Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych juwenoidów a, /?-nienasyconych estrów alkilowych o ogólnym wzorze 1, przedstawionym na rysunku, na którym R oznacza grupe etylowa albo izopropylowa.Zwiazki te znajduja zastosowanie do kontroli populacji owadów, a zwlaszcza szkodnika bawelny Dysdercus cingulatus.Istota wynalazku polega na tym, ze 5-/3-a-hydroksyizopropylo-l-cyklopentylo/-2-pentanon poddaje sie dehydratacji, po czym wytworzony 5-/3-izopropylideno-l-cyklopentylo -2-pentanon poddaje sie katalitycznemu uwodornieniu do 5-/3-izopropylo-l-cyklopentylo/ -2-pentanonu, który dalej poddaje sie reakcji z dietylofosfonooctanem alkilowym o ogólnym wzorze 2 przedsta¬ wionym na rysunku, na którym R oznacza grupe etylowa lub izopropylowa. Korzystnie jest prowadzic proces dehydratacji przy pomocy POCh zas uwodornienie 5-/3-izopropylideno-l- cyklopentylo/ -2-pentanonu w obecnosci katalizatora palladowego osadzonego na weglu aktyw¬ nym lub siarczanie baru.Przyklad I. Do 2,1 g(0,01 mola)5-/3-hydroksyizopropylo-l-cyklopentylo/-2-pentanonu w 35 ml bezwodnego eteru etylowego dodaje sie przy chlodzeniu lodem i mieszaniu najpierw 20 ml bezwodnej pirydyny, a nastepnie 4 ml POCh. Calosc miesza sie przy chlodzeniu przez 48 godzin, a nastepnie wlewa sie mieszanine poreakcyjna do lodu. Produkt ektrahuje sie eterem etylowym.Ekstrakty eterowe przemywa sie 5% roztworem HC1 i woda, a nastepnie suszy bezwodnym MgSC4.Po odparowaniu rozpuszczalnika i destylacji pod zmniejszonym cisnieniem pozostalosci otrzymuje sie 1,7 g (0,0089 mola) 5-/3-izopropylo-l-cyklopentylo/ -2-pentanonu.Takwytworzony nienasycony keton rozpuszcza sie w 50 ml absolutnego etanolu, wprowadza sie do roztworu 0,5g 5% palladu osadzonego na weglu aktywnym, pozostawia mieszanine pod wodorem przez 12 godzin. Nastepnie z mieszaniny poreakcyjnej odsacza sie katalizator a przesacz podgeszcza. Pozostalosc po odparowaniu eteru, destyluje sie pod zmniejszonym cisnieniem otrzy¬ mujac 1,7 g (0,0085 mola) nasyconego ketonu, /5-/3-izopropylo-l-cyklopentylo/ -2-pentanonu/, co stanowi 96% wydajnosci w stosunku do nienasyconego ketonu i 85% wydajnosci w stosunku do hydroksyketonu.2 135155 Tak wytworzony keton wprowadza sie do sodowej pochodnej fosfonianu utworzonego z 2,25 g (0,01 mola) dietylofosfonooctanu etylowego i 0,24 g (0,01 mola) NaH w 30 ml dimetylofor¬ mamidu. Mieszanine ogrzewa sie na lazni wodnej o temperaturze 80°C przez 8 godzin, a nastepnie rozciencza woda i produkt ekstrahuje sie eterem etylowym. Ekstrakty eterowe przemywa sie woda i suszy bezwodnym MgS04. Pozostalosc po oddestylowaniu rozpuszczalnika poddaje sie najpierw chromatografii kolumnowej stosujac jako wypelnienie silikozel, a nastepnie jako eluent mieszanine 24 czesci objetosciowych eteru naftowego i 1 czesci eteru etylowego, a nastepnie destylacji pod zmniejszonym cisnieniem. Otrzymuje sie 1,65 g estru etylowego kwasu 3-metylo-6-/3-izopropylo- 1-cyklopentylo/ -2-heksenowego, co stanowi 73% wydajnosci w stosunku do nasyconego ketonu i 62% w stosunku do wyjsciowego surowca, hydroksyketonu. Wytworzony ester jest mieszanina skladajaca sie z 79% wagowych izomeru 2E i 21% wagowych izomeru 2Z.Przyklad II. Prowadzac reakcje i oczyszczajac ich produkty identyczne jak to opisano w przykladzie I, z 2,1 g (0,01 mola) 5-/3-a-hydroksyizopropylo-l-cyklopentylo/ -2-pentanonu uzys¬ kuje sie w procesie dehydracji 1,7g (0,0088 mola) 5-/3-izopropylideno-l-cyklopentylo/ -2- pentanon, który poddaje sie katalitycznemu uwodornieniu przy zastosowaniu jako katalizatora palladu osadzonego na weglu aktywnym.Uzyskany w wyniku uwodornienia nasycony keton-5-/3-izopropylo-l-cyklopentylo/ -2- pentanon w ilosci 1,7 g (0,0088 mola) poddaje sie reakcji z 2,4 g (0,01 mola) dietylofosfonooctanu izopropylowego wobec 0,24 g (0,01 mola) NaH. Otrzymuje sie 1,85 g estru izopropylowego kwasu 3-metylo-6-/3-izopropylo-l-cyklopentylo/ -2-heksenowego, co stanowi 75% wydajnosci w sto¬ sunku do nasyconego ketonu i 62% w stosunku do wyjsciowego hydroksyketonu. Takwytworzony ester jest miesznina 86% wagowych izomeru 2E i 14% wagowych izomeru 2Z.Stale fizyczne i spektralne otrzymanych a, /3-nienasyconych estrów przedstawione sa w tabeli.Tabela Podstawnik Temp. wrz.R °C/Pa 1 2 -CH2CH3 112-114/1,33 • -CH/CH3/2 122-124/1,33 • 'HNMR /<5,ppm/ 3 102l,16/d,J = 6Hz,6H,/CH3/2CH-/, l,54/t,J= 7Hz,3H,-OCH2CH3A 2,14/d,J = l,5Hz,-/CH3/C = CH-, izomer 2Z/, 2,4/d,J = 5Hz,./CH3/C = CH-, izomer 2E/, 4l35/q,J = 7Hz,2H,-OCH2CH3/, 5,84/m,lH,-/CH3/C= CH-/ 102l,16/d,J = 6Hz,6H,/CH3/2CH-/, 1,51/d,J= 6Hz,6H,-OCH/CH3/2/, 2,14/d,J= l,5Hz,-/CH3/C = CH-, izomer 2Z/ 2,39/d,J = l,5Hz,-/CH3/C = CH-, izomer 2E/ 5,22/sep,J = 6Hz, 1 H-OCH/CHy^/, 5,81/m,lH,-/CH3/C=CH/.JR /cm"1/ 4 1720/s/ 1645/s/ 1380/s/ 1220/s/ 1150/s/ 1710A/ 1650/s/ 1380/s/ 1230/s/ 1150/s/ 1110/s/ Aktywnosc juwenilna w stosunku do Dys- dercus cingulatus jzq/osobnika 5 0,16 0,2 Zastrzezenia p a t e n t o w e 1. Sposób wytwarzania nowych a, /3-nienasyconych estrów alkilowych o ogólnym wzorze 1, przedstawionym na rysunku, na którym R oznacza grupe etylowa albo izopropylowa o aktywnosci juwenilnej, znamienny tym, ze 5-/3-a-hydroksyizopropylo-l-cyklopentylo/ -2-pentanon poddaje sie dehydracji a wytworzony w jej wyniku 5-/-3-izopropylideno/ -l-cyklopentylo/-2-pentanon uwadarnia sie katalitycznie do 5-/3-izopropylo-l-cyklopentylo/ -2-pentanonu, który nastepnie135155 3 poddaje sie reakcji kondensacji z dietylofosfonooctanem alkilowym o ogólnym wzorze 2, przedsta¬ wionym na rysunku, na którym R oznacza grupe etylowa lub izopropylowa. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze proces dehydracji prowadzi sie przy uzyciu POCI 3. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze proces uwadarniania prowadzi sie w obecnosci katalizatora palladowego osadzonego na weglu aktywnym lub siarczanie baru.WZOR 1 (EtO)2P(0)CH2C02R WZÓR 2 PLThe subject of the invention is a method for the preparation of new α, β-unsaturated alkyl esters of the general formula 1, shown in the figure, in which R represents an ethyl or isopropyl group. These compounds are used to control the population of insects, and in particular the cotton pest Dysdercus cingulatus. The invention is based on the dehydration of 5- (3-α-hydroxyisopropyl-1-cyclopentyl) -2-pentanone, and the resulting 5- (3-isopropylidene-1-cyclopentyl -2-pentanone) subjected to catalytic hydrogenation to 5 - (3-isopropyl-1-cyclopentyl) -2-pentanone, which is further reacted with an alkyl diethylphosphonoacetate of the general formula II shown in the figure, where R is ethyl or isopropyl. It is preferable to carry out the dehydration process with POCh and the hydrogenation of 5- (3-isopropylidene-1-cyclopentyl) -2-pentanone in the presence of a palladium catalyst supported on activated carbon or barium sulphate. Example I. Up to 2.1 g (0.1 g) 01 mol) 5- (3-hydroxyisopropyl-1-cyclopentyl) -2-pentanone in 35 ml of anhydrous diethyl ether are added, while cooling with ice and stirring, to first 20 ml of anhydrous pyridine and then 4 ml of POCh. The mixture is stirred under cooling for 48 hours, and then poured over the ice. The product is extracted with diethyl ether. The ether extracts are washed with 5% HCl solution and water and then dried with anhydrous MgSO 4. After evaporation of the solvent and distillation under reduced pressure, the residue obtained 1.7 g (0.0089 mol) 5- / 3-isopropyl -1-cyclopentyl / -2-pentanone. The unsaturated ketone so produced is dissolved in 50 ml of absolute ethanol, 0.5 g of 5% palladium on activated carbon is introduced into a solution, and the mixture is left under hydrogen for 12 hours. Then the catalyst is filtered off from the reaction mixture and the filtrate is sub-plied. The residue after the evaporation of the ether is distilled under reduced pressure to give 1.7 g (0.0085 mol) of saturated ketone (5- (3-isopropyl-1-cyclopentyl) -2-pentanone, which is 96% of the yield in with respect to unsaturated ketone and 85% in yield with respect to hydroxy ketone.2 135155 The ketone thus produced is introduced into the sodium derivative of the phosphonate formed from 2.25 g (0.01 mol) of diethylphosphonoacetate and 0.24 g (0.01 mol) of NaH in 30 ml of dimethylformamide. The mixture is heated in a water bath at 80 ° C for 8 hours, then diluted with water and the product extracted with diethyl ether. The ether extracts were washed with water and dried with anhydrous MgSO 4. After the solvent has been distilled off, the residue is first subjected to column chromatography using silica as a filler, then a mixture of 24 parts by volume of petroleum ether and 1 part of diethyl ether as eluent, followed by distillation under reduced pressure. 1.65 g of 3-methyl-6- (3-isopropyl-1-cyclopentyl) -2-hexenoic acid ethyl ester were obtained, representing a 73% yield in relation to the saturated ketone and 62% in terms of the hydroxy ketone starting material. The resulting ester is a mixture consisting of 79 wt% of the 2E isomer and 21 wt% of the 2Z isomer. Example II. Carrying out the reactions and purifying their products identical to those described in Example 1, 2.1 g (0.01 mole) of 5- (3-α-hydroxyisopropyl-1-cyclopentyl) -2-pentanone are obtained in the dehydration process. , 7 g (0.0088 mol) of 5- (3-isopropylidene-1-cyclopentyl) -2-pentanone which is subjected to catalytic hydrogenation using palladium catalyst supported on activated carbon. Saturated 5- / 3 ketone obtained by hydrogenation. 1.7 g (0.0088 mol) isopropyl-1-cyclopentyl / -2-pentanone is reacted with 2.4 g (0.01 mol) isopropyl diethylphosphonoacetate versus 0.24 g (0.01 mol) NaH. 1.85 g of 3-methyl-6- (3-isopropyl-1-cyclopentyl) -2-hexenoic acid isopropyl ester was obtained, representing a yield of 75% with respect to saturated ketone and 62% with respect to the starting hydroxy ketone. The thus produced ester is a mixture of 86% by weight of the 2E isomer and 14% by weight of the 2Z isomer. The physical and spectral steels of the obtained α1-unsaturated esters are shown in the table. Table Substituent Temp. sep R ° C / Pa 1 2 -CH2CH3 112-114 / 1.33 • -CH / CH3 / 2 122-124 / 1.33 • 'HNMR / <5, ppm / 3 102l, 16 / d, J = 6Hz, 6H, (CH3 / 2CH-), 1.54 / t, J = 7Hz, 3H, -OCH2CH3A 2.14 / d, J = 1.5Hz, - / CH3 / C = CH-, 2Z isomer /, 2.4 / d, J = 5 Hz, (CH3 / C = CH-, isomer 2E), 4.135 (q, J = 7Hz, 2H, -OCH2CH3), 5.84 (m, 1H, - (CH3 / C) = CH- / 102L, 16 / d, J = 6Hz, 6H, / CH3 / 2CH- /, 1.51 / d, J = 6Hz, 6H, -OCH / CH3 / 2 /, 2.14 / d, J = 1.5Hz, - / CH3 / C = CH-, isomer 2Z / 2.39 / d, J = 1.5Hz, - / CH3 / C = CH-, isomer 2E / 5.22 / sep, J = 6Hz , 1 H-OCH / CHy ^ /, 5.81 / m, 1H, - / CH3 / C = CH / .JR / cm "1/4 1720 / s / 1645 / s / 1380 / s / 1220 / s / 1150 / s / 1710A / 1650 / s / 1380 / s / 1230 / s / 1150 / s / 1110 / s / Juvenile activity against Dys- dercus cingulatus jzq / individual 5 0.16 0.2 Patent claims 1. Method for the preparation of new α, β-unsaturated alkyl esters of general formula 1, shown in the figure, in which R represents an ethyl or isopropyl group with juvenile activity, characterized in that 5- (3-α-hydroxyisopropyl-1-cyclopentyl) -2 -pentanone is dehydrated and produced in it 5 - (- 3-isopropylidene) -1-cyclopentyl) -2-pentanone is catalytically hydrogenated to 5- (3-isopropyl-1-cyclopentyl) -2-pentanone, which is then condensed with an alkyl diethylphosphonoacetate of general Formula 2, shown in the drawing, wherein R is ethyl or isopropyl. 2. The method according to claim A method according to claim 1, characterized in that the dehydration process is carried out with POCI 3. A method according to claim 1, characterized in that the hydrogenation process is carried out in the presence of a palladium catalyst supported on activated carbon or barium sulphate. FORMULA 1 (EtO) 2P (0) CH2C02R FORMULA 2 PL