Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do po¬ miaru wspólczynnika przyczepnosci nawierzchni drogowych.Znane sa urzadzenia do pomiaru wspólczynnika przyczepnosci nawierzchni drogowych, wykonane najczesciej w postaci jedno- lub dwukolowych przyczepek dynamometrycznych, w których pomiar wspólczynnika przyczepnosci odbywa sie przez po¬ równanie dwóch wielkosci — sily stycznej, rozwi¬ janej miedzy hamowanym kolem a nawierzchnia drogi/okreslonej bezposrednio lub poprzez pomiar momentu hamujacego, i statycznego obciazenia normalnego, przyjmowanego jako srednie obcia¬ zenie dynamiczne.W szczególnosci znana jest konstrukcja przy- czepki dynamometrycznej opracowanej w Politech¬ nice Krakowskiej. Sklada sie ona z kola pomiaro¬ wego, systemu dzwigni prowadzacych i reakcyj¬ nych oraz ukladu czujników sluzacych do pomiaru obciazenia normalnego i sily stycznej rozwijanej miedzy kolem pomiarowym a nawierzchnia drogi.Specjalny uklad dzwigni prowadzacych i reak¬ cyjnych zapewnia zrównowazenie rozwijanego na bebnie hamulcowym momentu sil tarcia momen¬ tem pary sil zewnetrznych, dzieki czemu sila styczna, rozwijana miedzy kolem pomiarowym a nawierzchnia drogi, przenoszona jest na uklad pomiarowy bez znieksztalcen; w szczególnosci nie zalezy ona od momentu stycznych sil bezwladnosci kola pomiarowego i przesuniecia wypadkowej 10 15 20 23 2 reakcji normalnych pod kolem przyczepki w pro¬ cesie hamowania. Ta znana przyczepka dynamo¬ metryczna posiada pewne niedogodnosci. Brak wlasnego ukladu obciazajacego oraz zlozony pietro¬ wy uklad dzwigni reakcyjnych i prpwadzacych uniemozliwiaja zastosowanie przyczepk} jako urza¬ dzenia samodzielnego, doczepianego doj dowolnego samochodu.- W opisanym rozwiazaniu przyczepka zabudowana jest wewnatrz sampchop^u ciagnacego.Znane sa równiez przyczepki' dynamometryczne z wlasnym ukladem obciasajacyrrj, ale o takich strukturach kinematyczno-konstrukcyjnych, które nie zapewniaja zrównowazenia momentu sil tarcia rozwijanych na bebnie hamulcowym momentem pary sil zewnetrznych; konstrukcje te nie elimi¬ nuja wplywu momentu stycznych sil bezwladnosci kola pomiarowego i przesuniecia wypadkowej re¬ akcji normalnych na pomiar. Uzyskanie przy ich pomocy pelnej zaleznosci wspólczynnika przyczep¬ nosci od poslizgu jest badz niemozliwe, badz wy¬ maga stosowania specjalnych elektronicznych ukla¬ dów korygujacych lub specjalnych ukladów hamo¬ wania z kontrolowanym poslizgiem.Wynalazek ma na celu usuniecie wymienionych niedogodnosci znanych urzadzen badawczych i opra¬ cowanie rozwiazania o nowej strukturze kinema- tyczno-konstrukcyjriej, zapewniajacej zarówno moz¬ liwosc zrównowazenia momentu sil tarcia rozwija¬ nych na bebnie hamulcowym momentem pary sil zewnetrznych jak i mozliwosc stosowania urzadze- 113 825A13 825 nia z dowolnym w zasadzie samochodem ciagna¬ cym.W rozwiazaniu bedacym przedmiotem wynalazku wahacz kola prowadzacy kolo pomiarowe podwie¬ szony jest przegubowo na dzwigni katowej zwia¬ zanej przegubowo z plyta czolowa urzadzenia. Za posrednictwem pary dzwigni katowych polaczonych ze soba za pomoca czujnika sily lub sztywnego lacznika wahacz kola jest zwiazany z równoleglym do niego drazkiem reakcyjnym tarczy hamulcowej.Dzieki opisanej konstrukcji wahacz kola, dzwig¬ nie katowe, laczacy je czujnik sily lub lacznik, drazek reakcyjny i tarcza hamulcowa tworza uklad zamkniety, dzialajacy na zasadzie prostowodu, umozliwiajacy zrównowazenie momentu sil tarcia . rozwijanych na bebnie hamulcowym momentem pary sil zewnetrznych, przylozonych do osi obrotu dzwigni katowych. Dzieki temu sila styczna, roz¬ wijana miedzy kolem pomiarowym a badana na¬ wierzchnia, moze byc przeniesiona na czujnik sily lub momentu wiazacy jedna z dwu dzwigni kato¬ wych z plyta czolowa. Tym samym wynik pomiaru sily stycznej nie zalezy ani od momentu stycznych sil bezwladnosci kola pomiarowego, ani od prze¬ suniecia wypadkowej reakcji normalnych, ani od zmian promienia dynamicznego kola pomiarowego w procesie hamowania. Stosunek tej sily do obcia¬ zenia normalnego jest bezposrednio miara rozwi¬ janego wspólczynnika przyczepnosci badanej na¬ wierzchni. Drugi czujnik sily, umieszczony miedzy dzwigniami katowymi, umozliwia pomiar momentu sil tarcia na bebnie hamulcowym.Wynalazek jest objasniony szczególowo na przy¬ kladzie wykonania w zwiazku z rysunkiem, na którym pokazano schematycznie urzadzenie w wi¬ doku z boku.Jak pokazano na rysunku, urzadzenie sklada sie z pomiarowego kola 1, wahacza 2, ukladu obciaza¬ jacego ze sprezyna 3 i reakcyjnego drazka 4 zwia¬ zanego z hamulcowa tarcza 5 osadzona obrotowo na osi kola 1, przy czym wahacz 2 podwieszony jest przegubowo na dzwigni 6, zwiazanej przegubowo z czolpwa plyta 7. Poprzez katowe dzwignie 6 i 8 pjaz czujnik sily lub zastepujacy go lacznik 9 10 15 20 & 35 40 wahacz 2 zwiazany jest z równoleglym i równym co do dlugosci reakcyjnym drazkiem 4. Jedna z dwu katowych dzwigni 6 lub 8 jest zwiazana z czolowa plyt^ 7 przy pomocy czujnika 10 sily lub momentu.Katowe dzwignie 6 i j8 o równych parami ramio¬ nach osadzone sa obrotowo w lozyskach 11 i 12 na czolowej plycie 7, przy czym rozstaw lozysk 11 i 12 jak i dlugosc czujnika 9 sa równe odleglosci L osadzenia reakcyjnego drazka ,4 na hamulcowej tarczy 5, dzieki czemu wahacz 2 i reakcyjny dra¬ zek 4 zajmuja wzgledem siebie zawsze polozenie równolegle. Zaczep 13 sluzy do holowania urza¬ dzenia w czasie pomiarów.Sprezyna 3 zamocowana jest wahliwie zarówno w dolnej pólce 14, zwiazanej z wahaczem 2, jak i w górnej pólce 15, zwiazanej z ukladem obciaza¬ jacym, przy czym osie 16 i 17 mozliwych wychylen sprezyny ,3 sa równolegle do osi obrptu pomiaro¬ wego kola 1. Warunkiem prawidlowosci pomiarów jest równoleglosc wahacza 2 i reakcyjnego drazka 4 do badanej nawierzchni, jak równiez prostopadlosc czolowej plyty 7 oraz sprezyny 3 do wahacza 2, co mozna osiagnac przez regulacje polozenia za¬ czepu ,13 wzgledem eamochodu ciagnacego.Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do pomiaru wspólczynnika przyczep¬ nosci nawierzchni drogowych, skladajace sie z kola pomiarowego, wahacza kola, ukladu obciazajacego ze sprezyna osadzona przegubowo w pólkach, drazka reakcyjnego, zwiazanego z tarcza hamul¬ cowa osadzona obrotowo na osi kola pomiarowego, plyty czolowej oraz czujnika sily lub momentu, znamienne tym, ze wahacz (2), prowadzacy pomia¬ rowe kolo (1) podwieszony jest przegubowo na dzwigni katowej (6), osadzonej przegubowo na plycie czolowej (7) i za posrednictwem pary kato¬ wych dzwigni (6) i (8), polaczonych miedzy soba za pomoca czujnika sily lub sztywnego lacznika (9), zwiazany jest z równoleglym dp niego reakcyjnym drazkiem (4) hamulcowej tarczy (5), a jednoczesnie jedna z dwu dzwigni katowych (6) lub W .zwiazana jest z plyta czolowa (7) za pornooa sily lub momentu.OZGraf. 2.P. Dz-wo, z. 146 (100+15) 6.82 Cena 45 zl PL