Wszystkie dotychczasowe zapalniki, w których do odbezpieczania wyzyskuje sie wstrzas przy wystrzale, posiadaja te wade, ze o ile sa przeznaczone do dzial, w któ¬ rych powstaja stosunkowo niskie maksymal¬ ne cisnienia przy wystrzale, to odbezpie¬ czaja sie stosunkowo latwo przy uderzeniu o twardy przedmiot lub przy upadku i dla¬ tego nie sa dosyc pewne przy transporcie.Zastosowanie zawleczki transportowej, po¬ wodujacej czesto nietylko trudnosci przy wykonaniu, lecz utrudniajacej obsluge, nie usuwa tej wady, gdyz przed ladowaniem trzeba ja wyjac.Niniejszy wynalazek usuwa zupelnie te wade tak, ze zapalnik jest zupelnie pewny przy transporcie.Wedlug wynalazku wyzyskuje sie do za¬ bezpieczania to zjawisko, ze przy silnych uderzeniach, jakim podlega pocisk podczas transportu, a które sa tak duze, ze zapalnik móglby sie odbezpieczyc, dodatnie przy¬ spieszenie nadane pociskowi trwa tylko krótki czas ilub oddzialywa tylko na bardzo krótkiej drodze; natomiast takie przyspie¬ szenie w lufie trwa stosunkowo dlugo, wzglednie oddzialywa na stosunkowo dlu¬ giej drodze.Na rysunku dla przykladu przedstawio- rkf:kilka for^pj^y^pnania bezpiecznika za- p|fnflca #ecHtii* ^rnalazku.Fig. 1 przedstawia schematyczny ustrój bezpiecznika wedlug wynalazku. Liczba 1 oznacza narzad, którego przesuw w kierun¬ ku strzalki 2 powoduje odbezpieczenie za¬ palnika. Narzad trzyma w górnem poloze¬ niu jedna lub kilka kulek 3, umieszczonych w pierscieniowych wycieciach 5 narzadu 1.Kulki zabezpieczone sa w swem polozeniu zapomoca drugiego narzadu 6, osadzonego równiez przesuwalnie. Oba narzady 1 i 6 pozostaja pod cisnieniem sprezyn 7 i 8, wzglednie sil P± i P2. Gdy wiec ciezar na¬ rzadu 1 = Qlf a ciezar narzadu 6 — Q2, to wskazane jest, by P1:Q1 < P2 .'Q2 Narzad 6 w czesci przylegajacej do kulek powinien byc stozkowy w celu wylaczenia lub zmniejszenia dzialania tarcia kulek 3 na te narzady. Dalej dobrze jest zaopatrzyc ten narzad w druga powierzchnie stozkowa 10, by wtlaczanie kulek 3 zpowrotem bylo latwiejsze, gdy one wysuna sie ze swych otworów. Wreszcie pozadane jest równiez, by kat 11 byl mniejszy niz 45°, przez co skladowa sily wtlaczajacej kulki nie bedzie zbyt duza.Pod dzialaniem przyspieszenia przesu¬ wa sie najpierw narzad 6, potem narzad 1, który pozostaje jakis czas w swem poloze* niu, dopóki kulki 3 nie wytocza sie wbok.Jest jasne, ze te trzy ruchy nie moga nigdy, podczas krótkiego impulsu powstajacego przy uderzeniu, nastapic jednoczesnie.Urzadzenie moze byc jeszcze w ten spo¬ sób udoskonalone, ze ruch kulki 3 uzaleznia sie zupelnie od ruchu narzadu 6, ze zatem kulka 3 nigdy nie opuszcza kanalu 4, a stozkowatosc, dlugosc narzadu 6 i jego sko¬ ku sa tak dobrane, ze gdy narzad 6 znajdu¬ je sie w swem dolnem polozeniu, kulki nie moga sie wytoczyc z otworu 4 i wskutek te¬ go, po powrotnym przesuwie narzadu 6 do pierwotnego polozenia, kulki 3 wracaja za¬ wsze w pierwotne polozenie. Na fig. 2 przed¬ stawione jest urzadzenie, w którem glebo¬ kosc 12, na która kulka 3 wnika w glab bez- wladnika 1, odpowiada wglebieniu 13 na¬ rzadu 6 lub ze to wglebienie 13 jest wieksze od glebokosci 12.Praktycznie mozna urzadzenie wedlug wynalazku zastosowac w tych przypadkach, gdzie chodzi o powiekszenie bezpieczenstwa zapalnika z przesuwnemi narzadami. Na fig. 3 przedstawiony jest bezpiecznik do za¬ palnika czasowego, posiadajacy bezwladnik 1 ze splonka 14, który przy wystrzale przesu¬ wa sie w kierunku iglicy i zbija splonke. Bez¬ wladnik 1 opiera sie na sprezynie i podtrzy¬ mywany jest przez jedna lub kilka kulek 3, umieszczonych w otworach 4. Tuleja zabez¬ pieczajaca 6, przyciskana do góry zapomo¬ ca sprezyny 8, posiada stozkowe rozszerze¬ nie 9, umozliwiajace przy jej dolnem polo¬ zeniu przesuniecie sie kulek 3 o odleglosc 13, by zwolnic bezwladnik 1. Jednakze kul¬ ki moga zawsze przed wystrzalem, gdy bez¬ wladnik 1 znajduje sie w górnem polozeniu, powrócic do pierwotnego zabezpieczajace¬ go polozenia, co odbywa sie wskutek prze¬ suwu tulei 6 do góry pod dzialaniem spre¬ zyny 8.Takie urzadzenie umozliwia wykonanie zapalników zupelnie pewnych przy trans¬ porcie i nie wymaga uzywania zawleczek.Przyklad wykonania bezpiecznika do zapalnika uderzeniowego, odbezpieczanego przez przesuw tulei 1, przedstawia fig. 4.Dzialanie bezpiecznika polega na tern, ze po wystrzale, pod dzialaniem sily bezwladno¬ sci, tuleja 6 sciska sprezyne 8 i przesuwa sie wdól, wskutek czego kulki 3 wchodza wewnatrz zapalnika, a tuleja 1 przesuwa sie wdól, poczem, pod dzialaniem sily od¬ srodkowej kulki 3 wypadaja, przez co zo¬ staje zwolniona tuleja 6. Po ustaniu oddzia¬ lywania dodatniego przyspieszenia na po¬ cisk, sprezyna 8 wypchnie tuleje 6 do góry, - 2 —wobec czego, pod dzialaniem sily odsrodko¬ wej, kulki 17 zwolnia bezwladnik ze splon¬ ka lub iglica tak, iz przy uderzeniu pocisku o przeszkode splonka zostanie zbita* Inna forme wykonania zapalnika przed¬ stawia fig. 5. Dzialanie tego zapalnika pole¬ ga na tern, ze po wystrzale bezwladnik 15 osiada nieco wdól, a kulki 3 wchodza we¬ wnatrz zapalnika, przez co zostaje zwolnio¬ na tuleja 1, która pod dzialaniem sily bez¬ wladnosci osiada wdól, jpoczem kulki 3 pod dzialaniem sily odsrodkowej wypadaja na- zewnatrz. Po ustaniu oddzialywania do¬ datniego przyspieszenia na pocisk, tuleja 1 i bezwladnik 15 pod dzialaniem swoich sprezyn przesuna sie do góry, przyczem bezwladnik 15 przesunie sie do góry do¬ piero wtedy, gdy tuleja 1 zwolni kulki 17, które wypadna. Pierscien 18 ze sprezyna 19 zapobiega dzialaniu zapalnika przed uderzeniem o przeszkode. Sprezyna 19 jest silniejsza anizeli sprezyna 8. Na fig. 6 przedstawiono urzadzenie, w którem obie sprezyny 7 i 8 zastapiono tylko jedna spre¬ zyna 8, sluzaca do uruchomiania obu narza¬ dów 1 i 6.Oczywiscie wskazane dla przykladu formy wykonania wynalazku nie wyczerpu¬ ja wszystkich mozliwych form, których moze byc caly szereg. PL PL