Przedmiotem wynalazku jest przelacznik seg¬ mentowy szczególnie nadajacy sie do stosowania w sprzecie elektronicznym przede wszystkim jed¬ nak w odbiornikach radiowych i telewizyjnych.Przelacznik segmentowy skladajacy sie ze znor¬ malizowanych segmentów przelaczajacych mocowa¬ nych we wspólnym wsporniku za pomoca pola¬ czenia bagnetowego znany jest z wielu opatento¬ wanych rozwiazan. Przelaczniki segmentowe pro¬ dukowane sa na ogól w sposób masowy, dlatego w tej dziedzinie obserwuje sie wiele wynalazków dazacych do standaryzacji elementów, uproszcze¬ nia wykonawstwa, a szczególnie adaptacji ich bu¬ dowy do wymagan automatyzacji produkcji, przy czym musza byc spelnione podstawowe wymaga¬ nia jakosciowe jakim np. jest pewne i niezawodne mocowanie segmentów we wsporniku.Ze znanych rozwiazan technicznych mocowania segmentów we wsporniku najczesciej stosowanym polaczeniem jest polaczenie tak zwane bagnetowe lub polegajace na zaciskaniu odpowiednich wyste¬ pów we wsporniku. Pierwszy rodzaj mocowania wymaga przy wkladaniu segmentu do wspornika ruchu zlozonego to jest wzdluznego a nastepnie bocznego a drugi rodzaj tylko ruchu prostego wspornika. Oba sposoby sa jednak typowo ksztal¬ towe, bowiem po wlozeniu segmentu w wspornik wymagaja dodatkowej operacji mocowania przez „przegiecie,, w pierwszym sposobie lub „docisnie¬ cie" w drugim sposobie specjalnie uformowanej ii 13 20 czesci wspornika. Pojedynczy segment przy takim mocowaniu posiada zwykle luzy boczne a moco¬ wanie nie gwarantuje, przy dzialaniu na segment sila boczna lub wzdluzna, wysokiej wytrzymalosci polaczenia, zwlaszcza gdy obudowa segmentu wy¬ konana jest z tworzywa termoutwardzalnego, któ¬ re jest na ogól kruche.Doskonalszym technicznie rozwiazaniem jest mo¬ cowanie zatrzaskowe segmentów ze wspornikiem opisane w patencie francuskim nr 2266283. Wedlug tego rozwiazania obudowa segmentu w czesci mo¬ cujacej, na przeciwleglych powierzchniach, posia¬ da po dwa okragle wystepy a wspornik okragle otwory odpowiednio wspólpracujace z tymi wy¬ stepami. Wykorzystujac sprezystosc specjalnie ufor¬ mowanego wspornika, przy ruchu wzdluznym seg¬ mentu nastepuje jednoczesnie zatrzaskowe jego zamocowanie we wsporniku.Opisane rozwiazanie w wyzej wymienionym pa¬ tencie posiada szereg wad, a mianowicie wytrzy¬ malosc na scinanie okraglych wystepów w obudo¬ wie jego niewystarczajaca, co np. uniemozliwia stosowanie tworzyw termoutwardzalnych na wyko¬ nawstwo segmentów. Poza tym polaczenie to nie zapewnia dostatecznego zamocowania segmentu we wsporniku bez zbednych luzów bocznych.Celem wynalazku jest takie polaczenie wsporni¬ ka z segmentami w przelaczniku, aby przy wpro¬ wadzaniu segmentu do wspornika nastepowalo za¬ mocowanie zatrzaskowe tych dwóch elementów 116 878116 878 3 bez uzycia jakichkolwiek narzedzi, przy czym po¬ laczenie to powinno byc pozbawione luzów oraz umozliwialo by stosowanie do wykonawstwa seg¬ mentów tworzyw niepodatnych na odksztalcenia np. tworzyw termoutwardzalnych.Istota wynalazku polega na tym, ze przelacznik skladajacy sie z szeregu segmentów przelaczaja¬ cych i listwy wspornikowej o ksztalcie litery U, mocujacej te segmenty charakteryzuje sie tym, ze kazdy segment wyposazony jest w co najmniej po dwa wystepy, lezace na przeciwleglych powie¬ rzchniach, o ksztalcie prostopadloscianu jednostron¬ nie scietego w kierunku mocowania a listwa wspornikowa wyposazona jest w uksztaltowane podluznie prostokatne- otwory, które w polaczeniu z wspólpracujacymi wystepami tworza polaczenie zatrzaskowe. Dalej rozwiazanie wedlug wynalaz¬ ku charakteryzuje sie tym, ze wysokosc wystepów jest co najwyzej równa grubosci czesci mocujacej listwy wspornikowej, przy czym odstep pomiedzy powierzchniami wystepów jest wiekszy od odstepu pomiedzy powierzchniami segmentu tworzac w ten sposób uskok stanowiacy opór dla listwy wspor¬ nikowej.Najbardziej istotna zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest mozliwosc uzyskania zatrzaskowe¬ go mocowania segmentów przelaczajacych w list-* wie wspornikowej przelacznika bez jakichkolwiek luzów i uzycia narzedzi, przy czym segmenty mo¬ ga byc wykonane z tworzywa niepodatnego na od¬ ksztalcenie.Druga istotna zaleta opisanego rozwiazania jest mozliwosc dostosowania przelacznika do montazu automatycznego, które umozliwia polaczenie za¬ trzaskowe.Przyklad budowy przelacznika segmentowego wedlug wynalazku pokazano na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia listwe wspornikowa prze¬ lacznika w widoku z przodu z otworami do trzpie¬ ni manewrowych przelacznika; fig. 2 — listwe wspornikowa uformowana na ksztalt litery U; fig. 3 — w widoku na otwory do zamocowania segmen¬ tu wraz z segmentami; fig. 4 — widok segmentu w rzucie bocznym, a fig. 5 — widok segmentu w rzucie górnym.Obudowa segmentu 1 wykonana z niepodatnego tworzywa np. termoutwardzalnego wyposazona jest na przeciwleglych powierzchniach mocujacych 2' i 2" w co najmniej po dwa wystepy 3. Wy¬ stepy 3 maja ksztalt prostopadloscianu jedno¬ stronnie scietego w kierunku mocowania zaznaczo- 25 nego na rysunku strzalka. Takie uksztaltowanie wystepów 3 zwieksza znacznie pole powierzchni narazonej na scinanie w porównaniu np. z wyste¬ pami okraglymi. Wysokosc wystepów 3 jest tak 9 dobrana, ze jest co najwyzej równa grubosci 4 czesci mocujacej 5 listwy wspornikowej 6. Po¬ wierzchnie 7 segmentów 1 wystaja ponad po¬ wierzchnie 8 wystepów 3, tak ze odstep d2 mie¬ dzy nimi jest wiekszy od odstepu dl pomiedzy po- 10 wierzchniami 8 wystepów 3. Tworzy to uskok 9, który stanowi opór dla listwy wspornikowej 6.Listwa wspornikowa 6 posiada szereg odpowied¬ nich uksztaltowanych podluznie prostokatnych otworów 10, w które wchodza wystepy 3. Przy 15 ruchu wzdluznym segmentu 1 w kierunku listwy wspornikowej 6 otrzymuje sie zatrzaskowe pola¬ czenie obu czesci, przy czym odstepy a i b czesci mocujacej segmentu 1 i listwy wspornikowej 6 maja odpowiednio dobrane pasowanie, które zmniej¬ sza do minimum swobode ruchu wzdluznego i bocz¬ nego segmentu 1.Podany jeden z przykladów wykorzystania wy¬ nalazku nie ogranicza innych wersji wykonania przelacznika segmentowego wedlug podanej istoty.W innym rozwiazaniu listwa wspornikowa 6 moze laczyc segmenty 1 od strony tylniej, w celu do¬ datkowego usztywnienia calej konstrukcji przelacz¬ nika, przy czym wystepy 3 wykonane sa od strony tylnej segmentów 1.Zastrzezenia patentowe 1. Przelacznik segmentowy skladajacy sie z sze¬ regu segmentów przelaczajacych i listwy wsporni¬ kowej o ksztalcie litery U, mocujacej te segmenty, 35 znamienny tym, ze kazdy segment IV wyposazony jest w co najmniej po dwa wystepy /3/, lezace na przeciwleglych powierzchniach /27 i /2'7, o ksztal¬ cie prostopadloscianu jednostronnie scietego w kie¬ runku mocowania, a listwa wspornikowa IV wy- 40 .posazona jest w uksztaltowane podluznie prosto¬ katne otwory /10/, które w polaczeniu ze wspól¬ pracujacymi wystepami IV tworza polaczenie za¬ trzaskowe. 2. Przelacznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, 45 ze wysokosc wystepów IV jest co najwyzej rów¬ na grubosci /4/ czesci 151 mocujacej listwy wspor¬ nikowej /6/, przy czym odstep /d2/ pomiedzy po¬ wierzchniami IV wystepów IV jest wiekszy od od¬ stepu /dx/ pomiedzy powierzchniami /8/ wyste- 5t pów /3/, tworzac w ten sposób uskok 191 stano¬ wiacy opór dla listwy wspornikowej /6/.116 878 PL