Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie rotacyjne do drukowania do druku plaskiego i posredniego wypuklego, zlozone z zespolu stacjonarnego, zawierajacego Cylinder dociskowy i co najmniej jeden cylinder offsetowy oraz zespolu zawierajacego co najmniej jeden cylinder formowy z przyporzadkowanymi mechanizmami barwiacymi i nawilzajacymi, odsuwalnego od zespolu stan- cjonarnego za pomoca odpowiedniego urzadzenia napedowego.Urzadzenie tego rodzaju jest znane z opisu wylozeniowego RFN nr DE-AS 1 234736. W tej rotacyjnej maszynie arkuszowej do druku wielobarwnego zespól drukujacy zawiera dwa cylindry formowe umieszczone nad soba w nieruchomej ramie maszyny, przyporzadkowane jednemu wspólnemu cylindrowi dociskowemu, przy czym oba mechanizmy barwiace, przyporzadkowane tym cylindrom, daje sie odsuwac we wspólnej ramie od tych cylindrów ukosnie ku górze. Przy tym w odczuwalnej ramie sa w celu utworzenia maszyn do druku offsetowego ulozyskowane takze dwa dalsze cylindry formowe przyporzadkowane mechanizmom barwiacym, dzieki czemu maszyna moze byc wyposazona do wyboru jako maszyna do druku wypuklego lub tez offsetowego. Linia podzialu lezy zatem miedzy cylindrowymi: offsetowym i formowym, przy czymjednak oddzielenie mechanizmów barwiacych od cylindrów formowych jest zamierzone tylko ze wzgledu ha dostep¬ nosc. Oprócz tego ta znana maszyna nadaje sie tylko albo do druku wypuklego, albo tez offseto¬ wego, lecz wladnym razie nie do obu na przemian.Natomiast z opisu wylozeniowego RFN nrDE-AS 2234089 jest znana rolowa maszyna rotacyjna do druku offsetowego, w której zmierza sie do ulatwienia wciagania tasmy papieru i dostepu do cylindra offsetowego oraz do umozliwienia odlaczania poszczególnych mechanizmów drukujacych, przy czym polaczenie napNedowe miedzy cylindrami kazdego mechanizmu drukuja¬ cego ma zostac utrzymane celem unikniecia bledów ustawienia. Do tego celu ta znana maszyna do zmiennych formatów zawiera kilka mechanizmów drukujacych umieszczonych pietrowo nad soba w stojaku, których cylindry offsetowe leza na tej samej wysokosci, co poszczególne cylindry drukujace ulozyskowane w ramie maszyny. Cylindry: drukujace, offsetowe i formowe sa nape¬ dzane z napedu glównego synchronicznie za posrednictwem walów przyporzadkowanych poszczei 2 147 435 gólnym mechanizmom drukujacym. Dla osiegniccia podanego celu zespoly cylindrów, zlozone z cylindrów: offsetowego i formowego, sa ulozyskowane w wycieciach przesuwnej ramy w stojakach mechanizmów drukujacych. Stojaki te daja sie przez przesuwanie ustawiac w zadanej odleglosci od ramy maszyny. Celem utrzymania polaczenia napedowego miedzy cylindrami drukujacymi i zespolami cylindrów przy odleglosci wiekszej od wielkosci przesuniecia tych zespolów przewi¬ dziano waly napedowe wchodzace do wnetrza ramy maszyny, napedzane od tamtej strony i dajece sie indywidualnie odlaczac z zachowaniem ustawienia.W opisie patentowym RFN nrDE-PS 2718 299 przedstawiono maszyne rotacyjna do druku wielobarwnego, przede wszystkim offsetowego, wyposazona w szereg mechanizmów drukujacych umieszczonych nad soba, z których kazdy zawiera cylindry: dociskowy, offsetowy i formowy, jak równiez mechanizm barwiacy, i przez które przebiega pionowo zadrukowana tasma. Przy tym cylindry: offsetowy i formowy sa ulozyskowane na wspólnej obsadzie, która daje sie przesuwac po poziomych szynach wzgledem cylindrów dociskowych, ulozyskowanych w ramie maszyny. Po usunieciu sily docisku cylindra obsada daje sie przesuwac równolegle do plaszczyzny zadrukowanej tasmy w kierunku poprzecznym wzgledem kierunku biegu tej ostatniej. Mechanizmy barwiace sa osadzone w ramie maszyny po stronie obsady, przeciwleglej wzgledem cylindrów dociskowych. W ten sposób ma sie osiagnac to, ze przy zwartej, prostej budowie zostaje ulatwiony dostep do cylindrów offsetowych i formowych. W tej znanej maszynie obsade mozna tylko wyciagnac w bok z wyciecia w maszynie, przy tym pozostaje ona organiczna czescia skladowa tej ostatniej. Przenosze¬ nie cylindrów do innych maszyn podstawowych nie jest zamierzone. Mechanizmy barwiace sa w maszynie podstawowej osadzone nieruchomo i dla kazdej manipulacji wymagaja jej zatrzymania.Ponadto w opisie wylozeniowym RFN nr DE-AS 1 169959 opisano arkuszowa maszyne rotacyjna do drukowania wielobarwnego, do druku wypuklego, majaca konstrukcje szeregowa.Jeden zespól mechanizmu drukujacego tworza w niej dwa cylindry formowe przyporzadkowane jednemu cylindrowi dociskowemu, umieszczone mniej wiecej nad soba oraz przyporzadkowane im dwa mechanizmy barwiace, przy czym te ostatnie daja sie we wspólnej ramie odsuwac od cylindra formowego po ukosnych prowadnicach. Ma to umozliwiac zaoszczedzenie specjalnego pomie¬ szczenia obslugowego, stosowanego zwykle za kazdym zespolem drukujacym.Na koniec z DE-OS 2909 348 jest znana rotacyjna maszyna drukarska, w której ma byc mozliwe drukuwanie arkuszy róznych formatów bez godnej wzmianki straty czasu przy wymianie form drukarskich i bez marnowania drukowanego materialu. Do rozwiazania tego zadania pred¬ kosc liniowa tasmy materialu ma byc nastawna w zaleznosci od zadanego formatu zadrukowywa- nych arkuszy, dzieki czemu z tasmy mozna odcinac kolejne arkusze o stalym, nastawialnym formacie. Rama z cylidnrami filcowymi lub offsetowym oraz formowymi, przesuwna poprzecznie wzgledem podstawowej ramy maszyny, jest niekorzystna, poniewaz do zmiany formatu musi podobna rama zostac poza maszyna przygotowywana i zaopatrzona w cylindry, odpowiednie dla nowego formatu, co uwaza sie za szczególnie klopotliwe.W tej maszynie rotacyjnej o budowie obiegowej skomplikowanie konstrukcyjne jest niezwykle duze. Cylinder dociskowy musi byc odciagany od cylindrów offsetowych za pomoca cylindra hydraulicznego. Podobnie walce nakladajace trzeba zdejmowac z cylindrów formowych, azeby mozna bylo wysunac rame poprzecznie wzgledem dlugosci maszyny z przewidzianej w niej przerwy. Mechanizmy barwiace pozostaja w postawowej ramie, a wiec zmian farby mozna doko¬ nywac tylko przy maszynie zatrzymanej. Ta znana maszyna jest zatem przeznaczona przede wszystkim do dopasowania formatu przy stalych srednicach cylindrów w ukladzie obiegowym.Pomimo opracowan przytoczonych wyzej w ramach stanu techniki, nie udalo sie dotad wyeliminowac w znacznym stopniu przy pracy urzadzen drukujacych czasów przygotowawczych.Ta wada daje sie szczególnie odczuc w maszynach obiegowych, które w porównaniu do szerego¬ wych sa znacznie bardziej zwarte, ale wykazuja odpowiednio trudniejszy dostep. Ponadto we wspomnianych urzadzeniach drukujacych nie przewidziano zadnych mozliwosci przestawiania ich na drukowanie na najrozmaitszych materialach,jak papier, karton i blacha w postaci plyt, arkuszy, roli lub etykiet.Celem wynalazku jest stad zadanie umozliwiajace w rotacyjnym urzadzeniu drukujacym do druku plaskiego i posrednio wypuklego przeprowadzania wszelkich prac, powodujacych powsta-147 435 3 wanie martwych czasów, w oderwaniu od stacjonarnej grupy maszyn stale gotowych do pracy, oraz stosowania urzadzenia do drukowania na praktycznie wszystkich rodzajach materialów i zapew¬ nienie prawidlowego w ustawieniu druku zadrukowywania materialów w zasadzie wszystkich rodzajów.Cel wynalazku zostal osiagniety w urzadzeniu wedlug wynalazku, które charakteryzuje sie tym, ze zawiera co najmniej jeden dodatkowy stacjonarny zespól i co najmniej jeden dodatkowy zespól przesuwny, a ponadto ma urzadzenie transportowe umieszczone miedzy stacjonarnymi zespolami, które wyposazone jest w urzadzenie zwrotne, które sklada sie ze stolu obrotowego do przyjmowania co najmniej dwóch zespolów przesuwnych, przy czym zespoly stacjonarne maja budowe obiegowa, zas liczba n zespolów stacjonarnych jest przyporzadkowana liczbie n + 1 zespolów przesuwnych.Korzystnie zespoly stacjonarne sa w stosunku do stolu obrotowego ulozone gwiezdziscie.Korzystnie urzadzenie transportowe zawiera prowadnice i umieszczone równolegle do pro¬ wadnic naped lancuchowy zawierajacy zabieraki, przy czym przewidziane sa stacjonarne zespoly z elementami sprzegajacymi do sprzegania z zabierakami napedu lancuchowego.Urzadzenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie korzystnie tym, ze zespoly stacjonarne i zespoly przesuwne maja oddzielny naped.Zasadnicza zaleta wynalazku jest mozliwosc optymalnego wykorzystania wydajnosci ma¬ szyny oraz zysk na jalowych czasach obslugi zespolów wymiennych.Przedmiot wynalazku uwidocznionyjest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematyczny widok urzadzenia rotacyjnego budowy obiegowej z jednym stacjonar¬ nym, bedacym w ciaglej eskploatacji zespolem i dwoma ruchomymi zespolami powodujacymi czasyjalowe oraz urzadzeniem obrotowym, fig. 2 - widok dwóch stacjonarnych zespolów lezacych naprzeciwko siebie w pewnej odleglosci, które wraz z dwoma z trzech istniejacych, ruchomymi zespolami tworza dwa urzadzenia rotacyjne arkuszowe budowy obiegowej, fig. 3 - widok z góry na obiekt z fig. 2, fig. 4 - widok stacjonarnego zespolu urzadzenia rotacyjnego arkuszowego z trzema identycznymi, wymiennymi zespolami, fig. 5 - widok dwóchjednostek rolowych urzadzen rotacyj¬ nych, skladajacych sie kazdy z jednego stacjonarnego zespolu oraz trzech identycznych, rucho¬ mych zespolów przesuwnych, fig. 6 - widok urzadzenia obrotowego z fig. 1.Figura 1 przedstawia offsetowe urzadzenie drukujace, które zbudowane jest jako urzadzenie rotacyjne arkuszowe o budowie obiegowej. Sklada sie ono z jednego, stacjonarnego bedacego w ciaglej eksploatacji zespolu 1 i dwóch identycznych, ruchomych zespolów przesuwnych 2a, 2b bedacych przyczyna wystepowania czasów jalowych, z ramami 3a, 3b maszyny. Przesuwny zespól 2a jest polaczony roboczo z zespolem stacjonarnym 1, przy czym zespoly 1 i 2a tworza linie podzialu T, jednakowa dla pracy z kazda z barw, która przebiega zasadniczo pionowo. Zespól stacjonarny 1 sklada sie z cylindra dociskowego 4 napedzanego zebnika 5, który jest polaczony z silnikiem napedowym 8 i przekladnia 7 lancuchem 6. Na stronie stacjonarnego zespolu 1 przeciw¬ leglej od zespolu przesuwnego 2a znajduje sie podajnik 9 i odbiornik 10 do plytowych lub arkuszonych drukowanych materialów. Na stronie cylindra dociskowego 4 skierowanej ku rucho¬ memu zespolowi przesuwnego 2a, znajduja sie cztery cylindry 11 offsetowe, które obejmuja ponad polowe jego obwodu. Cylindry 11 sa obrotowo ulozyskowane w ramach 12 zespolu stacjonarnego 1 i maja zasadniczo mniejsza srednice niz cylinder dociskowy 4. Widac przy tym, ze zespól stacjo¬ narny 1 jest zawsze gotowy do pracy.W ramach 3a zespolu ruchomego, wzdluz linii podzialu T sa obrotowo ulozyskowane cztery cylindry formowe 13, które sa nawilzane i pokrywane farba. Cylinder formowy 13 nanosi na cylinder 11 offsetowy lustro wilgotnej farby, skad jest ona podawana na drukowany material. W tym celu cylindrom formowym 13 przyporzadkowane sa mechanizm barwiacy 14 i mechanizm nawilzajacy 15 z kolnierzem 14a wzglednie skrzynka nawilzajaca 15a oraz wieksza ilosc walków barwiacych 14b i walków nawilzajacych 15b. W efekcie tego, ze linia podzialowa T miedzy cylindrami formowymi 13 ruchomego zespolu 2a i cylindrami 11 offsetowymi zespolu stacjonar¬ nego 1 przebiega zasadniczo pionowo, cylinder formowy 13 oraz przynalezne mu mechanizmy barwiace 14,14a i mechanizmy nawilzajace 15,15a jak tez cylinder 11 i cylinder dociskowy 4, sa bezposrednio dostepne w celu konserwacji lub wymiany, kiedy tylko ruchomy zespól przesuwny 2a oddzielony jest od zespolu stacjonarnego 1. Linia podzialu T umozliwia przy tym czysty rozdzial4 147 435 miedzy agregatami wymagajacymi obslugi, znajdujacymi sie w ruchomym zespole przesuwnym 2a i nie wymagajacymi obslugi agregatami w tacjonarnym zespole 1.Przebieg linii podzialu wzdluz cylindra formowego i offsetowego powoduje bezposrednia ich dastepnosc oraz przyporzadkowanych im mechanizmów w celu wymiany lub oczyszczenia.Ruchomy zespól 2b jest identyczny jak zespól ruchomy 2a. Oba maja cztery cylindry formowe 13 z przyporzadkowanymi w taki sam sposób mechanizmem barwiacym 14 i mechanizmem nawilzaja¬ cym 15. Zgodnie z fig. 1 i 7 zespól ruchomy 2a jest wymieniany na zespól ruchomy 2b przez urzadzenie transportujace 18, celem maksymalnego jalowego czasu w produkcji. W tym celu ruchomy zespól 2a umieszczony jest na prowadnicach 16 prowadzacych do stolu obrotowego 17, na którym stoi ruchomy zespól 2b. Równolegle do prowadnic 16 w plaszczyznie pionowej umie¬ szczony jest naped lancuchowy 18a, którego lancuch wyposazony jest w zabieraki 19. Sprzegaje sie one z odpowiednimi elementami sprzegajacymi 20 ruchomych zespolów przesuwnych 2a, 2b.Naped lancuchowy 18 napedzany jest przez uklad napedowy 21. Chociaz miedzy prowadnicami 16 przewidziany jest pojedynczy naped lancuchowy 18a do transportu ruchomych zespolów, moga byc tam umieszczone dwa tego typu napedy. Lancuch „bez konca" napedu lancuchowego 18a w zwykly sposób jest prowadzony przez kola lancuchowe 22,23, z których kolo lancuchowe 23 jest napedzane napedem 21. Zamiast napedów lancuchowych moga w tym celu byc zastosowane inne mechaniczne lub hydrauliczne, pneumatyczne i elektryczne napedy lub ich kombinacje.Na koncu urzadzenia transportujacego 18 skierowanego do stancjonarnego zespolu la znaj¬ duje sie stól obrotowy 17, który obracany jest napedem 25 wokól pionowej osi 24. Sila napedowa moze byc przenoszona z napedu 25 na stól obrotowy 17 przykladowo przez przekladnie lancu¬ chowa 26. Jak widac stól obrotowy 17 ma takie wymiary, ze mieszcza sie na nim co najmniej oba ruchome zespoly przesuwne 2a, 2b. W efekcie tego w ramach ustalonego cyklu roboczego zespól przesuwny 2a dostarczony przez urzadzenie transportujace 18 prowadnicami 16 do stolu obroto¬ wego 17, w polozenie C zaznaczone linia przerywana. Terazstól obrotowy 17 jest obracany przez naped 25 o 180°, przy czym zespól 2b przesuwanyjest urzadzeniem transportujacym 18 po szynach w polozenie robocze przy zespole stacjonarnym la i moze byc z nim mechanicznie sprzegniety wzdluz linii podzialu T. W efekcie tego zespól przesuwny 2a zajmuje pokazane na fig. 1 miejsce zespolu przesuwnego 2b i jest ze wszystkich stron dostepny do prac konserwacyjnych.Jednoczesnie rotacyjna maszyna drukujaca, skladajaca sie teraz ze stacjonarnego zespolu la i ruchomego zespolu przesuwnego 2b, moze dalej prowadzic produkcje praktycznie bez przerwy.Figura 1 objasnia urzadzenie przy pomocy tylko jednego stacjonarnego zespolu 1 i dwóch ruchomych zespolów przesuwnych 2a L2b.Zgodnie z wynalazkiem jest takze przewidziane zmniejszenie czasów jalowych powodowanych przez to, ze ruchomy zespól przesuwny 2b znajdujacy sie na stole obrotowym 17 po jego przygoto¬ waniu do nastepnego cyklu eksploatacyjnego musi czekac na ponowna wymiane z innym rucho¬ mym zespolem przesuwnym 2a. Tenczas oczekiwania mozna skrócic, kiedy cykl produkcyjny jest tak ustawiony, ze oczekujacy i przygotowany do dalszej pracy ruchomy zespól, zostanie dostar¬ czony do innego zespolu stacjonarnego i bedzie z nim wspólpracowal w tym samym cyklu eksploatacyjnym.Zgodnie z fig. 2 i 3 przewidziane jest dalsze skrócenie czasów przygotowawczych przez to, ze w pewnej odleglosci od stacjonarnego zespolu la umieszczony jest identyczny zespól stacjonarny Ib.W polowie odleglosci miedzy nimi znajduje sie stól obrotowy 17. Dochodza do niego w tym przypadku dwa napedy lancuchowe 18a, 18b. W przykladzie tym jak widac to szczególnie z fig. 3, ruchome zespoly przesuwne 2a, 2b polaczone sa roboczo z zespolami stacjonarnymi la, Ib wzdluz takiej samej linii podzialu T. Natomiast trzeci ruchomy zespól 2c umieszczony jest na stole obrotowym 17 w pozycji odwróconej o 90° wzgledem obu ruchomch zespolów przesuwnych 2a, 2b.Zespól ten oczekuje na wymiane z jednym z dwóch zespolów przesuwnych 2a, 2b. Fig. 4 pokazuje, ze ruchome zespoly przesuwne 2a, 2b, które sa identycznie zbudowane moga byc laczone dowolnie z zespolem stacjonarnym la arkuszowej, rotacyjnej maszyny drukujacej lub ze stacjonarnym zespolem 27 maszyny rotacyjnej rolowej. Jednoczesnie i tu, jak w przykladzie z fig. 2 i 3, obie maszyny drukujace polaczone sa ze soba przez urzadzenie transportujace 18 z dwoma napedami lancuchowymi 18a, 18b, z dolaczonym stolem obrotowym 17 dla trzeciego ruchomego zespolu 2c.147435 5 Stacjonarny zespól 27 rolowej maszyny rotacyjnej ma równiez budowe obiegowa i posiada cylinder dociskowy 28, wokól którego umieszczone sa cztery cylindry offsetowe 29 ulozyskowane obrotowo w podstawie 30. W podajniku znajduje sie rola 31 dla drukowanego materialu, przed która lezy zapasowa rola 32. Drukowany material prowadzony jest w odbiorniku poprzez urzadze¬ nie suszace 33 zamiennie do roli 34 lub odcinarki poprzecznej 35 skladarki36.W tym kontekscie zrozumiala jest mozliwosc umieszczenia pod katem, z prawej strony przedsatwionych jednostek maszynowych, wychodzac od stolu obrotowego 17, dalszego stacjo¬ narnego zespolu dla rotacyjnej, arkuszowej i/lub rolowej maszyny drukujacej.Opisany sposób wykonania daje tez, przedstawiona na fig. 5 mozliwosc przyporzadkowania ruchomych zespolów przesuwnych 2a, 2b, 2c w tym przypadku stacjonarnym zespolem 27a lub 27b dwóch rolowych maszyn rotacyjnych, w celu utworzenia dwóch identycznych jednostek maszyno¬ wych. Sa one zbudowane tak jak opisany na fig. 4 stacjonarny zespól 27, wiec ich czesci maja takie same oznaczenia i mozna ich juz nie opisywac. Takzetu stoi na stole obrotowym 17 trzeci ruchomy zespól 2c, gotowy do zamiany zjednym z dwóch ruchomych zespolów przesuwnych 2a, 2b, które w tym momencie sa w eksploatacji. Naturalnie mozna wokól stolu rozmiescic gwiazdziscie dalsze stacjonarne zespoly i laczyc je zamiennie przy pomocy urzadzenia transportowego z zespolami ruchomymi tworzac dalsze jednostki maszynowe.Z przedstawionego opisu wynika wyraznie, ze wynalazek umozliwia optymalne, praktycznie ciagle wykorzystanie wydajnosci maszyn. Jest przy tym obojetne czy dotyczy to maszyn rotacyj¬ nych arkuszonych czy rolowych. Szczególnie korzystne rozwiazanie znaleziono dla maszyn o budowie obiegowej, których szybka konserwacja nie jest mozliwa ze wzgledu na zwarty uklad ich poszczególnych agregatów. Przy tym musza byc drukowane materialy zarówno odcinkowejak i ciagle, przykladowo papier lub blacha.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie rotacyjne do drukowania, do druku plaskiego i posredniego wypuklego, zlo¬ zone z zespolu stacjonarnego, zawierajacego cylinder dociskowy i co najmniej jeden cylinder offsetowy, oraz zespolu zawierajacego co najmniej jeden cylinder formowy, z którym wspóldziala mechanizm barwiacy i nawilzajacy, oraz który zawiera urzadzenie transportowe do odsuwania go od zespolu stacjonarnego, znamienne tym, ze zawiera co najmniej jeden dodatkowy stacjonarny zespól oraz co najmniej jeden dodatkowy zespól przesuwny, a ponadto ma urzadzenie transpor¬ towe (18) umieszczone miedzy stacjonarnymi zespolami, które wyposazone jest w urzadzenie zwrotne, które sklada sie ze stolu obrotowego (17) do przyjmowania co najmniej dwóch zespolów przesuwnych (2a, 2b, 2c), przy czym zespoly stacjonarne (1, la, Ib, 27, 27a, 27b) maja budowe obiegowa, zas liczba n zespolów stacjonarnych (1,1*, Ib, 27, 27a, 27b) jest przyporzadkowana liczbie n + 1 zespolów przesuwnych (2a, 2b, 2c)2. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zespoly stacjonarne (1, la, Ib, 27,27a, 27b) sa w stosunku do stolu obrotowego (17) ulozone gwiazdziscie. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze urzadzenie transportowe (18) zawiera prowadnice (16) i umieszczone równolegle do prowadnic (16) naped lancuchowy (18a) zawierajacy zabieraki (19), przy czym przewidziane sa stacjonarne zespoly (1, la, Ib, 27,27a, 27b) z elementami sprzegajacymi (20) do sprzegania z zabierakami (19) napedu lancuchowego (18a). 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze zespoly stacjonarne (1, la, Ib, 27,27a, 27b) i zespoly przesuwne (2a, 2b 2c) maja oddzielny naped.147435 no* CNI LT iii* *147435 co147435 G3 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL