Przedmiotem wynalazku jest uklad automatycznej polaryzacji kineskopu odtwarzajacego obraz w urzadzeniu do przetwarzania sygnalów wizyjnych, takimjak odbiornik telewizji kolorowej lub w równowaznym urzadzeniu w celu ustalenia wlasciwych poziomów pradu wygaszania dte kazdej wyrzutni elektronowej kineskopu.Znany jest uklad automatycznej polaryzacji kineskopu przedstawiony na przyklad w zglosze¬ niu patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 110242, który posiada ulepszona odpornosc na niepozadane sygnaly zaklócajace, wplywajace szkodliwie na dzialanie ukladu.Kineskop kolorowy umieszczony w odbiorniku telewizji kolorowej zawiera wiele wyrzutni elektronowych zasilanych przez sygnaly odpowiadajace kolorom czerwonemu, zielonemu i niebie¬ skiemu, otrzymywane z calkowitego sygnalu telewizji kolorowej. Poniewaz odtwarzany obia7 kolorowy jest okreslony przez poszczególne z tych sygnalów lub ich kombinacje, optymalne odtwarzanie obrazu kolorowego wymaga, zeby odpowiednie proporcje sygnalów kolorowychbyl wlasciwe przy wszystkich poziomach wysterowania kineskopu od bieli poprzez szarosc do czerni Optymalne odtwarzanie obrazu kolorowego i przenoszenie skali szarosci kineskopu moze byc oslabione, gdy polaryzacja wyrzutni elektronowych zmienia sie od ustalonego poziomu, powodu¬ jac wytwarzanie niepozadanych bledów odciecia kineskopu. Tebledy sa widoczne jako zabarwie¬ nie na wyswietlanym obrazie monochromatycznym i takze psuja jakosc obrazu kolorowego. Bledy odciecia moga byc powodowane przez wiele czynników, wlaczajac w to zmiany charakterystyk roboczych kineskopu i zwiazanych z nim obwodów, np. powodowane przez starzenie, wplywy temperaturowe i chwilowe przeskoki w kineskopie.Poniewaz jest pozadane zapewnienie prawidlowego ustalenia proporcji sygnalów kolorówdla kineskopu przy wszystkich poziomach jaskrawosci obrazu, odbiorniki telewizji kolorowej zazwy¬ czaj zawieraja uklady regulacji kineskopu i zwiazanych z nim obwodów przy pracy nastawczej lub obslugowej odbiornika zgodnie ze znanymi procedurami. Mówiac krótko, przelacznik z poloze¬ niami normalnym i obslugi jest operacyjnie zwiazany z ukladami przetwarzania sygnalów odbior¬ nika i z kineskopem.2 126452 W polozeniu obslugi sygnaly wizyjne sa odlaczone od kineskopu i wybieranie pola jest oslabione. Polaryzacja kazdej wyrzutni elektronowej jest wówczas regulowana dla ustalenia zada¬ nego pradu wygaszenia (np. kilka mikroamperów) dla kazdej wyrzutni elektronowej. Taregulacja zapewnia, ze kineskop jest prawidlowo wygaszany przy braku dostarczania sygnalu wizyjnego lub w odpowiedzi na poziom odniesienia czerni sygnalu wizyjnego oraz zapewnia wlasciwe proporcje sygnalów kolorów przy wszystkich poziomach jaskrawosci. Uklady wysterowania kineskopu zwiazane z kazda wyrzutnia elektronowa sa nastepnie regulowane dla uzyskania zadanego wzmoc¬ nienia (np. dla kompensacji spadku wydajnosci luminoforu) w celu zapewnienia wlasciwej propor¬ cji sterowania sygnalu koloru czerwonego, zielonego i niebieskiego, gdy odbiornik pracuje w normalnym stanie.Regulacja wygaszania kineskopu jest czasochlonna i niewygodna oraz zazwyczaj powinna byc przeprowadzana kilkakrotnie w czasie zycia kineskopu. Ponadto regulacja wygaszania kineskopu i wzmocnienie czesto oddzialuja na siebie, powodujac, ze musza byc dokonywane kolejne regulacje.Z tego powodu korzystne jest wyeliminowanie potrzeby tej regulacji i zapewnienie automatycznej regulacji przez uklad w odbiorniku.Znany uklad automatycznej regulacji polaryzacji kineskopu zwykle mierzy wartosc bardzo malego pradu wygaszania katody podczas okresu (np. wystepujacego w okresie wygaszania pola obrazu telewizyjnego, gdy informacja o obrazie nie wystepuje), gdy odpowiedni sygnal o poziomie odniesienia (czerni) jest doprowadzony do elektrody sterujacej jaskrawoscia kineskopu. Uzyski¬ wane napiecie sterujace jest uzywane do korekcji polaryzacji wzmacniacza kineskopu w celu wytworzenia pozadanego poziomu pradu wygaszania katody.Zaleta ukladu automatycznej polaryzacji kineskopu wedlug wynalazku jest znaczna odpor¬ nosc na sygnaly zaklócajace z zasilacza i ukladów odchylania odbiornika. Uklad ten nie wymaga zastosowania tranzystora wysokiego napiecia dla wyczuwania pradu wygaszania katody kine¬ skopu. Dzialanie ukladu nie polega na pomiarze wartosci bezwzglednej bardzo malego pradu katody w poblizu odciecia kineskopu i jest zasadniczo nieczule na prady uplywu katody, które moglyby prowadzic do niepozadanych bledów korekcji polaryzacji kineskopu.Uklad wedlug wynalazku zawiera tranzystor stanowiacy zródlo napiecia polaryzacji odniesie¬ nia dolaczone do katody kineskopu, do którego siatkijest dolaczony sterujacy uklad logiczny, a do obwodu pradowego katody kineskopu jest dolaczony poprzez zacisk próbkujacy wzmacniacz zawierajacy polaczone szeregowo: tranzystor, rezystor, diode i kondensator. Równolegle do pola¬ czenia diody i kondensatora jest dolaczony tranzystor. Wzmacniacz zawiera takze drugie pola¬ czone szeregowo: tranzystor, rezystor, diode i kondensator. Równolegle do polaczenia drugiej diody i drugiego kondensatora jest dolaczony tranzystor. Pomiedzy te dwa polaczenia szeregowe jest wlaczony wzmacniacz róznicowy z tranzystorami, a do zacisku wyjsciowego jest dolaczony uklad wysterowania.Pierwsze polaczenie tranzystora, rezystora, diody, kondensatora i tranzystora oraz drugie polaczenie tranzystora, rezystora, diody, kondensatora i tranzystora stanowia podobnie wlaczone uklady próbkowania i pamietania. Kondensatory sa zbocznikowane i dodatkowe tranzystory sa wlaczone miedzy kondensatory a obwód pradowy katody. Wejscia polaczen tranzystora, rezy¬ stora, diody, kondenstora i tranzystora sa dolaczone do obwodupradowego katody poprzez uklad czuly na napiecie, zawierajacy korzystnie dzielnik napieciowy z rezystorami.Dzielnik napiecia z rezystorami jest dolaczony z jednego konca poprzez pierwszy zacisk do katody kineskopu, punkt polaczenia rezystorów jest dolaczony poprzez drugi zacisk do wejscia próbkujacego wzmacniacza, a drugi koniec dzielnika napieciowego z rezystoramijest dolaczony do punktu o potencjale roboczym.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w schemacie blokowym czesc odbiornika telewizji kolorowej,zawierajaca uklad automatycznej polaryzacji kineskopu, fig. 2 — w schemacie ideowym czesc ukladu urzadzenia z fig. 1, fig. 3-8 — przebiegi sygnalów uzyteczne dla zrozumienia dzialania urzadzenia z fig. 1, fig. 9 i 10 — w schematach ideowych inne czesci ukladu urzadzenia z fig. 1, fig. 11 — przebieg sygnalu uzyteczny dla zrozumienia dzialania urzadzen z fig. 1, 9 i 10 oraz fig. 12 — zmodyfikowana czesc ukladu z fig. 10.126452 3 Na figurze 1 jest przedstawiony uklad przetwarzania 10 sygnalów wizyjnych (np. zawierajacy stopnie detektora, wzmacniacza i filtru), dostarczajacy oddzielne skladowe luminancji Y i chromi¬ nancji C calkowitego sygnalu telewizji kolorowej do ukladu macierzowego demodulatora 12.Uklad macierzowy 12 dostarcza wejsciowe sygnaly r, g i b obrazu kolorowego o malych poziomach.Sygnaly te sa wzmacniane i przetwarzane w ukladach przetwarzania 14a, 14b i 14c. które dostar¬ czaja wzmocnione sygnaly R, G i B obrazu kolorowego o duzym poziomie do elektrod sterujacych 16a, 16b i 16c natezeniem katody kineskopu 15. W tym przypadku kineskop 15 jest kineskopem typu samozbieznego rzedowego ze wspólnie zasilana siatka 18 zwiazana z kazda wyrzutnia elektro¬ nowa zawierajaca katode 16a, 16b i 16c.Uklady przetwarzania 14a, 14b i 14c sygnalów katodowych sa podobne w tym wykonaniu. Z tego wzgledu nastepujace omówienie dotyczace konstrukcji i dzialania ukladu przetwarzania 14a ma takze zastosowanie do ukladów przetwarzania 14b i 14c.W ukladzie przetwarzania 14a kluczowany analogowy przelacznik elektroniczny 20 dolacza i odlacza wyjsciowy sygnal r z ukladu macierzowego 12 do wejscia ukladu wysterowania 21 kine¬ skopu w odpowiedzi na sygnal kluczujacy VA. Uklad wysterowania 21 zawiera stopien wzmacnia¬ jacy sygnal dla wytworzenia wyjsciowego sygnalu R o duzym poziomie, który jest doprowadzony do katody 16a kineskopu. Katoda 16a jest dolaczona do wejscia próbkujacego wzmacniacza 22.Wzmacniacz 22 jest kluczowany sygnalami Vs i Vg w celu wytworzenia na wyjsciu sygnalu sterujacego, który jest doprowadzony do wejscia ukladu wysterowania 21 regulujacego polaryzacje dla zmodyfikowania polaryzacji stopnia wzmacniajacego w ukladzie wysterowania 21 do regulacji poziomu pradu wygaszania czy czerni przewodzonego przez katode 16a, co bedzie omawiane.Sterujacy uklad logiczny 28 odpowiada na sygnaly wygaszania powrotu linii i pola uzyskiwane w odbiorniku w celu wytwarzania sygnalu kluczujacego Va dla przelacznika elektronicznego 20 i sygnalów kluczujacych VG i Vs dla próbkujacego wzmacniacza 22. Uklad logiczny 28 wytwarza takze sygnal kluczujacy VA i wyjsciowe napiecie impulsowe Vg w okresie, gdy prad wygaszania kineskopu 15 jest kontrolowany.Na wyjsciu ukladu logicznego 28, skad otrzymywany jest sygnal Vg, otrzymuje sie takze napiecie polaryzacji dla siatki 18 (zero woltów w tym przypadku) w okresach czasu, gdy nie wystepuje okres trwania impulsu siatkowego.Sterujacy uklad logiczny 28 jest przedstawiony na fig. 2. Uklad zawiera multiwibrator mono- stabilny 30 posiadajacy element czynny 31 reagujacy na przednie zbocze wejsciowego, dodatniego impulsu wygaszania powrotu pola i wiele stopni przerzutników 32-35. Multiwibrator monosta- bilny 30 dostarcza sygnaly synchronizacji do wejsc przerzutników 34 i 35. Kazdy stopien przerzut- nika zawiera wejscie synchronizacji C i wejscie przygotowujace D, komplementarne wejscia Q i Q oraz wejscia przelaczajace S i R. Przerzutniki 32-34 zawieraja stopien licznika reagujacego na dodatnie impulsy wygaszania powrotu linii, doprowadzane do stopnia licznika poprzez uklad wejsciowy zawierajacy inwertery 37 i 38. Przerzutnik 35 sluzy do ponownego ustawienia licznika w koncu okresu kontroli pradu katody.Uklad logiczny 28 zawiera równiez wiele wyjsciowych inwerterów 40-42. Przerzutniki 32-35 moga byc takie, jak zawarte w ukladzie scalonym typu CD 4013, a inwertery 37 i 38 oraz 40-42 moga byc takie, jak zawarte w ukladzie scalonym CD 4049A.Figury 3-8 przedstawiaja przebiegi sygnalów kluczujacych dostarczanych na wyjsciu przez uklad logiczny 28, wraz z impulsami wygaszania powrotu linii oraz wzajemna zaleznosc czasowa tych sygnalów.Okres kontroli pradu katody kineskopu wystepuje po zakonczeniu wygaszania powrotu pola lecz przed rozpoczeciem okresu trwania obrazu. Oznacza to, ze okres kontroli wystepuje podczas czesci dluzszego okresu czasu, który obejmuje kilka linii poziomych, podczas których nie wystepuje informacja o obrazie. Operacja kontroli pradu wygaszania katody kineskopu nie daje efektów widocznych na odtwarzanym obrazie, poniewaz kineskop jest przeszukiwany w tym czasie (tzn. wiazka elektronów kineskopu jest odchylana tak, ze pada na powierzchnie czolowa kineskopu powyzej wyswietlanego obszaru obrazu).W tym przykladzie okres kontroli obejmuje pierwsze cztery linie poziome, które wystepuja po zakonczeniu wygaszania powrotu pola. Te cztery linie sa reprezentowane przez przebieg z fig. 3, zawierajacy okresowe impulsy dodatnie wystepujace z czestotliwoscia linii. Jednak te cztery linie4 126 452 poziome, podczas których wystepuje kontrola, nie musza odpowiadac pierwszym czterem liniom po powrocie pola.Sygnal Va (fig. 4) i sygnal VA (fig. 5) zawieraja ujemne impulsy, które wystepuja przez okres kontroli zawierajacy linie od jednej do czterech.Sygnal VG (fig. 6) zawiera dodatni impuls wystepujacy przez okres impulsu siatki obejmujacej linie pierwsza i druga zokresu kontroli. Impuls ten jest doprowadzony do siatki kineskopu podczas jednej czesci okresu kontroli. Impuls ten korzystnie posiada ustalona dodatnia amplitude w zakresie +5do + 15 V w stosunku do podstawy impulsu, odpowiadajacej normalnemu poziomowi polaryzacji siatki, w tym przypadku zero woltów. Sygnal VG (fig. 8) jest odwrócona wersja sygnalu VG. W odniesieniu do ukladu logicznego 28 z fig. 2, sygnal VGo sterowanej amplitudzie,oznaczony jako wyjsciowy sygnal Vg\ jest uzyskiwany z wyboru z kolektora tranzystora 45. Amplituda sygnalu Vg' moze zmieniac sie zgodnie z poziomem napiecia stalego Vb dostarczonego do kolektora tranzystora 45 poprzez rezystor 46.Sygnal Vs (fig. 7) zawiera ujemny impuls wystepujacy przez okres odniesienia obejmujacy linie trzecia i czwarta okresu kontroli i jest synchronizowany do poczatku na koncu okresu impulsu siatki.Przelacznik elektroniczny 20 przewodzi w odpowiedzi na sygnal kluczujacy VA, przewodzac sygnal r z ukladu macierzowego 12 do ukladu sterowania 21. Wystepuje to podczas calego okresu kontroli (Hnie od pierwszej do czwartej). Stosunkowo niskie dodatnie napiecie impulsowe Vgjest doprowadzane do sterujacej siatki 18 kineskopu podczas linii pierwszej i drugiej w okresie kontroli, a wyjscie ukladu wysterowania 21 i katoda 16a sa zaopatrywane spoczynkowym poziomem odniesienia, okreslanym przez uklad polaryzacji w ukladzie wysterowania 21 przez caly okres kontroli zawierajacy okresy impulsu siatki i odniesienia.Napiecie proporcjonalne do róznicy pradów katody przewodzonych w okresie kontroli (tj. pomiedzy okresem impulsu siatki a okresem odniesienia)jest stosowane do okreslenia,czy wyrzut¬ nia elektronowa jest prawidlowo wygaszona (tj. przewodzi prad zerowy lub okreslony bardzo maly prad wygaszania), czy przewodzi nadmierny prad wygaszania. W okresie impulsu siatki kineskop dziala jako wtórnik katodowy w odpowiedni na impuls siatki Vg, przy czym impuls siatki Vg o podobnej fazie pojawia sie na katodzie kineskopu w okresie impulsu siatki. Amplituda tak wytwarzanego impulsu katody jest proporcjonalna do poziomu plynacego pradu katody, leczjest troche stlumiona w stosunku do impulsu siatki Vg, co jest spowodowane stosunkowo mala przy przewodzeniu transkonduktancja charakterystyki wysterowania siatki wyrzutni elektronowej kineskopu. Amplituda impulsu katody jest bardzo mala, gdy prad wygaszania katody ma poza¬ dany poziom wygaszania.W warunkach nadmiernie duzego pradu wygaszania katody napiecie róznicowe jest przetwa¬ rzane przez próbkujacy wzmacniacz 22, który jest przystosowany do likwidowania sygnalów zaklócajacych, jakie moga oslabiac skutecznosc ukladu regulacji polaryzacji kineskopu. Sygnal wyjsciowy ze wzmacniacza 22 jest doprowadzany na wejscie regulacji polaryzacji ukladu wystero¬ wania 21 dla modyfikaji polaryzacji (punktu pracy) ukladu wysterowania 21 w kierunku wytworze¬ nia poziomu polaryzacji na wyjsciu ukladu wysterowania 21 wystarczajacego do wytworzenia pozadanego poziomu pradu wygaszania katody przez dzialanie obwodu zamknietego. Przelacznik elektroniczy 20 wraca do polozenia zamknietego w koncu okresu kontroli (po czwartej linii) umozliwiajac w ten sposób doprowadzenie sygnalów koloru z wyjscia ukladu macierzowego 12 do stopnia wysterowania 21.Figury 9 i 10 przedstawiaja szczególy ukladu przetwarzania 14a sygnalu katody (fig. 1).Podobne uklady znajduja sie w ukladach przetwarzania 14b i 14c sygnalu katody.Na figurze 9jest przedstawiony przelacznik elektroniczny 20, który moze stanowic tranzysto¬ rowy przelacznik elektroniczny wraz z ukladem wysterowania 21. Sygnal r z ukladu macierzowego 12 jest dostarczany do przelacznika elektronicznego 20 przez wejsciowy zacisk Ti, a sygnaly kluczujace VA sa dostarczone przez zacisk T2 dla sterowania przelacznika elektronicznego 20 (przedstawionego w polozeniu otwartym w warunkach kontroli).Stopien wysterowania 21 zawiera wzmacniacz zawierajacy wzmacniajacy tranzystor 54 i ^ czynny uklad obciazenia zawierajacy tranzystor 55. Wejscie ukladu dolaczone dobazy tranzystora 54 zawiera uklad 50 kompensacji czestotliwosci zawierajacy zmienny rezystor 51 regulujacy126 452 5 wzmocnienie. Wyjsciowe sygnaly wizyjne wystepuja na emiterze tranzystora 55 i sa doprowadzane do katody 16a kineskopu poprzez uklad wyjsciowy zawierajacy uklad imspedencji 60, rezystor 62 tlumiacy luk i zacisk T3. Dzielnik napiecia zawierajacy rezystory 65 i 66 jest wlaczony pomiedzy katode 16a kineskopu w punkcie T3, a punkt potencjalu odniesienia ( + 12 V). Sygnal VG jest doprowadzany do siatki 18 kineskopu przez rezystor 68. Dioda Zenera 58 dolaczona do emitera tranzystora 54 dostarcza napiecie polaryzacji odniesienia dla tranzystorów 54 i 55. W tym przy¬ padku, napiecie polaryzacji odniesienia dostarczone przez diode Zenera 58 jest takze doprowa¬ dzane przez zacisk T4 do odpowiednich stopni wzmacniajacych w ukladach przetwarzania 14b i 14c sygnalu katody.Przy otwartym przelaczniku elektronicznym 20podczas okresu kontroli poziom spoczynkowy sygnalu wyjsciowego ukladu wysterowania 21 i wskutek tego napiecie wystepujace na zacisku T3 jest ustalone na poziomie odniesienia okreslonym przez diode Zenera 58 wraz z ukladem polaryza¬ cji zawierajacym rezystory 52 i 57. Napiecie wyjsciowe wytwarzane w punkcie polaczenia rezysto¬ rów 65 i 66 dzielnika napieciajest doprowadzone do wejscia próbkujacego wzmacniacza 22 poprzez zacisk T5. Napiecie regulacji polaryzacji wytwarzane na wyjsciu wzmacniacza 22 jest doprowa¬ dzone poprzez zacisk T6 do rezystora 57. To napiecie sterujace indukuje w rezystorze 57 prad korekcji plynacy do bazy tranzystora 54 tak, ze poziom spoczynkowy wystepujacy na wyjsciu ukladu wysterowania 21 i zacisku Tajestregulowany w celu modyfikacji poziomu pradu wygasza¬ nia katody do pozadanego poziomu wygaszania.Sygnal katody wystepujacy na zacisku Tajest przedstawiony na wlasciwej czesci fig. 11. Na przebiegu z fig. 11 dodatni impuls wyjsciowy na katodzie, indukowany przez impuls siatki Vg w okresie impulsu siatki w obecnosci nadmiernego pradu wygaszania katodyjest oznaczonyjakoAV (np. rzedu 100 mV). Stlumiony sygnal wystepuje w punkcie polaczenia rezystorów 65 i 66 dzielnika napiecia i jest przetwarzany przez wzmacniacz 22, co bedzie opisane ponizej.W tym ukladzie korekcja pradu wygaszania katody nie podlega wplywom pradów uplywo¬ wych katody (np. pradów uplywowych katoda-siatka), poniewaz uklad nie mierzy bezposrednio wartosci bezwzglednej bardzo malego poziomu pradów katody w poblizu odciecia kineskopu, które to prady zawieraja skladowa uplywowa o nieznanej amplitudzie.W ukladzie z fig. 9 prad w przyblizeniu 2,7 mA zawierajacy prad wygaszania katody plynie przez rezystory 65 i 66 dzielnika napiecia podczas calego okresu kontroli. Prad ten jest okreslony przez napiecie wytwarzane wówczas na rezystorach 65 i 66 (tj. napiecie katody + 180V minus napiecie odniesienia + 12 V) dzielone przez wartosc tych rezystorów. Z tego wzgledu prad wygasza¬ nia katody o wartosci kilku mikroamperów stanowi nieznaczaca czesc pradu plynacego w dzielniku napiecia z rezystorami 65 i 66. W okresie impulsu siatki wytwarzany jest odpowiedni wzrost pradu katody wraz ze zwiazanym z nim wzrostem pradu plynacego przez dzielnik napiecia z rezystorami 65 i 66. Napiecie wytworzone na rezystorze 66 i na zacisku T5 jest proporcjonalne do róznicy pradów katody, wytwarzanej w okresie kontroli.Zamiast pomiaru wartosci bezwzglednej bardzo malego pradu wygaszania katody w danym punkcie czasu, ujawniony uklad reaguje na róznice napiecia wytwarzana na rezystorze 66. Poziom przyrostu napiecia wytwarzany w odpowiedzi na impuls siatki i poziom napiecia róznicowego nie podlegaja wplywom pradów uplywowych katody, poniewaz przenoszenie sygnalu z siatki kine¬ skopu do katody jest uzyskiwane przez przewodzenie pradu wiazki poprzez dzialanie wtórnika katodowego kineskopu, niezaklócone przez prady uplywowe katoda-grzejnik. Bardziej szczegó¬ lowy przyklad jest podany ponizej.Przy braku impulsu siatki VG w okresie kontroli przez kineskop plynie bardzo maly prad wiazki katody (ibL). Wiekszy prad wiazki katody (Uh) plynie w odpowiedzi na impuls siatki.Calkowity prad przewodzony przez dzielnik napiecia z rezystorami 65 i 66 przy braku i przy wystepowaniu impulsu siatki sklada sie odpowiednio z pradów iiL i ira. Prady te zawieraja skladowa uplywowa (ii w przyblizeniu 5 mikroamperów), prady itL i itH podane powyzej i prad spoczynkowy (iQ w przyblizeniu 2,6 mikroamperów) doprowadzony przez wzmacniacz wizyjny ukladu wysterowania zgodnie z nastepujacymi wyrazeniami: ii-L = ibL + ii + io6 126452 iTH = ibH + ii + lo Amplituda napiecia V66 wystepujacego na rezystorze 66 dzielnika napiecia w okresie kontroli jest proporcjonalna do wartosci rezystancji R66 rezystora 66, a prady podane powyzej zgodnie z wyrazeniem: V66 = Ró6 0 TH - i-TL) = Ró6 (ibH - ibL).Z tego wzgledu napiecie róznicowe wystepujace na rezystorze 66 przez okres kontroli i doprowadzane do wzmacniacza 22 jest korzystnie niezalezne od pradu iQ i pradu uplywowego ii, a zalezy jedynie od róznicy pradów wiazki katody (ibH-ibL). Ta róznica pradów i dlatego poziom odpowiedniego napiecia róznicowego V66 indukowanego na rezystorze 66 staje sie mniejsze, gdy prad wiazki katody zbliza sie do pozadanego poziomu wygaszania w poblizu odciecia kineskopu.Chociaz sygnal Vgjest dostarczany do siatki sterujacej tak,jak we wspólnie zasilanej pojedyn¬ czej siatce wystepujacej w samozbieznych kineskopach „rzedowych", sterujacy sygnal wizyjny moze byc doprowadzany albo do katody kineskopu, jak pokazano, albo do siatki sterujacej.Figura 10 przedstawia szczególy ukladu wzmacniacza 22 z fig. 1.Wzmacniacz 22 zawiera dwa identyczne uklady próbkujace i pamietajace oraz zwiazany z nimi wzmacniacz róznicowy dla uzyskania napiecia regulacji polaryzacji kineskopu zgodnie z róznica pomiedzy poziomem impulsu wyjsciowego katody, a poziomem odniesienia. Pierwszy uklad próbkujacy pracuje w okresie impulsu siatki, gdy jest wytwarzany wyjsciowy impuls katody, a drugi uklad próbkujacy pracuje podczas wystepujacego po nim okresu odniesienia. Kolejne w czasie próbkowanie napiecia katody podczas okresów impulsu siatki i odniesienia w polaczeniu z przetwarzaniem sygnalu róznicowego o próbkowanej informacji, zapewnia znaczne odrzucenie sygnalów zaklócajacych, takich jak na przyklad sygnaly zaklócajace o wielokrotnosci linii, zwia¬ zane z polami magnetycznymi rozproszenia.Wyjsciowy sygnal katody zawierajacy indukowany impuls wyjsciowy AV katody (fig. 11)jest doprowadzony z dzielnika napiecia z rezystorami 65 i 66 na fig. 9 do wejscia wzmacniacza 22 na fig. 10 poprzez zacisk T5. Sygnal wejsciowy jest separowany przez wtórnik emiterowy na tranzysto¬ rze 70 i wzmacniany przez tranzystory 72 i 74. Diody 75 i 76 przenosza przesuniecie poziomu pradu stalego do wzmacnianego impulsu katodowego, który jest wytwarzany na kolektorze tranzystora 74 i przetwarzany przez pierwszy uklad próbkujacy i pamietajacy, zawierajacy wtórnik emiterowy na tranzystorze 79, diode 81, kondensator 85, tranzystor 87, który nie przewodzi w odpowiedzi na sygnal Vg w okresie impulsu siatki, gdy wystepuje wyjsciowy impuls katody, umozliwiajac w ten sposób, ze kondensator 85 odbiera z tranzystora 78 ladunek proporcjonalny do poziomu impulsu katody.Tranzystor 87 przewodzi we wszystkich innych chwilach, polaryzujac przeciwnie diode 81 i izolujac kondensator 85 od tranzystora 78.Drugi uklad próbkujacyi pamietajacy zawiera tranzystor 94, rezystor 95, diode 96, kondensa¬ tor 98 i tranzystor 100. Uklad tenjest podobny do pierwszego ukladu próbkujacegoi pamietajacego (tranzystor 78, rezystor 79, dioda 81, kondensator 85, tranzystor 87) z tym wyjatkiem, ze drugi uklad pracuje nastepnie w okresie odniesienia. Tranzystor 100 przewodzi w okresie odniesienia w odpowiedzi na sygnal Vs, umozliwiajac ladowanie kondensatora 98 przez tranzystor 94, rezystor 95 i diode 96. Tranzystor 100 przewodzi we wszystkich innych chwilach, gdzie dioda 96jest odwrotnie spolaryzowana, izolujac kondensator 98 od tranzystora 94.Tranzystory 92 i 102 w ukladzie Darlingtona tworza wzmacniacz róznicowy z bazami polaczo¬ nymi z kondensatorami 85 i 98 dla wyczuwania napiecia na tych kondensatorachi dla wytworzenia na wyjsciu napiecia proporcjonalnego do róznicy napiec na tych kondensatorach. Napiecie wyjs¬ ciowe wystepuje w wyjsciowym obwodzie kolektora tranzystora 102 i wystepuje takze w odwróco¬ nej postaci na kolektorze tranzystora 104, skad jest doprowadzane do wejscia regulacji polaryzacji ukladu wysterowania 21 (fig. 9) poprzez rezystor 105 i zacisk T*. Kondensator 108 dolaczony do zacisku T* zapewnia kompensacje fazy dla umkniecia niestabilnosci obwodu zamknietego, zawie¬ rajacego wzmacniacz ukladu wysterowania 21 i próbkujacy wzmacniacz 22.126452 7 Napiecie wystepujace na kondensatorze 85 w odpowiedzi na poziom impulsu katody jest wyczuwane przez tranzystor 89 (Darlingtona) z baza dolaczona do kondensatora 85, a podwójny kolektor dolaczony jest do bazy tranzystora 70. Tranzystor 89 zawiera uklad stabilizacji poziomu sprzezenia zwrotnego dla stabilizacji poziomu wejsciowego pradu stalego na bazie tranzystora 70 tak, ze napiecie wystepujace na kondensatorze 85jest utrzymywanejako stale tzn. stabilizowane, w przyblizeniu równe +2, IV. Napiecie to odpowiada napieciu przesuniecia zlacza baza-emiter tranzystora 89 plus napiecie przesuniecia diody 91 w odwodzie emitera tranzystora 89. Tranzystor 89 z tranzystorami 70, 72, 74 i 78 tworzy uklad stabilizacji poziomu sprzezenia zwrotnego dla zapewnienia, ze liniowy zakres przetwarzania sygnalu ukladu, zawierajacy wzmacniacz róznicowy 92,102 nie jest przekroczony i umozliwia takze bardzo duze wzmocnienie sygnalu wyjsciowego na katodzie niezaleznie od poziomu pradu stalego katody.Nalezy zwrócic uwage, ze poziom pradu stalego katody zalezy od napiecia odciecia wyrzutni elektronowej kineskopu. Napiecie odciecia moze zmieniac sie w zaleznosci od wyrzutni w danym kineskopie i w zaleznosci od kineskopu. Nie ma znaczenia, czy stabilizacja poziomu sprzezenia zwrotnego ustala poziom impulsu katody (jak opisano powyzej) czy poziom odniesienia, poniewaz wzmacniacz róznicowy 92, 102 dostarcza pozadane napiecie wyjsciowe, odpowiadajace róznicy pomiedzy tymi poziomami w kazdym przypadku.Wówczas gdy kineskop przewodzi nadmierny prad wygaszania katody, poziom wyjsciowego impulsu katody wzrasta zgodnie z tym, a napiecie wytwarzane na kondensatorze 85 podobnie wzrasta. Ten wzrost przekracza poziom + 2,1 V, jaki wystepuje na kondensatorze 85 przed okre¬ sem kontroli. Napiecie na kondensatorze 98 pozostaje poczatkowo niezmienione.Zwiekszone napiecie na kondensatorze 85jest wyczuwane przez tranzystor 89, który nastepnie zwieksza przewodzenie i obniza polaryzacje pradu stalego bazy tranzystora 70 i napiecie na kondensatorze 85 przez dzialanie sprzezenia zwrotnego, o wartosc odpowiadajaca wartosci, ojaka wzrósl poziom impulsu wyjsciowego na katodzie. Podczas kolejnego okresu odniesienia, zmniej¬ szona wejsciowa polaryzacja pradu stalego odpowiada poziomowi odniesienia przesunietemu (zmniejszonemu) o wartosc równa wzrostowi poziomu impulsu katody.Jest wówczas wytwarzany przesuniety poziom odniesienia pradu stalego na kondensatorze 98, który to poziom zmniejsza napiecie na kondensatorze 98. Zgodnie z tym polaryzacja bazy tranzystora 102 (przez kondensator 98) jest mniejsza niz tranzystora 92 (przez kondensator 85) o wartosc proporcjonalna do zwiekszo¬ nego poziomu impulsu wyjsciowego katody. Prad kolektora tranzystora 92 przekracza dlatego prad kolektora tranzystora 102, skutkiem czego wyjsciowe napiecie kolektora tranzystora 102 wzrasta w porównaniu do sytuacji, gdzie napiecia baz tranzystorów 92 i 102 sa równe.Napiecie wyjsciowe kolektora tranzystora 104 maleje w odpowiedzi na wzrost napiecia kolektora tranzystora 102. Napiecie korekcji polaryzacji doprowadzone do wzmacniacza ukladu wysterowania 21 przez zacisk T6 dazy w kierunku powodujacym, ze poziom wyjsciowy pradu stalego wzmacniacza ukladu wysterowania 21, a wskutek tego i polaryzacji katody wzrasta dla zmniejszenia poziomu pradu wygaszania katody do zadanego poziomu. Amplituda indukowanego impulsu wyjsciowego katody zmniejsza sie o odpowiednia wartosc.Napiecie kolektora tranzystora 104 zmniejsza sie nadal, az róznica pomiedzy poziomem impulsu katody a poziomem odniesienia (mierzonym na katodzie kineskopu) maleje do okolo 30 mV. Róznica ta odpowiada zadanemu warunkowi pradu wygaszania katody dla tego ukladu.Zauwazono, ze lokalnie wytworzone sygnaly zaklócajace w odbiorniku telewizyjnym sa glównie powtarzane wraz z linia. Przetwarzany sygnal róznicowy dostarczony przez wzmacniacz róznicowy 92, 102 powoduje powazne odrzucenie sygnalów zaklócajacych, zwlaszcza zaklócen powtarzanych wraz z linia, przypisywanych polom magnetycznym rozproszenie, zwiazane z dziala¬ niem zasilacza mocy i ukladów odchylania w odbiorniku,jakie moga byc indukowane w przewo¬ dach zwiazanych z ukladem automatycznej polaryzacji kineskopu. Okresy próbkowania impulsu katody i poziomu odniesienia sa równe w czasie trwania, gdyz dowolne zaklócenie powtarzane wraz z linia dziala zarówno na próbkowany impuls katody i próbkowana informacje poziomu odniesienia w ten sam sposób i jest tlumione przez wspólne dzialanie charakterystyki odrzucania sygnalu wzmacniacza róznicowego 92,102.8 126452 Okresy próbkowania sa wystarczajaco dlugie tak, ze kondensatory o wystarczajaco duzym ladunku moga byc uzyte bez zwiekszania czasu wymaganego do uzyskania wlasciwe; polaryzacji kineskopu. Wieksza stala czasu próbkowania powoduje takze wieksza odpornosc na szumy.Opisane róznicowe przetwarzanie sygnalu pozwala takze na szybka odpowie jz na zmiane amplitudy impulsu wyjsciowego katody w stosunku do poziomu odniesienia. Podobne zmiany w wartosci bezwzglednej poziomu impulsu katody i poziomu odniesienia sa ignorowane przez wzmacniacz róznicowy 92, 102 ze wzgledu na wspólna charykterystyke odrzucajac] wzmacniacza róznicowego. Dlatego nie jest konieczne okresowe odnoszenie poziomu odniesienia wyjsciowego impulsu katody do danego poziomu stalego (np. za pomoca ukladu stabilizacji poziomu zdobrana stala czasowa), skutkiem czego napiecie korekcji polaryzacji jest pobierane z impulsu wyjsciowego katody bez niepotrzebnego opóznienia.W tym rozwiazaniu zalozono, ze prawidlowy poziom pradu wygaszania katody odpowiada bardzo malemu, lecz nie zerowemu poziomowi. Obserwacje analogiczne do powyzszych (gdy prad katody przekracza pozadany poziom) maja takze zastosowanie, gdy prad katody jest mniejszy od pozadanego poziomu. W tym przypadku sygnal korekcji doprowadzony z tranzystora 104 i zacisku T6 próbkujacego wzmacniacza 22 do wejscia wzmacniacza ukladu wysterowania 21 bedzie dazyl w kierunku wzrostu poziomu pradu wygaszania katody az do uzyskatiia pozadanego poziomu pradu.Róznica trzydziestu miliwoltów pomiedzy poziomem impulsu wyjsciowego katody a pozio¬ mem odniesienia, gdy polaryzacja katody jest prawidlowa, jest funkcja wzmocnienia sygnalu dostarczonego przez wzmacniacz 22 i przesunietego napiecia wprowadzonego przez diody 75 i 76.Napiecie to zapewnia, ze korekcja polaryzacji wystepuje dla pewnej minimalnej róznicy napiec pomiedzy napieciami wystepujacymi na kondensatorach 85 i 98. Szczególnie poziom wyjsciowego impulsu katody zasilajacego wzmacniacz 22 z dzielnika napiecia z rezystorami 65 i 66 wynosi w przyblizeniu +3,25mV, gdy uzyskuje sie prawidlowa polaryzacje.Uklady wzmacniacza zawieraja tranzystory 72 i 74, kazdy z nich zapewnia wzmocnienie napieciowe okolo dwadziescia, co powoduje, ze wyjsciowy impuls katody równy okolo + 1,3 V zostaje wytworzony na kolektorze tranzystora 74. Napiecie to jest równe przesunietemu napieciu pradu stalego dostarczonemu przez diody 75 i 76 w odniesieniu do sygnalów przetwarzanych przez pierwszy i drugi uklad próbkujacy.Zwiekszenie czulosci moze byc uzyskane przez wyeliminowanie diod 75 i 76, lecz spowoduje to zmniejszenie odpornosci na sygnaly zaklócajace, które nie sa linia powtarzalna.Wracajac do fig. 9 stwierdzono, ze uklad impedancji 60 sluzy do unikniecia nadmiernego tlumienia indukowanego impulsu wyjsciowego na katodzie (AV na fig. 11) przez zwiekszenie zewnetrznej impedancji katody. Takietlumienie moze wystapic, poniewaz wewnetrzna impedancja katody kineskopu jest stosunkowo duza, szczególnie przy malych pradach katodowych, podczas gdy impedancja wyjsciowa wzmacniacza 21 sterujacego jest bardzo mala. Przedstawiony uklad impedancji 60 pozwala na wzrost wartosci rezystora 61 bez towarzyszacych strat szerokosci pasma sygnalu. Wartosc kondensatora 63 jest mala na tyle, aby przedstawiac duza impedancje przy czestotliwosciach zwiazanych z sygnalem sterujacym katoda. Inna wersja ukladu impedancji 60jest takze mozliwa.Takze w powiazaniu z fig. 9 zauwazono, ze poziom odniesienia wytwarzany podczas okresu odniesienia jest okreslony przez wspólne dzialanie rezystorów 52 i 57 oraz diody 58. Chociaz ten poziom odniesienia moze byc ustanawiany innymi srodkami,jak w odpowiedzi na poziom odnie¬ sienia dostepny z sygnalów wizyjnych, który móglby byc dostarczony do ukladu sterujacego kineskopem podczas okresu odniesienia.W pewnym przypadku moze byc potrzebna kompensacja przesuniec poziomu w zródlach sygnalów R, G i B sterujacych katoda lub dla przesuniec róznicowego poziomu pradu stalego.Kompensacja tych wplywów moze byc uzyskana przez modyfikacje ukladu wysterowania 21, jak pokazano na fig. 12, polegajaca na wlaczeniu rezystora 105 i zmiennego rezystora 108 pomiedzy baze tranzystora 54 wzmacniacza a zródlo sygnalu V.(zredukowana amplituda sygnalu VApoka¬ zana na fig. 4). Kompensacja przesuniecia jest uzyskiwana przez regulacje rezystora 108 dla dodania odpowiedniej wartosci sygnalu Vt do wejscia regulacji polaryzacji wzmacniacza 21 na *azie tranzystora 54.126452 9 Zastrzezenia patentowe 1. Uklad automatycznej polaryzacji kineskopu w urzadzeniu do przetwarzania sygnalów wizyjnych, które zawiera kineskop odtwarzajacy obraz, majacy wyrzutnie elektronowa z katoda i elektrody sterujace natezeniem siatki, uklad sprzegajacy kanal wizyjny z wyrzutnia elektronowa kineskopu i uklad do automatycznej regulacji poziomu pradu wygaszania przewodzonego przez kineskop, znamienny tym, ze zawiera tranzystor (54) stanowiacy zródlo napiecia polaryzacji odniesienia dolaczone do katody (16) kineskopu, do którego siatki (18) jest dolaczony uklad logiczny (28), a do obwodu pradowego katody (16) kineskopu jest dolaczony poprzez zacisk (T5) próbkujacy wzmacniacz (22) zawierajacy polaczone szeregowo: tranzystor (78), rezystor (79), diode (81) i kondensator (85), przy czym równolegle do polaczenia diody (81) i kondensatora (85) jest dolaczony tranzystor (87), a wzmacniacz (22) zawiera takze polaczone szeregowo: tranzystor (94), rezystor (95), diode (96) i kondensator (98), przy czym równolegle do polaczenia diody (96) i kondensatora (98) jest dolaczony tranzystor, a pomiedzy te dwa polaczenia szeregowe jest wlaczony wzmacniacz róznicowy z tranzystorami (92, 102), a do zacisku wyjsciowego (Te)jest dolaczony uklad wysterowania (21). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze polaczenie tranzystora (78), rezystora (79), diody (81), kondensatora (85) i tranzystora (87) oraz polaczenie tranzystora (94), rezystora (95), diody (96), kondensatora (98) i tranzystora (100) stanowia podobnie wlaczone uklady próbkowania i pamietania, kondensator (85) jest zbocznikowany i tranzystor (87)jest wlaczony miedzy kondensa¬ tor (85) a obwód pradowy katody (16), kondensator (98) jest zbocznikowany i tranzystor (100)jest wlaczony miedzy kondensator (98) a obwód pradowy katody (16). 3. Uklad wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze wejscie polaczenia tranzystora (78), rezystora (79), diody (81), kondensatora (85) i tranzystora (87) oraz wejscie polaczenia tranzystora (94), rezystora (95), diody (96), kondensatora (98) i tranzystora (100) sa dolaczone do obwodu pradowego katody (16) poprzez uklad czuly na napiecie, zawierajacy korzystnie dzielnik napiecia z rezystorami (65, 66). 4. Uklad wedlug .zastrz. 3, znamienny tym, ze dzielnik napiecia z rezystorami (65, 66) jest dolaczony z jednego konca, poprzez zacisk (T3), do katody (16a) kineskopu, punkt polaczenia rezystorów (65,66) jest dolaczony, poprzez zacisk (T5), do wejscia próbkujacego wzmacniacza (22), a drugi koniec dzielnika napieciowego z rezystorami (65,66) jest dolaczony do punktu o potencjale roboczym (+ 12 V).126452 WY6ASZAHC TCHHW mx '/{ CD40U '/; CMIIJ + + o i 32 ^^il^^P 221 ? R_ 271 °VI -^AA*- T~L126452 T IK T -o*230V KUF ,60 Fig. 9 r— -— i UaJ i Uff f !6o 15 65i 66~: 470M.f£—1 56W 6.8K X 4|2 f i 5"v»i 6 18 l68 Vt £MM 1 Um 2 IUHA i U/UH 4 _n tl •H JL /^.j v.Fig.4 OKRES KOHTKOU i /7#5 v, ov 0MF5 —1_ 1HPULSU SIATKI Fig.6 OKRES ¦ OMtESIENA |_ tz rr Fig7 ~L /7?.tf C2MS126452 i IOOmF POZIOM CZERNI L_ OKRES IMPULSU SIATKI OKRES H ODNIESIENIA — OKRES KONTROLI Fig. II 54 108 Cl Fig. 12 PracowniaPoligraficzni UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL