PL161578B1 - Sposób obróbki swiezo zlowionych ryb oraz urzadzenie do obróbki swiezo zlowionych ryb PL - Google Patents

Abstract

czajacego, korzystnie w postaci obrotowego stajaka, polegajacy na tym, ze w pierwszym etapie glowe ryby oddziela sie od tulowia przez przeciecie gardla siega- jace od strony brzusznej ku grzbietowi, a w drugim etapie otwiera sie tulów ryby przez przeciecie brzucha zaczynajace sie od konca przeciecia gardla, w celu umozliwienia wyciagniecia nieuszkodzonych w netrz- nosci, znamienny tym, ze glowe ryby w czasie przy- tw ierdzania tub po przytw ierdzeniu tulow ia do zespolu przemieszczajacego, odgina sie do tylu pod katem okolo 30° wzgledem osi podluznej tulowia ryby, a po naprezeniu dolnej czesci ryby przecina 3. Urzadzenie do obróbki swiezo zlowionych ryb, skladajace sie z obrotowego stojaka o osi w przyblizeniu pionowej, z kilkoma przyrzadami przytrzymujacymi dla przytwierdzenia tulowia ryby, oraz z rozmieszczonych wokól obrotowego stojaka narzedzi do ciecia i do czysz- czenia, znamienne tym, ze obrotowy stojak (11) umie- szczony ponad przyrzadem przytrzymujacym ( 13) ma kablak ( 19) dla chwycenia dolnej czesci nozdrzy ryby. umieszczony na dolnym koncu teleskopowego drazka (21) przegubowo zawieszonego w swej górnej czesci w obrotowym stojaku (11), który jest prowadzony krzywka ( 2 3) wspólpracujaca z prowadnica ( 2 4) przytwierdzona do ramy urzadzenia oraz ma usytuowany za miejscem przytwierdzenia ryby w kierunku obrotu stojaka (11), nóz ( 9) do przecinania gardla ryby, przy czym plaszczy- zna tego noza jest nachylona pod katem 10-15° wzgle- dem osi tulowia ryby, a ponadto drugi nóz (10), którego plaszczyzna w polozeniu unierucham iania jest nachy- lona pod wiekszym katem wzgledem osi tulowia ryby PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób obróbki świeżo złożonych ryb oraz urządzenie do obróbki świeżo złowionych ryb.

Oczyszczanie ryb jest przeprowadzane w coraz większym zakresie bezpośrednio po złowieniu na pokładzie statków rybackich. Znanych jest wiele sposobów oraz urządzeń mających

161 578 na celu oczyszczenie ryby w jak najkrótszym czasie i z jak największym uzyskiem. To wiąże się nie tylko ze zmniejszeniem strat mięsa ryb, lecz również z wypatroszeniem nieuszkodzonych' wnętrzności w celu uzyskania dobrego, pod względem jakości surowca dla przemysłu spożywczego albo farmaceutycznego lub dla innych celów.

Zgodnie z wynalazkiem sposób obróbki świeżo złowionych ryb, szczególnie dorszy, przytwierdzonych do zespołu przemieszczającego, korzystnie w postaci obrotowego stojaka, polega na tym, że w pierwszym etapie głowę ryby oddziela się przez przecięcie gardła sięgające od strony brzucha ku grzbietowi, a w drugim etapie otwiera się tułów ryby przez przecięcie brzucha zaczynające się na krawędzi przecięcia gardła, umożliwiające wypatroszenie nieuszkodzonych wnętrzności.

Według wynalazku głowę ryby w czasie przytwierdzania lub po przytwierdzeniu tułowia do zespołu przemieszczającego, odgina się do tyłu pod kątem około 30° względem osi podłużnej tułowia ryby, a po naprężeniu dolnej części ryby przecina się gardło ryby w dwóch fazach. W pierwszej fazie dokonuje się przecięcia w naprężonej części gardła, przebiegającego w przybliżeniu wzdłuż przedniej strony dolnej części obojczyka ryby i przecinającego węzinę ryby, a w drugiej fazie dokonuje się przecięcia sięgającego do grzbietu i skierowanego do miejsca na grzbiecie znajdującego się w niewielkiej odległości przed obojczykami.

W pierwszej fazie przecięcie wykonuje się korzystnie od przodu w kierunku ku ugłowionej części brzusznej pod kątem 10-15° względem kierunku osi tułowia, a dla przecięcia w drugiej fazie dobiera się na początku większy kąt nachylenia, rosnący następnie wraz z głębokością cięcia.

Urządzenie do obróbki świeżo złowionych ryb, składające się z obrotowego stojaka o osi w przybliżeniu pionowej, z kilkoma przyrządami przytrzymującymi dla przytwierdzenia tułowia ryby, oraz z rozmieszczonych wokół obrotowego stojaka narzędzi do cięcia i do oczyszczania, według wynalazku charakteryzuje sie tym, że obrotowy stojak umieszczony ponad przyrządem przytrzymującym ma kabłąk dla chwycenia dolnej części nozdrzy ryby, umieszczony na dolnym końcu teleskopowego drążka przegubowego zawieszonego w swej górnej części w obrotowym stojaku, który jest prowadzony krzywką współpracującą z prowadnicą przytwierdzoną do ramy urządzenia oraz ma, usytuowany za miejscem przytwierdzenia ryby w kierunku obrotu stojaka, nóż do przecinania gardła ryby, przy czym płaszczyzna tego noża jest nachylona pod katem 10-15° względem osi tułowia ryby, a ponadto drugi nóż, którego płaszczyzna w położeniu uruchamiania jest nachylona pod większym kątem względem osi tułowia ryby.

Narzędzie do patroszenia wnętrzności umieszczone jest na ramieniu podtrzymującym zamontowanym promieniowo względem obrotowego stojaka i posiada korpus krążkowy osadzony na wałku, przy czym z części obwodowej powierzchni korpusu krążkowego promieniowo wystają elementy do patroszenia o kształcie podobnym do palców, wykonane z giętkiego materiału.

Korzystnie w urządzeniu według wynalazku korpus krążkowy jest połączony z dźwignią tworzącą z ramieniem podtrzymującym i korpusem krążkowym uzębiony drążek, a ponadto na dźwigni jest również umieszczony korpus szczotki przemieszczany za korpusem krążkowym.

Naprężanie dolnej części szyi, a w szczególności węziny, która od strony wnętrzności ryby łączy głowę ryby z jej tułowiem, i która ma zwiększającą się grubość w kierunku obojczyka, daje w wyniku łatwiejsze przecięcie węziny z pożądaną dokładnością. Przy dokonywaniu przecięcia-wskazane jest stosowanie takiej jego głębokości jaka jest konieczna dla przecięcia węziny. W'ęzina może mieć grubość 10-15 mm w płaszczyźnie cięcia. Przecięcie na wylot zwalnia brzuszną część ryby od napięcia wywołanego naprężeniem, co powoduje cofnięcie się od linii cięcia, stwarzające najlepszy początkowy kształt dla wprowadzenia noża dla dokonania drugiego, uzupełniającego cięcia. To drugie cięcie powinno sięgać do grzbietu, w celu zapewnienia poprawnego przecięcia gardzieli i większych zbiorników krwi (aorta i żyły sercowe). Powinno ono przejść obok obojczyka, bez jego uszkodzenia. W ten sposób obojcżyki mogą służyć jako elementy podtrzymujące części tułowia przylegające do cięcia, z korzyścią dla następnych czynności, w szczególności dla zabiegu rozcinania brzucha bez uszkodzenia wnętrzności. Drugie cięcie musi ponadto przeciąć skórę i przepony pomiędzy komorą skrzelową i jamą brzuszną ryby oraz zawieszenie wątroby. Z tego powodu ta operacja, jak również naprę4

161 578 zenie wywołane odgięciem głowy do tyłu jest korzystne, ponieważ na skutek tego elementy łączące głowę z wnętrznościami są wyciągane ku górze względem tułowia.

W tym, co wyżej podano, zakłada się z góry, że głowę pozostawia się połączoną z tułowiem, przy czym to ma na celu niezawodne utrzymanie w stałym położeniu brzucha podczas przecinania i ewentualnie rozrywanie otrzewnej w celu odsłonięcia brzucha i innych jelit. Jeżeli głowa nie jest potrzebna dla tych celów, to można ją odciąć od tułowia przedłużając drugie cięcie, lub przez przecięcie szyi.

Jeżeli głębokość pierwszego cięcia jest tak dobrana, żeby odpowiadała grubości węziny w miejscu wcięcia głowy, unika to uszkodzenia obojczyka lub wnętrzności.

Zgodnie z wynalazkiem jest wskazane, aby głębokość wcięcia nożem, którym dokonuje się drugiego cięcia, była kontrolowana przez dolną stronę grzbietu. Kontrolę można przeprowadzić mając ostrze noża nieco wystające względem elementu prowadzącego przebiegającego po grzbiecie i zapobiegającego, żeby nóż nie przeciął nawet nieznacznie grzbietu, ale umożliwiającego głębsze cięcie w przylegających miękkich częściach.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rybę zawieszoną mniej więcej pionowo, z zaznaczonym przecięciem gardła, fig. 2 - tę samą rybę po odchyleniu głowy do tyłu, z zaznaczeniem kierunku pierwszej części przecięcia gardła, fig. 3 - tę samą rybę, lecz po zakończeniu pierwszego cięcia, z zaznaczeniem kierunku uzupełniającego, drugiego cięcia, fig. 4 - rybę gotową do przecięcia brzucha, fig. 5 fragment obrotowego stojaka urządzenia zawierającego przyrząd przytrzymujący, w którym jest umieszczona ryba jeszcze nie przytwierdzona dla dokonania przecięcia gardła, fig. 6 - ten sam fragment urządzenia co na fig. 5, lecz po przytwierdzeniu ryby, zaś fig. 7 przedstawia narzędzia do usuwania z ryby wnętrzności.

Na figurze 1 przedstawiono głowę 2 i tułów 1 dorsza, które mają być częściowo oddzielone przecięciem gardła sięgającym od części brzusznej do grzbietu 3, przy czym to przecięcie gardła składa się z pierwszej części 4 i z drugiej części 5 i jest poprowadzone bezpośrednio przed obojczykiem 6 ryby, między pokrywami skrzelowymi i płetwami pierścieniowymi 8 ryby.

Przed wykonaniem pierwszej części 4 przecięcia gardła odchyla się głowę ryby do tyłu, jak pokazano na fig. 2 tak, że oś głowy i oś tułowia 1 są względem siebie nachylone pod kątem około 30°. Węziny, które na brzusznej części łączą głowę z tułowiem, i które należy przeciąć za pomocą pierwszego cięcia blisko przed obojczykiem 6, są dzięki temu naprężone. Nóż tarczowy 9, którego płaszczyzna cięcia jest zaznaczona na rysunku, jest nachylony pod kątem 10-15° względem osi tułowia ryby i tym nożem dokonuje się pierwszego cięcia, przy czym ruch noża jest kontrolowany w celu ograniczenia cięcia do pożądanej głębokości dla przecięcia węziny. Nóż powiniem mieć nastawne prowadzenie opierające się na brzusznej stronie ryby w celu uzyskania właściwego cięcia ryby w zależności od jej wymiarów.

Przecięcie węziny powoduje, że brzuszna część tułowia poniżej cięcia 4 nieco się obniża stwarzając miejsce dla wsunięcia noża tarczowego 10 (fig. 3) dla wykonania drugiej części 5 przecięcia gardła, która to druga część jest przedłużeniem pierwszej części 4 dochodzącej do brzusznej części tułowia. Ponadto przecięcie 5 powinno przebiegać blisko obojczyka 6, i z tego powodu ma inny kierunek niż przecięcie 4. W związku z tym nóż 10 w swoim początkowym położeniu jest nachylony względem osi tułowia ryby pod większym kątem, przy czym ten kąt może być powiększony w czasie dokonywania przecięcia 5. Nóż 10 jest zawieszony przechylnie na łożysku umieszczonym ponad głową 2 ryby i z tyłu za osią tułowia, na skutek czego krawędź tnąca noża 10 zagłębiona w rybie porusza się po łukowej drodze posiadającej styczny kierunek przy grzbiecie i w przybliżeniu prostopadły do odgiętej do tyłu części tułowia. Przecięcie 5 powinno być przeprowadzone na całej drodze w kierunku do grzbietu i może nieco w głąb grzbietu 3. Największa głębokość zagłębienia noża może być z tego powodu korzystnie kontrolowana brzuszną częścią tułowia, jak powyżej wyjaśniono.

Z powodu zakrzywienia i położenia przecięcia 5 względem noża tarczowego 10, przecięcie 5 dojdzie daleko do brzusznej jamy ryby, na skutek czego przepony pomiędzy jamami brzuszną i płucną, jak również zawieszenie wątroby zostaną przecięte bez przecięcia obojczyków. Określenie położenie przecięcia 5 oznacza, że obwód noża tarczowego w miejscu cięcia, to jest

161 578 jego najniższy punkt na rysunku, porusza się w kierunku wnętrza ryby po linii nachylonej pod kątem względem płaszczyzny noża tarczowego.

Po usunięciu noża z ryby, jak zaznaczono na fig. 4, jest ona przygotowana do dokonania brzusznego cięcia i wyciągnięcia otrzewnej, za pomocą odpowiednich narzędzi. Przebieg przecięcia 4, 5 daje najlepszy dostęp dla tych narzędzi, a równocześnie obojczyki 6 stanowią swego rodzaju ograniczniki, powyżej których nie ma miękkich części. Na fig 5 i 6 są schematycznie przedstawione istotne elementy urządzenia według wynalazku. Urządzenie ma obrotowy stojak 11 o osi 12 w przybliżeniu pionowej, oraz kilka przyrządów przytrzymujących, z których tylko jeden jest pokazany na rysunku, rozmieszczonych w równych odstępach na obwodzie obrotowego stojaka. Przyrząd przytrzymujący posiada parę szczypiec z dwoma płaskimi szczękami 13 dla przytwierdzenia tułowia 1 ryby, orazkabłąk 14 przegubowo zawieszony na łożysku 15 umieszczonym na ramie stojaka 11. Ten kabłąk posiada na swym górnym końcu parę na zewnątrz rozchylonych ramion 16 przeznaczonych do uchwycenia ryby poniżej płetw piersiowych 8.

Na stanowisku roboczym, na którym ryba jest umieszczona pomiędzy szczękami, para szczypiec 13 jest utrzymywana w położeniu otwartym za pomocą krążka współpracującego z nieruchomą prowadnicą 18. Gdy krążek 17 porusza się, oddalona od prowadnicy i niepokazana sprężyna zamyka parę szczypiec wokół tułowia 1 ryby, przytwierdzając go do obrotowego stojaka. Gdy ryba jest umieszczona pomiędzy szczypcami 13, jej nozdrza wchodzą do kabłąka lub pierścienia, który chwyta za nozdrza i służy do naciągania głowy 2 ryby do tyłu, do położenia przedstawionego na fig. 6. W tym celu kabłąk 19 jest zamontowany na dolnym końcu teleskopowego drążka 21 podtrzymywanego przez górne łożysko 20. Drążek 21 jest połączony ze sprężyną 22, powodującą ciągnienie w kierunku osi 12, i jest on prowadzony krążkiem 23 współpracującym z nieruchomą szyną prowadzącą 24. Kabłąk 19 jest podtrzymywany na teleskopowym wahliwym drążku 21, na skutek czego może on przejść z niższego początkowego położenia do góry, gdy ryba zostanie dostarczona do przyrządu podtrzymującego.

Po dokonaniu drugiego cięcia 5, kabłąk 14 z ramionami 16 chwytającymi pod płetwy piersiowe może być przechylony w kierunku odwrotnym do kierunku ruchu wskazówek zegara na swoim łożysku 15, dla zwolnienia miejsca dla trzeciego noża i dla odcięcia, jeżeli się tego chce, głowy 2 od tułowia 1. Ruch wahliwy może być sterowany krążkiem 25 i współpracującą prowadnicą 26. Obrabianej i przytwierdzonej, jak wyżej opisano, rybie można następnie otworzyć brzuch znanym narzędziem tnącym, korzystnie stanowiącym nóż tarczowy. Narzędzie prowadzone odpowiednimi prowadnicami porusza się w kierunku jamy brzusznej i odbytnicy.

Pokrycie tych części krawędzi tnącej noża tarczowego, które są najbliżej ryby, na przykład zgodnie z niemieckim opisem patentowym nr 12 93 419, może zapobiec uszkodzeniu wnętrzności i zapewnić, że przecięcie brzucha będzie się kończyło blisko odbytnicy. Następnie można usunąć wnętrzności bez ich uszkodzenia za pomocą narzędzia oczyszczającego 27 przedstawionego na fig. 7. Jest ono przymocowane do ramienia przytrzymującego 28 i posiada korpus krążkowy 29 osadzony na wałku 30, z łożyskiem na ramieniu podtrzymującym 28. Z części obwodowej powierzchni korpusu krążkowego 29 wystaje, zasadniczo w kierunku promieniowym, kilka podobnych do palców elementów oczyszczających 31. Pożądane jest, żeby elementy oczyszczające były wykonane z giętkiego materiału, na przykład poliuretanu, i żeby miały zaokrąglone końce. Korpus krążkowy w czasie przechodzenia przez jamę brzuszną porusza się ruchem wahadłowym. Ten ruch jest powodowany dźwignią 32 przegubowo połączoną z korpusem krążkowym 29 i jeszcze innym elementem przegubowo zawieszonym na ramie urządzenia. Na dźwigni 32 jest również umieszczony korpus szczotkowy, który ciągnie narzędzia oczyszczające i zapewnia usunięcie resztkowych części wnętrzności, które zawsze pozostają przytwierdzone do wewnętrznej strony jamy brzusznej. Ruch wahadłowy narzędzia oczyszczającego 27 może pochodzić od obrotu stojaka obrotowego 11 i może być przekazywany drążkiem ciągnącym zawieszonym zawiasowo na ramieniu podtrzymującym 28.

161 578

Fig. 7

161 578

161 578

Zakład Wydawnictw UPRP. Nakład 90 egz Cena 10 000 zł

Claims (5)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób obróbki świeżo złowionych ryb, zwłaszcza dorszy, przytwierdzonych do zespołu przemieszczającego, korzystnie w postaci obrotowego stojaka, polegający na tym, że w pierwszym etapie głowę ryby oddziela się od tułowia przez przecięcie gardła sięgające od strony brzusznej ku grzbietowi, a w drugim etapie otwiera się tułów ryby przez przecięcie brzucha zaczynające się od końca przecięcia gardła, w celu umożliwienia wyciągnięcia nieuszkodzonych wnętrzności, znamienny tym, że głowę ryby w czasie przytwierdzania lub po przytwierdzeniu tułowia do zespołu przemieszczającego, odgina się do tyłu pod kątem około 30° względem osi podłużnej tułowia ryby, a po naprężeniu dolnej części ryby przecina się gardło ryby w dwóch fazach, przy czym w pierwszej fazie dokonuje się przecięcia w naprężonej części gardła, przebiegającego w przybliżeniu wzdłuż przedniej strony dolnej części obojczyka ryby i przecinającego węzinę ryby, a w drugiej fazie dokonuje się przecięcia sięgającego do grzbietu i skierowanego do miejsca na grzbiecie znajdującego się w niewielkiej odległości przed obojczykami.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że przecięcie w pierwszej fazie wykonuje się od przodu w kierunku ku ugłowionej części brzusznej pod kątem 10-15° względem kierunku osi tułowia, a dla przecięcia w drugiej fazie dobiera się na początku większy kąt nachylenia, rosnący następnie wraz z głębokością cięcia.
3. 3. Urządzenie do obróbki świeżo złowionych ryb, składające się z obrotowego stojaka o osi w przybliżeniu pionowej, z kilkoma przyrządami przytrzymującymi dla przytwierdzenia tułowia ryby, oraz z rozmieszczonych wokół obrotowego stojaka narzędzi do cięcia i do czyszczenia, znamienne tym, że obrotowy stojak (11) umieszczony ponad przyrządem przytrzymującym (13) ma kabłąk (19) dla chwycenia dolnej części nozdrzy ryby, umieszczony na dolnym końcu teleskopowego drążka (21) przegubowo zawieszonego w swej górnej części w obrotowym stojaku (11), który jest prowadzony krzywką (23) współpracującą z prowadnicą (24) przytwierdzoną do ramy urządzenia oraz ma, usytuowany za miejscem przytwierdzenia ryby w kierunku obrotu stojaka (11), nóż (9) do przecinania gardła ryby, przy czym płaszczyzna tego noża jest nachylona pod kątem 10-15° względem osi tułowia ryby, a ponadto drugi nóż (10), którego płaszczyzna w położeniu unieruchamiania jest nachylona pod większym kątem względem osi tułowia ryby.
4. 4. Urządzenie według zastrz. 3, znamienne tym, że narzędzie (27) do patroszenia wnętrzności umieszczone jest na ramieniu podtrzymującym (28) zamontowanym promieniowo względem obrotowego stojaka (11), i posiada korpus krążkowy (29) osadzony na wałku (30), przy czym z części obwodowej powierzchni korpusu krążkowego (29) promieniowo wystają elementy (31) z giętkiego materiału do patroszenia o kształcie podobnym do palców.
5. 5. Urządzenie według zastrz. 4, znamienne tym, że korpus krążkowy (29) jest połączony z dźwignią (32) tworzącą z ramieniem podtrzymującym (28) i korpusem krążkowym (29) uzębiony drążek, a ponadto na dźwigni (32) jest również umieszczony korpus szczotki (33) przemieszczany za korpusem krążkowym (29).