Przedmiotem wynalazku jest bezstykowy tyry¬ storowy przekaznik pradu stalego z pamiecia, ste¬ rowany przednim zboczem 'impulsu, stosowany za¬ równo w systemach pelnoelektronicznych, jak i mieszanych zawierajacych przekazniki elektro¬ magnetyczne. Przekaznik ten wykorzystywany jest zwlaszcza w grupie jednakowych przekazników i znajduje zastosowanie w szczególnosci w odbior¬ nikach kodu w centralach telefonicznych.* Cecha charakterystyczna wspólpracy przekazni¬ ków elektronicznych z elemetami elektromagne¬ tycznymi jest wystepowanie silnych zaklócen im¬ pulsowych ma wejsciach przekazników, we wspól¬ nych obwodach zasilajacych, a takze zaklócen elek¬ tromagnetycznych. Zaklócenia te moga prowadzic zarówno do falszywych zadzialan ukladów prze¬ kazników elektronicznych, jak tez moga powodo¬ wac uszkodzenia elektronicznych elementów stoso¬ wanych w tych Ukladach.Wsród znanych ukladów przekazników bezsty- Jtowych z pamiecia o zwiekszonej odpornosci na zaklócenia mozna wymienic, oprócz magnetycznych przekazników bezstykowych, przekazników pól¬ przewodnikowych typu MOSFET, takze przekazni¬ ki tyrystorowe.Uklady tyrystorowe sa szczególnie przydatne do wspólpracy z systemami elektromagnetycznymi, ze wzgledu na mozliwosc ich zabezpieczenia przed skutkami zwarc w sposób typowy dla urzadzen 10 15 20 25 30 elektromagnetycznych, na przyklad bezpiecznikami topikowymi.Ponadto ze wzgledu na istnienie tyrystorów o parametrach napieciowych znacznie wyzszych od dopuszczalnych napiec, na przyklad dla tranzysto¬ rów, przekazniki tyrystorowe sa mniej wrazliwe na uszkodzenia wynikajace z pojawienia sie prze¬ piec.Znane sa uklady przekazników tyrystorowych sterowane przednim zboczem impulsu. W ukladach tych wykorzystuje sie tranzystory jednozlaczowe lub ich uklady równowazne skladajace sie z pary tranzystorów komplementarnych. Tranzystory te sluza do impulsowego rozladowania kondensatora w obwodzie zaplonowym tyrystora pracujacego w systemie ze wspólna katoda, co powoduje wy¬ tworzenie impulsu zaplonowego. Uklady te umo¬ zliwiaja jedynie zabezpieczenie wejscia od zakló¬ cajacych impulsów dodatnich, natomiast nie zabez¬ pieczaja przed niekontrolowanymi zadzialaniami przekaznika tyrystorowego przy impulsach ujem¬ nych.Celem wynalazku jest przedstawienie prostego i niezawodnego rozwiazania bezstykowego, tyrysto¬ rowego przekaznika sterowanego przednim zbo¬ czem impulsu, niewrazliwego na zaklócenia poja¬ wiajace sie na wejsciu przekaznika w postaci krót¬ kich impulsów dodatnich i ujemnych o amplitudzie znacznie przewyzszajacej wartoscs napiecia steru¬ jacego i pochodzacych ze zródla o malej impedan- 117 749 r*117 749 cjd, na przyklad z uzwojen przekazników przery¬ wanych zestykami, niewrazliwego na zaklócenia od strony zasilania i zaklócenia elektromagnetyczne, przy czym uklad elektryczny przekaznika powinien umozliwiac jego wykorzystanie zarówno dla przy- 5 padku wspólnego wejsoia i wyjscia, jak i dla przy¬ padku, gdy wyjscie powinno byc oddzielone od wejscia sterujacego przekaznika.Cel ten zosital osiagniety w rozwiazaniu wedlug wynalazku, w którym role przekaznika spelnia 10 uklad tyrystorowy o wspólnej anodzie, z wyjsciem w obwodzie katody.W ukladzie przekaznika wedlug wynalazku bramka tyrystora polaczona jesit z emiterem tran¬ zystora stanowiacego wyjscie ukladu dwóch tran- 15 zystorów komplementarnych o charakterystyce tranzystora jednozlaczowego oraz z rezystorem, którego drugi koniec polaczony jest z katoda ty¬ rystora.Emiter tranzystora, z ukladu tranzystorów kom- 20 plementarnych, stanowiacego wejscie tego ukladu, polaczony jest z wyjsciem filtru rezystorowo-po- jemnosciowego, którym jest punkt polaczenia re¬ zystora i kondensatora. Drugi koniec rezystora z tego filtru stanowi wejiscie ukladu przekaznika. 25 Do tego wejscia dolaczony jest tez wolny koniec rezystora z dzielnika napiecia skladajacego sie z dwóch rezystorów polaczonych szeregowo.Punkt wspólny tych rezystorów polaczony jest ze wzajemnie polaczonymi baza tranzystora stano- 30 wiacego wejscie i kolektorem tranzystora stano¬ wiacego wyjscie ukladu dwóch tranzystorów kom¬ plementarnych. Wolny koniec drugiego rezystora z rezystorowego dzielnika napiecia polaczony jest z drugim koncem kondensatora filtru rezystorowo- 35 -pojemnosciowego oraz z rezystorem, którego drugi koniec dolaczony jest do katody tyrystora.Wyjscie przekaznika jest wyprowadzone bezpo¬ srednio z katody tyrystora, badz stanowi jedno¬ czesnie wejscie przekaznika polaczone z katoda ty- 40 rystora za posrednictwem diody dolaczonej anoda do katody tyrystora.Do wejscia przekaznika, wyjscia filtru rezystoro- wo-pojemnosciowego oraz biegunów zasilajacych dolaczony jest uklad zabezpieczajacy przed impul- 45 sami zaklócajacymi, skladajacy sie z czesci indy¬ widualnej dla pojedynczego przekaznika i z czesci wspólnej dla grupy przekazników.Czesc indywidualna stanowi z dioda, której ka¬ toda polaczona jest z wejsciem przekaznika, a ano- 50 da z wyjsciem filtru rezystorowo-pojemnosciowego stanowiacego uklad opózniajacy.Czesc wspólna ukladu zabezpieczenia sklada sie z szeregowo polaczonego zespolu elementów, w ko¬ lejnosci: kondensatora, rezystora i diody oraz z rów- 55 nolegle polaczonego zespolu kondensatora i rezy¬ stora. Wolny koniec kondensatora z zespolu szere¬ gowo polaczonych elementów dolaczony jest do dodatniego bieguna zródla zasilania grupy prze¬ kazników. Katoda diody z tego zespolu dolaczona 60 jest do ujemnego bieguna zródla zasilania grupy przekazników.Do punktu wzajemnego polaczenia kondensatora i rezystora szeregowo polaczonego zespolu elemen¬ tów dolaczony jest jeden wspólny punkt równole- 35 gle polaczonego zespolu kondensatora i rezystora: oraz punkt wzajemnego polaczenia w kazdym, przekazniku rezystora z dzielnika napiecia, kon¬ densatora z filtru rezystorowo-pojemnosciowego,., i rezystora, którego drugi koniec dolaczony jest do katody tyrystora.Drugi punkt wspólny równolegle polaczonego ze¬ spolu kondensatora i rezystora polaczony jest z wejsciem przekazników, do kazdego przekaznika za posrednictwem indywidualnej diody. Katody tych diod polaczone sa wzajemnie, a anody dola¬ czone do wejsc poszczególnych przekazników.Przedmiot wynalazku zostanie blizej objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym. fig. 1 przedstawia schemat ideowy przekaznika pracujacego w ukladzie ze wspólnym wejsciem i wyjsciem, z czescia indywidualna ukladu zabez¬ pieczenia przeciwzaklóceniowego, fig. 2 — schemat, takiego przekaznika pracujacego w ukladzie z roz¬ dzielonym wejsciem i wyjsciem, a fig. 3 pokazuje sposób dolaczenia czesci wspólnej ukladu zabezpie¬ czajacego do grupy n przekazników.Przekaznik z czescia indywidualna ukladu zabez¬ pieczajacego oznaczony jest przez A.Przekaznik zawiera tyrystor Th polaczony w sy¬ stemie ze wspólna anoda, z wyjsciem 2 w obwo¬ dzie katody.Bramka tyrystora Th polaczona jest z emiterem, tranzystora T2, który wraz z tranzystorem* T2 sta¬ nowia uklad tranzystorów komplementarnych. o charakterystyce tranzystora jednozlaczowego.Pomiedzy bramka i katoda tyrystora Th wlaczony jest rezystor R4. Obwód isterujacy przekaznika za¬ wiera uklad opózniajacy w postaci filtru sklada¬ jacego sie z rezystora Ri szeregowo polaczonego z kondensatorem Cj oraz dzielnika napiecia R2, R3*.Emiter tranzystora Tx stanowiacy wejscie ukladu zaplonu o charakterystyce progowej, zbudowanego- z dwóch komplementarnych tranzystorów Tx i T2, polaczony jest z wyjsciem 6 filtru Ri, Clt który sta¬ nowi punkt polaczenia rezystora Rx i kondensatora Cu a drugi koniec tego rezystora Ri stanowi wej¬ scie 3 ukladu przekaznika. Do wejscia 3 dolaczony jest tez wolny koniec rezystora R2 z dzielnika na¬ piecia R2, R3.Obwód podtrzymania zapewniajacy pamiec prze¬ kaznika tyrystorowego stanowi rezystor R5 dola¬ czony do katody tyrystora Th, natomiast anoda ty¬ rystora T/j stanowi punkt 1, który jest dolaczony do dodatniego bieguna zródla zasilania U+. Drugi koniec rezystora R5 polaczony jest z drugim kon¬ cem kondensatora C2 z filtru R1C1 oraz z wolnym koncem rezystora R3 z dzielnika napiecia R2, R3.Wyjscie przekaznika jest 'wyprowadzone bezpo¬ srednio z katody tyrystora TV i stanowi punkt 2,. w przypadku gdy przekaznik pracuje w ukladzie* z rozdzielonym wejsciem i wyjsciem.W przypadku pracy przekaznika w ukladzie ze* wspólnym wejsciem i wyjsciem,, katoda tyrystora Th polaczona jest z wyjsciem 3 przekaznika za po¬ srednictwem diody Di, dolaczonej anoda do kato¬ dy tyrystora T&.Do wejscia 3 przekaznika, wyjscia 6 filtru RiC* oraz biegunów zasilajacych przekaznika dolaczony jest uklad zabezpieczenia przez impulsami zaklóca-117 749 jacymi skladajacy sie z czesci indywidualnej dla przekaznika oraz z czesci wspólnej dla grupy prze¬ kazników.Czesc indywidualna stanowi dioda D2, której ka¬ toda polaczona jest z wejsciem 3 przekaznika, 5 a anoda z wyjsciem 6 filtru R1C1. Czesc wspólna ukladu zabezpieczenia sklada sie z szeregowo po¬ laczonego zespolu elementów, w kolejnosci: z kon¬ densatora CB, rezystora Ra i diody DA. Ponadto czesc wspólna zabezpieczenia zawiera równolegle 10 polaczony zespól kondensatora Ca i rezystora Rb.Wolny koniec kondensadora Cb dolaczony jest do dodatniego bieguna zródla zasilania. Katoda diody pA polaczona jest z ujemnym biegunem zródla za¬ silania. 15 Do punktu 4 wzajemnego polaczenia kondensa- tora-CB i rezystora RA dolaczony jest punkt rów¬ nolegle polaczonego zespolu kondensatora CA i re¬ zystora Rb oraz punkt wzajemnego polaczenia w kazdym przekazniku rezystora R3, kondensatora Cx 20 i rezystora R5. Drugi punkt 5 wzajemnego polacze¬ nia kondensatora CA i .rezystora Rb polaczony jest z wejsciem 3 przekazników za posrednictwem dio¬ dy D3 indywidualnej dla kazdego przekaznika. r Diody D3 maja katody wzajemnie polaczone, 25 a anody dolaczone do wejsc 3 poszczególnych prze¬ kazników.Podanie na wejscie 3 przekaznika dodatniego napiecia powoduje ladowanie kondensatora Ci po¬ przez rezystor Rx zgodnie ze stala czasu R1C1. 31 Jezeli impuls sterujacy trwa dostatecznie dlugo, wówczas po pewnym czasie napiecie na kondensa¬ torze Ci przekroczy napiecie progowe okreslone przez dzielnik napiecia skladajacy sie z rezystorów R2 i R3 inastepuje wysterowanie tranzystorów 35 Tx i T2. Spowoduje to rozladowanie kondensato¬ ra Ci w obwodzie zaplonowym tyrystora Th.Stan wlaczenia tyrystora Th podtrzymuje sie na¬ stepnie na skutek przeplywu pradu przez rezystor R5, a dodatnio zostaje doprowadzone do wyjscia 2, 40 a poprzez diode Di do wyjscia 3 wspólnego z wej¬ sciem sterujacym.Wylaczenie tyrystora Th moze nastapic dopiero po przerwaniu pradu w glównym obwodzie tyry- / storaTV 45 Filtr skladajacy sie z elementów DA, RA, CB sta¬ nowi zabezpieczenie ukladu przekaznika przed za¬ klóceniami impulsowymi pochodzacymi ze zródla zasilania.Diody D2 i D3 wraz ze wspólnym dla ewentual- 50 nej grupy przekazników ukladem skladajacym sie z kondensatora CA i rezystora Rb chronia przekaz¬ nik przed impulsami zaklócajacymi od strony wyjsc przekaznika.Impulsy dodatniego napiecia o amplitudzie iden- 55 tycznej jak dla normalnych impulsów sterujacych, ale o czasach trwania krótszych od wymaganego dla normalnej pracy przekaznika, równiez nie po¬ woduja falszywych zadzialan przekaznika. 60 Zastrzezenia patentowe 1. Bezstykowy tyrystorowy przekaznik pradu sta¬ lego z pamiecia zawierajacy tyrystor polaczony w 65 systemie ze wspólna anoda i z wyjsciem w obwo¬ dzie katody, zawierajacy ponadto w obwodzie wy¬ zwalania uklad rozladowania kondensatora za po¬ moca zespolu tranzystorów o charakterze tranzy¬ stora jednozlaczowego, a takze zawierajacy zabez¬ pieczenie przeciwzaklóceniowe obwodu sterujacego tyrystora w postaci czesci indywidualnej dla prze¬ kaznika i czesci wspólnej dla grupy przekazników, znamienny tym, ze bramka tyrystora na jest z emiterem tranzystora (T2) stanowiacego wyjscie ukladu dwóch tranzystorów komplemen¬ tarnych (Ti i T2) o charakterystyce tranzystora jed- nozlaczowego oraz z rezystorem (R4), którego dru¬ gi koniec polaczony jest z katoda tyrystora (Tu), a emiter tranzystora (Ti) stanowiacy wejscie ukla¬ du dwóch tranzystorów komplementarnych (Ta i T2) polaczony jest z wyjsciem (6) filtru (Ri Ci), który stanowi punkt polaczenia rezystora (Ri) i konden¬ satora (Cj) filtru, przy czym drugi koniec rezysto¬ ra (Ri) stanowi wejscie (3) ukladu (A) przekaznika, a do wejscia (3) dolaczony jest tez wolny koniec rezystora z szeregowo polaczonych rezystorów (Ra) i (R,), natomiast punkt wspólny tych rezystorów (Ra) i (Rs) polaczony jest ze wzajemnie polaczonymi baza tranzystora (Ti) stanowiacego wejscie, i ko* lektorem tranzystora (T2) stanowiacego wyjscie ukladu tranzystorów komplementarnych, a wol¬ ny koniec rezystora (R3) dzielnika napiecia pola¬ czony jest z drugim koncem kondensatora (Cx) filtru (Ri, Cx) oraz z rezystorem (R5\ którego drugi koniec dolaczony jest do katody tyrystora (Th), przy czym wyjscie (2) przekaznika (A) jest wyprowadzone bezposrednio z katody tyrystora (Th), a ponadto do wejscia (3) przekaznika, wyj¬ scie (6) filtru (Rj Ci) oraz biegunów zasilajacych (-H-tJ) i (—U) dolaczony jest uklad zabezpieczania przed impulsami zaklócajacymi skladajacy sie z czesci indywidualnej dla pojedynczego przekaz¬ nika i z czesci wspólnej dla grupy n przekazników^ 2. Bezstykowy tyrystorowy przekaznik wedlug, zastrz. 1, znamienny tym, ze czesc indywidualna ukladu zabezpieczenia przed impulsami zaklóca¬ jacymi sklada sie z diody (D2), której katoda po¬ laczona jest z wejsciem <3) przekaznika, a anoda z wyjsciem (6) filtru (Ri Ci), natomiast czesc wspól¬ na ukladu zabezpieczania sklada sie z szeregowo* polaczonego zespolu elementów, w kolejnosci: z kondensatora (Cb),, rezystora (RA) i diody (DA oraz z równolegle polaczonego zespolu kondensa¬ tora (CA) i rezystora (Rb), przy czym wolny koniec kondensatora (CB) szeregowo polaczonego zespolu: elementów dolaczony jest do dodatniego bieguna, zródla zasilania grupy przekazników, katoda dioda.(DA) tego zespolu dolaczona jest do ujemnego bie¬ guna zródla zasilania grupy przekazników, a do* punktu (4) wzajemnego polaczenia kondensatora (CB) i rezystora (RA) szeregowo polaczonego zespo¬ lu elementów dolaczony jest punkt równolegle po¬ laczonego zespolu kondensatora (CA)i rezystora.(Rb) z dzielnika napiecia (R2R3), kondensatora (Cj)* z filtru (RiCj) i rezystora (R5) dolaczonego drugim koncem do katody tyrystora (Th), natomiast drugi punkt wzajemnego polaczenia kondensatora (CA i rezystora (Rb) równolegle polaczonego zespolu:117 749 elementów ukladu zabezpieczania, polaczony jest z wejsciem (3) przekazników za posrednictwem dfód (D3) indywidualnych dla kazdego przekazni¬ ka, o katodach polaczonych wzajemnie, a anodach dolaczonych do wejsc (3) poszczególnych przekaz- 5 ników. 3. Bezstykowy tyrystorowy przekaznik pradu stalego z pamiecia zawierajacy tyrystor polaczony w systemie ze wspólna anoda i z wyjsciem w ob¬ wodzie katody, zawierajacy ponadto w obwodzie io wyzwalania uklad rozladowania kondensatora za pomoca zespolu tranzystorów o charakterystyce tranzystora jednozlaczowego, a takze zawierajacy zabezpieczenie przeciwzaklóceniowe obwodu steru¬ jacego tyrystora w^postaci czesci indywidualnej dla 15 przekaznika i czesci wspólnej dla grupy przekaz¬ ników, znamienity tym, ze bramka tyrystora (Th) polaczona jest z emiterem tranzystora (T2) stano¬ wiacego wyjscie ukladu dwóch tranzystorów kom¬ plementarnych (TV i T2) o charakterystyce tranzy- 20 stora jednozlaczowego oraz z rezystorem (R4), któ¬ rego drugi koniec polaczony jest z katoda tyrystc*- ra (Th), a emiter tranzystora {Tj), stanowiacy wej¬ scie ukladu dwóch tranzystorów komplementar¬ nych CTX i T2) polaczony jest z wyjsciem (6) filtru 25 (R1C1), który stanowi punkt polaczenia rezystora (Rx) i kondensatora (C2) filtru przy czym drugi ko¬ niec rezystora (Rj) stanowi wejscie (3) ukladu (A) przekaznika, a do wejscia (3) dolaczony jest tez wolny koniec rezystora (Rj) dzielnika napiecia m skladajacego sie z szeregowo polaczonych rezysto¬ rów storów polaczony jest ze wzajemnie polaczonymi baza tranzystora (Ti) stanowiacego wejscie i ko¬ lektorem tranzystora (Ta) stanowiacego wyjscie 35 ukladu tranzystorów komplementarnych, a wolny koniec rezystora (H3) dzielnika napiecia polaczo¬ ny jest z drugim koncem kondensatora (CO fil¬ tru (^iCO oraz z rezystorem (R5), którego drugi koniec dolaczony jest do katody tyrystora przy czym wyjscie (2) przekaznika polaczone jest z katoda tyrystora (Th) oraz z wejsciem (3) prze¬ kaznika za posrednictwem diody (Di) dolaczonej anoda do katody tyrystora (Th), a ponadto do wej¬ scia (3) przekaznika, wyjscia (6) filtru (RiCi) oraz biegunów zasilajacych (+U) i (|—U) dolaczony jest uklad zabezpieczania przed impulsami zaklócajac cymi skladajacy sie z czesci indywidualnej dla po¬ jedynczego przekaznika i z czesci wspólnej dla grupy n przekazników- 4. Bezstykowy tyrystorowy przekaznik wedlug zastrz. 3., znamienny tym, ze czesc indywidualna ukladu zabezpieczania przed impulsami zaklócaja¬ cymi sklada sie z diody {D2), której katoda pola¬ czona jest z wejsciem (3) przekaznika, a anoda z wyjsciem (6) filtru (RiCj), natomiast czesc wspól¬ na ukladu zabezpieczania sklada sie z szeregowo polaczonego zespolu elementów, w kolejnosci: z kondensatora (CB), rezystora (Ra) i diody (DA) oraz z równolegle polaczonego zespolu kondensato¬ ra (Ca) i rezystora (Rb), przy czym wolny koniec kondensatora (CB) szeregowo polaczonego zespolu elementów dolaczony jest do dodatniego bieguna zródla zasilania grupy przekazników, katoda diody (DA) tego zespolu dolaczona jest do ujemnego bie¬ guna zródla zasilania grupy przekazników, a do punktu (4) wzajemnego polaczenia kondensatora (Cb) i rezystora (Ra) szeregowo polaczonego zespo¬ lu elementów dolaczony jest punkt równolegle polaczonego zespolu kondensatora (CA) i rezystora (Rb) oraz punkt wzajemnego polaczenia w kazdym przekazniku rezystora (Rj) z dzielnika napiecia (R2R3), kondensatora (C^ filtru (RiCx) i rezystora (R5) dolaczonego drugim koncem do katody tyry¬ stora (Th), natomiast drugi punkt wzajemnego po¬ laczenia kondensatora (CA) i rezystora (Rb) rów¬ nolegle polaczonego zespolu elementów ukladu za¬ bezpieczania, polaczony jest z wejsciem (3) prze¬ kazników za posrednictwem diod (Ds) indywidual¬ nych dla kazdego przekaznika, o katodach pola¬ czonych wzajemnie, a anodach dolaczonych do wejsc <3) poszczególnych przekazników.117 749 3 o- % X?u i —J\ rTh T2 0*4 1^ IK D*5 Fig.1 fjjg.2117 749 Pigs ZGK 5, Btm, zam. 9293 — 105 cgz.Cena 100 zl PL