PL118816B1

PL118816B1 - Method of screwing together a screw joint and apparatus therefor dlja svnichivanija vintovogo soedinenija

Info

Publication number: PL118816B1
Application number: PL1977202307A
Authority: PL
Original assignee: * Atlas Copco Ab
Priority date: 1976-11-22
Filing date: 1977-11-22
Publication date: 1981-10-31
Also published as: BR7707763A; SE423344B; AU3080877A; FR2371679A1; JPS5377399A; AU510269B2; SE7613006L; GB1592985A; DD132741A5; PL202307A1; CA1113587A; DE2751885A1; ES464336A1; US4161221A; IT1090935B; CS207604B2; FR2371679B1

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób skrecania polaczenia srubowego i urzadzenie do skrecania polaczenia srubowego do uzyskania zadanego obciazenia osiowego.Znane sa sposoby skrecania polaczen srubowych, w któ¬ rych polaczenia sa skrecane do uzyskania odpowiedniej wartosci momentu skrecajacego. Wartosc ta jest wyznaczana eksperymentalnie i odpowiada wymaganemu naprezeniu w polaczeniu srubowym. W sposobach tych, ze wzgledu na zmiany sily tarcia, uzyskiwane obciazenie osiowe wy¬ kazuje duza zmiennosc.Znany jest z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 965 778 wielostopniowy uklad skrecajacy da skrecania kolejno w ustalonym nastepstwie, nagwinto¬ wanych laczników az do osiagniecia zadanych warunków.Uklad nie umozliwia osiagniecia zadanego obciazenia osio¬ wego, a wiec zadanej wartosci naprezen w polaczeniu srubowym i ciaglej kontroli wartosci obciazenia podczas skrecania.Znany jest z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 973 434 uklad do sprawdzenia jakosci pro¬ cesu skrecania. Uklad ten umozliwia zarejestrowanie para¬ metrów skrecania pod koniec skrecania, które porównuje sie z zadanymi granicami minimum i maksimum i na pocjstawie tego porównania ocenia sie czy polaczenie wlas¬ ciwie zachowuje sie w warunkach koncowych. Uklad ten nie umozliwia jednoczesnego skrecania polaczenia i po¬ miaru obciazenia osiowego w nim wystepujacego, a wiec plynnego dojscia do wlasciwego obciazenia w polaczeniu.Znany jest z opisu patentowego Francji nr 2 102 719 Sposób skrecania polaczenia srubowego az do osiagniecia 2 granicy plastycznosci materialów elementów polaczenia, przy czym zgodnie z tym sposobem nic jest mozliwe osia¬ gniecie zadanej wartosei obciazenia osiowego, gdyz sposób umozliwia jedynie poprzez badanie zmian w gradiencie 6 moment/obrót ujawnienie momentu, gdy polaczenie osiaga granice plastycznosci.Znany jest równiez z opisu patentowego Stanów Zje¬ dnoczonych nr 3 939 920 sposób polegajacy na skrecania polaczenia do osiagniecia granicy plastycznosci, przy 10 której notuje sie wartosc momentu skrecajacego. W sposobie tym zaklada sie, ze rejestrowana wartosc obciazenia osio¬ wego zwiazana jest z okreslona wartoscia momentu skre¬ cajacego uzalezniona od rzeczywistej sily tarcia w polacze¬ niu srubowym. 15 Ze zwiazku miedzy wartoscia obciazenia i momentu skrecajacego okresla sie wartosc obciazenia na granicy plastycznosci mierzac wartosc momentu skrecajacego.Takazaleznosc okresla sie dla danego polaczeniasrubowego.Azeby uzyskac wymagane obciazenie osiowe, polaczenie 20 skrecane jest do osiagniecia granicy plastycznosci co umo¬ zliwia okreslenie zaleznosci miedzy wartosciami obciazenia i momentu skrecajacego. Polaczenie rozluznia sie wówczas i ponownie skreca stosujac moment skrecajacy odpowiada¬ jacy wymaganej wartosci obciazenia osiowego. 35 Sposób ten wykazuje niedogodnosci spowodowane faktem, ze przy wyznaczaniu wartosci obciazenia dla granicy plastycznosci, zalozono jednakowa sile tarcia w gwincie i ponizej lba sruby lub nakretki. Takie przypadki sa wyjatkowe, zwykle wystepuja duze róznice w wartosciach ao obciazenia osiowego. Sila tarcia w gwincie polaczenia wy- 118 816118 816 woluje dodatkowe obciazenie, które wplywa na wartosc obciazenia na granicy plastycznosci. Sila tarcia dzialajaca ponizej lba sruby lub nakretki równiez przyczynia sie do wzrostu wartosci momentu skrecajacego ale nie powoduje powstawania naprezen w'srubie. Zmiany w sile tarcia powoduja róznice w otrzymanych wartosciach obciazenia osiowego.Drugim zródlem bledów tego sposobu jest fakt, ze polaczenie musi byc skrecane dwa razy. Przy powtórnym skrecaniu wielkosc i ily tarcia w polaczeniu jest znacznie mtifcjfcza niz przy -skrecaniu pierwszym, co oznacza, ze wyliczona wartosc momentu skrecajacego potrzebna do uzyakama wynoagaiie^o^^obciazenia osiowego jest przy pierwszym "skri^niuNzayjfzona, zas wielkosc sily tarcia przy drugim skrecaniu ulega znacznym wahaniom. ' Przedstawiony sposób wymaga stosunkowo duzej ilosci czasu i skompllkowsrlegó systemu regulacyjnego.Celem wynatoku jflsLipracowanie sposobu nie maja¬ cego wad znanych sposobów nie bedacego czasochlonnym i pracochlonnym; Celem wynalazku jest równiez opracowanie urzadzenia do skrecania polaczenia srubowego do uzyskania zadanego obciazenia osiowego nie majacego wad znanych urzadzen, majacego prosta konstrukcje i latwego w obsludze.Cel wynalazku osiagnieto przez opracowanie sposobu skrecania polaczenia srubowego do uzyskania zadanego Obciazenia osiowego polegajacego na tym, ze. oblicza sie teoretyczne polozenie katowe dla polaczenia srubowego przed skrecaniem, poprzez ekstrapolacje zaleznosci momentu od polozenia katowego i przerywa sie skrecanie po obrocie polaczenia o okreslony kat wzgledem teoretycznego po¬ lozenia katowego, przy czym obrót o ten kat, zgodnie z zaleznoscia*, odpowiada zadanej wartosci obciazenia osiowego.Zaleznosc momentu skrecajacego od wielkosci kata obrotu okresla sie dla dowolnie wybranej wartosci momentu Ma, dla której nastepnie liczy sie gradient, przy czym wartosc momentu skrecajacego M2 odpowiada polozeniu katowemu 92, które zawarte jest wewnatrz katowego inter¬ walu liczonego od teoretycznego polozenia.Róznice pomiedzy polozeniem katowym ei i teore¬ tycznym polozeniem katowym okresla sie iloscia impulsów, która mnozy sie przez gradient i otrzymuje sie iloczyn równy wartosci momentu skrecajacego M2. Przed rozpo¬ czeciem skrecania wartosc kata, odpowiadajaca wartosci obciazenia osiowego, wprowadza sie do obwodu zapamie¬ tujacego, gdzie jest ona zapamietywana jako okreslona liczba impulsów, od której, podczas skrecania, odejmuje sie impulsy odpowiadajace róznicy pomiedzy polozeniem katowym (po i q2, przy czym liczba pozostalych impulsów odpowiada interwalowi katowemu, o jaki polaczenie sie skreca. Impulsy odpowiadajace róznicy pomiedzy poloze¬ niem katowym 2 podaje sie na oscylator, zas od impul¬ sów pozostalych w obwodzie zapamietujacym odejmuje sie impulsy powstajace przy obrocie czujnika wielkosci obrotu, który podlacza sie do polaczenia srubowego.Cel wynalazku osiagnieto przez skonstruowanie urzadze¬ nia do skrecania polaczenia srubowego do uzyskania za¬ danego obciazenia osiowego w którym regulujacy zespól zawiera multiplikator dla okreslania teoretycznego poloze¬ nia katowego. Polaczenia bez obciazenia, oraz licznik ?ze stala charakteryzujaca to polaczenie stanowiaca Stosunek wartosci obciazenia osiowego do wielkosci kata obrotu. 4 ' i element, dla wylaczania wkretaka, gdy polaczenie zostaje obrócone z teoretycznego polozenia katowego polaczenia bez obciazania o interwal katowy do polozenia odpowia¬ dajacego zadanej wartosci obciazenia osiowego. 5 Multiplikator zawiera oscylator dla wytwarzania im¬ pulsów o takiej samej charakterystyce jak impulsy dostar¬ czane przez czujnik do rejestracji wielkosci kata obrotu, licznik, multiplikator obliczajacy w sposób ciagly iloczyn liczby impulsów i gradient, dla zaleznosci momentu od 10 polozenia katowego oraz komparator do porównywania tego iloczynu z wartoscia M2 momentu skrecajacego od¬ powiadajaca polozeniu katowemu (p2, przy czym polozenie katowe q2 zawarte jest w interwale katowym, liczonym od teoretycznego polozenia. 15 Przedmiot wynalazku zostal uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wy¬ kres zaleznosci wartosci obciazenia osiowego od wielkosci kata obrotu w polaczeniu srubowym, fig. 2 — wykres zaleznosci wartosci momentu skrecajacego od wielkosci jo kata obrotu w polaczeniu sYubowym, a fig. 3 — wkretak mechaniczny z zespolem regulujacym, schematycznie.W sposobie skrecania polaczenia srubowego wykorzy¬ stuje sie fakt, ze stala k charakteryzujaca to polaczenie zmienia sie w niewielkich granicach, zwlaszcza w polacze- si niach, w których czesci skladowe sa wytwarzane i obrabiane bardzo starannie. Takie polaczenie stosuje sie w pokry¬ wach walu korbowego i glowicy cylindrów silniku spalino¬ wym. Sila tarcia w takich polaczeniach ulega znacznym wahaniom, w zwiazku z tym celem wynalazkujest uzyskanie 30- zadanego obciazenia osiowego w polaczeniu srubowym tak, aby wyeliminowac wplyw sily tarcia. W tym celu zamiast momentu skrecajacego jako miernika obciazenia osiowego wprowadzono kat obrotu.Proces skrecania prowadzi sie przy zalozeniu, ze stala 35 k stanowiaca stosunek wartosci F obciazenia osiowego do wielkosci kata obrotu sie eksperymentalnie mierzac wartosc F obciazenia osio¬ wego i kat obrotu q w kilku polaczeniach. Uzyskana zalez¬ nosc wykreslona jest na fig. 1, gdzie F oznacza wartosc 40 obciazenia osiowego kata obrotu odpowiadajaca wartosci Fp obciazenia osiowego.Na fig. 2 pokazana jest zaleznosc ilustrujaca proces skrecania do osiagniecia granicy plastycznosci. W pro¬ cesie skrecania wyróznia sie trzy fazy: pierwsza obejmuje 41 odcinek od 0 do punktu A, druga od punktu A do punktu B, a trzecia powyzej punktu B. W fazie pierwszej wzrost wartosci momentu skrecajacego jest bardzo nierównomierny.Od punktu A proces skrecania trwa nadal a caly odcinek krzywej pomiedzy punktami A i B ma charakter liniowy. 50 Odcinek ten odpowiada fazie, w której polaczenie srubowe poddawane jest odksztalceniom sprezystym. Od punktu B moment skrecajacy rosnie wolniej co spowodowane jest trwalym odksztalceniem polaczenia.Liniowa czesc wykresu z fig. 2 odpowiada sprezystym 55 odksztalceniom polaczenia spowodowanym rosnacym ob¬ ciazeniem osiowym. Gradient krzywej odpowiada sztyw¬ nosci tego polaczenia.Zaleznosc pomiedzy wartoscia M momentu skrecajacego i wielkoscia kata obrotu okresla sie w obrebie liniowego •• odcinka odpowiadajacego odksztalceniom sprezystym, a wiec w interwale zawartym pomiedzy punktami A i B na wy¬ kresie z fig. 2. Wyznaczenie tej zaleznosci polega na obli- dM czemu gradientu-=— w dowolnie wybranym punkcie M2, q2. 15 Ekstrapólujac liniowa czesc zaleznosci M( polozenie katowe fo odpowiadajace teoretycznemu stanowi, w którym polaczenie nie jest poddawane zadnym napre¬ zeniom. Aby uzyskac wymagana wartosc Fe obciazenia osiowego polaczenie musi byc obróoone a dodatkowy kat ^p,tak wiec sumaryczny-.kat obrotuje*r równy fu **aó -f Urzadzenie do skrecania polaczen srubowych {fig. 3) zawiera zasilamy pneumatycznie mechaniczny .wkretak 10 i polaczony z nim regulujacy zespól 11. Wkretak 10 jest polaczony z czujnikiem 12 momentu skrecajacego i czujnikiem 13 kata obrotu. Regulujacy zespól 11 laczy z wkretakiem 10 wejscia A i B. Zespól 11 polaczony jest równiez z wlotowym zaworem 14 mechanicznego wkreta¬ ka 10.Przy skrecaniu polaczenia srubowego sygnaly z czujnika 12 momentu skrecajacego i czujnika 13 kata obrotu po¬ dawane sa na rózniczkujace urzadzenie 15 poprzez wzma¬ cniacz 16 i standaryzator 17 sygnalu. W urzadzeniu 15 .1:. -.¦--. AJA oblicza sie gradient -j-» którego wartosc podawana jest do multiplikatora 18. Gdy moment skrecajacy osiaga wartosc Mi, urzadzenie rózniczkujace 15 podaje sygnal do zapamie¬ tujacego obwodu 19. Wartosc Ma dobierana jest w sposób dowolny.Wkretak 10 ma wyzwalajacy przelacznik 20, umozliwiajacy rozpoczecie operacji skrecania* przez wlaczenie wlotowego 14, ustawienie licznika 21 na zero i ustawienie drugiego licznika 22 na zadana liczbe impulsów, przy czym liczba dostarczanych impulsów, które stanowia miernik kata ^ jest okreslana przez recznie regulowany element 28.Licznik 21 zlicza impulsy z oscylatora 23 i przesyla je do multiplikatora 18. Liczba odebranych i zliczonych impulsów odpowiada okreslonej wielkosci kata obrotu, która mnozona jest w multiplikatorze 18 przez gradient -=— d dM azeby otrzymac wielkosc n.-=—. Ta szybko rosnaca wielkosc cftp porównywana jest z wartoscia M2 momentu skrecajacego w komparatorze 24. Jezeli te dwie wartosci sa sobie równe na wyjsciu komparatora 24 pojawia sie sygnal. Otrzymana ilosc impulsów odpowiada katowi obrotu 92— Rózniczkujace urzadzenie 15 podaje sygnal wyjsciowy do bramki „I" 25 gdy moment skrecajacy w polaczeniu srubowym osiaga wartosc M2. Bramka 25, która ma wejscie zanegowane, polaczona jest z komparatorem 24 i przepu¬ szcza sygnal do bramki „I" 26 gdy moment skrecajacy w polaczeniu osiaga wartosc M2. Bramka 26 polaczona jest z oscylatorem 23. Przy odbieraniu sygnalu z bramki 25 impulsy przepuszczane sa przez bramke 26 do licznika 21.Po przepuszczeniu wystarczajaco duzej ilosci impulsów dM i ich pomnozeniu przez gradient -3— w komparatorze 24 a uzyskuje sie stan równowagi co powoduje, ze na wyjsciu komparatora 24 pojawia sie sygnal, który blokuje bramke 25 i zapobiega przedostawaniu sie dalszych impulsów do bramki 26. Hosc impulsów, które zostaly pizepiBzczuue przez bramke 26 i zostaly zarejestrowane przez licznik 21 odpowiada wielkosci obrotu q2—qo.Wymagana wartosc. F^ohciajsfflja osioMcgp w gon¬ czemu srubowym jest przetransformowana na kat obrotu Jc przy pomocy stalej k charakteryzujacej to polaczenie.Liczba impulsów odpowiadajaca wielkosci tego kata po¬ dawana jest poprzez recznie regulowany element 28 do licznika 22, polaczonego poprzez bramke „LUB" 29 z licznikiem 21 i oscylatorem 23, przy czym otrzymuje 30 on te sama liczbe impulsów co licznik 21, w którym liczba impulsów odpowiada wielkosci 9*— te liczbe impulsów od liczby impulsów dostarczanych przez element 28. Otrzymana róznica odpowiada wielkosci r5 zfcp—q2. ''¦-' ^ Gdy moment sklecajacy osiaga wartosc M2, bramka „LUB" 26 jest zamknieta, a bramka „LUB" 30jest otwarta i laczy licznik 22 i czajnik 13 zainstalowany aa wkretaku 10. Przy skrecaniu ciaglym licznik 22 zlicza ilosc impulsów 10 odpowiadajaca róznicy Je—Q2. Przy stanie licznika 22 równym o polaczeniu znajduje sie w polozeniu Na wyjsciu licznika 22 pojawia sie wówczas sygnal^lracha- miajacy wlotowy zawór 14 wkretaka 10 co powetuje prze¬ rwanie pjxcesu skrecania. - '¦.'¦¦orii: ¦ r m 15 Kojajna operacje akrecanja mozna natychmiast rozpoczac naciskajac przelacznik, 20. .Licznik 21 jest ponownie usta¬ wiany na 0, a licznik & nastawia *je n* wartosc odpowia¬ dajaca interwalowi, katowemu? Je. r , i . Opisany wyzej przyklad jest jedna z postaci wykonania 20 wynalazku. Inne modyfkaoje sa równie* mozliwi'bez wykraczania poza ramy wynalazku. Istnieje przykladowo dM mozliwosc obliczenia gradientu^—polaczenia wieloma róz- a nymi sposobami albo wybrania odpowiedniej wartosci Ma 25 do obliczenia teoretycznego polozenia kata qo, przy którym naprezenie w polaczeniu nie wystepuje.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób skrecania polaczenia srubowego do uzyskania zadanego obciazenia osiowego przez przylozenie momentu skrecajacego, gdy wielkosc stosunku wartosci obciazenia osiowego do wartosci kata obrotu jest znana, w którym przyklada sie moment skrecajacy do polaczenia, wykrywa sie i rejestruje chwilowe wartosci momentu i polozen katowych podawanych do polaczenia i okresla sie zaleznosc momentu od polozenia katowego podczas linearnego, sprezystego odksztalcania polaczenia podczas skrecania, znamienny tym, ze oblicza sie teoretyczne polozenie katowe ( dla polaczenia srubowego przed skrecaniem, poprzez ekstrapolacje zaleznosci (M/cp) i przerywa sie skrecanie polaczenia srubowego po obrocie polaczenia o kat (4 ( (k =—I, odpowiada zadanej wartosci (Fp) obciazenia osiowego. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze za¬ leznosc momentu skrecajacego (M) od wielkosci kata obrotu (q) okresla sie da dowolnie wybranej wartosci momentu (M2), dla której nastepnie liczy sie gradient l-|—)» przy czym wartosc momentu skrecajacego (M2) odpowiada polozeniu katowemu (cpz), które zawarte jest wewnatrz katowego interwalu (Jq) liczonego od teorety¬ cznego polozenia ( 3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze róznice pomiedzy polozeniem katowym (92) i teoretycznym polo¬ zeniem katowym (cpo) okresla sie iloscia impulsów, która ^ . jmiHm (^y i EtoMMT • ilaczy równy wartosci momentu skrecajacego (M2). 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze przed rozpoczeciem skrecania wartosc kata (J wartosci (Fp) obciazenia osiowego, wprowadza sie do obwodu zapamietujacego, gdzie jest ona zapamietywana 49 45 50 65118 816 jakookreslona liczba impulsów, o i której podczas skrecania, odejmuje ate impulsy odpowiadajaco róznicy pomiedzy polozeniem katowym (2, przy czym liczba pozo¬ stalych impulsów odpowiada interwalowi katowemu (Jq)— ( 5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze impulsy Odpowiadajace róznicy miedzy polozeniem katowym ((pa) i ($*) podaje sie na oscylator, zas od impulsów pozostalych w obwodzie zapamietujacym odejmuje sie impulsy pow* Stajace przy obrocie czujnika wielkosci obrotu, który pod¬ lacza sie do polaczenia srubowego. 6. Urzadzeni© do skrecania polaczenia srubowego do uzyskania zadanego obciazenia osiowego, gdy wielkosc stosunku wartosci obciazenia osiowego do wartosci kata obrotujest znana, zawierajace wkretak, czujnik do rejestracji Wartosci momentu skrecajacego i czujnik do rejestracji wielkosci kata obrotu, regulujacy zespól polaczony z czuj¬ nikami, odbierajacy sygnaly z tych czujników przy skrecie i obrocie polaczenia, przy czym regulujacy zespól ma rózniczkujace urzadzenie i obwód zapamietujacy do okras* 10 15 20 8 lania rzeczywistej zaleznosci (M/q), znamienne tym, ze regulujacy zespól (11) zawiera multiplikator (18) dla okreslania teoretycznego polozenia katowego ((po) polacze¬ nia bez obciazenia, oraz licznik (22) 1 element (28) dla wylaezania wkretaka (10), gdy polaczenie zostaje obrócone z teoretycznego polozenia katowego ((po) polaczenia bez obciazenia o interwal katowy (A(p) do polozenia odpowia¬ dajacego zadanej wartosci (Fp) obciazenia osiowego. 7. Urzadzenie wedlug zastrz, 6, znamienne tym, ze multiplikator (18) zawiera oscylator (23), dla wytwarzania impulsów o takiej samej charakterystyce jak impulsy do¬ starczane przez czujnik (13), licznik (21), multiplikator (18) obliczajacy w sposób ciagly iloczyn liczby impulsów i gradient I j—I, dla zaleznosci (M/ (24) do porównywania tego iloczynu z wartoscia (M*) momentu skrecajacego odpowiadajaca polozeniu katowemu (q2), przy czym polozenie katowe (92) zawarte jest w inter¬ wale katowym (4$), liczonym od teoretycznego pola¬ zenia (qo). ng.j LDD Z-d 2, z. 68/1400/83, n. 100+20 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL

Claims

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób skrecania polaczenia srubowego do uzyskania zadanego obciazenia osiowego przez przylozenie momentu skrecajacego, gdy wielkosc stosunku wartosci obciazenia osiowego do wartosci kata obrotu jest znana, w którym przyklada sie moment skrecajacy do polaczenia, wykrywa sie i rejestruje chwilowe wartosci momentu i polozen katowych podawanych do polaczenia i okresla sie zaleznosc momentu od polozenia katowego podczas linearnego, sprezystego odksztalcania polaczenia podczas skrecania, znamienny tym, ze oblicza sie teoretyczne polozenie katowe ( dla polaczenia srubowego przed skrecaniem, poprzez ekstrapolacje zaleznosci (M/cp) i przerywa sie skrecanie polaczenia srubowego po obrocie polaczenia o kat (4 ( (k =—I, odpowiada zadanej wartosci (Fp) obciazenia osiowego.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze za¬ leznosc momentu skrecajacego (M) od wielkosci kata obrotu (q) okresla sie da dowolnie wybranej wartosci momentu (M2), dla której nastepnie liczy sie gradient l-|—)» przy czym wartosc momentu skrecajacego (M2) odpowiada polozeniu katowemu (cpz), które zawarte jest wewnatrz katowego interwalu (Jq) liczonego od teorety¬ cznego polozenia (

3. Sposób wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze róznice pomiedzy polozeniem katowym (92) i teoretycznym polo¬ zeniem katowym (cpo) okresla sie iloscia impulsów, która ^ . jmiHm (^y i EtoMMT • ilaczy równy wartosci momentu skrecajacego (M2).

4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze przed rozpoczeciem skrecania wartosc kata (J wartosci (Fp) obciazenia osiowego, wprowadza sie do obwodu zapamietujacego, gdzie jest ona zapamietywana 49 45 50 65118 816 jakookreslona liczba impulsów, o i której podczas skrecania, odejmuje ate impulsy odpowiadajaco róznicy pomiedzy polozeniem katowym (2, przy czym liczba pozo¬ stalych impulsów odpowiada interwalowi katowemu (Jq)— (

5. Sposób wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze impulsy Odpowiadajace róznicy miedzy polozeniem katowym ((pa) i ($*) podaje sie na oscylator, zas od impulsów pozostalych w obwodzie zapamietujacym odejmuje sie impulsy pow* Stajace przy obrocie czujnika wielkosci obrotu, który pod¬ lacza sie do polaczenia srubowego.

6. Urzadzeni© do skrecania polaczenia srubowego do uzyskania zadanego obciazenia osiowego, gdy wielkosc stosunku wartosci obciazenia osiowego do wartosci kata obrotujest znana, zawierajace wkretak, czujnik do rejestracji Wartosci momentu skrecajacego i czujnik do rejestracji wielkosci kata obrotu, regulujacy zespól polaczony z czuj¬ nikami, odbierajacy sygnaly z tych czujników przy skrecie i obrocie polaczenia, przy czym regulujacy zespól ma rózniczkujace urzadzenie i obwód zapamietujacy do okras* 10 15 20 8 lania rzeczywistej zaleznosci (M/q), znamienne tym, ze regulujacy zespól (11) zawiera multiplikator (18) dla okreslania teoretycznego polozenia katowego ((po) polacze¬ nia bez obciazenia, oraz licznik (22) 1 element (28) dla wylaezania wkretaka (10), gdy polaczenie zostaje obrócone z teoretycznego polozenia katowego ((po) polaczenia bez obciazenia o interwal katowy (A(p) do polozenia odpowia¬ dajacego zadanej wartosci (Fp) obciazenia osiowego.

7. Urzadzenie wedlug zastrz, 6, znamienne tym, ze multiplikator (18) zawiera oscylator (23), dla wytwarzania impulsów o takiej samej charakterystyce jak impulsy do¬ starczane przez czujnik (13), licznik (21), multiplikator (18) obliczajacy w sposób ciagly iloczyn liczby impulsów i gradient I j—I, dla zaleznosci (M/ (24) do porównywania tego iloczynu z wartoscia (M*) momentu skrecajacego odpowiadajaca polozeniu katowemu (q2), przy czym polozenie katowe (92) zawarte jest w inter¬ wale katowym (4$), liczonym od teoretycznego pola¬ zenia (qo). ng.j LDD Z-d 2, z. 68/1400/83, n. 100+20 egz. Cena 100 zl PL PL PL PL