Przedmiotem wynalazku jest sposób odzyskiwa¬ nia wegla z wegla surowego na drodze flotacji pianowej w obecnosci srodka pianotwórczego.Sposób ten nadaje sie do flotacji wegla o róznej wielkosci czastek, a nieoczekiwanie pozwala na 5 ?^zwiekszenie odzysku wegla o czastkach mniejszych niz 90 mikrometrów. Sposobem wedlug wynalazku mozna prowadzic flotacje pianowa wylacznie drob¬ nych czastek wegla, co w rezultacie daje zwiek¬ szenie wybiórczosci na korzysc wegla o drobnych 10 czastkach w stosunku do popiolu.Flotacja pianowa jest powszechnie stosowanym sposobem wzbogacania mineralów /z rud/ lub we¬ gla /z wegla surowego/. W procesie flotacyjnym rude lub wegiel surowy kruszy sie i miele na mo- 13 kro, w wyniku czego otrzymuje sie papke. Do papki rudy lub wegla surowego dodaje sie srodek pianotwórczy, zazwyczaj uzywany razem z kolek¬ torem, aby dopomóc w oddzieleniu mineralu lub wegla od tej niepozadanej czesci rudy lub wegla 20 surowego, która stanowi skala plonna lub popiól, w kolejnych stadiach flotacji. Nastepnie, papke te napowietrza sie, w wyniku czego na jej powierz¬ chni wytwarza sie piana, a dodany kolektor wspo¬ maga dzialanie srodka pianotwórczego powodujac 25 przywieranie mineralu lub wegla do pecherzyków powstajacych w ciagu tego stadium napowietrza¬ nia. Przywieranie mineralu lub wegla zachodzi w sposób wybiórczy, tak, ze czesc rudy lub wegla surowego nie zawierajaca mineralu lub wegla nie 30 przywiera do pecherzyków. Piane unoszaca mine¬ ra! lub wegiel zbiera sie i poddaje dalszej obrób¬ ce, w wyniku której uzyskuje sie pozadany mi¬ neral lub wegiel. Tej czesci rudy lub wegla suro¬ wego, która nie zostaje uniesiona z piana, zazwy¬ czaj okreslanej jako „Odpady poflotacyjne", na ogól nie poddaje sie dalszej obróbce zmierzajacej do wyekstrahowania z niej mineralu lub weg:a.Procesy flotacji pianowej mozna zastosowac do rud zawierajacych mineraly metaliczne lub nieme¬ taliczne, oraz do wegla surowego zawierajacego wegiel.W procesach flotacyjnych pozadane jest odzyska¬ nie z wegla surowego lub rudy mozliwie najwiek¬ szej ilosci wegla lub mineralu, w sposób selek¬ tywny, to znaczy bez przeniesienia do piany nie¬ pozadanych czesci surowego wegla lub rudy. Wla¬ sciwosci pianotwórcze wykazuje duza ilosc zwiaz¬ ków, jednak w przemyslowych operacjach flotacji pianowej najszerzej stosowanymi srodkami piano¬ twórczymi sa zwiazki monohydroksylowe, takie jak alkohole o 5—8 atomach wegla, oleje sosnowe, kre¬ zole i etery C1_4-alkilowe glikoli propylenowych, jak równiez zwiazki dihydroksylowe, takie jak gli¬ kole polipropylenowe. Srodki pianotwórcze najsze¬ rzej stosowane w procesach flotacji pianowej sa to zwiazki zawierajace niepolarna grupe hydrofo¬ bowa oraz pojedyncza, polarna grupe hydrofilowa, taka jak grupa hydroksylowa /OH/. Typowymi srodkami pianotwórczymi tej klasy sa: mieszanina 146 942146 942 3 4 alkoholi amylowych, metyloizobutylokarbinol, al¬ kohol heksylowy i alkohol haptylowy, krezole, ter¬ pineol itp. Innymi przemyslowo stosowanymi sku¬ tecznymi srodkami pianotwórczymi sa etery C^- -alkilowe glikolu polipropylenowego, a zwlaszcza eter metylowy glikoli polipropylenowych o masie czasteczkowej 140—2100, a zwlaszcza w zakresie 200—600-. Oprócz tego, do flotacji niektórych rud uzywa sie pewnych alkoksyalkanów, np. trietoksy- butanu.Aczkolwiek polepszenie odzysku mineralu lub wegla, wynikajace z zastosowania korzystnego srod¬ ka pianotwórczego do obróbki rudy lub wegla su¬ rowego, moze wynosic zaledwie okolo l°/o w po¬ równaniu do odzysku z uzyciem innych srodków pianotwórczych, nawet takie niewielkie polepszenie ma wielkie znaczenie ekonomiczne, poniewaz w procesach prowadzonych w skali przemyslowej czesto operuje sie takimi ilosciami rudy lub su¬ rowego wegla jak 5000 ton/(dzien. Przy tak wyso¬ kich przerobach zazwyczaj wchodzacych w gre w przypadku przemyslowych procesów flotacyjnych, nawet wzglednie male polepszenie wielkosci od¬ zysku daje w rezultacie dodatkowy odzysk ton mi¬ neralu lub wegla dziennie. Jest zatem oczywiste, ze kazdy srodek pianotwórczy, który sprzyja cho¬ ciazby 'nawet niewielkiemu polepszeniu odzysku mineralu lub wegla jest bardzo .pozadany i moze okazac sie korzystny w operacjach flotacji prze¬ myslowej.W praktycznym stosowaniu flotacji pianowej odzysk drobnych /mulistych/ czastek wegla, przy racjonalnej wybiórczosci na korzysc wegla w sto¬ sunku do skaly plonnej /popiolu/ jest trudny. W praktyce, zazwyczaj w miare podwyzszania odzy- . sku mialu, jakosc produktu flotacji /Wybiórczosc flotacji/ drastycznie obniza sie. Tak wiec, okazuje sie konieczna ekonomiczna optymalizacja miedzy wzrostem ilosci odzyskiwanego wartosciowego ma¬ terialu, a obnizeniem sie wartosci produktu wraz z pogorszeniem gatunku produktu.Jak wspomniano w powyzszej czesci niniejszego opisu, sposób wedlug wynalazku mozna zastosowac albo w celu wzbogacenia wegla surowego zawiera¬ jacego wegiel o drobnych czastkach, albo do wzbo¬ gacenia wegla surowego calkowicie zlozonego z czastek o malych rozmiarach, np. do odpadów po¬ flotacyjnych pochodzacych z poprzednio przepro¬ wadzonego procesu flotacji pianowej. Ogólnie, w niniejszym opisie okreslenie „wegiel o czastkach malej wielkosci" odnosi sie do wegla o czastkach mniejszych niz *90 mikrometrów. Wegiel o czast¬ kach malej wielkosci okresla sie terminem „mu¬ ly1'.W niniejszym opisie termin „wegiel surowy" do¬ tyczy wegla w, takim stanie, w jakim zostal wy¬ dobyty z ziemi, a wiec wegiel surowy zawiera wartosciowy wegiel i reszte, zwana popiolem lub skala plonna. W niniejszym opisie termin „po¬ piól" odnosi sie do tych substancji, które nie ma¬ ja zadnej wartosci i powinny byc oddzielone od wegla.Sposób odzyskiwania wegla z wegla surowego wedlug wynalazku polega na poddaniu surowego wegla w positaci papki z woda, flotacji w obecno¬ sci kolektora i srodka pianotwórczego, który sta¬ nowi produkt reakcji polihydroksyalkanu o 1—20 atomach wegla lub polihydroksycykloalkanu o 3— 20 atomach wegla lub mocno- lub disacharydu lub ich mieszanin, z tlenkiem propylenu lub z mie¬ szanina tlenku propylenu i- tlenku etylenu zawie¬ rajaca co najmniej 50°/o molowych tlenku propy¬ lenu, przy czym produkt reakcji ma mase cza¬ steczkowa od 150 do 1400.Korzystnie, produkt reakcji ma mase czastecz¬ kowa od 200 do 800, najkorzystniej od 250 do 500.W korzystnych rozwiazaniach, produkt reakcji od¬ powiada wzorowi 1, w którym R oznacza rodnik C^o-alkilowy lub C8_2o-cykloalkilowy, R1 oznacza wodór lub metyl, m oznacza liczbe calkowita od 3 do 10, a n oznacza liczbe calkowita od 1 do 8, z tym, ze kazda jednostka eterowa moze zawierac tylko jedna grupe metylowa, a takze z tym, ze co najmniej 50°/o jednostek eterowych musi zawierac jedna grupe metylowa.Jednostka eterowa odnosi si'e do reszty tlenku etylenu lub tlenku propylenu w produkcie reakcji i korzystnie odpowiada wzorowi 3, w którym R1 ma wyzej podane znaczenie. R korzystnie oznacza rodnik C3_12-alkilowy lub C^^ykloalkilowy, ko¬ rzystniej C8_fl-alkilowy lub C6_8-cykloalkilowy i najkorzystniej C8-alMtlowy. Korzystnie m oznacza liczbe calkowita od 3 do 8, korzystniej liczbe cal¬ kowita od 3 do 6 i najkorzystniej 3. Korzystnie n oznacza liczbe calkowita od 1 do 4, najkorzyst¬ niej od 1 do 3.Szczególnie dobrymi srodkami pianotwórczymi sa produkty reakcjii polihydroksy-C3_12-alkanów i polihydroksy-C8_6jcykloalkanów, zwlaszcza polihy- droksy^C8_6-alkanów i polihydroksy-C5_8-cykloal- kanów a najkorzystniej — produkty reakcji trihy- droksypropanu.Do polihydroksyalkanów, których produkty re¬ akcji sa uzyteczne w sposobie wedlug wynalazku naleza polihydroksyalkany o wzorze R-/OH/m, w którym R i m maja wyzej podane znaczenie. Do odpowiednich polihydroksyalkanów naleza trihy- droksyetany, trihydroksypropany, trihydroksybuta- ny, trihydroksypentany, trihydroksyheksany, tri- hydroksyheptany, trihydroksyoktany, digl'cerol, sor¬ bit, pentaerytryt. Najkorzystniejszym triolem jest 1,2,3-trihydroksypropan. Okreslenia „poli" odnosi sie tu do wartosci 3 lub wiekszej. Do polihydro¬ ksyalkanów naleza C1_20-alkany zawierajace od 3 do 10 wlacznie grup hydroksylowych, korzystnie od 3 do 8 wlacznie grup hydroksylowych, zwlasz¬ cza od 3 do 6 wlacznie grup hydroksylowych, a najkorzystniej 3 grupy hydroksylowe.Tlenki alkilenów, które tworza srodki piano¬ twórcze stosowane w sposobie wedlug wynalaz¬ ku, ogólnie odpowiadaja wzorowi 2, w którym R1 ma wyzej podane znaczenie, z tym, ze tylko jeden podstawnik o symbolu R1 moze stanowic grupe metylowa.Srodki pianotwórcze stosowane w sposobie we¬ dlug wynalazku mozna wytwarzac za pomoca kon¬ taktowania polihydroksy-C^go-alkanu lub polihy- droksy-C8_2 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60/ 146 942 5 ó lub ich mieszanin, z tlenkiem propylenu lub mie¬ szanina tlenku etylenu i tlenku propylenu, uzyty¬ mi w odpowiedniej ilosci moli, w obecnosci ka¬ talizatora zasadowego, takiego jak wodorotlenek metalu alkalicznego, amina lub trifluorek boru.Ogólnie, uzywa sie katalizatora w ilosci wynosza¬ cej od 0,5 do 1% ogólnej wagi substratów reakcji.Na ogól, w reakcji stosuje sie temperature nie wyzsza niz 150°C i cisnienie do 689 kPa.W przypadku stosowania mieszaniny tlenku pro¬ pylenu i tlenku/ etylenu, tlenki te mozna wpro¬ wadzac równoczesnie lub kolejno.Ilosc zastosowanego do flotacji pianowej prepa¬ ratu srodka pianotwórczego zalezy od typu uzyte¬ go wegla surowego, gatunku wegla, wielkosci cza¬ stek wegla i rodzaju danego uzytego srodka pia¬ notwórczego. Korzystnie uzywa sie 0,0025 do 0,25 kg/tone metryczna. Najkorzystniej uzywa sie go w ilosci wynoszacej 0,005 do 0,1 kg/tone metrycz¬ na. Sposób flotacji pianowej prowadzonej sposo¬ bem wedlug wynalazku zazwyczaj wymaga uzycia znanych kolektorów. Sposób wedlug wynalazku przewiduje mozliwosc uzycia srodka pianotwórcze¬ go wyzej opisanego w mieszaninie z innymi zna¬ nymi srodkami pianotwórczymi.Do- znanych srodków pianotwórczych naleza ty¬ powe srodki pianotwórcze, takie jak olej sosno¬ wy, krezol, C4_8-alkanole zawierajace jeden lub dwa Ill-rzed.arylowe- lub jeden czwartorzedowy atom wegla, takie jak izomery alkoholu amylo- wego. Jednakze, korzystnymi srodkami pianotwór¬ czymi sa:, metyloizobutylokarbinol i alkilowe lub fenylowe etery glikolu polipropylenowego, przy czym najkorzystniejsze sa etery metylowe glikolu polipropylenowego o masie czasteczkowej od 200 do 600.Jako kolektor do flotacji wegla z wegla suro¬ wego stosuje sie olej napedowy. Do reprezenta¬ tywnych olejów napedowych nalezy olej dieslow- ski, nafta, olej bunkrowy C i ich mieszaniny. Ko¬ rzystnie, olej napedowy mozna stosowac, na ogól, w stosunku od 0,02 do 2,5 kg oleju napedowego/ /100 kg wegla skierowanego do flotacji.Odpowiednimi weglem do flotacji sposobem we¬ dlug wynalazku jest wegiel antracytowy, bitumicz¬ ny lub pobitumiczny.Wielkosc czastek wegla, który ma byc wydzielo¬ ny na drodze flotacji, jest wazna, poniewaz, ogól¬ nie, czastki wieksze niz okolo 595 mikrometrów z trudnoscia wsplywaja. W operacjach typowych, czastki wegla o wielkosci ponad 505 mikrometrów, korzystnie o wielkosci ponad 149 milkircimetrów, od¬ dziela sie zarówno od materialu obojetnego urobio¬ nego wraz z nimi, jak i od wegla o czastkach drobniejszych, metodami rozdzielania grawime¬ trycznymi. Jednakze, w przypadku gdy zasadni¬ cza frakcja wegla w surowcu doprowadzanym do' flotacji zawiera czastki o wielkosci ponad 595 mi¬ krometrów, jest rzecza pozadana dokonanie przed flotacja rozdrobnienia tego materialu.Ewentualnie, wpierw dokonuje sie przemycia sortowanego surowca weglowego kierowanego do flotacji, po czym miesza sie go z woda uzyta w dostatecznej ilosci w celu sporzadzenia wodnej za¬ wiesiny o takim stezeniu cial stalych, które sprzy¬ ja szybkiej flotacji. Ogólnie, korzystne jest ste¬ zenie cial stalych wynoszace od 2 do 20% wag, korzystniej od 5 do lO^/o wag. Korzystnie, wodna 5 zawiesine wegla kondycjonuje sie z produktem kondensacji, srodkiem pianotwórczym, olejem na¬ pedowym i jakimikolwiek innymi dodatkami po¬ mocniczymi, za pomoca mieszania jej z nimi spo¬ sobem znanym w tej dziedzinie wiedzy. Jednakze, srodek pianotwórczy powinno sie wprowadzac do zawiesiny na krótko przed flotacja lub w jej trak¬ cie, aby zapewnic spienienie w stopniu maksymal¬ nym.Wegiel mozna poddac flotacji w warunkach na^ turalnej wartosci pH wegla w zawiesinie wodnej, przy czym wartosc ta moze sie zmieniac w zakre¬ sie od 3,0 do 9,5, w zaleznosci od skladu surowca zasilajacego. Jednakze, ewentualnie uzywa sie czyn¬ nika korygujacego wartosc pH jako niezbednego do doprowadzenia i utrzymania wartosci pH wod¬ nej zawiesiny wegla przed flotacja i w czasie jej trwania na poziomie *4—8, korzystnie 4—7, który sprzyja, na ogól, najwiekszemu odzyskaniu wegla.Jezeli wegiel jest ze swej natury kwasny, jako czynnika korygujacego wartosc pH mozna uzyc substancji alkalicznej, takiej jak soda amoniakalna, wapno, amoniak, wodorotlenek potasowy lub wo¬ dorotlenek magnezowy, przy czym korzystny jest. w tym przypadku wodorotlenek sodowy. Gdy -na¬ tomiast wodna zawiesina wegla ma odczyn zasa¬ dowy, do korekty pH uzywa sie kwasu karboksy- lowego, takiego jak kwas octowy, lub kwasu mi¬ neralnego, takiego jak kwas siarkowy lub sol¬ ny.Kondycjonowana i skorygowana pod wzgledem wartosci pH wodna zawiesine wegla napowietrza sie w typowym urzadzeniu do flotacji lub baterii wstepnych komór do flotacji wegla. Mozna tu za¬ stosowac jakiekolwiek odpowiednie urzadzenie do przeprowadzenia wstepnej flotacji.Sposób wedlug wynalazku mozna wykorzystac do wzbogacania wegla jako proces samodzielny, lub stosowac lacznie z flokulacja wtórna, nastepu¬ jaca po opisywanym procesie, aby uzyskac wzbo¬ gacenie wegla w jeszcze wiekszym stopniu.Sposób wedlug wynalazku polega wówczas na' poddaniu surowego wegla w postaci pap"ki z wo¬ da procesowi flotacji w obecnosci kolektora i srod¬ ka pianotwórczego w takich warunkach, w których w pianie odzyskuje sie wegiel o czastkach wiek¬ szych niz 90 mikrometrów, a nastepnie na podda¬ niu flotacji równiez w obecnosci kolektora i flotu¬ jacych ilosci srodka pianotwórczego okreslonego powyzej, pozostalego w papce wegla o czastkach mniejszych niz 90 mikrometrów.Nastepujace przyklady ilustruja sposób wedlug wynalazku i nie ograniczaja jego zakresu. Jezeli tego inaczej nie zaznaczono, wszystkie czesci i u- dzialy procentowe podane sa jako wagowe: W nastepujacych przykladach, osiagi procesów flotacyjnych wyraza sie przez podanie stalej szyb-* kosci flotacji i wielkosci odzysku w czasie nie¬ skonczenie dlluigim. Wartosci te. oblicza sde z wyko¬ rzystaniem nastepujacego wzoru: 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60146 942 T 8 1 — e"Kt w którym r oznacza wielkosc odzysku wegla w czasie t, K oznacza stala szybkosci dla szybkosci odzyskiwania i R°o oznacza obliczona ilosc we¬ gla, który by zostal odzyskany w czasie nieskon¬ czenie dlugim. Ilosc odzyskana w rozmaitych okre¬ sach ustala sie eksperymentalnie i do równania podstawia sie serie tych wartosci, w wyniku czego otrzymuje sie R i K. Wzór powyzszy objasnicmy jest przez R. R. Klimpela w „Selection of Chemi¬ cal for Flotation", rozdz. 45, str. 907—034 [Mineral Processing Plan Design, wyd. II, 1980, AIME /Denver/].Przyklad I. Sposobem wedlug wynalazku przeprowadzono flotacje wegla z zastosowaniem 0,1 kg srodka pianotwórczego/tone metryczna w od¬ dzielnych badaniach, oraz 0,5 kg kolektora Sol- trol R/tone metryczna.Podstawowym rodzajem wegla poddawanego ba¬ daniom jest lekko utleniony bitumiczny wegiel Pittsburg Seam. Jest to dobry wegiel testowy, je¬ sli chodzi o ocene odczynnika i dokonywanie po¬ równan, z uwagi na jego szczególnie typowa /prze¬ cietna A charakterystyke flotacyjna. Wegiel po o- trzymaniu przepuszcza sie przez lamacz szczekowy, a nastepnie przesiewa przez sito 707 mikrometrów.Frakcje grubsza .przepuszcza sie przez mlyn mlot¬ kowy. Oba strumienie laczy sie, miesza ze soba, po czym sukcesywnie dzieli na 200 g opakowania i przechowuje w szklanych naczyniach. Zawartosc popiolu, oznaczona przez strate przy spalaniu w temperaturze 750°C, wynosi 27,5°/a. Do badania przygotowuje sie dwie duze szarze wegla, a analiza sitowa wykazuje obecnosc 15,5^/d czastek grubszych niz 500 mikrometrów, 53,50/0 czastek w zakresie 500 — 88 mikrometrów i 31,0P/o czastek drobniej¬ szych, ponizej 88 mikrometrów.Stosuje sie komore flotacyjna Galigher Agitair R 3 in 1 Celi. Stosuje sie 3000 cm8 komore, wypo¬ sazona w mieszadlo mechaniczne o pojedynczej lo¬ patce do usuwania piany, obracajace sie z szyb¬ koscia 10 obr/min. Poziom papki utrzymuje sie za pomoca urzadzenia regulujacego staly poziom, które dopuszcza wode w miare opadania poziomu papki. 200 g próbke wegla kondycjonuje sie w 2800 cm8 wody dejonizowanej w ciagu 6 minut, przy uzyciu mieszadla obracajacego sie z szybkoscia 900 obr/min. W tym czasie dokonuje sie pomiaru pH.Typowo wynosi ono 5,1. Po uplywie 6-minutowe- go okresu kondycjonowania dodaje sie kolektor /Soltrol R nafta oczyszczona/ i po uplywie minuty kondycjonowania dodaje sie sirodek pianotwórczy, po czym, po uplywie jeszcze jednej minuty kondy- cjonowania rozpoczyna sie wprowadzanie powie¬ trza w ilosci 9 litrów/min i uruchamia sie mie¬ szadlo. Piane zbiera sie po 3 obrotach mieszadla /0,3 minuty/), po dalszych 3 obrotach /0,6 minuty,/, po jeszcze dalszych 4 obrotach /1,0 minuty/ oraz po 2,0 i 4,0 minuty. Nastepnie sciany komory i mieszadlo splukuje sie niewielkimi strzyknieciamiv wody. Koncentraty i odpad suszy sie przez noc w suszarce powietrznej, po czym wazy i przesiewa przez sita 500 mikrometrów i 88 mikrometrów. Na¬ stepnie w kazdej z trzech frakcji z sit oznacza sie zawartosc popiolu. W przypadkach, gdy frak¬ cja zawiera duza ilosc materialu, próbke dzieli sie przy uzyciu przegrodowego aparatu do pomniej¬ szania próbek, tak, ze otrzymuje sie próbke dosta¬ tecznie mala do oznaczania popiolu. Nastepnie dla kazdej szarzy flotacyjnej oblicza s;e wage w sto¬ sunku do czasu, zarówno dlaN czystego wegla jak i dla popiolu. Otrzymane wyniki zamieszczone sa w ponizszej tablicy 1. Okreslenie „R-4 minuty" jest to eksperymentalnie oznaczony odzysk odno¬ szacy sie do 4 minut flotacji. Blad doswiadczalny dla R-4 minuty wynosi ±0,015.W tablicach li i 2 DF-400 odnosi sie do prepa¬ ratu DOWFROTHR 400 (znak towarowy The Dow Chemical Company)i, który jest glikolem polipro¬ pylenowym o .sredniej masie czasteczkowej okolo 400. VORANOLR 2025 (znak towarowy The Dow Chemical Company) odnosi w niniejszym opisie do produktu reakcji 1,2,3-trihydroksypropanu (gli¬ ceryny) z tlenkiem propylenu, o sredniej masie czastkowej 250. VORANOLR CP 450 odnosi sie w niniejszym opisie do produktu reakcji 1,2,3-tri- hydroksypropanu {gliceryny) z tlenkiem propylenu, o sredniej masie czasteczkowej 450. VORANOLR 2070 odnosi sie w niniejszym opisie do produktu reakcji 1,2,3-trihydroksypropanu (gliceryny) z tlen¬ kiem propylenu o sredniej masie czasteczkowej 700. VORANOLR 360. odnosi sie w niniejszym opi¬ sie do produktu reakcji tlenku propylenu i mie¬ szaniny sacharozy i gliceryny o sredniej masie czasteczkowej 702, ciezarze równowaznikowym 156 i o funkcyjnosci 4,5. VORANOLR 490 odnosi sie w niniejszym opisie do produktu reakcji tlenku propylenu i mieszaniny sacharozy i gliceryny, o sredniej masie czasteczkowej 518, ciezarze równo¬ waznikowym 115 i o funkcyjnosci 4,5. VORANOLR 446 jest produktem reakcji tlenku propylenu z mieszanina sacharozy i gliceryny, o sredniej masie czasteczkowej 567, ciezarze równowaznikowym 126 i o funkcyjnosci 4,5. VORANOLR 370 jest pro¬ duktem reakcji tlenku propylenu z mieszanina sacharozy i VORANOLR 490, o sredniej masie czasteczkowej 1049, ciezarze równowaznikowym 152 i" o funkcyjnosci 6,9. Suerose-PO 160 odnosi sie w niniejszym opisie do produktu reakcji sacha¬ rozy i tlenku propylenu, o ciezarze równowazni¬ kowym 160. Sucrose-PO 123 odnosi sie w niniej¬ szym opisie do produktu reakcji sacharozy i tlen¬ ku propylenu, o ciezarze równowaznikowym 123 SorbitolR — PO 127 odnosi sie w niniejszym opi¬ sie do produktu reakcji SorbitolR i "tlenkiem pro¬ pylenu, o ciezarze równowaznikowym 127. Sucro¬ se-PO 106 odnosi sie w niniejszym opisie do pro¬ duktu reakcji sacharozy i tlenku propylenu, o ciezarze równowaznikowym 106.Ciezar równowaznikowy jest to srednia misa czasteczkowa podzielona przez funkcyjnosc, liczbe grup hydroksylowych ^w czasteczce.Tablica. 1 pokazuje, ze srodki pianotwórcze we¬ dlug wynalazku przejawiaja wysoka wybiórczosc wobec wegla —88 mikrometrów, w stosunku do 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 609 Srodek pianotwórczy VoranolR 2070 CP 450 146 942 Tablica ] Ogólem K 4,7 13,1 R 0,357 0,651 L Wegiel R-4 +500 [i 0,042 0,322 10 R-4 500^ X 88 fi 0,175 0,481 R-4 0,777 0,898 Srodek pianotwórczy VoranolR 2070 CP 450 Ogólem K 2,0 6,8 R 0,122 0,144 R-4 +500 ix 0,012 0,028 Popiól R-4 500^ X 88^ 0,056 0,108 R-4 —88^ 0,259 0,182 Wybiór¬ czosc x —88 ja 3,0 4,9 W powyzszej tablicy 1 uzyto nastepujacych oznaczen: 1 Wybiórczosc oznacza: R (4 min) dla wegla —88 mikrometrów R (4 min) dla popiolu —88 mikrometrów popiolu —88 mikrometrów, dajac jednoczesnie ra¬ cjonalnie" wysoki ogólny odzysk wegla i racjonal¬ nie wysoki odzysk wegla —88 mikrometrów.Przyklad II. Wykonuje sie serie eksperymen¬ tów nad flotacja pianowa wegla, z uzyciem no¬ wych srodków pianotwórczych wedlug wynalazku i z zastosowaniem takiego samego sposobu, jaki opisano w powyzszym przykladzie I. Otrzymane wyniki zestawiono w ponizszej tablicy 2. Blad 25 doswiadczalny dla R-4 minuty wynosi ±0,015. Roz¬ klad wielkosci czastek" uzytego wegla wynosi: 5,4% czastek grubszych niz 500 mikrometrów, 63,5°/a czastek w zakresie 500 — 88 mikrometrów i 31,l°/o czastek o wielkosci ponizej 88 mikrometrów.Srodek pianotwórczy DF-400 2 Voranol 2025 Voranol 2025 + DF-400 8 GP 450 CP 450 + DF-400 8 Voranol 2070 Voranol 2070 + DF-400 8 Voranol 360 Voranol 370 Voranol 446 Voranol 490 Sucrose-PO 160 Sucrose-PO 123 Sorbitol-PO 127 Sucrose-PO 106 Tablica 2 Ogólem K 6,3 8,5 6,8 6,6 7,1 4,8 7,3 8,2 4,6 6,4 9,7 5,6 8,3 8,6 6,1 R 0,945 0,367 0,839 0,908 0,926 0,819 0,896 0,797 0,613 0„699 0,698 0,5116- 0,709 0,8i23 0,500 Wegiel R-4 +500 [i 0,518 0,153 0,354 0,455 0,487 0,275 0,430 0,332 0,156 0,244 0,306 0,106 0,266 0,352 0,174 R-4 500 ix X 88^ 0,893 0,344 0,778 0,862 0,882 0,742 0,849 0,745 0,510 0,618 0,630 0,438 0,653 0,770 0,425 R-4 —88,w 0,965 0,465 0,933 0,948 0,962 0,908 0,962 0,912 0,771 0,874 0,855 0,725 0,853 0,915 0,674146 942 11 12 Srodek pianotwórczy DF-400 2 Voranol 2025 Voranol 2025 + DF-400* CP 450 CP 450 + DF-400 » Voranol 2070 Voranol 2070 + DF-4008 Voranol 360 Voranol 370 Voranol 446 Voranol 490 Sucrose-PO 160 Sucrose-PO 123 Sorbitol-PO 127 Sucrose-PO 106 W powyzszej tablicy 1 Wybiórczosc oznacza: Ogólem K 5,5 9,5 6,1 5,8 ¦5,5 4,3 7,0 7,2 4,3 4,1 8,6 4,7 4,0 6,6 6,1 R 0,268 0,061 0,181 0,232 0,256 0,148 0,217 0,161 0,096 0,128 0,146 0,077 0,154 0,173 0,072 R-4 +500 \i 0,035 0,015 0,020 0,034 0,040 0,016 0,026 0,024 0,013 : 0,014 0,027 0,008 0,028 0,026 0,015 Popiól R-4 500/* X 88 p 0,255 0,063 0,173 0,215 0,241 0,129 0,211 0,142 0,074 * 0,116 0,137 0,065 0,131 0,155 0,054 2 uzyto nastepujacych oznaczen: R <4 min) 'f% dla wegla R-4 —88// 0,418 0,080 0,326 0,263 0,402 0,264 0,391 0,259 0,143 0,223 0,206 0,139 0,241 0,272 0,122 Tablica 2 c.d.Wybiór¬ czosc * —88 [x 2,3 5,8 2,9 3,6 2,4 3,4 2,2 3,5 5,4 3,9 4,2 5,2 3,5 3,4 5,5 —88 mikrometrów R (4 min) dla popiolu —88 mikrometrów 2 Nie stanowi zastosowania niniejszego wynalazku 8 Mieszanina 50 :50 (wag).Tablica 2 pokazuje, ze sposób wedlug wynalazku zapewnia dobra wybiórczosc na korzysc wegla o drobnych czastkach w stosunku do drobnoziar¬ nistego popiolu. Dalej, wykazano, ze srodki piano¬ twórcze, które maja mase czasteczkowa 450 i 700, daja dobry ogólny odzysk wegla, dobry odzysk wegla o drobnych czastkach (—88 mikrometrów) i dobra wybiórczosc. Tak wiec, maksymalny -od¬ zysk i maksymalna wybiórczosc uzyskuje sie wte¬ dy, gdy stosuje sie srodek pianotwórczy o masie czasteczkowej 450 lub 700. Nastepnie, dane z przy¬ kladu II swiadcza o tym, ze w sposobie wedlug wynalazku srodki pianotwórcze stanowiace wyzej okreslone "produkty reakcji mozna mieszac ze zna¬ nymi w tej dziedzinie wiedzy przemyslowymi srod¬ kami pianotwórczymi, w wyniku czego uzyskuje sie polepszenie odzysku drobnych czastek i to z dobra wybiórczoscia na korzysc wegla o drob¬ nych czastkach w stosunku do drobnoziarnistego popiolu.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób odzyskiwania Wegla z wegla surowe¬ go, polegajacy na poddaniu surowego wegla, w postaci papki z woda, flotacji w obecnosci kolekto- 35 ra flotacyjnego i flotacyjnego srodka pianotwór¬ czego, znamienny tym, ze jako srodek pianotwór¬ czy stosuje sie produkt reakcji polihydroksyalkanu o 1 do 20 atomach wegla, lub poilihydroksycyklo- alkanu o 3 do. 20 atomach wegla lub mono- lub 40 disacharydu lub ich mieszanin, z tlenkiem pro¬ pylenu lub z mieszanina tlenku propylenu i tlen¬ ku etylenu, zawierajaca co najmniej 50% mol. tlenku propylenu, przy czym produkt reakcji ma mase czasteczkowa od 150 do 1400. 45 50 55 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze srodek pianotwórczy stosuje sie w ilosci od 0,0025 do 0,25 kg/tone metryczna wegla surowego. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze srodek pianotwórczy stosuje sie w ilosci od 0,005 do 0,1 kg/(tone metryczna wegla surowego. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze (a) poddaje sie wegiel surowy w postaci papki z woda, procesowi flotacji, w obecnosci kolektora i srodka pianotwórczego w warunkach, w których w pianie z flotacji odzyskuje sie wegiel o cza¬ stkach wiekszych niz 90 mikrometrów, a nastepnie (b) poddaje sie pozostaly w papce wegiel o cza¬ stkach mniejszych od okolo 90 mikrometrów, pro¬ cesowi flotacji w obecnosci kolektora flotacyjnego i flotujacych ilosci srodka pianotwórczego.146 942 Rl R1 I I RfOfCH-CHO}-nH)m WZC5R 1 R CH CHR WZÓR 2 R1 R1 I I -CH-CH-0 WZÓR 3 PL