Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do zapobiegania zakazeniu pluc swini w czasie obróbki poubojowej. Jak wiadomo, w toku uboju ubite i wykrwawione swinie zanurza sie w celu przygotowania do odwlosienia w naczyniu do sparzania z woda o temperaturze ok. 60 c. Podczas zanurzania w tej wodzie zwanej kotlowa, do pluc zwierzecia przedostaje sie tchawica goraca woda. woda stykajaca sie z wlosami i powierzchnia skóry zostaje zanie¬ czyszczona znajdujacymi sie tam drobnoustrojami chorobotwórczymi. Ta zanieczyszczona woda przedostaje sie do pluc i zakaza je. W wyniku tego dochodzi do nieodwracalnego z wetery¬ naryjnego punktu widzenia uszkodzenia pluc, skutkiem czego staja sie one nieprzydatne do spozywania przez ludzi i moga byó najwyzej stosowane do karmienia zwierzat, co powoduje znaczne straty.Do zapobiegania przedostawaniu sie wody przy parzeniu do pluc znane sa rózne urzadzenia, mianowicie zacisk do krtani, drewniany kolek do gardzieli, wywolanie nadcisnie¬ nia w klatce piersiowej, wypelnienie gardzieli spienionym poliuretanem, jak równiez korek do gardzieli. Ich przeglad mozna znalesó w wegierskim czasopismie "Przemysl miesny", "Kolki do gardzieli przeciw wodzie kotlowej w plucach" /"Husipar", lipiec-wrzesien 1984, strony 119 - 121/. Zacisk do krtani wykonany z wygietego sprezystego drutu metalowego i zaopatrzony w spiralna sprezyne, sluzy do zamkniecia tchawicy przez jej scisniecie. Jego wada polega na tym, ze tchawica majaca chrzastkowe scianki nie zostaje calkowicie zacisnieta, a gdy sprezyste zaciski wywieraja tak duzy nacisk, aby calkowicie zacisnaó tchawice, to dochodzi do pekniecia jej chrzastkowych elementów i uszkodzenia sluzówki. Przez te uszkodzenia woda kotlowa przedostaje sie do pluo. Dalsza wada zacisku do krtani polega na tym, ze jego zakladanie jest uciazliwe i dosó czasochlonne oraz moze byó dokonane dopiero po uprzednim spreparowaniu tchawicy na dlugosci ok. 20 - 25 om. Podczas tych czynnosci, w obszarze od¬ slonietym dochodzi takze do zanieczyszczania tkanki tluszczowej, z Jednej strony przez wode kotlowa, a z drugiej przez reke pracownika, wskutek czego czesc sloniny równiez traci na wartosci.2 147 689 Znano jest stosowanie podluznego stozkowego kolka drewnianego w gardzieli, wciska¬ nego do tchawicy aby zamknac droge doplywu wody kotlowej dc pluc. Wada tego urzadzenia jest to, ze kolki nie sa dopasowane do ksztaltu i wielkosci róznych gardzieli i zanieczysz¬ czona woda moze obok nich przedostawac sie do pluc* Kolki takie uszkadzaly przy tym czesto przelyk, a z drugiej strony przy zanurzaniu w wannie do parzenia dochodzilo latwo do ich wyplywania, po czym droga do pluc stala otworem dla wody kotlowej.Znane jest ta^ze zapobieganie zakazeniu pluc swini wcda kotlowa przez wtlaczanie powietrza pod oplucna i wytworzenie tym samym w klatce piersiowej swini nadcisnienia. Sciska ono pluca i teoretycznie zapobiega zasysaniu powietrze, a w nastepstwie, przedostawaniu sie zanieczyszczonej wody przy ostatnim wdechu zabijanej swini. Poniewaz jednak w tym przypadku tchawica nie zostaje zamknieta, wiec woda kotlowa moze przeciekac do pluc i je zakazac.Dalsza wade stanowi to, ze nadcisnienie utrudnia wykrwawienie, a ponadto w przypadku wbicia igly w zakazona powierzchnie skóry wielkosc zakazonego obszaru zwieksza sie jeszcze bardziej.Znane jest takze zapobieganie przeciw zakazeniu pluc swini przez wtlaosanie do gardzieli szybko twardniejacej pianki tworzywa sztucznego. Wada tego zapobiegania jest obok duzych nakladów na urzadzenia i materialy, a zatem znacznych kosztów,biorac pod uwage, ze tworzywo sztuczne jest dosc kosztowne, takze okolicznosc;iz przebieg twardnienia piany jest niepewny, a czastki tworzywa szkodliwe dla zdrowia moga dostac sie do pluc. Dalsza wada jest to, ze utwardzona bryla piany daje sie tylko z trudem usunac z lba swini i w tym ostatnim moga takze pozostac zanieczyszczenia.Znany jest równiez korek do gardzieli z pelnym chwytem z tworzywa sztucznego, majacy ksztalt i wielkosc odpowiadajace gardzieli, jak równiez szorstka powierzchnie. Jednakze z uwa¬ gi na róznice wielkosci bitych zwierzat, zamkniecie tchawicy bylo w wielu wypadkach niewystar¬ czajace tak, ze nawet przy uzyciu korków o róznych rozmiarach nie mozna bylo dostosowac sie do róznych wielkosci zwierzat rzeznych i bardzo czesto wystepowalo wdzieranie sie wody kotlo¬ wej i zakazenie pluc.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia do zapobiegania przedostawaniu sie zaka¬ zonej wody do pluc przy zanurzaniu ubitych i wykrwawionych swin w wodzie do parzenia, które z duza pewnoscia zapobiega przedostawaniu sie wody do pluc, eliminujac dzieki temu mozliwosc ich zakazania.Wynalazek opiera sie na stwierdzeniu, ze za pomoca sprezystego weza o zmiennej obje¬ tosci, na przyklad nadmuchiwanego gazem, mozna calkowicie zamknac wlot tchawicy swin rzez¬ nych kazdej wielkosci, gdy pod dzialaniem cisnienia sprezysty material weza przybiera doklad¬ nie ksztalt gardzieli kazdej swini w okolicy wlotu tchawicy. Przez to wyklucza sie praktycz¬ nie niebezpieczenstwo zakazenia pluc, przy czym obsluga urzadzenia sluzacego do tego celu jest szybka i prosta.Zgodnie z wynalazkiem cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze opracowano urzadze¬ nie do zapobiegania zakazeniu pluc, które zawiera element zamykajacy o sciankach z materialu odksztalcelnego, korzystnie z gumy, przy czym do elementu jest wprowadzana rurka, której odcinek znajdujacy sie wewnatrz pustego wnetrza ma otwór, wzglednie otwory sluzace do prze¬ puszczania medium cisnieniowego, a zewnetrzny koniec rurki jest przystosowany do dolaczenia do zródla tego medium. Urzadzenie ma zwykle sztywna rurke do doprowadzania medium, wykonana mozliwie ze stali nierdzewnej. Koniec tej rurki, znajdujacy sie we wnetrzu elementu zamyka¬ jacego, jest zakonczony zaokraglona glówka. Korzystnie glówka jest kulista, a jej srednica jest wieksza od srednicy zewnetrznej laczacego sie z nia odcinka rurki i która jest umiesz¬ czona w poblizu koncowej scianki elementu zamykajacego.Korzystne jest takze,gdy rurka jest wprowadzana do elementu zamykajacego przez jego otwór wlotowy uszczelniony za pomoca sprezystego pierscienia, najlepiej wykonanego z gumy, przy czym pierscien ten jest dociskany zewnetrzna powierzchnia obwodowa do odcinka scianki, ograniczajacego otwór wlotowy, a z drugiej strony szczelnie otacza rurke.Wedlug wynalazku w odcinku rurki, lezacym na zewnatrz elementu zamykajacego, korzystnie w jego koncu jest wbudowane urzadzenie zamykajace, przystosowane do doprowadzanie147 689 3 medium cisnieniowego do wnetrza elementu i do wypuszczania go stamtad, na przyklad w postaci zaworu lub kurka. Korzystne jest, aby element zamykajacy mial ksztalt gruszki lub zblizony, jednak wykonany moze on byc równiez jako walcowy lub kulisty. Korzystnie takze jest,gdy zewnetrzny koniec rurki jest wykonany jako organ zlaczno-zamykajacy, Który zawiera zawór lub kurek, jak równiez króciec z gwintem zewnetrznym.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig.1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku czesciowo w przekroju osiowym, czescio¬ wo w widoku, fig. 2- leb ubitej swini w stanie przed wprowadzeniem urzadzenia wedlug wyna¬ lazku, fig. 3 - urzadzenie wedlug fig.1 wprowadzone do lba swini z fig. 2/w stanie przed nad¬ muchaniem, fig. 4- polozenie nadmuchanego urzadzenia zamykajacego we lbie swini wedlug fig. 2.Jak widac z fig.1, urzadzenie zamykajace, oznaczone ogólnie liczba 1, sklada sie z elementu zamykajacego 2 pustego w srodku oraz z oslona manipulacyjnego 3. ** przedstawionym przykladzie wykonania czlon ten ma rurke 4, na przyklad ze stali nierdzewnej, wprowadzona dolnym koncem do wnetrza elementu 2, natomiast na drugim swobodnym koncu majaca organ zlaczno- zamykajacy 11, zlozony z zaworu lub kurka 11a oraz polaczonego z nim gwintowanego krócca 11b.Za jego pomoca mozna czlon 3 dolaczac do zródla medium cisnieniowego, na przyklad sprezonego powietrza. Odcinek rurki 4, znajdujacy sie wewnatrz elementu 2, ma jeden lub wiecej otworów 5, przez które wnetrze rurki 4 laczy sie z wnetrzem elementu 2. Wewnetrzny koniec rurki 4 jest zakonczony masywna kulista glówka 6, wykonana na przyklad ze stali nierdzewnej o srednicy d2 wiekszej od srednicy zewnetrznej d1 rurki 4. Glówka 6 jest umieszczona w bezposredniej blis¬ kosci zamykajacej scianki koncowe 7a elementu 2. Odleglosc t jest celowo mniejsza od srednicy d2 glówki.Scianki 7 elementu 2 sa wykonane z materialu sprezyscie odkeztalcalnego, to znaczy mogacego sie rozszerzac i kurczyc, na przyklad z gumy. Z tego samego materialu wykonuje sie tez wspomniana juz zamykajaca scianke koncowa 7e, stanowiaca czesc scianki 7* ** przedstawio¬ nym przykladzie wykonania element 2 ma ksztalt gruszki, choc mozliwe jest równiez wykonanie w innym ksztalcie, na przyklad kuli lub walca. W koncu przeciwleglym wzgledem scianki 7a znajduje sie otwór wlotowy 8. Przechodzacy przezen odcinek rurki jest przytrzymywany przez sprezysty pierscien 10, na przyklad z gumy, dociskany do wewnetrznej powierzchni otworu 8 i otaczajacy szczelnie rurke 4* Zastosowanie urzadzenia 1 wedlug fig.1 zostanie objasnione dalej w oparciu o fig. 2 do 4* Zwierzeta wykrwawione po uboju doprowadza sie w sposób ciagly do stanowiska zanurza¬ nia w wodzie celem sparzenia. Bezposrednio przed ta operacja nastepuje zamkniecie tchawicy urzadzeniem wedlug wynalazku jak to pokazano na fig. 2 do 4 rysunku. Ha fig. 2 otwór pyska w lbie 12 swini oznaczono liczba 13, gardziel - 14, przelyk - 15, tchawice - 16. Zgodnie z fig.3 urzadzenie 1, dolaczone do nie pokazanego zródla medium cisnieniowego, lecz jeszcze, nie rozszerzone, bedace w stanie luznym, zostaje wprowadzone przez otwarty pysk 13 lba 12 swini , do gardzieli. Zawór 11 zamyka jeszcze doplyw medium do wnetrza urzadzenia. jak pokazano na fig.1, sztywna rurka 4 czlona 3 korzystnie ulatwia wprowadzanie luznego urzadzenia zamykajacego na przyklad dzwona gumowego 2, gdyz za pomoca tej rurki mozna latwo nakierowywac element, a dzieki glówce 6 rurka 4 nie moze uszkodzic stykajacej sie z nia scianki 7 elementu. Z fig.3 widac, iz wewnetrzny koniec elementu 2 lezy w bezposredniej bliskosci wlotu 1ba tchawicy 16, wzglednie wlotu 15a przelyku 15. Przy takim polozeniu zawór 11 urzadzenia 1 otwiera sie, a przez rurke 4 doprowadzana jest do wnetrza elementu 2 w kierun¬ ku wskazanym strzalka, medium cisnieniowe. Pod dzialaniem sprezonego powietrza objetosc elementu 2 powieksza sie. Ody przyrost objetosci elementu zamykajacego osiagnie przewidziana wielkosc - co w przypadku zastosowania gazu, na przyklad sprezonego powietrza, jako medium cisnieniowego, w zaleznosci od wielkosci swini odpowiada mniej wiecej cisnieniu gazu » 2 ba¬ rów, element zamykajacy wypelnia calkowicie gardziel 14, dociska sie do jej scianek i zamyka wlot 15a przelyku 15* Stan ten przedstawiono na fig.4. Teraz zawór 11 zamyka sie, a swinie razem s nadmuchanym urzadzeniem 1, zakleszczonym w jej gardzieli 14, zanurza sie w wodziek 147 689 sparzajacej, po zakonczeniu sparzania, przed operacja odwlosienia lub po niej, zawór 11 otwiera sie, wskutek czego medium cisnieniowe moze wyplywac z elementu 2 urzadzenia 1 w kierunku wskazanym na fig.4 strzalka b. Nadcisnienie w komorze 9 zanika, a element 2 przy¬ biera w gardzieli 14 postac poczatkowa, przedstawiona na fig.3, po czym urzadzenie 1 mozna wyciagnac z pyska swini. Po wyciagnieciu urzadzenie 1 mozna zdezynfekowac przez umycie i nastepnie uzyc ponownie.Istota wynalazku jest to, ze praktycznie wyklucza on z cala pewnoscia niebezpie¬ czenstwo przedostawania sie wody sparzajacej w trakcie procesu sparzania do pluc swini i zakazania ich. W zwiazku z tym stan pluc swini nie pozostawia z weterynaryjnego punktu wi¬ dzenia nic do zyczenia. Pewnosc zamkniecia nie zalezy od wielkosci swini, co oznacza, ze rozwiazanie to jest niewrazliwe na róznice wymiarowe poszczególnych swin, gdyz skutecznosc zamkniecia mozna zwiekszyc przez zwiekszenie cisnienia, a przy tym nie trzeba sie liczyc z niebezpieczenstwem uszkodzenia krtani wzglednie tchawicy.Urzadzenie wedlug wynalazku mozna stosowac jako czynnosc miedzyoperacyjna przy uboju swin, bez obawy zaklócenia ciaglosci pracy. Urzadzenie jest proste pod wzgledem tech¬ nicznym i niedrogie, a zamykanie daje sie równiez przeprowadzac w sposób prosty przy nie¬ wielkim nakladzie robocizny.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do zapobiegania zakazeniu pluc swin w czasie obróbki poubojowej9 majace element zamykajacy wprowadzany do gardzieli swini, znamienne t y m, ze element zamykajacy /2/ stanowi element o sciankach /7, 7a/ wykonanych z materialu odksztal- calnego, korzystnie z gumy, w którym znajduje sie rurka /4/9 której odcinek znajdujacy sie w pustym wnetrzu /9/ elementu /2/ ma otwór badz otwory /5/, sluzace do przepuszczania medium cisnieniowego, a zewnetrzny koniec rurki /4/ jest przystosowany do dolaczania do zródla medium cisnieniowego. 2. Urzadzenie wedlug zaetrz.1, znamienne tym, ze koniec rurki /4/ znajdujacy sie w komorze /9/ elementu /2/ jest zakonczony glówka /6/ o zaokraglonej po¬ wierzchni. 3. Urzadzenie wedlug zastrz.2, znamienne tym, ze glówka /6/ jest kulista, a jej srednica /&2/ jest wieksza od srednicy zewnetrznej /d-]/ laczacego sie z nia odcinka rurki /4/. 4. Urzadzenie wedlug zastrz.2 albo 3, znamienne tym, ze glówka /6/ jest umieszczona w poblizu scianki koncowej /7a/, zamykajacej element /2/. 5. Urzadzenie wedlug zaetrz.1, znamienne tym, ze otwór wlotowy /S/ elementu /2/ jest uszczelniony za pomoca sprezystego pierscienia /10/ wykonanego najkorzyst¬ niej z gumy, przy czym pierscien ten jest docisniety swym zewnetrznym obrzezem do odcinka scianki ograniczajacego otwór /8/ i otacza rurke /4/f uszczelniajac ja. 6. Urzadzenie wedlug zastrz.1, znamienne tym, ze element /2/ ma ksztalt gruszki lub zblizony. 7. Urzadzenie wedlug zastrz.1, znamienne tym, ze zewnetrzny koniec rurki /4/ ma postac organu zlaczno-zamykajacego, zawierajacego zawór /11a/ lub kurek, jak równiez króciec /11b/ z gwintem zewnetrznym.147 689 11q/ 3 — w HK-i Fig.2 7a Fig.1 Fig.31V7 689 A^Otw' ) L \\ — - ,15Q 15- U M6o cv s «* « v ^ v » ' Fig ^ Pracownia itp PRL Naklad 100 cgz. ia Poligraficzna UP ™l. "** Cena 400 zl PL