzie dzielacej filtr ina czesci. Filtry takie pracujac w sposób ciagly przy calkowitym wypelnieniu cie¬ cza i sa przeznaczone do usuwania niewielkich ilos¬ ci osadów, na przyklad do usuwania zanieczysz¬ czen mechanicznych z olejów. W filtrze tego typu nie ma jednak mozliwosci uzyskania jednolitego placka filtracyjnego, wypelniajacego calkowicie 10 15 30 przekrój poziomy filtra i usuniecia calej ilosci lu¬ gu macierzystego i popluczek. Usuwanie osadów z filtra jest mozliwe tylko w formie rozrzedzone¬ go szlamu, zbierajacego sie na dnie aparatu po jego usunieciu z elementów filtracyjnych i zawie¬ rajacego zaiwsze lug macierzysty. Utylizacja tego szlamu wymaga zwykle dodatkowych operacja dla dokladnego oddzielenia osadu od cieczy. Jak z tego wynika, filtry tego typu maja zastosowanie do od¬ dzielania osadów o charakterze zanieczyszczen, które same nie maja wlasnosci uzytkowych.Znany sposób filtrowania osadów wykazuje sze¬ reg niedogodnosci, wynikajacych z konstrukcji sa¬ mej nuczy. Filtr typu nuczy posiada mala wydaj¬ nosc z jednostki objetosci aparatu, szczególnie dla trudno filtrujacych sie mieszanin. Wynika to z niewielkiej powierzchni filtracyjnej i szybkiego zimniejszania sie szybkosci filtracji w miare wztr(H stu grubosci placka filtracyjnego. Zwiejkszenie wy¬ dajnosci filtracji wiaze sie ze zwiekszeniem po¬ wierzchni przegrody filtracyjnej, a co za tyim idzie i samego filtra. Zwieksza to znacznie jego koszty.W litrze typu nuczy obnizona jest wydajnosc filtracji z powodu narastania oporów filtracji przez sama,przegrode filtracyjna, która jest zwykle siat¬ ka lub tkanina filtracyjna, wskutek wciskania sie w nia najdrobniejszych filtrowanych czastek. Po¬ woduje to koniecznosc wykonywania dodatkowych operacji, tajkich jak przemywanie przegrody filtra¬ cyjnej odpowiednim rozpuszczalnikiem. ._ % 113 6903 113 690 4 Filtr typu nuczy charakteryzuje sie mala wy¬ trzymaloscia mechaniczna przegrody filtracyjnej.Wystepuja trudnosci w rozwiazaniu problemu wy¬ ladunku odfiltrowanego osadu. W szczególnosci przegroda filtracyjna jest w tym filtrze zwykle nieodporna nawet na niewielkie cisnienie dziala¬ jace na nia od dolu, co bywa czesto przyczyna jej uszkodzenia wskutek przypadkowego bledu, a tak¬ ze uniemozliwia jej przemywanie lub przedmu¬ chiwanie od dolu, co niejednokrotnie mogloby byc korzystne.Stosowanie przegrody filtracyjnej w formie siat¬ ki lub tkaniny ntieziwyfkile utrudlnia takze elwentuad- ne stopienie odfiltrowanego osadu, co czasem moze byc 'najwygodniejszym sposobem wyladunku pro¬ duktu z filtra. Utrudnienie to wynika stad, ze elementów grzewczych nie da sie umiescic bez¬ posrednio pod siatka filtracyjna, a umieszczone nad nia zwykle nie pozwalaja roztopic warstewki osadu znajdujacego sie bezposrednio na siatce, wskutek zlego przeplywu ciepla od elementów grzejnych przez ciecz w dól i równoczesnego dob¬ rego odbioru ciepla od siatki przez jej plyte nos¬ na.Celem wynalazku bylo opracowanie sposobu filt¬ racji periodycznej usuwajacej powyzsze niedogod¬ nosci i pozwalajace prowadzic filtracje przy zwiek¬ szajacej sie powierzchni filtracyjnej oraz skon¬ struowanie filtra, pozwalajacego przeprowadzic zalozony sposób.Sposób prowadzenia periodycznej filtracji we¬ dlug wynalazku polega na tym, ze filtracje pro¬ wadzi sie az do uzyskania jednolitego i wypelnia¬ jacego caly przekrój poziomy filtra placka filtra¬ cyjnego, zawierajacego wewnajtrz przestrzenne ele¬ menty filtracyjne, a w trakcie obnizania sie po¬ ziomu cieczy w filtrze podczas filtracji zamyka sie stopniowo przeplyw filtratu przez poszczegól¬ ne przestrzenne elementy filtracyjne lub ich czes¬ ci, poczawszy od najwyzej polozonych do polozo¬ nych najnizej, albo przemieszcza sie te elementy w dól, a nastepnie placek filtracyjny wyladowu¬ je sie w djowolny sposób. Wedlug wyoaJlaElkiu osad przed wyladunkiem topi sie calkowicie lub topi sie czesciowo i miesza sie z ciecza.Filtr do prowadzenia periodycznej filtracji, z wykorzystaniem w charakterze przegrody filtracyj¬ nej pionowych, przestrzennych elementów filtra¬ cyjnych, posiada ruchome i/lub nieruchome ele¬ menty filtracyjne w postaci walca lub graniastoslu- pa, umieszczone na róznych poziomach dolnej czesci filtra i rozmieszczone symetrycznie w polu przekroju poziomego fiilftira. Nieruchome elementy fiUlbracyijne wyposazone sa w zawory zamykaijace przeplyw fiOltraitiu przez calosc lub czesc tego ele¬ mentu. Kajztfy z elementów filtracyjnych posiada indywidualny króciec w dolnej dennicy filtra, któ¬ ry posiada ksztalt stojacego waflczalkia. Korzystnie filtr wedlug wynalazku posiada szczelinowe dysze flWitiracyjne jako elemenlty filtracyjne, w iliosci 0,5^- 3 na 1 m2 powierzchni przekroju poziomego filtra i zaopatrzony w zewnetrzny plaszcz grzejny.W rezultacie filtracji sposobem i na urzajdzeniu wedlug wynalazku otrzymuje sie placek filtracyj¬ ny o znacznej grubosci mimo prowadzenia filtra¬ cji na poszczególnych elementach filtracyjnych przez warstwe osadu o znacznie mniejszej gru¬ bosci, przy czym powierzchnia filtracyjna w czasie filtracji sie zwieksza, az do wytworzenia jendoli- tego placka filtracyjnego, po czym dalsza filtra¬ cja przebiega juz przy stalej powierzchni filtra¬ cyjnej. Z tego wzgledu przerywa sie dalsze pro¬ wadzenie procesu, gdyz korzysci wynikajace z wy¬ nalazku juz nie wystepuja. Filtracja moze naste¬ powac po uprzednim zaladunku calej ilosci zawie¬ siny lub zawiesina moze byc takze wprowadzona do filtra w czasie trwania filtracji. Zalezy to od stezenia zawiesiny, wysokosci filtra i zalozonej grubosci placka filtracyjnego.Filtr wedlug wynalazku charakteryzuje sie wszystkimi zaletami charakterystycznymi dla filt¬ ra typu nuczy, z usunieciem jego Wad. Prosta budowa i calkowita hermetycznosc umozliwia filt¬ racje mieszanin silnie toksycznych, lotnych, go¬ racych i innych, stwarzajacych zagrozenie w wy¬ padku niepelnej hermetyzacji. Konstrukcja filtra wedlug wynalazku umozliwia dokladne i równo¬ mierne przemycie calej objetosci placka filtracyj¬ nego przy minimalnej ilosci zuzycia cieczy plucza¬ cej. Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia rów¬ niez filtrowanie mieszanin pokrystalizacyjnych o róznych charakterystykach filtracyjnych.Filtr wedlug wynalazku charakteryzuje sie pro¬ sta konstrukcja i znacznie nizszymi kosztami wy¬ konania w porównaniu z filtrem typu nuczy cis¬ nieniowej, w którym koszt dna sitowego stanowi znaczna czesc kosztu calego aparatu. Elementy filtracyjne typu szczelinowych dysz filtracyjnych posiadaja duza wytrzymalosc mechaniczna, co po¬ zwala odwracac kierunek przeplywu przez nie i wykorzystac ten fakt do mieszania zawartosci przed wyladunkiem. Do filtra moga byc wprowadzone elementy grzejne, pozwalajace w niektórych przy¬ padkach stopic gotowy placek filtracyjny i wy¬ ladowac produkt z filtra w prosty sposób.Wprowadzenie elementów filtracyjnych przez króciec indywidualny dla kazdego elementu stwa¬ rza warunki do latwego montowania lub demon¬ towania pojedynczych dysz, a takze do kontroli ilosci filtratu odbieranego z kazdego elementu filt¬ racyjnego.Filtr wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia filtr w przekroju pionowym, zas fig. 2 przedstawia rozmieszczenie elementów filtracyj¬ nych w przekroju poziomym filtra i narastanie placka filtracyjnego wokól nich az do zetkniecia sie poszczególnych bryl placka o ksztalcie walca i nastepnie wytworzenie placka filtracyjnego, wy¬ pelniajacego przekrój poziomy filtra.W zbiorniku cisnieniowym 1 umieszczone sa pio¬ nowo przestrzenne elementy filtracyjne w ksztal¬ cie walca, z których pierwszy, oznaczony 2a jest nieruchomy i moze byc wylaczony przez zamknie¬ cie zaworu 4 na odplywie filtratu, drugi, oznaczo¬ ny 2b jest ruchomy i moze byc przemieszczany w pionie, trzeci, oznaczony 2c jest nieruchomy i moze byc wylaczony czesciami przy pomocy za¬ worów 3. 10 15 20 29 30 35 40 45 50 59 60113 690 5 6 Mieszanina poddawana filtracji I wprowadzona jest do filtra od góry przez króciec centralny, ciecz, sluzaca do przemywania II wprowadzona jest przez urzadzenie rozpryskowe, filtrat III od¬ prowadzony jest kolektorem zbiorczym z elemen¬ tów filtracyjnych 2a, 2b, 2c, a produkt IV po jego rozmieBECzeirmiu limb sitopdeiriiiai wyladlowyiwamy Jest przez króciec umieszczony w najnizszym punk¬ cie aparatu. Filtr wyposazony jest w plaszcz grzejny 5.Sposób i filtr wedlug wynalazku ma zastosowa¬ nie do filtrowania osadów krystalicznych, korzyst¬ nie o srednicy ziarna powyzej 0,05 mm. W szcze¬ gólnosci przeznaczony jest do stosowania w ta¬ kich procesach, gdzie dazy sie do dokladnego przemycia osadu minimalna iloscia cieczy plucza¬ cej, a takize do takich procesów, w których pla¬ cek filracyjny ze wzgledu na jego wlasnosci fi¬ zyko-chemiczne, a takze ze wzgledu na nastepne operacje technologiczne mozna przed wyladunkiem stopic lub rozpuscic albo rozmieszac w cieczy.Jako przyklad zastosowania sposobu i filtra we¬ dlug wynalazku mozna wymienic wydzielanie i oczyszczanie adduktu 2,,2'-dwu/4-hydroksyfenylo/ /propanu z fenolem z poddanej krystalizacji mie¬ szaniny poreakcyjnej w procesie otrzymywania tego produktu z fenolu i acetonu. Uzyskany w tym przypadku osad krystaliczny charakteryzuje sie obecnoscia znacznej ilosci zanieczyszczen, które nie sa wbudowane w krysztaly lecz znajduja sie na ich powierzchni i moga z niej byc usuniete przez przemycie czystym fenolem. Wysoka roz¬ puszczalnosc glównego produktu w fenolu naka¬ zuje dazyc do przemycia fenolu. Dotychczas pro¬ ces taki polegal na zastosowaniu wirowania i prze¬ mywania osadu w wirówce. Stwierdzono, ze sto¬ sujac filtr wedlug wynalazku uzyskac mozna lep¬ szy efekt oczyszczania przy mniejszych nakladach i mniejszym zuzyciu fenolu do przemywania.Wprawdzie uzyskany w filtrze wedlug wynalazku krysztal jest zwykle bardziej mokry niz moze byc uzyskany w odpowiedniej wirówce, ale w tym konkretnym przykladzie filtracji nie ma to wiek¬ szego znaczenia, gdyz fenol zawarty jest w okolo 30°/t w formie zwiazanej w krysztalach adduktu i dodatkowa, niewielka jego ilosc zawarta w osa¬ dzie nie zmienia w istotny sposób jego calkowi¬ tej ilosci.Wynika stad tez, ze filtr wedlug wynalazku moze byc stosowany i moze zastapic wirowanie w takich procesach, w których nastepuje krysta¬ lizacja produktu w formie adduktu z rozpusz¬ czalnikiem.Innym przykladem zastosowania sposobu i filtra wedlug wynalazku jest wydzielanie antracenu z oleju antracenowego i jego nastepne przemycie se¬ lektywnym rozpuszczalnikiem dla usuniecia fe- nantrenu ora^ karbozolu, stanowiacym glówne za¬ nieczyszczenia. Proces ten dotychczas byl realizo¬ wany droga wirowania i przemywania, przy czym przemywanie odbywalo sie w wirówce, albo w oddzielnym aparacie.Stosujac filtr wedlug^ wynalazku mozna w tym przypadku równiez znacznie zmniejszyc ilosc cie¬ czy pluczacej i latwo kontrolowac i regulowac przebieg oczyszczania antracenu.Sposób i filtr wedlug wynalazku mozna zasto¬ sowac równiez do wydzielania i oczyszczania krysztalów p-ksylenu w procesie nistootemeratu- rowej krystalizacji mieszaniny ksylenów.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób prowadzenia periodycznej filtracji, znamienny tym, ze filtracje prowadzi sie az do uzyskania jednolitego i wypelniajacego caly prze¬ krój poziomy filtra placka filtracyjnego, zawie¬ rajacego wewnatrz przestrzenne elementy filtra¬ cyjne, a w trakcie obnizania sie poziomu cieczy w filtrze podczas filtracji zamyka sie stopniowo przeplyw filtratu przez poszczególne przestrzenne elementy filtracyjne lub ich czesci, poczawszy od najwyzej polozonych do polozonych najnizej, albo przemieszcza sie te elementy w dól. a nastepnie placek filtracyjny wyladowuje sie w dowolny spo¬ sób. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przed wyladunkiem osad topi sie lub czesciowo topi sie i miesza sie z ciecza. 3. Filtr do prowadzenia periodycznej filtracji z iwylkorzyisitaindem w charakterze prizegiroidy ffltracyj- nej pionowych przestrzennych elementów filtra¬ cyjnych, znamienny tym, ze posiada ruchome (2b) i/lub nieruchome (2a, 2c) elementy filtracyjne w postaci walca lub graniastoslupa, umieszczone na róznych poziomach dolnej czesci filtra i rozmiesz¬ czone symetrycznie w polu przekroju poziomego filtra, przy czym nieruchome elementy filtracyjne (2c) wyposazone sa w zawory (3) zamykajace prze¬ plyw filtratu przez calosc lub czesc tego elementu. 4. Filtr wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze ele¬ menty filtracyjne (2a, 2b, 2c) maja indywidualne krócce w dolnej dennicy filtra (1), który posiada ksztalt stojacego walczaka. 5. Filtr wedlug zastrz. 3 albo 4, znamienny tym, ze jako elementy filtracyjne (2a, 2b, 2c) posiada szczelinowe dysze filtracyjne. 6. Filtr wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze posiada dysze szczelinowe w ilosci 0,5—3 na 1 m2 powierzchni przekroju poziomego filtra i zaopa¬ trzony jest w zewnetrzny plaszcz grzejny (5). 10 15 20 ss 30 35 40 45 50113 690 Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, zam. 38/82 Cena 45 zl PL