Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do podsadzania podziemnych wyrobisk górniczych, zwlaszcza scian wyposazonych w podporowe obudowy hydrauliczne.Stosowane powszechnie sposoby podsadzania wyrobisk górniczych podsadzka hydrauliczna polegaja na kierowaniu mieszaniny podsadzkowej od urzadzenia podsadzkowego poprzez lej podsadzkowy rurociagami podsadzkowymi do przestrzeni otamowanej przygotowanej do wypel¬ nienia podsadzka. Bezposrednio w wyrobisku przygotowanym do podsadzania mieszanina jest równomiernie rozprowadzana za pomoca krótkich odcinków rurociagów zwanych wylotami, które wprowadzone sa poza tame podsadzkowa, a zasilanie i kierowanie tej mieszaniny do okreslonego wylotu odbywa sie za pomoca zasuw. Zasuwy sa sterowane recznie, co znacznie utrudnia proces podsadzania, a takze stwarza znaczne niebezpieczenstwo dla pracowników zatrud¬ nionych przy ich recznym zamykaniu i otwieraniu. Czesto zdarzaja sie przypadki tzw. wybicia uszczelnien, przez które wydostajaca sie mieszanina podsadzkowa pod duzym cisnieniem powo¬ duje urazy, a takze wypadki u pracowników zatrudnionych przy otwieraniu lub zamykaniu zasuw.Ponadto mala precyzja, szybkosc „przebijania" zasuw jest przyczyna tworzenia sie korków w rurociagach tzn. zasilanie mieszanina odbywa sie pelnym przekrojem rurociagu, w którym powol¬ nym ruchem przemieszcza sie zasuwa tworzac zmniejszenie powierzchni przekroju poprzecznego rury, co w konsekwencji dlawi przeplyw mieszaniny tworzac jej zastój na znacznym odcinku rurociagu. Gwaltowny przyrost cisnienia w rurociagu podczastworzenia sie korkapodsadzkowego w rurach powoduje kazdorazowo wybicie uszczelek, poprzez które wyplywa woda z niewielka zawartoscia piasku, natomiast w rurociagu pozostaje wypelnienie calego przekroju rur z piaskiem na znacznej dlugosci, w niektórych przypadkach od podsadzanego wyrobiska, az do szybu, a zdarzaja sie przypadki, ze korek dochodzi az do leja podsadzkowego. Usuniecie korka odbywa sie recznie poprzez rozkrecanie rur i reczne ich czyszczenie za pomoca specjalnych narzedzi zwanych lyzkami.Wymienione wady i niedogodnosci usuwa calkowicie sposób i urzadzenie bedace przedmio¬ tem niniejszego wynalazku.Istota tego sposobu polega na tym,ze mieszanine podsadzkowa rurociagiem kieruje sie szybko reagujacymi zasuwami sterowanymi korzystnie hydraulicznymi silownikami o dwustronnym2 138 068 dzialaniu do odcinkowego podsadzania przestrzeni otamowanej, a cisnieniowe medium hydrauli¬ czne do silowników czerpie sie z magistrali zasilajacej obudowe zmechanizowana lub agregatu cisnieniowego indywidualnego przeznaczonego do sterowania zasuwami. Natomiast dla zapewnie¬ nia bezpieczenstwa pracy podczas kierowania mieszaniny podsadzkowej dostarczanej rurociagiem do przestrzeni otamowanej poprzez wylot stosuje sie elastyczne przewody cisnieniowe o dlugosci co najmniej 10 m. Mieszanina podsadzkowa do otamowanej przestrzeni jest sterowana pojedynczymi zasuwami lub kilkoma zasuwami jednoczesnie. Zasuwy hydrauliczne do sterowania mieszaniny podsadzkowej w rurociagach glównych i wylotach maja w nieruchomych korpusach nierozlaczne wysiegniki wyposazone w polaczenia rozlaczne, a czesci ruchome maja polaczenia rozlaczne dla zamontowania silowników hydraulicznych o dwustronnym dzialaniu zasilanych medium hydrauli¬ cznym przewodami elastycznymi cisnieniowymi. Silowniki hydrauliczne maja jednakowy skok roboczy tloczyska, a ruchome czesci zasuwy sa wyposazone we wkladki amortyzujaco- uszczclniajace.Przedmiotem wynalazku jest równiez urzadzenie do zmiany kierunku przeplywu mieszaniny podsadzkowej w rurociagach. Istota tego urzadzenia polega na zastosowaniu silowników korzyst¬ nie hydraulicznych do dwukierunkowego przesuwania zasuwy podczas ruchu mieszaniny w ruro¬ ciagu. Zasuwa o wzmocnionej konstrukcji ma po obu stronach otwory (po dwa z kazdej strony), jedne otwory sa w czesci nieruchomej (korpusie), a drugie w ruchomej (zasuwie). Silpwniki natomiast sa zamontowane w taki sposób, który umozliwia jednoczesne sterowanie obydwoma silownikami, a ich maksymalny wysuw jest o jednakowym skoku. Kazdy silownik ma podwójne zasilanie dla wywolania sily przesuwu o kierunkach w góre i w dól. Czas przesuwu jest bardzo krótki i dlatego umozliwia bezawaryjna prace zasuwy, a tym samym zapewnia ciaglosc podsadza¬ nia. Zasilanie medium hydraulicznym silownikówjest z tego samego agregatu co obudowy zmecha¬ nizowanej. Silowniki w zasuwach moga byc zasilane medium. hydraulicznym z osobnego dodatkowego agregatu w przypadku, kiedy sciana jest wyposazona w obudowe indywidualna.Dodatkowa zaleta zasuwy sterowanej hydraulicznie jest prosta konstrukcja, latwosc w wykonywa¬ niu i niezawodnosc w dzialaniu.Przedmiot wynalazku jest dokladniej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 i 2 przedsta¬ wiaja sposób zabudowania zasuw w scianie z pojedynczymi i podwójnymi wylotami, fig. 3 - zasuwe z silownikami hydraulicznymi w widoku z przodu w odniesieniu do rury podsadzkowej, w pozycji otwartej i zamknietej, fig. 4 - przekrój poprzeczny zasuwy w odniesieniu do rury podsadzkowej, fig. 5 - przekrój podluzny zasuwy wraz z rura podsadzkowa, fig. 6 - sposób hydraulicznego sterowania zasuwa.Jak uwidoczniono na fig. 1 i 2 sposób zabudowy zasuw sterowanych hydraulicznie jest zalezny od ilosci wylotów w czesci przeznaczonej do podsadzania.Rurociag podsadzkowy 3 jest zabudowany w czesci roboczej sciany 1, a w czesci przygotowa¬ nej do podsadzenia 2 sa wyloty rurowe 4, w których wmontowane sa rozlacznie zasuwy 5 sterowane hydraulicznie, a w polu roboczym sciany 1 w rurociagu glównym 3 sa zabudowane zasuwy 6 równiez sterowane hydraulicznie. Wyloty rurowe moga byc pojedyncze 4 lub podwójne 7 w ksztalcie litery „V" i wtedy ilosc zasuw zwieksza sie w kazdym wezle o jeden, a w przypadku wylotów potrójnych ilosc zasuw zwiekszy sie o dwie w kazdym wezle.Na fig. 3 uwidoczniona jest zasuwa z silownikami hydraulicznymi 15 w odniesieniu do rury podsadzkowej 3. Zasuwa jest w pozycji zamknietej, a jej korpus 9 ma sztywne polaczenie z rurami podsadzkowymi rurociagu glównego 3 za pomoca kolnierzy 8 i srub 17, natomiast silowniki 15 sa polaczone z korpusem zasuwy 9 poprzez przyspawane wysiegniki 12 i otwory z polaczeniami srubowymi 13, a z ruchoma czescia 10 za pomoca polaczen srubowych 14. Czesc ruchoma 10 ma otwór 11 dla umozliwienia przeplywu mieszaniny podsadzkowej rurociagiem 3 w przypadku osiagniecia pozycji 10' przez czesc ruchoma zasuwy 10. Dla uzyskania duzej szczelnosci zasuwajest wyposazona w uszczelnienia korzystnie gumowe 18. Medium hydrauliczne zasilajace silowniki 15 jest doprowadzone do punktu sterowania za pomoca elastycznych przewodów cisnieniowych 16.Na fig. 4 jest pokazana pozycja zamkniecia drogi przeplywu mieszaniny podsadzkowej w rurociagu 3.Natomiast fig. 5 przedstawia polaczenia korpusu zasuwy 9 z rurociagiem 3 poprzez polaczenie kolnierzowe 8, a czesc przelotowa korpusu 9 jest przeslonieta prostopadle do osi wzdluznej138068 3 rurociagu 3 zasuwy 10 dla zwiekszenia szczelnosci oraz amortyzacji podczas przemieszczania za pomoca silowników 15 w korpusie 9 i jest wyposazona we wkladki 18 korzystnie gumowe.Na fig. 6 pokazany schemat przedstawia sterowanie jednej zasuwy, na którym zasilanie medium hydraulicznym odbywa sie przewodem elastycznym 16 do rozdzielacza 20, bloku zaworo¬ wego 19 i dalej przewodami cisnieniowymi do silowników 15, natomiast splyw medium hydrauli¬ cznego od strony silowników 15jest poprzez blok zaworowy 19, rozdzielacz 20 i prze u ód sph wow\ 21 do agregatu zasilajacego. Podsadzanie wyrobiska podsadzka hydrauliczna zgodnie z\\\nalaz- kiem odbywa sie w nastepujacy sposób. Mieszanine podsadzkowa doprowadzona rurociagiem glównym 3 do przestrzeni roboczej wyrobiska eksploatacyjnego 1 kierujemy do okreslonego wylotu 4 lub 7 za pomoca zasuw sterowanych silownikami hydraulicznymi 15 z bezpiecznej odleglosci, na która pozwalaja nam elastyczne przewody cisnieniowe 16. Silowniki 15 moga miec polaczenie z magistrala zasilajaca obudowe zmechanizowana lub tez posiadac niezalezne zródlo zasilania hydraulicznego. Hydrauliczne sterowanie zasuwami pozwala na duza pewnosc ruchowa w podsadzaniu wyrobisk oraz duzy stopien bezpieczenstwa. Ponadto eliminuje sie korki podsadz¬ kowe, jakie czesto tworza sie przy sterowaniu recznym zasuw w rurociagach podsadzkowych.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób podsadzania wyrobisk górniczych szczególnie podsadzka hydrauliczna, znamienny tym, ze mieszanine podsadzkowa prowadzona rurociagiem (3) kieruje sie szybko reagujacymi zasuwami sterowanymi korzystnie hydraulicznymi silownikami (15) o dwustronnym dzialaniu do odcinkowego podsadzenia przestrzeni otamowanej (2), a cisnieniowe medium h\drauliczne do silowników (15) czerpie sie z magistrali zasilajacej obudowe zmechanizowana lub agregatu cisnie¬ niowego indywidualnego przeznaczonego dla sterowania zasuwami. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze dla zapewnienia bezpieczenstwa kierowania mieszaniny podsadzkowej dostarczanej rurociagiem (3) do przestrzeni otamowanej (2) poprzez wyloty (4) i/lub (7) stosuje sie elastyczne przewody cisnieniowe o dlugosci co najmniej lOm. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do przestrzeni otamowanej (2) steruje sie mieszanine podsadzkowa pojedynczymi zasuwami (5) i (6) lub kilkoma zasuwami jednoczesnie. 4. Urzadzenie do podsadzania podziemnych wyrobisk górniczych, wyposazone w elementy do sterowania mieszanina podsadzkowa w rurociagach glównych i wylotach, znamienne tym, ze korpus nieruchomy zasuwy (9) ma nierozlaczne wysiegniki (12) wyposazone w polaczenia rozla¬ czne (13), a czesc ruchoma (10) ma polaczenie rozlaczne (14) dla zamontowania silowników hydraulicznych o dwustronnym dzialaniu (15) zasilanych medium hydraulicznym przewodami elastycznymi cisnieniowymi (16). 5. Urzadzenie wedlug zastrz.4, znamienne tym, ze silowniki (15) maja jednakowa skok robo¬ czy tloczyska (19). 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 4, znamienne tym, ze ruchoma czesc zasuwy (10) ma wkladki amortyzujaco - uszczelniajace (18).138068 r'////////// / / / /// ////// / / y//'•'''/'/////* V // / A / // / / V // / / / / ''////A'/,, / / / / / / A. / £^ x /f/''\ 2 V I Il 1 Fig.1 Vlr7r77 v's / / \//y///////// \//////4/// ///I ¦///// //y / / / / / \ 7 I \A L-V-^—v—-{JA U i J« ^r\ Fig.2138068 Fig. 3 Fig. 4138068 14 Kis_ \UrQ Nf 19 -r K foA T 21 Fig.6 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 130 zl PL