PL159900B1 - P o m p a wyporowa PL - Google Patents

Abstract

1. Pom pa wyporowa, skladajaca sie z kad- luba z króccam i ssacymi i tloczacymi, w któ- rego kom orze sa umieszczone suwliwie tloki, oraz walu napedowego, znamienna tym, ze kadlub (1) ma ksztalt kuli, a w nim osadzona jest plaska krazkow a przegroda (5) dzielaca jego kom ore na dwie jednakow e kom ory robo- cze, w których umieszczone sa ze zbieznymi do srodka kom ory wierzcholkami zabieraki (3a i 3b) z osadzonym i w nich tlokam i (4) w ksztal- cie plaskich plytek pólkolistych, przylegajace do powierzchni kom ór roboczych i przegrody (5), przy czym tloki (4) umieszczone sa wzgle- dem siebie w plaszczyznach prostopadlych, zas zabieraki (3a i 3b) sprzezone sa ze soba wierz- cholkam i poprzez sprzeglo kulowe (7) osa- dzone obrotow o w srodku symetrii przegrody (5), jeden (3a) zlaczony jest walem napedowym (2), a drugi (3b) osadzony na czopie (14), ulo- zyskowanymi w kadlubie (1). Fig. 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest pompa wyporowa, znajdująca szerokie zastosowanie między innymi do napędu zespołów maszyn ziemnych, maszyn rolniczych, żurawi, przenośników, maszyn górniczych, siłowników, pras hydraulicznych oraz do zmiany obrotów wału napędowego pojazdów samochodowych.

Znana jest z polskiego opisu patentowego nr 98 684 pompa wyporowa, która składa się z kadłuba w kształcie półkuli zamkniętej na wielkim kole płaską głowicą z otworem wlotowym i wylotowym, bębna stożkowego umieszczonego wraz z tłokiem obrotowo w kadłubie, przy czym tłok w przekroju podłużnym ma kształt połowy koła. Znana jest także z Małej Encyklopedii Techniki, PWN, Warszawa 1960 r. pompa rotacyjna, która składa się z cylindrycznego kadłuba z umieszczonym w nim mimośrodowo bębnem posiadającym kilka rowków wzdłużnych w których osadzone są suwliwie łopatki w postaci prostokątnych płytek.

Pompa wyporowa według wynalazku, charakteryzuje się tym, że kadłub ma kształt kuli, a w nim osadzona jest płaska krążkowa przegroda dzielona w płaszczyźnie prostopadłej do jej głównej osi symetrii. Przegroda dzieli komorę kadłuba na dwie jednakowe komory robocze, w których umieszczone są zabieraki w kształcie wycinka kuli, ze zbieżnymi do środka komory wierzchołkami zakończonymi wypustami, które osadzone są w odpowiadających im rowkach sprzęgła kulowego umieszczonego obrotowo w środku symetrii przegrody. Jeden z zabieraków złączony jest z wałem napędowym, a drugi osadzony na czopie opartym na łożysku oporowym. W szczelinach zabieraków osadzone są tłoki w kształcie płaskich półkulistych, przylegające do powierzchni komór

159 900 roboczych i przegrody, przy czym tłoki umieszczone są względem siebie w płaszczyznach prostopadłych. Ponadto pompa ma dzielony kadłub, a jego linia podziału przebiega przez osie czopów przegrody. Przegroda osadzona jest na czopach i na sprzęgle kulowym obrotowo. Kadłub ma króćce ssące i tłoczące rozmieszczone symetrycznie do płaszczyzny symetrii pompy prostopadłej do wału napędowego i usytuowane przemiennie. Wszystkie współpracujące powierzchnie elementów ruchomych pompy mają uszczelki.

Pompa według wynalazku uwidoczniona jest na rysunku, na którym fig. 1 i 2 przedstawia jej przekrój wzdłużny przez oś wału napędowego, prostopadły do jednego i drugiego tłoka, a fig. 3 -sprzęgło kulowe w przekroju poprzecznym.

Pompa wyporowa według wynalazku składa się z kadłuba 1 wykonanego z dwu półkuli połączonych ze sobą za pomocą śrub i uszczelnionych uszczelką 16. Wewnątrz kadłuba 1 osadzona jest obrotowo na czopach 6 i sprzęgle kulowym 7 płaska krążkowa przegroda 5 dzielona w płaszczyźnie prostopadłej do jej głównej osi symetrii. Przegroda 5 dzieli komorę kadłuba 1 na dwie jednakowe komory robocze, w których umieszczone są zabieraki 3a i 3b w kształcie wycinka kuli, ze zbieżnymi do środka komory wierzchołkami zakończonymi wypustami 8, które osadzone są w odpowiadających im rowkach 17 sprzęgła kulowego 7 umieszczonego obrotowo w środku symetrii przegrody 5. Jeden z zabieraków 3a złączony jest z wałem napędowym 2, a drugi 3b osadzony na czopie 14, ułożyskowanych w łożyskach kulkowych 10, przy czym czop 14 dodatkowo oparty jest na łożysku oporowym 9 umieszczonym w pokrywie 11. W szczelinach zabieraków 3a i 3b osadzone są suwliwie tłoki 4 w kształcie płaskich płytek półkulistych, przylegające do powierzchni komór roboczych i przegrody 5. Tłoki 4 umieszczone są względem siebie w płaszczyznach prostopadłych.

Ponadto kadłub 1 ma króćce ssące 12 i tłoczące 13 rozmieszczone symetrycznie do płaszczyzny symetrii pompy prostopadłej do wału napędowego 2 i usytuowane przemiennie. Wszystkie współpracujące powierzchnie elementów ruchomych pompy są uszczelnione uszczelkami 15. Wydajność pompy regulowana jest przez obrót przegrody 5 za pomocą czopów 6 o kąt wewnątrz kulistej obudowy kadłuba 1 i wokół sprzęgła kulowego 7, co powoduje pewne przemieszczenie się tłoków 4 w rowkach zabieraków 3a i 3b po to, aby zawsze stykały się one płaską krawędzią z powierzchnią przegrody 5 i sprzęgła kulowego 7, a krawędzią półkulistą z wewnętrzną powierzchnią obudowy kadłuba 1. Przegroda 5 w każdym położeniu dzieli wnętrze pompy na dwie jednakowe komory robocze, natomiast każdy z zabieraków 3a i 3b wraz z tłokiem 4 stykają się płaską krawędzią z przegrodą 5 i sprzęgłem kulowym 7, a półkulistą krawędzią z powierzchnią wewnętrzną obudowy, dzieli komorę roboczą na dwie komory A i B o różnych objętościach w zależności od kąta φ ustawienia przegrody 5. Proporcjonalnie do wzrostu kąta φ w kierunku ruchu wskazówek zegara wzrasta objętość komory A, a maleje objętość komory B. Kąt φ wychylenia przegrody 5 ustala się dla danej wydajności pompy. Przegroda 5 dla ustalonej wydajności jest nieruchoma. Obrót wału napędowego 2 ze stałą prędkością kątową ω zgodnie z ruchem wskazówek zegara będzie powodować, że tłoki 4 ślizgające się po przegrodzie 5 wykonują złożony ruch, obrotowy wokół osi wału napędowego 2 i wahadłowy harmoniczny względem rowka tłoka 4, o tym większej amplitudzie wahań obrotowych im większy jest kąt φ. Przy takim obrocie objętość komory B rośnie, a komory A maleje, co jest warunkiem ssania i tłoczenia cieczy. Ciecz zasysana jest przez otwór 12 a wytłaczana przez otwór 13 z drugiej strony. W drugiej części pompy proces ssania i tłoczenia cieczy przebiega identycznie, lecz w przeciwnym kierunku. Za pomocą pompy według wynalazku można napędzać dwa niezależne obiegi hydrauliczne lub po połączeniu ze sobą par otworów ssących 12 i tłoczących 13 - napędzać pojedynczy układ hydrauliczny.

Fig.2.

1519900

Fig. 1

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims (9)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Pompa wyporowa, składająca się z kadłuba z króćcami ssącymi i tłoczącymi, w którego komorze są umieszczone suwliwie tłoki, oraz wału napędowego, znamienna tym, że kadłub (1) ma kształt kuli, a w nim osadzona jest płaska krążkowa przegroda (5) dzieląca jego komorę na dwie jednakowe komory robocze, w których umieszczone są ze zbieżnymi do środka komory wierzchołkami zabieraki (3a i 3b) z osadzonymi w nich tłokami (4) w kształcie płaskich płytek półkolistych, przylegające do powierzchni komór roboczych i przegrody (5), przy czym tłoki (4) umieszczone są względem siebie w płaszczyznach prostopadłych, zaś zabieraki (3a i 3b) sprzężone są ze sobą wierzchołkami poprzez sprzęgło kulowe (7) osadzone obrotowo w środku symetrii przegrody (5), jeden (3a) złączony jest wałem napędowym (2), a drugi (3b) osadzony na czopie (14), ułożyskowanymi w kadłubie (1).
2. 2. Pompa według zastrz. 1, znamienna tym, że kadłub (1) jest dzielony, a linia jego podziału przebiega przez osie czopów (6) przegrody (5).
3. 3. Pompa według zastrz. 1, znamienna tym, że króćce ssące (12) i tłoczące (13) rozmieszczone są w kadłubie (1) symetrycznie do płaszczyzny symetrii pompy prostopadłej do wału napędowego (2) i usytuowane przemiennie.
4. 4. Pompa według zastrz. 1, znamienna tym, że przegroda (5) osadzona jest na czopach (6) i na sprzęgle kulowym (7) obrotowo.
5. 5. Pompa według zastrz. 4, znamienna tym, że sprzęgło kulowe (7) ma dwa równoległe symetryczne rowki (17) współpracujące z wypustami (8) na wierzchołkach zabieraków (3a i 3b).
6. 6. Pompa według zastrz. 1, znamienna tym, że zabieraki (3a i 3b) mają kształt wycinka kuli.
7. 7. Pompa według zastrz. 1, znamienna tym, że przegroda (5) dzielona jest w płaszczyźnie prostopadłej do jej głównej osi symetrii.
8. 8. Pompa według zastrz. 1, znamienna tym, że czop (14) zabieraka (3b) oparty jest na łożysku oporowym (9).
9. 9. Pompa według zastrz. 1, znamienna tym, że wszystkie współpracujące powierzchnie elementów ruchomych mają uszczelki (15).