Przedmiotem wynalazku jest korpus obsady zaworu chlodzony plynnym czynnikiem w obiegu ciaglym i przeznaczony do silnika spalinowego, którego kazdy cylinder posiada dwa zawory wydechowe lub ssace, zawie¬ rajace korpus z co najmniej jedna przeslona uszczelniajaca lub ramieniem zawierajacym otwór boczny polaczony z kanalem doplywu lub odplywu gazów do wewnatrz lub na zewnatrz cylindra, przy czym oslona uszczelniajaca zawiera na swoim koncu pierscieniowe gniazdo zaworu, wyposazone w pierscieniowa komore, do której wprowa¬ dzany jest plynny czynnik chlodzacy, oraz ma prowadnice zaworu zawierajaca pierscieniowy kanal dla przeply¬ wu czynnika chlodzacego, podzielony za pomoca przegrody wzdluznej na co najmniej dwa czesciowe kanaly, z których jeden jest kanalem wlotowym a drugi wylotowym, zas w oslonie uszczelniajacej sa wykonane co najmniej dwa wzdluzne otwory przelotowe, z których kazdy laczy jeden z dwu czesciowych kanalów z pierscie¬ niowa komora usytuowana w obrebie gniazda zaworu. Korpus obsady zaworu stanowia co najmniej dwie wzajem¬ nie sie uzpelniajace czesci, to znaczy czesc górna i czesc dolna, które stykaja sie w plaszczyznie zlacza poprzecz¬ nego, przecinajacego przegrode wzdluzna.Znane sa korpusy obsady zaworów grzybkowych chlodzone plynem do silnika spalinowego, które zawiera¬ ja korpus zaopatrzony w co najmniej jedna oslone uszczelniajaca zawierajaca otwór boczny laczacy sie z kana¬ lem dolotowym lub wylotowym gazów do lub z cylindra, w którym jest zmontowane gniazdo, przy czym oslona uszczelniajaca ma na swoim koncu pierscieniowe gniazdo zaworu, zawierajace komore pierscieniowa plynu chlodzacego oraz prowadnice zaworu zawierajaca kanal pierscieniowy, dla plynu chlodzacego, który to kanal jest podzielony przegroda wzdluzna na co najmniej dwa czesciowe kanaly, z których jeden jest kanalem wloto¬ wym, a drugi wylotowym. Ponadto w oslonie uszczelniajacej sa wykonane co najmniej dwa wzdluzne otwory, z których kazdy laczy jeden z dwu czesciowych kanalów.z pierscieniowa komora usytuowana w obrebie gniazda zaworu, w celu zapewnienia prawidlowego przeplywu plynu chlodzacego.Znany jest ponadto z opisu patentowego RFN nr 1 526 593 korpus gniazda zaworu grzybkowego, który jest chlodzony obiegiem cieczy. Gniazdo tego znanego korpusu sklada sie z dwóch czesci, które sa ze soba zespawane za pomoca wiazki elektronów wzglednie przez bombardowanie elektronami. Korpus ten posiada dwie glówne pierscieniowe komory chlodzenia, z których jedna jest wykonana w koncowej jego czesci, to znaczy w tej, gdzie znajduje sie gniazdo, a druga jest wykonana w srodkowej jego czesci i ma ksztalt zblizony do stozka,2 132 395 przy czym komora ta jest przedzielona pierscieniowa przegroda, która przecinaja dwa kanaly, z których kanal wyplywowy ma znacznie mniejsza srednice niz kanal wplywowy. Ponadto korpus ma w swojej sciance dwa przeciwlegle usytuowane wzdluzne kanaly. Przez jeden z tych wzdluznych kanalów czynnik chlodzacy wplywa do pierscieniowej komory otaczajacej gniazdo/a przez drugi czynnik chlodzacy powraca z komory pierscieniowej otaczajacej gniazdo i wplywa do pierscieniowej komory znajdujacej sie w srodkowej czesci korpusu gniazda zaworu, poczym odplywa na zewnatrz kanalem wylotowym. Jeden z tych przewodów, które przecinaja pierscie¬ niowa przegrode to znaczy przewód wylotowy, ma mniejszy przekrój poprzeczny od przekroju poprzecznego przewodu wlotowego, aby nie nastapilo niepozadane zjawisko opróznienia z czynnika chlodzacego pierscienio¬ wej komory otaczajacej gniazdo zaworu.Jezeli stosuje sie takie korpusy obsady zaworów w silnikach zawierajacych dwa zawory wylotowe na jeden cylinder, a wiec dwa gniazda odpowiednio prawe i lewe, to polozenie katowe otworu bocznego kazdego zaworu prawego lub lewego powinno byc inne w celu dotarcia do jedynego kanalu wylotowego spalin cylindra. Jednakze w wiekszosci przypadków, pomimo, ze górna czesc stanowiaca prowadnice zaworu gniazda lewego jest syme¬ tryczna do górnej czesci stanowiacej prowadnice zaworu gniazda prawego, to czesc dolna, stanowiaca oslone zaworu lewego, moze byc identyczna z czescia dolna zaworu prawego pod warunkiem, ze wspomniane ukierun¬ kowanie otworu bocznego bedzie przestrzegane.Glówna niedogodnosc znanych dotychczas korpusów obsady zaworów polega na tym, ze wspomniane ukierunkowanie otworu bocznego laczacego siez kanalem wylotowym spalin z cylindra, na którym dane gniazdo jest zmontowane, moze byc uzyskane wylacznie przez odlewanie dwóch czesci stanowiacych oslone uszczelnia¬ jaca o róznych ksztaltach, z których jedna jest przeznaczona do dostosowania do czesci stanowiacej prowadnice zaworu gniazda lewego, a druga jest przeznaczona do dostosowania do czesci stanowiacej prowadnice zaworu gniazda prawego. A zatem, koszt wykonania otrzymanych ostatecznie korpusu obsady zaworu jest stosunkowo wysoki. Dalsza wada tych znanych korpusów obsady zaworu jest to, ze z powodu róznych przekrojów poprzecz¬ nych przewodów przeplywowych, korpus ma budowe niesymetryczna.Celem wynalazku jest zatem zapobiezenie wspomnianej niedogodnosci przez opracowanie rozwiazania umo¬ zliwiajacego zastosowanie tylko jednej czesci stanowiacej oslone uszczelniajaca, która nadawalaby sie zarówno do czesci stanowiacej prowadnice zaworu gniazda lewego, jak i do czesci stanowiacej prowadnice zaworu gniazda prawego silnika spalinowego zawierajacego dwa zawory wydechowe na kazdy cylinder, przy czym korzystne jest równiez i to, ze rozwiazanie bedzie mialo prosta konstrukcje.Zgodnie z wynalazkiem cel ten osiagnieto dzieki temu, ze miedzy czescia górna i czescia dolna korpusu obsady zaworu jest umieszczony plaski element posredni, przy czym plaski element posredni posiada dwa otwory, które sa rozmieszczone wspólsrodkowo i symetrycznie wzgledem osi symetrii plaskiego elementu pos¬ redniego, i które biegna wzdluz luku okregu o dlugosci mniejszej lub co najmniej równej dlugosci luku okregu ograniczonego przez ramiona najwiekszego plaskiego kata srodkowego, jaki tworza miedzy soba czesciowa przegroda wzdluzna czesci górnej korpusu obsady zaworu i czesciowa przegroda wzdluzna czesci dolnej obsady korpusu zaworu, a ponadto plaski element posredni stanowi podkladka w ksztalcie pierscienia.Kazdy z otworów plaskiego elementu posredniego ma dlugosc równa lukowi okregu ograniczonego ramio¬ nami plaskiego kata srodkowego wynoszacego 135°, dla zapewnienia obrotu wokól osi symetrii wzgledem siebie czesci górnej i czesci dolnej korpusu o kat od 0 do 45°. Czesciowa przegroda wzdluzna czesci dolnej jest przestawiona o kat w zakresie 22 do 25°, a korzystnie o 23°30 w stosunku do polozenia katowego czesciowej przegrody wzdluznej czesci górnej. Czesciowa przeg-oda wzdluzna czesci dolnej jest przestawiona o kat w zakre¬ sie 40 do 45°, a korzystnie o41°30 w stosunku do polozenia katowego czesciowej przegrody wzdluznej czesci górnej.Dzieki takiemu ukladowi konstrukcyjnemu korpusu obsady zaworu, mozna zastosowac te sama czesc dolna do gniazda lewego i do gniazda prawego, poniewaz mozna uzyskac odpowiednio ukierunkowanie katowe otworu bocznego kazdego gniazda zaworu zaleznie od polozenia osi kanalu wylotowego spalin z kazdego cylin¬ dra, przez zwykle obrócenie czesci dolnej w stosunku do czesci górnej, przy czym plaski element posredni umozliwia uzyskanie prawidlowego obiegu plynu chlodzacego.Powyzsze umozliwia uzyskanie duzego efektu technicznego w stosunku do rozwiazan dawniejszych, wed¬ lug których czesc dolna stanowiaca oslone uszczelniajaca gniazda lewego miala ksztalt rózniacy sie od czesci dolnej stanowiacej oslone uszczelniajaca gniazda prawego. A zatem, uzyskuje sie znaczne obnizenie kosztu wytwarzania korpusów obsady zaworów.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia cylinder silnika zawierajacy dwa zawory wylotowe, a wiec i dwa korpusy zaworu wylotowego, których otwór boczny ma wylot w pojedynczym kanale wylotowym spalin, w przekroju wykonanym na poziomie gniazd zawo¬ rowych, przy czym zawory zostaly usuniete dla wiekszej przejrzystosci, fig. 2 — przekrój wzdluz linii II—II oznaczonej na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz linii III—III oznaczonej na fig. 2, fig.x4 — przekrój analogiczny do przekroju z fig. 3, uwidaczniajacy prawy korpus obsady zaworu, przy czym górna czesc wspomnianego korpusu jest zaznaczona liniami przerywanymi, fig. 5 — przekrój wzdluz linii V—V oznaczonej na fig. 2.W odniesieniu do fig. 1 do 5, a w szczególnosci do fig. 2 korpus 1 obsady zaworu grzybkowego chlodzony plynnym czynnikiem, do silnika spalinowego, zawiera prowadnice 2 zaworu. Dla ulatwienia zrozumienia rysun¬ ku, zawór, który jest wsuniety swoim trzonkiem w gniazdo, nie zostal Uwidoczniony.132 395 3 Korpus 1 zawiera oslone uszczelniajaca 3 majaca otwór boczny 4 laczacy sie z kanalem wlotowym wzglednie wylotowym 5 (fig. 1) gazów do wzglednie z cylindra 6, w którym korpus zaworu jest zamontowany.Oslona uszczelniajaca 3 podtrzymuje na swoim koncu pierscieniowe gniazdo 7 zaworu zawierajace pierscieniowa komore 8 dla plynu chlodzacego. Prowadnica 2 zawierajaca kanal pierscieniowy 9 dla plynu chlodzacego, jest podzielona przegroda wzdluzna 10 (fig. 3 i 5) na co najmniej dwa czescnowe kanaly, a mianowicie na czesciowy kanal wlotowy 9a i czesciowy kanal wylotowy 9b.Oslona uszczelniajaca 3 ma co najmniej dwa wzdluzne otwory 11,12 (fig. 5) laczace kanal 9 z komora 8, przy czym otwór 11 laczy czesciowy kanal wlotowy 9a z pierscieniowa komora 8, a otwór 12 laczy czesciowy kanal wylotowy 9b z pierscieniowa komora 8. Wedlug niniejszego wynalazku korpus obsady zaworu jest wyko¬ nany z co najmniej dwóch czesci a mianowicie górnej czesci 14 i dolnej czesci 16 oddzielonych poprzeczna plaszczyzna 15 przecinajaca przegrode wzdluzna 10 w górnej czesciowej przegrodzie wzdluznej 10a i w dolnej czesciowej przegrodzie wzdluznej 10b. Poza tym korpus obsady zaworu wedlug wynalazku zawiera plaski ele¬ ment posredni 17 umieszczony miedzy górna czescia 14 i dolna czescia 16. Ten element posredni 17 zawiera co najmniej dwa otwory 19 i 20 jak to widac na fig. 3, umozliwiajace odpowiedni obieg plynu chlodzacego miedzy czesciami górnymi 21, 22 i czesciami dolnymi 23, 24 tego samego czesciowego kanalu wlotowego 9a i wylotowe¬ go 9b. Otwory 19, 20 sa umieszczone w ten sposób, aby uniemozliwic jakiekolwiek bezposrednie polaczenie plynu chlodzacego miedzy czesciowym kanalem wlotowym 9a i wylotowym 9b plynu chlodzacego dla co najmniej dwóch róznych polozen katowych wspomnianych dwóch czesci, jak to widac na fig. 3 i4. , Korzystnie, plaski element posredni 17 jest utworzony z podkladki w ksztalcie pierscienia, której dwa otwory 19, 20 sa rozmieszczone wspólsrodkowo i sa usytuowane wzdluz luku okregu mniejszego o 180c, jak to widac na fig, 3 i 4. Wedlug szczególnie korzystnego przykladu wykonania, dwa otwory 19, 20 sa umieszczone symetrycznie wzgledem osi symetrii C (fig. 3) plaskiego elementu posredniego 17. Korzystnie, kazdy otwór 19, 20 jest umieszczony wspólsrodkowo i jest usytuowany wzdluz luku okregu zawartego miedzy 135° i 180~, a to umozliwia przesuniecie o kat alfa (fig. 3) lub o kat beta (fig. 4), odpowiednich polozen katowych dwóch czesci górnej 14 i dolnej 16 przy czym katy te sa zawarte miedzy 0 i 45° Poza tym, jezen korpus weuiug wyndiazku jest przewidziany do utworzenia prawego zaworu 30 silnika zawierajacego dwa zawory wylotowe odpowiednie lewy i prawy, na kazdy cylinder 6, a zatem i dwa zawory 30, 31, to czesc dolna 16 ma przesuniecie katowe beta (fig. 4) o 22 do 25°, a korzystnie 23°30*w stosunku dó normalnego polozenia katowego czesci dolnej 16 wzgledem czesci górnej 14. Tak samo, jezeli korpus wedlug wynalazku jest przeznaczony do utworzenia prawego zaworu 31 takiego silnika z dwoma zaworami wydecho¬ wymi na kazdy cylinder, to czesc dolna 16 ma korzystnie przesuniecie katowe alfa (fig. 3) o okolo 40 do 43°, a korzystnie o41°30 w stosunku do normalnego polozenia katowego czesci dolnej 16 wzgledem czesci gór¬ nej 14.Korpus obsady zaworu wedlug wynalazku ma wiec glówne zastosowanie w silnikach posiadajacych co najmniej dwa zawory dolotowe lub wylotowe na kazdy cylinder 6 (fig. 1), zawierajace dwa zawory odpowiednio prawy 30 i lewy 31, zaopatrzone w otwór boczny 4 laczacy miedzy jednym kanalem 5 dolotowym lub wyloto¬ wym gazów do lub z cylindra. W tym przypadku, zawory 30, 31 maja czesci górne odpowiednio lewe 14 i prawe - 14 symetryczne, podczas, gdy dolna czesc 16 zaworu lewego jest identyczna z czescia dolna zaworu prawego.Nalezy zwrócic uwage, ze na fig. 4, czesc górna 14 prawego zaworu 30 jest oznaczona tymi samymi liczbami co czesc górna 14 lewego zaworu 31 z indeksem prim dla ich odróznienia. W ten sposób, przegroda wzdluzna 10a czesci górnej 14 odpowiada czesci 1Óa (fig. 3).Wynalazek umozliwia wiec uzycie tej samej czesci 16 stanowiacej oslone uszczelniajaca lewego lub prawego zaworu, a to umozliwia obnizenie kosztu wytwarzania korpusów gniazd zaworowych przez wieksza standaryzacje czesci odlewnych. Inna zaleta tego rozwiazania konstrukcyjnego polega na tym, ze korpusy te daja duze mozli¬ wosci ich przystosowania, poniewaz mozna zmieniac polozenie katowe czesci dolnej 16 w stosunku do czesci górnej 14 w szerokich granicach, zawartych miedzy 0 i 45°.Oczywiscie, czesc górna 14, plaski element posredni 17 i czesc dolna sa sztywno polaczone wstanie zmontowanym, np. przez spawanie lub lutowanie w sposób ogólnie znany. Nastepnie, kazdy korpus obsady zaworu jest zmontowany w cylindrze 6 (fig. 1) dzieki srodkom 32, 33, 32, 33 umozliwiajacym odpowiednie ich zamocowanie w glowicy cylindrowej silnika.Montaz korpusu obsady zaworu polega na tym, ze laczy sie przez spawanie lub lutowanie, plaski element posredni 17 zjedna ze wspomnianych czesci górnych 14 lub dolnych 16 tak, ze kazdy otwór 19, 20jest umiesz¬ czony po obu stronach plaszczyzny przegrody wzdluznej 10 kanalu 9 wspomnianej czesci 16, a nastepnie laczy sie przez spawanie lub lutowanie inna ze wspomnianych czesci górna 14 lub dolna 16, z zespolem utworzonym z plaskiego elementu posredniego 17 i czesci górnej lub dolnej z wstepnie ustalonym przesunieciem katowym alfa (fig. 3) lub beta (fig. 4) zawartym miedzy 0 i 45° w stosunku do normalnego polozenia katowego wspomnia¬ nych czesci górnej 14 i dolnej 16.Oczywiscie, przesuniecie o kat alfa przegrody 10 miedzy czescia górna 14 a czescia dolna 16 odpowiada identycznemu przesunieciu polozenia otworu bocznego 4, a to umozliwia dostosowanie polozenia tego otworu4 132 395 bocznego 4 wzdluz osi kanalu wylotowego 5 spalin z cylindra 6, w którym jest zmontowany korpus obsady zaworu, jak to uwidoczniono na fig. 1„ Ponadto, jezeli chodzi o zmontowanie prawego korpusu obsady zaworu w silniku zawierajacym dwa zawory wylotowe nc kazdy cylinder, to znaczy dwóch zaworów30, 31 na jeden cylinder 6 (fig. 1), to przesuniecie katowe beta jest zawarte miedzy 22° i 25°, a korzystnie jest równe 23°30, jak to uwidoczniono na fig. 4. I tak samo, jezeli chodzi o lewe gniazdo, to przesuniecie katowe alfa korzystnie jest zawarte miedzy 40°, i 43°, a najkorzystniej jest równe 41°30,#jak to uwidoczniono na fig. 3.Nalezy zwrócic uwage, ze mozna dokonac róznych ulepszen tego korpusu obsady zaworu. I tak, komora pierscieniowa 8 moze byc utworzona przez polaczenie czesci 34 przylozonej do oslony uszczelniajacej 3 w plaszczyznie poprzecznej 35, a to w celu ulatwienia wykonania wspomnianego korpusu.Zastrzezenia patentowe 1. Korpus obsady zaworu chlodzony plynnym czynikiem, do silnika spalinowego, którego kazdy cylinder posiada dwa zawory wydechowe wzglednie ssace, zawierajace korpus z co najmniej jedna oslona uszczelniajaca lub ramieniem zawierajacym otwór boczny polaczony z kanalem doplywu lub odplywu gazów do wewnatrz lub na zewnatrz cylindra, przy czym oslona uszczelniajaca zawiera na swoim koncu pierscieniowe gniazdo zaworu wyposazone w pierscieniowa komore, do której wprowadzany jest plynny czynnik chlodzacy, oraz ma pro¬ wadnice zaworu zawierajaca pierscieniowy kanal dla przeplywu czynnika chlodzacego, podzielony za pomoca przegrody wzdluznej na co najmniej dwa czesciowe kanaly, z których jeden jest kanalem wlotowym a drugi wylotowym, zas w oslonie uszczelniajacej sa wykonane co najmniej dwa wzdluzne otwory przelotowe, z których kazdy laczy jeden z dwu czesciowych kanalów z pierscieniowa komora usytuowana w obrebie gniazda zaworu, przy czym korpus obsady zaworu stanowia co najmniej dwie wzajemnie sie uzupelniajace czesci, to znaczy czesc górna i czesc dolna, które stykaja sie w plaszczyznie zlacza poprzecznego, przecinajacego przegrode wzdluzna, znamienny tym, ze miedzy czescia górna (14) i czescia dolna (16) korpusu obsady zaworu jest umiesz¬ czony plaski element posredni (17), przy czym plaski element posredni (17) posiada dwa otwory (19, 20), które sa rozmieszczone wspólsrodkowo i symetrycznie wzgledem osi symetrii (C) plaskiego elementu posredniego (17) i które biegna wzdluz luku okregu o dlugosci mniejszej lub co najwyzej równej dlugosci luku okregu ograniczo¬ nego przez ramiona najwiekszego plaskiego kata srodkowego jaki tworza miedzy soba czesciowa przegroda wzdluzna (10a) czesci górnej (14) korpusu obsady zaworu i czesciowa przegroda wzdluzna (10b) czesci doln¬ ej (16) obsady korpusu zaworu. 2. Korpus wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze plaska czesc posrednia (17) stanowi podkladka w ksztalciepierscienia. \ 3. Korpus obsady wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny t y m, ze kazdy z otworów (19, 20) plaskie¬ go elementu posredniego (17) ma dlugosc równa lukowi okregu ograniczonego ramionami plaskiego kata srod¬ kowego wynoszacego 135°, dla umozliwienia obrotu wokól osi symetrii (c) wzgledem siebie czesci górnej (14) i czesci dolnej (16) o kat od 0 do 45°. 4. Korpus wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze czesciowa przegroda wzdluzna (10b) czesci dol¬ nej (16) jest przestawiona o kat w zakresie od 22 do 25°, a korzystnie o 23°30 w stosunku do polozenia katowe¬ go czesciowej przegrody wzdluznej (10a) czesci górnej (14). 5. Korpus wedlug zastrz. 4, znamienny tym, ze czesciowa przegroda wzdluzna (10b) czesci dol¬ nej (16) jest przestawiona o kat w zakresie od 40 do 43°, a korzystnie o 41°30 w stosunku do polozenia katowe¬ go czesciowej przegrody (10a) czesci górnej (14).132 395 jtlgld.132 395 ^*g?7 U- 32- 3. sbJJIy wii Si '/ WH-- 31' -32 JdalS.PracowniaPoligraficzna UF PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL