Przedmiotem wynalazku jest samojezdna koparka z kolem czerpakowym, z umieszczonym na podwoziu nadwoziem, które ma ulozyskowane obrotowo na podwoziu na srodkowej pionowej osi tarcze obrotowe wysiegnika, z które jest poleczony nieobrotowo wysiegnik odrzucajacy, o- raz ramie koparki niosece kolo czerpakowe, przy czym ciezar ramienia koparki jest co naj¬ mniej czesciowo równowazony przez przeciwciezar, zas ramie koparki jest ulozyskowane ob¬ rotowo na pionowej osi nie tylko wzgledem podwozia, lecz takze wzgledem wysiegnika odpro¬ wadzajacego. W tego rodzaju samojezdnych koparkach z kolem czerpakowym musi byc spelnio¬ ny warunek, ze calkowity punkt ciezkosci nadwozia lezy w obrebie tak zwanego "pola pod¬ parcia". Przez -pole podparcia" nalezy rozumiec pole ograniczone linie,w której moze znaj¬ dowac sie calkowity punkt ciezkosci nadwozia wzgledem podwozia bez zaklócenia stabilnego polozenia równowagi podwozia. Gdy calkowity punkt ciezkosci znajdzie sie poza te figure podparcia, wystepuje niebezpieczenstwo przechylenia podwozia, które jest zwykle geeiennicowe.W znanych samojezdnych koparkach z kolem czerpakowym z wysiegnikiem odrzucajacym za¬ równo wysiegnik odrzucajecy, jak 1 ramie koparki se ulozyskowane obrotowo w srodku podwo¬ zia na srodkowej pionowej osi. Zarówno ramie koparki, jak 1 wysiegnik odrzucajecy musze byc zamocowane obrotowo wzgledem siebie i wzgledem podwozia, niezaleznie od siebie, i z jednej strony musze odpowiadac warunkom pracy przy kopaniu, a z drugiej strony umozliwiac transportowania materialu w dowolny sposób na tasme przenosnikowe lub pojazd ewentualnie na swobodne miejsce zrzucania. W tych znanych ukladach jest przewidziany przeciwciezar, aby w pewnych polozeniach unlknec przesuniecia sie calkowitego punktu ciezkosci na zewnetrz figury podporowej i pochylenia podwozia.Tego rodzaju przeciwciezar zaklóca swobodne przemieszczanie ramienia koparki 1 atano¬ wi ciezar, zwiekszajecy ciezar nadwozia, co powoduje takze zwiekszenie ciezaru koparki* Proponowano juz takio zastosowanie nastawianego przeciwciezaru w zaleznosci od przechylu wysiegnika odrzucajecego i ramienia koparki. Wymaga to ukladu sterowania, który Jest2. 133 497 bardzo kosztowny i w przypadku, gdyby to sterowanie zawiodlo, przy nieprawidlowym usta¬ wieniu powstaje znów niebezpieczenstwo przechylenia podwozia. Z tych wzgledów znany jest krótki most odrzucajacy bez stosowania przeciwciezaru, lecz rozwiazanie takie ma te wa¬ de, ze musi- byc zastosowany oddzielny wózek tasmowy, dostarczajecy urabiany material na zadane miejsce.Celem wynalazku Jest opracowanie konstrukcji koparki umozliwiajacej latwiejsze wyko¬ nanie samojezdnej czerpakowej koparki wirnikowej bez skracania wysiegnika odrzucajacego.Istota wynalazku polega na tym, ze wysiegnik odrzucajacy sklada sie, w odniesieniu do pionowej osi obrotu tarczy obrotowej wysiegnika, z wystajacego ramienia w poblizu osi oraz poleczonej z nim przegubowo na poziomej osi czesci, która jest oddalona od osi, przy czym ramie poleczone jest sztywno z tarcze obrotowe wysiegnika, a na ramieniu zamocowana jest przegubowo wychylnie do góry czesc oddalona od osi, na pionowej osi i w stosunku do ramienia. Koparka wedlug wynalazku posiada podpore na ramieniu wysiegnika odrzucajacego, która zamocowana jest przegubowo na poziomej osi. Gdy ramie koparki jest ustawione w kie¬ runku przeciwnym do kierunku wysiegnika odrzucajacego, przeciwciezar ramienia koparki nie koliduje z napinaczen wysiegnika odrzucajacego. Przez to znacznie zwieksza sie równiez zakres obrotu ramienia koparki, poniewaz ramie koparki moze odchylac sie w obu kierunkach do naprezaczy wzglednie konstrukcji wiezowej wysiegnika odrzucajacego. Uzyskuje sie wiec bardzo maly kat zlozenia miedzy ramieniem koparki a wysiegnikiem odrzucajacym. Konstru¬ kcja wedlug wynalazku umozliwia przykladowo uzyskanie zakresu obrotu ramienia koparki okolo 300°.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na przykladzie wykonania, na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia samojezdna czerpakowa koparke wirnikowa w widoku z boku, a fig. 2 - ko¬ parke z fig. 1 w widoku z góry.Na podwoziu 1. z gasiennicowym mechanizmem jezdnym £ jest ulozyskowana tarcza obroto¬ wa 2 wysiegnika, obracajaca sie wokól pionowej osi symetrii 4 podwozia 1,. Z tarcza obro¬ towa 3, wysiegnika jest polaczone na stale wystajace ramie 5^, Wystajace ramie £ stanowi czesc wysiegnika odrzucajacego £. Wysunieta dalej czesc 7^ wysiegnika odrzucajacego 6_ jest polaczona przegubowo za pomoca osi £ z wystajacym ramieniem ^. Miejsce odrzucania wysie¬ gnika odrzucajacego £ jest oznaczone cyfra £. W wysiegniku odrzucajacym £ na bebnach kie¬ rujacych ii 1 i£ jest prowadzona tasma przenosnikowa i£ bez konca. W obszarze osi £ prze¬ gubu, na osi 1_3 jest zamocowana przegubowo podpora 1£, ktjrej górny koniec ^5 jest pola¬ czony za pomoca ciegna 1£ w punkcie i^ z tarcze obrotowa^ wysiegnika i za pomoca ciegna 19 w punkcie i£ z czescia 2 wysiegnika odrzucajacego £. Ciegno ^6 jest polaczone z hydrauli¬ cznym silownikiem 20, który zmienia dlugosc ciegna 1£. Przez skrócenie ciegna 1£ podporal£ przedstawiona na fig. 1 przechyli sie na lewo i podniesie czesc 7_ wysiegnika odrzucajacego £.Kolo 21 czerpakowej koparki, ulozyskowane jest na koncu ramienia 2£ koparki. Ramie 2£ koparki jest ulozyskowane na osi 24 z mozliwoscia nastawienia wysokosci na tarczy obroto- . wej 2£ koparki. Uniesione polozenie kola 21^ czerpakowej koparki jest oznaczone liczba 211 Na ramieniu 2£ koparki, albo na tarczy obrotowej 2£ koparki jest ulozyskowana wychylnie na ori 26 podpora 2£. Górny koniec 27 podpory 2!5 Jest polaczony z wysunietym koncem ramie¬ nia koparki za pomoca ciegna 26 i za pomoca ciegna 42 z ramieniem 29 przeciwciezaru, któ¬ re Jest sztywno zamocowane do tarczy obrotowej 23 koparki i unosi przeciwciezar 3Q.Do ciegna 42 Jest zamocowany silownik hydrauliczny 31^ dzieki któremu to ciegno moze byc przedluzane i skracane, wskutek czego ramie koparki podnosi sie lub opuszcza.Os tarczy obrotowej 23 koparki jest oznaczona liczba 3£. Tarcza obrotowa koparki jest usytuowana na stole obrotowym £3, który jest polaczony za pomoca zastrzalów 34 i podpór 3 5 z wysiegnikiem odrzucajacym £.W ramieniu 22 koparki jest prowadzona na bebnach kierujacych 37 i 38 tasma przenosni¬ kowa 36 bez konca, na która czerpaki 39 kola 21, koparki czerpakowej wyrzucaja urobiony material. Urabiany material jest przerzucany przez beben kierujacy _38 i dociera przez lej 40 i 41 na tasme przenosnikowa 10. W tym celu tasma przenosnikowa 10 jest wyprowadzona az po¬ za os 32 obrotu ramienia 22 koparki.133497 3, Os 32 obrotu ramienia 2£ koparki wzglednie tarczy obrotowej 23^ koparki Jeet usytuo¬ wana w odleglosci £ od osi £ obrotu tarczy obrotowej 3^ wysiegnika. Ciezar ranienia 22 koparki z kolem 21, koparki jest równowazony przez przeciwciezar 30 i ciezary te oddzia- lywuje pionowo w osi 32 na tarcze obrotowe ,3 wysiegnika. Ciezary te dzialaje wiec na ra- mienu a_ dzwigni, jako przeciwciezar dla wysiegnika odrzucajecego 6_, dzieki czemu moze on byc bardzo dlugi, bez niebezpieczenstwa przechylu. Poniewaz wszystkie ciezary ukladu ko¬ parki skupione w osi 32 oddzialywuja pionowo na tarcze obrotowe £ wysiegnika, obciazenie tworzece przeciwciezar dla wysiegnika odrzucajecego jest wyrównane przy wszystkich polo¬ zeniach obrotowych ramienia 2£ koparki.Uklad jest tak dobrany, ze ramie 29 z przeciwciezarem 30 usytuowane jest wyzej niz ciegno 16.' tak» ze przeciwciezar 30 z ramieniem 29 nie koliduje z ciegnem 1^. Podpora 1£ z ciegnem 1£ jest krótka i dlatego ramie 22 koparki moze byc odchylane w obu kierunkach o bardzo duzy ket. Przemieszczenie ramienia, jakie umozliwia konstrukcja wedlug wynalaz¬ ku jest oznaczona przez polozenie ketowe b. i b2 osi symetrii J) ramienia 2£ koparki.W przykladzie wykonania mozliwy zakres obFotu "ramienia koparki stanowi ket QC wynoszecy 300°.Osiegany ket skladania j& miedzy ramieniem 2£ koparki z wysiegnikiem £ wynosi przy tym tylko 30°, tak, ze pozostaje tylko zakres ketowy 2 {£ wynoszecy 60°, w którym nie mogloby pracowac kolo 21. koparki czerpakowej przy niezmienionym polozeniu wysiegnika odrzucajecego £• Zastrzezenia patentowe 1. Samojezdna koparka z kolem czerpakowym z umieszczonym na podwoziu, nadwoziem, któ¬ re ma tarcze obrotowe wysiegnika ulozyskowane obrotowo na podwoziu na srodkowej pionowej osi, z które to tarcze jest poleczony z boku nieobrotowo wysiegnik odrzucajecy, oraz ra¬ mie koparki niosece kolo czerpakowe, którego ciezar jest co najmniej czesciowo równowazo¬ ny przez przeciwciezar, umieszczony na ramieniu przeciwciezaru, przy czym ramie koparki i ramie przeciwciezaru jest ulozyskowane obrotowo na pionowej osi, która jest od osi ob¬ rotu tarczy obrotowej wysiegnika do konca wysiegnika, nie tylko wzgledem podwozia, lecz takze wzgledem tarczy obrotowej wysiegnika lub wysiegnika odrzucajecego, zas ramie prze¬ ciwciezaru jest wychylne ponad czesc wysiegnika odrzucajecego i zawieszenia wysiegnika odrzucajecego i przy czym wysiegnik odrzucajecy posiada co najmniej jedne tasme przenos¬ nikowe, która wyprowadzona jest przez os obrotowe ramienia koparki, zas na ramieniu ko¬ parki umieszczona jest tasma przenosnikowa przejmujeca wykopany material przez czerpaki, przy czym koniec tasmy przenosnikowej lezy w poblizu swojej osi obrotu powyzej tasmy prze¬ nosnikowej wysiegnika odrzucajecego, znamienne tym, ze wysiegnik odrzucajacy/^ sklada sie w odniesieniu do pionowej osi /A/ obrotu tarczy obrotowej /3/ wysiegnika z wy¬ stajacego ramienia /5/ w poblizu osi /A/ oraz poleczonej z nim czesci /7/ przegubowo na poziomej osi /8/, zas czesc /7/ jest oddalona od osi /£/, przy czym ramie /5/ poleczone jest sztywno z tarcze obrotowe /Z/ wysiegnika, a na ramieniu /5/ zamocowana Jest przegu¬ bowo wychylnie do góry czesc /7/ oddalona od osi /A/ na poziomej osi /§/ w stosunku do ramienia /5/. 2. Koparka wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze podpora /14/ na ramieniu /5/ wysiegnika odrzucajecego /6/ zamocowana jest przegubowo na poziomej osi /&/.133 497 FIGI F/G. 2 153 \H 6 W 19 7 10 7? 9 k^-.-^ —-vr ^£5C_-J \jb -ti 4—_*—^ Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL