Przedmiotem wynalazku jest hydrometalurgiczny sposób odzyskiwania metali z gabki miedziowo-ar¬ senowej.W procesie glebokiego odmiedziowania elektroli¬ tu miedziowego, poczawszy od stezenia miedzi w roztworze wynoszacego okolo 10 g/dm3, rozpoczyna sie wydzielanie na katodzie gabki miedziowo-arse¬ nowej. Aktualnie gabke te zwraca sie w calosci do pieca szybowego celem odzysku miedzi, pozosta¬ lych metali z gabki nie odzyskuje sie.Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 91919 hydrometalurgiczny sposób otrzymywania miedzi z siarczkowych koncentratów polegajacy na tym, ze koncentraty miedziowe luguje sie roztwo¬ rem, w którym czynnikiem lugujacym jest siarczan zelazowy, przy czym lugowanie prowadzi sie w obecnosci sprezonego tlenu o cisnieniu 0,4—4 atn.Zageszczona po lugowaniu, przez odprowadzenie czesci roztworu, pulpe dolugowuje sie w tempera¬ turze 70—95°C, a nastepnie po zmieszaniu roztwo¬ ru odprowadzonego podczas zageszczania pulpy z roztworem po dolugowaniu wydziela sie czescio¬ wo zuzyty czynnik lugujacy, zas z roztworu po wy¬ dzieleniu czesciowo zuzytego czynnika lugujacego usuwa sie resztki niewydzielonego czynnika luguja¬ cego, po czym z roztworu wydziela sie w znany spo¬ sób miedz metaliczna. Roztwór po wydzieleniu czesci metalicznej miesza sie z uprzednio wydzielo¬ nym czesciowo zuzytym czynnikiem lugujacym, a otrzymany roztwór zawracany jest do lugowania 10 15 20 25 30 koncentratów miedzianych w obecnosci sprezonego tlenu. '' ¦ ¦" "¦' ' - ' '¦ ¦ ^ Sposób otrzymywania miedzi znany z opisu pa¬ tentowego nr 91919 nie moze byc stosowany do odzyskiwania metali z gabki miedziowo-arsenowej, poniewaz nie zapewnia wyprowadzenia z obiegu arsenu i antymonu oraz ich odzysku w postaci uzy¬ tecznej.Z kolei stosowany obecnie sposób odzyskiwania miedzi z gabki miedziowo-arsenowej w piecu szy¬ bowym wymaga przejscia gabki przez wszystkie stadia procesu technologicznego, natomiast w sto¬ sunku do innych metali zawartych w gabce, glów¬ nie arsenu, powoduje ich kumulacje w ukladzie, bez mozliwosci wyprowadzenia ich z obiegu lub ra¬ cjonalnego odzysku. W konsekwencji arsen jako za¬ nieczyszczenie miedzi elektrolitycznej powoduje znaczne pogorszenie jej wlasnosci wytrzymaloscio¬ wych oraz obnizenie jej przewodnictwa elektrycz¬ nego i cieplnego.Celem wynalazku jest usuniecie wystepujacych wad i niedogodnosci stosowanej obecnie metody przerobu gabki miedziowo-arsenowej.Istota wynalazku polega na tym, ze gabke mie- dziowo-arsenowa luguje sie odmiedziowanym elek¬ trolitem zawierajacym 200—400 g/dm3 kwasu siar¬ kowego utrzymujac stosunek fazy stalej do fazy cieklej okolo 1:3, przy czym w trakcie procesu lu¬ gowania prowadzonego w temperaturze 10—50°C, w ciagu 2—5 godzin, zawiesine miesza sie i napo- 129 5103 129 510 4 wietrza. Nastepnie, po lugowaniu, oddziela sie osad i kieruje go do pieca szybowego, a z roztworu wy- krystalizowuje sie w temperaturze 0—20°C siarczan miedziowy, który oddziela sie od lugu pokrystali- zacyjnego, z kolei sam lug pokrystalizacyjny od- miedziowuje sie elektrolitycznie, korzystnie w ukla¬ dzie kaskadowym, stosujac gestosc pradu 50— —200 A/m2, az do osiagniecia stezenia miedzi w roz¬ tworze okolo 10 g/dm3. Wydzielona elektrolitycznie na katodzie miedz kieruje sie do pieca anodowego, a roztwór zawraca sie do lugowania kolejnej porcji gabki, powtarzajac caly proces, az do chwili usta¬ lenia sie stezenia arsenu w elektrolicie wynoszace¬ go co najmniej 70 g/dm3, z którego to elektrolitu odzyskuje sie znanymi metodami arsen i antymon.Zastosowanie sposobu wedlug wynalazku pozwa¬ la calkowicie wyprowadzic arsen i antymon z obie¬ gu produkcyjnego miedzi i stwarza mozliwosc ich hydrometalurgicznego odzysku znanymi metodami.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykla¬ dzie wykonania. Przyklad. Gabke miedziowo-arse- nowa pochodzaca z ostatnich wanien instalacji od¬ miedziowania elektrolitu luguje sie odmiedziowa¬ nym elektrolitem zawierajacym 250/dm3 kwasu siarkowego, utrzymujac stosunek fazy stalej do fazy cieklej wynoszacy 1:3, przy czym w trakcie procesu lugowania prowadzonego w temperaturze 20°C w ciagu 3 godzin, zawiesine miesza sie i na¬ powietrza. Nastepnie, po lugowaniu, oddziela sie osad i kieruje go do pieca szybowego, a roztwór pozostawia sie na 2 godziny w temperaturze 20°C w celu wykrystalizowania siarczanu miedziowego.Odsaczony osad siarczanu miedziowego stanowi produkt handlowy, natomiast lug pokrystalizacyj¬ ny odmiedziowuje sie elektrolitycznie w ukladzie kaskadowym dwóch wanien stosujac gestosc pradu 120 A/m2, az do osiagniecia stezenia miedzi w roz¬ tworze 10 g/dm3. Wydzielona na katodzie miedz kie¬ ruje sie do pieca anodowego, a roztwór zawraca sie do lugowania kolejnej porcji gabki. Opisany wyzej proces powtarza sie az do ustabilizowania sie stezenia arsenu w ukladzie 70 g/dm3. Po osiag- 5 nieciu w elektrolicie stezenia arsenu 70 g/dm3, elek¬ trolit w calosci wyprowadza sie z ukladu i odzy¬ skuje z niego arsen oraz antymon poprzez ich re¬ dukcje do postaci metalicznej przy uzyciu podfo- sforynu sodowego.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób odzyskiwania metali z gabki miedzio- wo-arsenowej, znamienny tym, ze gabke miedzio- wo-arsenowa luguje sie odmiedziowanym elektroli¬ tem zawierajacym 200—400 g/dm3 kwasu siarkowe¬ go, utrzymujac stosunek fazy stalej do fazy cieklej okolo 1:3, przy czym w trakcie procesu lugowania prowadzonego w temperaturze 10—50°C, w ciagu 2—5 godzin, zawiesine miesza sie i napowietrza, nastepnie, po lugowaniu, oddziela sie osad i kieruje go do pieca szybowego, a z roztworu wykrystalizo- wuje sie w temperaturze 0—20°C siarczan miedzio¬ wy, który oddziela sie od lugu pokrystalizacyjnego, z kolei sam lug pokrystalizacyjny odmiedziowuje sie elektrolitycznie, stosujac gestosc pradu 50— —200 A/m2, az do osiagniecia stezenia miedzi w roz¬ tworze okolo 10 g/dm3, natomiast wydzielona elek¬ trolitycznie na katodzie miedz kieruje sie do pieca anodowego, a roztwór zawraca sie do lugowania kolejnej porcji gabki, powtarzajac caly proces az do chwili ustalenia sie stezenia arsenu w elektro¬ licie wynoszacego co najmniej 70 g/dm3, z którego to elektrolitu odzyskuje sie znanymi metodami ar¬ sen i antymon. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze odmiedziowanie elektrolityczne prowadzi sie ko¬ rzystnie w ukladzie kaskadowym.ZGK, Druk. im. K. Miarki w Mikolowie, zam. 7214/1131/5. Nakl. 90 egz.Cena 100zl ' PL PL