PL154508B1 - The method of regulation of pitch contents in anodes for electrolytic production of aluminium - Google Patents

Description

OPIS PATENTOWY

154 508

Patent dodatkowy do patentu nr-Zgłoszono: 87 06 22 /P. 266390/

Pierwszeństwo: 86 06 24 Francja

Int. Cl.⁵ C25C 3/06 C25C 3/20

URZĄD

PATENTOWY

RP

Zgłoszenie ogłoszono: 88 08 18

Opis patentowy opublikowano: 1992 01 31

Twórca wynalazku: Claude Vanvoren

Uprawniony z patentu: Aluminium Pechiney, Pa ryż /Francja/

SPOSÓB REGULOWANIA ZAWARTOŚCI PAKU W ANODACH DO ELEKTROLITYCZNEGO WYTWARRZAHA ALUMINIUM

Przedmiotem wynalazku Jest sposób regulowania zawartości paku w anodach do elektrolityzznego wytwarzania aluminium metodę Hall-Heroulta.

Anody zwane wstępnie wypalonymi otrtmmywane sę przez ugniatanie na goręco kruszywa, najczęściej koksu z lepiszczem, najczęściej pakiem, a następnie zaforciowanie tak otrzymanej pasty węglowej przez wibrozagęszczanie, prasowanie lub wibroprasowanie oraz wypalenie w wysokiej temperaturze. Jakość anod ma decydujęcy wpływ na dobre funkcjonowanie i sprawność energetyczną elektrolizy, a Jednym z głównych problmmów dla utytkowników jest optymmlizacja wytwarzania anod, która polega między innymi na poszukiwaniu maksymmlnej gęstości wypalonego produktu. Ma to na celu wydłużenie cyklu anodowego w elektrolizerze i zmn^jszenle ilości wytworzonych bloków przy ekwiwalentnym zużyciu węgla.

Gęstość wypalonego produktu jest funkcję 3 parametrów: gęstości w stanie suchym produktu surowego, wydajności koksowania lepiszcza i zmian objętości wy parnia. Te trzy parametry nie sę niezależne i zm^r^i^ję się w funkeci zawartości lepiszcza w produkcie surowym. Doświadczenie wykazało, że dla pary surówców: koks i pak, przy danych warunkach w'^^w^r:zan^a Jak uziarnienie, ugniatanie i podobne oraz danym zaformowaniu pasty, krzywa gęstości po w^f^aleniu w funkcji zawartości lepiszcza przechodzi przez maksimum dla zawartości, która odpowiada maksym^nej gęstości w stanie suchym surowego produktu.

Ne badanie struktury anod węglowych miało duży wpływ badanie gatunków. Best rzeczę znanę w mechanice ośrodków wielofazowych, że zagęszczanie gruntu o zmiennej zawartości widy prowadzi do krzywej gęstości w stanie suchym, któro ma maksimum, przy czym gęstość w stanie suchym jest zdefiniowana Jako gęstość neriałów suchych w zagęszczonym ośrodku.

Gdy wzrasta naprężenie zagęszczajęce /zagęszczenie statyczne lub dynamiczne/ gęstość maksymalna rośnie w tym samym czasie gdy odpowiadająca jej zawartość wody manja. Taki efekt

154 508

154 508 tłumaczy się przez pojęcie zawartości wody w stanie nasycenia, powyżej której dla danego naprężenia wartość gęstości maleje z powodu rozsunięcia ziaren stałej osnowy przez płyn.

Zespół krzywych odpowiadajęcych zmiannym naprężeniom zagęszczającym plasuje się pod krzywę okrywajęcę zwanę krzywą nasycenia, która określa maksymalnę gęstość możliwą do osiągnięcia dla danej zawartości wody /SUBBARAO, These de Doctorat, Grenoble 1972, “Comppctsge et mecanique des milieux continua/.

Zagęszczanie produktów węglowych można traktować analogicznie do zagęszczania gruntów, gdyż w obu przypadkach występuje: - ośrodek gazowy: powietrze - ośrodek ciekły: lepiszcze węglowe /pak, żywice, smoos^/, ośrodek stały: osnowa węglowa /koks naftowy, koks smołowy,

Oednakża główna różnica tkwi w porowatej strukturze kruszywa stałego. Dostęp do porów zmenia się w funkcj naprężenia zagęszczajęcego. tego zjawiska Jest brak

Jednoznaczności krzywej nasycenia. Podsumow^ąc, dla danej zawartości paku wzrost naprężenia zagęszczajęcego może polepszyć gęstość w stanie nasycenia produktu, ale zjawisko to jest drugorzędne w stosunku do wpływu Jaki ma na tę gęstość zawartość lepiszcza.

Według dotychczasowego stanu wiedzy najczęściej dężono do osiągniąciα m^^^^i^ali^^j gęstości zagęszczonej anody surowej. Ten sposób regulacji prowaaził do regularnego wzrostu zawartości paku i był ograniczony bądź z powodu wyględu zewnętrznego anod wychodzęcych z zagęszczarki /zbyt tłuste/, będż przez z góry określony zakres zawartości paku, bowiem powyżej tego zakresu wiadomo było, że w piecu do wypalania następi sklejenie między anodam.

Niektóre sposoby regulacji zostały jednak opracowane. I tak w patencie ALCOA /opis patentowy USA nr 4 133 090/ posługuje się pomiarem opadania anody surowej zaraz po wyjściu z formy do zagęszczania. Wówczas reguluje się zawartość paku będęcę w korelacji z gęstością anody tak, aby zminimalizować lub zoptymalizować osiadanie. Oznacza to, że po zmianie parametrów wytwarzania na przykład dotyczę^^ surowców, uziemienia i podobnych z takiej tρtymalizacti można w pełni korzystać dopiero po poznaniu charakterystyki anod wypalonych, to znaczy po upływie kilku dni, co Jest nie do przyjęcia przy wytwarzaniu anod surowych.

W praktyce korzysta się z osiadania średniego, co gwarantuje, że odchylenie od optimum nie będzie znaczne.

Celem wynalazku jest sposób regulacji wytwarzanie anody surowej poprzez dobór ilości paku, który pozwala maksytnrliiowαć gęstość anody wypalonej bez konieczności oczekiwania na wyniki wypełnia. Dla danej i stałej jakości koksu naftowego gęstość pozorna anody po wypaleniu zależy zasadniczo od gęstości w stanie suchym anody surowce. Ta ostatnia wyraża bezpośrednio faktyczne zagęszczenie maaeriałów suchych w anodzie. Gęstość w stanie suchym jest zwię^na z gęstością pozornę anody surowej i zawartością paku poprzez zależność:

^{OS -} DA ^surowe^{j ι}^^Ζι . -/łSS.Z-ŁKtó 100 przy czym: OS gęstość w stanie suchym anody surowee ,

OA gęstość pozorna anody surowej /aaka jaką mierzy się bezpośredni/, % paku » zawartość paku w % wagowych w paście.

Ola danej pary surowców, dla danych warunków wytwarzanie /uziemienia, ugniatania .../ i danego zaformowania pasty, gęstość w stanie suchym otrzymanych anod surowych osięga optim^um dla pewnej zawartości paku.

Sposób regulowania zawartości .paku w anodach do elektroliłyizπθgw wytwarzania aluminium, wytwarzanych przez ugniatanie na goręco w ugniatarce rozdrobnionego kruszywa węglowego i paku ulegającego zakoksowaniu, a następnie przez formowanie z zagęszczeniem i późniejszym wypalaniem w wysokiej temperaturze polega na tym, że do zgniatarki wprowadza się z Jednej strony rozdrobniony koks, o wstępnie okreś^nym stałym składzie granulometrycznym, utrzymujęc stopień zasilania na sta^m poziomie, z drugiej zaś strony wprowadza się pak, którego procentowy udział wsgowy w stosunku do koksu zmienia się w przedziale 13% - 17%, ^^ujęc na wyjściu z ugnńatarki pastę węglową, którę po schłodzeniu do temperatury korzystnie zawartej między 110° a 140°C, zagęszcza się w postaci bloków lub surowych anod. Pozornę gęstość OA zrieniającą się waz z zawartością wagowę paku w paście mierzy się, a następnie na podstawie wartości OA,

154 508 z zależności os » OA surowych anod /100 - % paku/, gdzie zawartość paku Jest wyrażona w procentowym udziale wagowym w paście, wylicza się wartości OS odpowiadające gęstości w stanie suchym surowych anod. Następnie określa się w podanym przedziale, wartość optymalną procentowego udziału Wagowego paku, odpc^t^w^d^^jącego meksymmanej gęstości anod w stanie suchym i do tej wartości optymalnej koryguje się procentowy udział wagowy paku doprowadzonego do ugniatarkl.

W sposobie regulowania zawartości paku pozorną gęstość surowych anod wyznacza się korzystnie przez prosty pomiar anody zagęszczonej przy nie zmienionych innych parametrach takich jak ciężar, długość i szerokość formy oraz wysokość i objętość głowicy anod.

Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykładzie wykonania na rysunku, ne którym fig.l przedstawia zmianę gęstości w stanie suchym anody surowej w funkcji zawartości lepiszcze z naprężeniem stosowanym podczas zazimowanie jako parametrem; fig.2 przedstawia zmianę podstawowych parametrów anod w funkcji zawartości paku przy danym naprężeniu zagęszczającym; fig. 3 przedstawia schemmtycznie istotę sposobu regulowanie zawartości paku według wynalazku; fig.4 przedstawia praktyczne zastosowanie wynalazku.

Optymalna zawartość paku pozwaaająca otrzymać maksymalną gęstość pozorną po wypaleniu jest widoczna ne fig.2. Możne stwierdzić, że odpowiada ona tej zawartości przy której gęstość w stenie suchym anody surowej Jest maksym^na. Sposób według wynalazku pozwą la zatem optymalizować gęstość pozorną po wypaleniu opierając się w sterowaniu układem regulacji wyłącznie na pomiarach anod surowych wychodzących z zagęszczania, a więc będących do dyspozycci natychi^m^et.

Ponadto optimum gęstości w etanie suchym jest względne i zmienia się wraz z parametrami wytwarzania takimi jak: surow^^, uziemienie i podobne. Z tego powodu, z wyjątkeem okresów przejścoowych optymmHzacje gęstości w stenie suchym prowadzi we wszystkich przypadkach do optymmlizacci gęstości po wypaleniu.

Sposób będący przedmiotem wynalazku obejmuje następujące po sobie poniższe operacje. Ugniatana pasty węglowej jest zasilana; z Jednej strony rozdrobn^nym koksem o stałym i z góry określonym składzie granulometrycznym, przy czym stopień zasilania utrzymuje się na statym poziomie, z drugiej strony pakiem, którego udział procentowy B_Q wzglądem koksu może być regulowany bądź ręcznie przez operatora, bądź przez automat zaproglimtwliy lub sterowany przez mikroprocesor. Po wyjściu z ugniatarki pasta węglowa Jest wprowadzana do zagęszczarki, a zagęszczone anody są odprowadzane transporterem.

W przypadku ugniatarki periodycznej ładunek pasty węglowej ma stały skład. Każda m^oyyjikacja zawartości paku odbija się zatem na całości N anod wytworzonych z ładunku. W przypadku ugnńatarki o pracy ciągłej istnieje odstęp czasu między momentem zmiany zawartości paku na wejściu do ugnńatarki, a mommntem pojawienia się pierwszej anody zagęszczonej, wytworzonej z pasty o zmodyfikowanym składzie. Ten odstęp nazwano d /w praktyce wynosi on 3-6 anod/ i uwzględniono przy programowaniu kommutera. Gęstość pozorna surowej anody jest wyliczana z ciężaru i objętości anody. Ciężar jest mierzony z błędem mniejszym od 0,1%.

Doświadczenie wykazuue, że wymmary.długość i szerokość^o zagęszczeniu,można uznać w tych samych granicach błędu za stałe dle zawartości paku zmieniającej się nie więcej niż 1% /loości całkow^ce/ w stosunku do wartości środonej. Wyytarczy więc zmierzyć wysokość H zagęszczonej anody by znać jej objętość. Do ^ιπρι^θη wprowadza się: zmierzony ciężar, długość i szerokość /stałe, ale w razie potrzeby dające się skorygować/ oraz zmierzoną wysokość i zawartość paku.

□est więc DA surowej anody « ciężar anody P £/H-h_Q/ . L . 1 ] + Vo, przy czym Vo j^est objętością głowicy anody’, to znaczy części górnej, która zaw.jrα ścięcia ukośnie, tuleje anody i ewen^e^ie rozmaite osłony, a h_Q Jest wysokością głowicy anody. Gęstość w stanie suchym anody surowej :

DS « DA surowej anody .

Te dane są wprowadzane do ΙωίΝηηβΓβ. Kontuar uwzględnia również początkową zawartość paku

B_o %, którą ustala się yoświadcjalnij: anody witworzone w tych warunkach maj gęstość w stanie suchym oznaczoną /^Bb/·

Następnie:

154 508

1. Zmienia się zawartość początkową paku B_o o wartość x /na przykład równą 0,1 lub 0,% wartości całkowitej/. Anody wytworzone z nową zawartością paku Βθ ♦ x maję gęstość w stanie suchym y/B_Q ♦ x/> która jest mierzona jako średnia n anod /na przykład pięć do dwuUdiestu, korzystnie dziesięciu/, żeby wyeliminować drobne wahania. Odchyłka x może być dodatnia lub ujemna.

2. Porównuje się ^/Β_ο * /wartości średnie/. Oećli /Βθ ♦ x/^ £· /B_o/, zmienia się Βθ ♦ x o wartość x o tym samym znaku co wartość poprzednia. Oeśli £* /Βθ + x/<^ ^/Βθ/, zmienia się Βθ ♦ x o wartość x, ale o znaku przecwwnym do wartości poprzedniej i zastępuje się tak dalej, przy czym każdy etap polega na porównywaniu gęstości otrzymanej w danym etapie z gęstościę otrzymaną w poprzednim etapie.

Dla wyjaśnienia tego algorytmu można zauważyć, że Jeśli wzrost B_o /odchyłka x dodatnia/ prowadzi do wzrostu gęstości anod w stanie suchym, to oznacza to, że jest się poniżej optmmum B_o, podczas gdy jeśli ten wzrost Βθ prowadzi do zmniejszeiia gęstości w stanie suchym to najprawdopodobbnej optamum Bm zostało przekroczone. Rówwneż, jeśli zmi^jsiβiie B_o /odchyłka x ujemna/ prowadzi do zmnieJsieiia gęstości w stanie suchym, to oznacza to, że jest się najprawdopodobnie poniżej wartości optymalnej B_b, podczas gdy jeśli itnieJszenie Βθ prowadzi do wzrostu gęstości w stanie suchym to jest się powyżej optamum Bm·

3. Oeśli którekolwiek z porównań między y /Bo + nx/ i j* / Βθ ♦ /n + 1/ x J okaże się równośśią, można wydać polecenie operatorowi lub automatowi: będż utrzymywać zawartość paku niezmienioną w wysokości B ♦ /n ♦ 1/ x ,· ^będż przejś^{ć n}a £ ^Βθ ♦ /n ♦ 1/ x ^J + x', gdzie ^χ* Jes^t dodatni lub ujemny, przy czym ta operacja może być wykonana dla odchyłki x* równej lub mnieJszej od x /na przykład x* = j-/ tak,żeby nie odchylać się zbytnio od Bm optymalnego Jeśli uważa się, że znajduje się teraz w pobliżu tej wartości.

4. Ustala się maksymmlny limit zmian Bo· Ten limit Βθ ♦ X /fig.3/ może być wyznaczony na n odchyłek o x. Każda z tych odchyłek może mieć wartość na przykład 0,1 lub 0,% paku /w % wartości całkow^ej/, a X może być wyznaczone na przykład na + 0,5 lub £ 0^6% /wartości całkow^aj/.

5. Żeby uniknąć zbyt dużej ampHtudy zmian wokół wartości optymalnej Bm, można po pewnym czasie dochodzenia do równowagi przesunąć wartość początkową zawartości paku Bo i nadać jej nową wartość równą lub wyraźnie równą wartości optymalnej Bm takiej Jaką można odczytać z krzywej rzeczywistej z^^an gęstości w stanie suchym w funkcji zawartości paku pokazanej na fig.4, którą komppuer może ustalić automatycznie.

Całość tych operami może zostać przeprowadzona, jak już poprzednio zaznaczono: bądź ręcznie, w tym przypadku operator odczytuje dane dostarczone przez kompuuer i przystępuje do wprowadzania odchyłek x we wskazanym kierunku i w wyznaczonych limitach zmian całkowitych X = Σ x; bądź autommtycznie, przy czym dane z wyliczenia są wprowadzane do ialrogαaπtwaiJgt lub sterowanego przez mikroprocesor automatu wyśwwetlajęcego i/uub drukującego zmiany poszczególnych parametrów.

Na fig.4 wykreślono eksperymentalną krzywą opisującą zakres zawartości paku od 13,4 14,5%. Oak z tego widać, dla każdej zawartości paku zmierzone gęstości w stanie suchym układają się na linii o arapUtudzie rozproszenia ok. * 0,002 wartości całkowitej gęstości w stanie suchym. Przykład zastosowania. 1/ Podstawowe parametry operacyjne wytwarzania. Pastę węglową przeznaczoną do zagęszczania stanowi mieszanina:

- koksu naftowego o uużarnieniu 0 30 .urn - 3(3% wagowych yum 4.0 4 300 >im - 4-45% wagowych

4 300 /urn - ^0% wagowych

- paku o następujących parametrach fizykochemicznych:

t^perarara mięknieni-a /Mettler/ 1⁰⁴°C temperatura Itroplento 142°C

Le^ość w centipłazato ⁷⁵²⁰ w ¹⁴⁰°C

1350 w 160°C 380 w 180°C 150 w 200°C

154 508

Składniki, oddzielnie podgrzane do temperatury 160-¹⁸⁰°C, łączą się ne wejściu do ugniatarki dwułopatkowej. Przepływ ciekłego w tej temppraturze paku Jest regulowany ze pomocą dozującej pompy objętościowej, co pozwala korygować zawartość paku względem koksu naftowego, którego niezmienny stopień zasilania zapewnia podajnik ślimakowy łęczęcy zbiornik magazynowy z wejściem ^do ugniatarki. Tak zastawiona pasta za^iatarw Jes^{t w} i.70°^C, p^ota^{m na} w^J^{ściu z} ugniatarki sch^łe^dzele ^do okoto 145°C ⁱ ^dawana ^do dozo^wnik^a z^Hejącego toczna tormy ^do zeg^ęszczenie wtorozagęszczarki. Zagęszczanie o^dbywa się ^w tMperaturw ¹³⁰ - ¹⁴⁰°C pod clśnienaθm 450 barów. Po wibroaagęsaczaniu i rozformowaniu surowe anody kierowane sę do strefy schładzania, gdzie sę ważone i sprawdzane pod względem wymiarów /pomiar wysokości służy do bezpośredniego oznaczania gęstości pozornej w stanie surowym/, potem składowane przed wypalaniem w tempa retorze ^do 1200°C.

2/ Początkowa regulacja zawartości paku. Dla gatunku wytwarzanych anod, przy niezmiennych pozostałych parami erach, najwyższą gęstość wypalonej anody otrzymuje się przy procentowym udziale wagowym około 14%. Za pomocą pompy dozującej przepływ ciekłego paku otrzymuje się pastę w której udział procentowy paku wynosi 14% i wytwarza się dziesięć zagęszczonych bloków, dla których oznacza się gęstość pozorną w stanie surowym, która wynosi 1,641 £ 0,002, a z niej ze wzoru DS czyli p » DA surowej anody x /100 - % paku/ /100 wylicza się średnią gęstość w stania suchym 1,411 + 0,002. Następnie koryguje się przepływ pompy dozującej do ciekłego paku o kolejne wartości odpoweadaJąca każdorazowo zmianie X 0^2% procentowego udziału wagowego i dla każdej serii 10 anod oznacza się gęstość pozorną w stanie surowym i odpowiedaJęcę jaj gęstość w stanie suchym /^ lub DS/·

Z zamieszczonej poniżej tablicy zestawiającej wyniki prób regulacji określa się optymalną zawartość paku, pozwalającą otrzymać maksymlna gęstość anod w stenia suchym i maksymrlnę ich gęstość po wypraniu.

Tablica

	Nr próby	1 1	% paku	1 1	DA ♦ 0,002	, ♦ 0.002	•1- - -- -- -- -- -- -- - 1 Gęstość po wypaleniu 1	“ · - -1
	1		14	1 1	1,641	1 1	1,411	, 1,595 do 1,60
	2		14.2	1	1,640		1,407	1 1,590 do 1,595
	3		14,4	1	1,637	1	1,401	* nie sprawdzano
	4		13,8	1 1	1,640	1 1	1,413	i 1,600 do 1,605
	5		13,6	1	1,638	1	1,415	1 1,605 do 1,610
	6	1 i	13,4	1 . L	1,629	1	1,410	1 1,595 do 1,60	. - . -1

Gęstość w stanie surowym i w stanie suchym zmnleJsze się, gdy zawartość paku jest wyższa od 14% i należy amnlθjsayć tę zawartość poniżej 14%, by znaleźć maksymlna wartość gęstości w stanie suchym. Opierając się na próbach 4, 5 1 6 widać, że osiągnięto ję przy zawartości 13,6%, przy której natomiast lekko zrnlejszyłe się gęstość pozorna w stanie surowym. Pomiary gęstości wykonane dla tych samych serii anod po wypaleniu potwierdzzły, że największe gęstości otrzimeno przy zawartości paku 13,6%.

3/ Regulacja w ustalonym reżimie produkcyjnym. Po ustaleniu zawartości paku 13,6%, w wytwarzanych anodach o takim składzie bada się statystycznie gęstość w stanie suchym i jeśli wystąpi regularne odchylenie w postaci wzrostu lub zinlejszania optymalnej wartości gęstości w stanie suchym /1,415 + 0,002/ to należy sprawdzić, czy przypadkowo nie uległ ziienia któryś z ustalonych parametrów. Deśli nie wykryje się żadnej ι^β^ΙΙ w wytwarzaniu, to według opisanej metody, należy ponownie oznaczyć nową wartość mβksymmlnej gęstości w stanie suchym, która najczęściej znajduje się bardzo blisko wartości pocz^tko^ae: gęstość w stanie suchym odpowiada korekcie zawartości paku o obszarze 13,6 £ 0,1%.

Zastosowanie komputera pozwala zwiększyć liczbę i szybkość pomiarów, jak również dokładność z powodu zastosowania zmian X * 0,1% zawartości paku, która może być bardzo precyzyjnie regulowana za pomocą pompy dozu^cej .

154 508

Claims (2)

1. Zastrzeżenia patentowa

   1. Sposób regulowania zawartości paku w anodach do elektrolitycznego wytwarzania aluminium, wytwarzanych przez ugniatanie na gorąco w ugniatarce rozdrobnionego kruszywa węglowego i paku ulegającego zakokso^^r^n^, a następnie przez formowanie z zagęszczeniem i późniejszym wypalaniem w wysokiej temperaturze, znamienny tym, że do ugniatarki wprowadza się z Jednej strony rozdrobniony koks, o wstępnie określonym stałym składzie granulometrycznym, przy czym stopień zasilania utrzymuje się na stałym poziomie, a z drugiej zaś strony wprowadza się pak, którego procentowy udział wagowy w stosunku do koksu zmienia się w przedziale 13% - 17%, formując na wyjściu z ugniatarki pastę węglową, którę po schłodzeniu ^do temperatur-/ korzystnie zawartej ^m.^ędz^y 110° a 140°C, zag^z^a si^ę w postaci loloków lub surowych anod, których pozorną gęstość /DA/ zmieniającą się wraz z zawartośclę wagową paku w paście mierzy się, a następnie na podstawie wartości /DA/, z zależności DS » DA surowych anod x / 100 - % paku / / 100, gdzie zawartość paku jest wyrażona w procentowym udziale wagowym w paście, wylicza się wartości /DS/ odpowiadające gęstości w stanie suchym surowych anod, a następnie określa się , w podanym przedziale, wartość optymalną procentowego udziału Wagowego paku, tdpowiadającegt maksymalnej gęstości anod w stanie suchym i do tej wartości optymalnej koryguje się procentowy udział wagowy paku doprowadzonego do ugnnatarki.
2. 2. Sposób według zastrz.1, znamienny t y m, że pozorną gęstość surowych anod wyznacza się przez pommar anody zagęszczonej H, przy nie zmienionych innych parametrach, takich jak ciężar P, długość L i szerokość 1 formy oraz wysokość h₀ i objętość V_Q głowic anod.

   154 503

   Charakterystyka gęstość pozorna anody soirwej p|Q 2 jwkiaktfidwootoa po^SpŁ w‘ lgęstość pozorna po ury/κι' leniu gęstość u stanie ' suchym oporność wta' ściua fwytrzumatośt Ina zgniatanie <opak jUpak (lepiszcze)

   FIG.1

   154 503

   FIG. 4

   Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 100 egz.

   Cena 3000 zł